I.I.T. OVERZICHT VAN ROMA-VROUWEN DE HUIDIGE STAND VAN ZAKEN OVER HUN CAPACITEITEN EN SOCIALE VAARDIGHEDEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "I.I.T. OVERZICHT VAN ROMA-VROUWEN DE HUIDIGE STAND VAN ZAKEN OVER HUN CAPACITEITEN EN SOCIALE VAARDIGHEDEN"

Transcriptie

1 I.I.T. OVERZICHT VAN ROMA-VROUWEN DE HUIDIGE STAND VAN ZAKEN OVER HUN CAPACITEITEN EN SOCIALE VAARDIGHEDEN Synthese van de beoordeling van de transversale sociale en communicatieve vaardigheden van de Romavrouwen die betrokken zijn bij de lokale leergroepen binnen het project KEYROMA: Het ontwikkelen van kerncompetenties in sociale vaardigheden voor Roma vrouwen om hun deelname in de dienstensector te vergroten Dit project wordt gefinancierd met steun van de Europese Commissie. Deze publicatie geeft de mening van de auteurs weer. De Commissie kan niet verantwoordelijk gehouden This project worden has been voor funded het gebruik with van support de informatie from uit the deze European publicatie. Commission. Project Nº LLP-1- This publication [communication] reflects the views only of the ES-GRUNDTVIG-GMP author, and the Commission cannot be held responsible for any use which may be made of the information contained therein. Project Nº LLP ES- GRUNDTVIG-GMP.

2 INHOUD 1. INTRODUCTIE... 2 Over dit rapport...error! Bookmark not defined. Methodologie PROFILE OF THE LOCAL LEARNING GROUPS... 3 België... 3 Bulgarije... 5 Tsjechische Republiek...Error! Bookmark not defined. Romenië Spanje CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN

3 1. INTRODUCTIE Over dit rapport Het KeyRoma project richt zich op de ondersteuning van groepen Roma vrouwen om hun transversale communicatie en sociale vaardigheden te ontwikkelen als een element dat bijdraagt tot het vergroten van hun mogelijkheden om de arbeidsmarkt te betreden. In elk deelnemend land (België, Bulgarije, Tsjechië, Roemenië en Spanje), hebben de projectpartners lokale leergroepen bestaande uit Roma-vrouwen. De eerste stap in de geplande proces was de beoordeling van de competenties van Roma-vrouwen, om hen bewust te maken van hun mogelijkheden en verdere behoeften voor opleiding en persoonlijke ontwikkeling te identificeren. Daartoe werden interviews en focusgroepen georganiseerd in elk land, gebaseerd op een gezamenlijke richtlijnen. Dit document bevat de synthese van de verkregen resultaten en biedt een basis voor de ontwikkeling en implementatie van leermodules in de opeenvolgende fasen van het project. Na een overzicht van de gebruikte methodologie, wordt een overzicht gegeven van de resultaten die in elk land is gepresenteerd, gevolgd door een slotbeschouwing en een reeks aanbevelingen en de belangrijkste ideeën die kunnen worden beschouwd voor de volgende stappen in de uitvoering van projecten. Methodologie De beoordeling van competenties beoogde de formele opleiding, maar ook competenties verworven via niet-formeel en informeel onderwijs, zoals de competenties verworven door het uitvoeren van verschillende soorten werk, zoals werknemers, alsmede in het kader van hun familie of gemeenschap. Elementen zoals de burgerlijke staat en de structuur van het huishouden werden ook beschouwd, omdat ze invloed hebben op de mogelijkheden voor het bijwonen van de toekomstige leeractiviteiten in groep. Een belangrijke eerste aanname in dit proces was dat veel van de Roma-vrouwen in de lokale groepen zich niet volledig bewust waren van hun competenties en vaardigheden en soms zouden ze moeilijkheden kunnen ervaren in het uiten of in het illustreren van deze competenties. Daarom werden, met ondersteuning van Roma interculturele bemiddelaars, individuele interviews en focusgroepgesprekken gebruikt om de nodige informatie te identificeren. Details over de 2

4 instrumenten die in dit proces worden verstrekt in een afzonderlijk document getiteld "Richtsnoeren voor de beoordeling van competenties- en opleidingsbehoeftenanalyse". 2. PROFIEL VAN DE LOKALE LEERGROEPEN België Naast de lokale Roma en Sinti zijn er veel Roma in België die hier verhuisd in de afgelopen twee decennia, afkomstig uit verschillende landen van Midden-en Oost-Europa. Romaimmigranten in België kunnen een verschillende juridische statuu!t hebben, afhankelijk van hun individuele achtergrond en het land van herkomst. Roma afkomstig uit landen die lid zijn van de Europese Unie hebben het recht om te wonen en werken in België, maar degenen die afkomstig zijn uit Roemenië en Bulgarije stuiten op enkele beperkingen wanneer ze zich op de arbeidsmarkt begeven. Een deel van de Roma uit de landen van het voormalige Joegoslavië hebben het statuut van vluchteling. Van de 17 leden van de groep in België gevestigde ERIO, hebben 15 een migratieachtergrond en 2 zijn plaatselijke Roma. Meer specifiek komen 3 leden van de groep uit Slowakije, 2 uit Bulgarije, 2 uit Servië, 2 uit Macedonië, 4 uit Roemenië en 1 uit Montenegro en Bosnië- Herzegovina. Ze wonen in verschillende gemeenten, vooral in Brussel en in Vlaamse gemeenten. Zes van hen zijn getrouwd of wonen als koppel, 4 wonen bij hun ouders, sommige leven alleen of met hun kinderen, anderen met andere familieleden. 4 vrouwen hebben geen kinderen, terwijl voor de andere het aantal kinderen varieert van 1 tot 6. De groep verzamelt vrouwen met een uitstekende taalvaardigheden. De twee lokale Roma spreken zowel Frans als Nederlands, 14 leden van de groep spreken Romani en alle mensen met een migratie-achtergrond spreken een of meerdere talen van het land van herkomst, terwijl sommige spreken ook talen leerden tijdens eerdere migraties in andere landen. In termen van opleiding hebben 5 leden van de groep geen onderwijsdiploma, een aantal van hen hebben gedurende beperkte tijd school gelopen en 5 zijn net klaar met de basisschool. 4 vrouwen studeerden af aan de middelbare school en 3 hebben een achtergrond hoger onderwijs. 3

5 Wat betreft de werkervaring hadden 2 personen helemaal geen werkervaring en 7 personen waren werkzaam in de schoonmaaksector, sommige voor slechts een paar maanden, anderen voor langere periodes. Degenen met een hogere opleiding hadden een specifieke werkervaring, zowel in hun land van herkomst als in België. De anderen werkten in de supermarkt of als serveerster in verschillende restaurants. Daarnaast verdiende één lid van de groep geld met waarzeggerij en een heeft ervaring als kleermaker. De beoordeling toont aan dat bijna alle leden van de groep een aantal gemeenschappelijke competenties hebben die van belangrijke vertegenwoordigen voor de toegang tot de arbeidsmarkt: openheid om te leren, aanpassingsvermogen, doorzettingsvermogen, stiptheid, realisme, toewijding, zorg voor de behoeften van anderen georganiseerd en goed georganiseerd zijn. Ze zijn blij om deel te nemen aan een programma dat hun vaardigheden zal ontwikkelen en verbeteren met kans op een betere positie op de arbeidsmarkt. Er zijn duidelijk twee categorieën deelnemers in de groep met betrekking tot werkervaring, bewustzijn van eigen competenties en zelfvertrouwen. Drie deelnemers met een diploma hoger onderwijs hebben veel werkervaring, goede communicatieve vaardigheden en hebben heel positieve verhalen te vertellen. Ze zijn niet bang om kritische vragen te stellen en ze zijn misschien in staat om het zelfvertrouwen en ambitie van andere vrouwen in de Lokale LeerGroepen. Van hen wordt verwacht dat ze een bemiddelende rol spelen en als rolmodel fungeren binnen de Lokale LeerGroep. Ze zijn ook maatschappelijk betrokken en geïnteresseerd om hun vaardigheden te ontwikkelen voor effectieve participatie van de burgers. De meeste van de andere leden van de groep hebben met elkaar gemeen dat ze zelfvertrouwen, bewustwording van hun competenties, initiatief, geduld en communicatieve vaardigheden missen. Sommigen van hen zijn afhankelijk van familieleden, sociale bijstand, enz. en hebben onrealistische verwachtingen. Een aantal van hen weet niet echt wat ze willen en wat hun mogelijkheden zijn. Zelfs diegenen met werk zeggen dat ze graag een betere baan willen vinden, maar ze weten niet wat te doen en geloven niet echt dat het mogelijk is. Onder deze omstandigheden lijkt het erop dat de opleiding activiteiten zou moeten opnemen gericht op het verhogen van het gevoel van eigenwaarde zijn, zodat deelnemers zich bewust worden van hun competenties en hoe competenties betrekking op verschillende functievereisten. Training kan worden gebruikt om de deelnemers aan te moedigen om hun 4

6 sterke punten te identificeren en een realistisch plan uit te werken voor professionele ontwikkeling. De training kan hen een perspectief bieden en een blik op de toekomst, want dit is iets wat ze missen. Trainingsactiviteiten kunnen hen ook stimuleren om de angst te overwinnen dat ze niet zullen worden aangeworven als gevolg van de lage formele onderwijsachtergrond of als gevolg van discriminatie. Het moet tevens de mogelijkheid bieden om vooroordelen tegen te gaan en om te gaan met discriminatie. Praktische elementen zoals voorbereiding op sollicitatiegesprekken, verbetering van de taal-en communicatievaardigheden, en informatie over hoe de arbeidsmarkt in België functioneert, zijn ook in het algemeen nodig zijn. Ze moeten bewust worden gemaakt van het belang van het bezitten van elementaire computervaardigheden, zowel om naar jobs te zoeken, zowel om specifieke taken uit te voeren. Bulgarije Alle vrouwen van de Bulgaarse groep, opgezet door Amalipe Centrum, wonen in de gemeente Kameno, gelegen in het zuid-oostelijke deel van Bulgarije, binnen de administratieve - territoriale grenzen van de regio Burgas. De gemeente omvat binnen zijn grenzen 13 nederzettingen, waarvan een stad - administratief centrum - de stad Kameno, en 12 dorpen. De gemeentelijke centrum ligt 24 km ten noordwesten van Burgas. De gemeente strekt zich uit over een oppervlakte van 354,9 km², die 4,58% van het grondgebied van Burgas vertegenwoordigt. De bevolking van de gemeente Kameno bestaat uit mensen van wie 4226 in de stad Kameno wonen. Het percentage van de minderheden in de gemeente is relatief hoog, waavan het hoogste percentage bestaat uit de etnische Roma-groep, geconcentreerd in het administratief centrum. De gemeente kent geen gunstige trend in de richting van lagere tarieven van de economische ontwikkeling in vergelijking met die voor het land. Dit is te wijten aan het feit dat de plaatselijke industrie er niet in is geslaagd om zich met succes aan te passen aan de nieuwe economische omstandigheden als gevolg van de overgang naar een marktgerichte economie. 5

7 Deze trend is meer zichtbaar in de afgelopen twee jaar, gekenmerkt door de wereldwijde economische en financiële crisis. Sinds de tweede helft van 2008 is het economische klimaat van Kameno gemeente niet bijzonder gunstig. De relatief lage levensstandaard en de koopkracht van de bevolking draagt niet bij aan de succesvolle ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven. Op het grondgebied van de gemeente Kameno zijn er ondernemers op verschillende gebieden, met inbegrip van suikerproductie, verwerking van aardolieproducten, landbouw, graanopslag, productie van eieren, productie en installatie van aluminium en PVC schrijnwerk, worstproductie en onderhoudsdiensten voor een petrochemisch bedrijf. De Roma zijn de grootste etnische minderheid in de gemeente. De Roma-bevolking in de gemeente (7,8%) wordt geconfronteerd met verschillende vormen van ernstige sociale problemen. 80% van hen zijn werkloos en ontvangen een sociale uitkering. Dit bedrag is onvoldoende om te voldoen aan de behoeften van hun drukke gezinnen. De toestand van de economie maakt het moeilijk voor een groot aantal Roma om een baan vinden. Veel industriële bedrijven werken momenteel niet of werken met een beperkte capaciteit, terwijl de eisen aan de gebruikte arbeidskrachten toegenamen. Het lage onderwijsniveau en het gebrek aan relevante kwalificaties verkleint verder de waaier van mogelijkheden om een vaste job te vinden. Om deze redenen werken Roma tijdens de zomer als arbeiders in de landbouw voor particuliere agrarische boeren, die hen geen contracten geven. Er zijn ook problemen met betrekking tot de schaarse infrastructuur die de Roma beïnvloedt. In de meeste wijken bewoond door Roma (vooral buitenwijken van de stad) ontbreken belangrijke elementen van de technische infrastructuur, zoals watervoorziening, riolering, bestrating en telefoon. Er zijn wijken die meestal gebouwd worden met illegale bouwwerken op niet-gereguleerde straten, die de naleving missen met stedelijke normen en eisen. Elke poging tot het oplossen van regelgevingsproblemen bleek geen succes, wat resulteert in sociale onrust en het gebrek aan implementatie van de nodige juridische procedures. Na verloop van tijd geraken deze problemen niet opgelost, maar verergeren zelfs. Onderwijs is een belangrijke factor voor werklozen: 52,65% (3162 personen) van de werklozen in de gemeente hebben het secundair onderwijs afgewerkt, gevolgd door personen met 6

8 basisonderwijs of lager onderwijs - 29,28% (1759 personen), terwijl het laagste aandeel bestaat uit personen met een hogere onderwijs - 18,07% (1085 personen). In de Lokale Leergroep zijn er 20 Roma-vrouwen en allen hebben het basisonderwijs - de meeste van hen hebben enkel gestudeerd tot de vierde graad. Slechts enkele van hen hebben basisonderwijs voltooid en er zijn een aantal die niet lezen en schrijven. De redenen hiervoor zijn verschillend, maar vooral de vrouwen delen mee dat het in het verleden niet werd aanvaard voor de meisjes om te studeren, en nu zijn ze te oud om nog te studeren. De leeftijd varieert van 19 tot 50 jaar. Het aantal van hun huishoudens varieert van 3 tot 9 personen. De meeste vrouwen leven met hun echtgenoten zonder een officiële huwelijksakte, waardoor ze in aanmerking voor verschillende sociale programma's en als 'alleenstaande moeders' in de vooraan de wet. De gesproken moedertaal is vooral Romanes en Roemeens, want er zijn ook vrouwen wiens de moedertaal Turks is. Een groot deel van de vrouwen spreekt ook Grieks, omdat de regio dicht bij de Griekse grens ligt. Vrouwen hebben geen arbeidservaring en geen erkende beroepskwalificatie. Slechts zeer weinigen onder hen hebben enige werkervaring in de aardolie-fabriek in de stad of als keukenhulp. De meeste van hen doen het huishouden of zorgen voor ouderen. Zij hebben echter de vaardigheden voor het doen van klusjes, waardoor ze geschikt zijn als dienstmeisjes in de Zwarte Zee regio (zeer dicht bij Kameno). Ook vrouwen zijn uitstekend in het breien en het maken van souvenirs uit klei. De meeste van hen zijn ook betrokken bij seizoensgebonden werk in de landbouw, in het bijzonder het plukken van paddestoelen. Vrouwen in de groep willen graag hun basisvaardigheden ontwikkelen, maar wensen ook de officiële certificaten van bekwaamheid te ontvangen wat hen het recht op arbeid geeft en een erkende beroepskwalificatie in staat te stelt om sneller een job te vinden. Ze zeggen dat om aangenomen te worden ze computervaardigheden nodig hebben, meer onderwijs en kwalificaties. Verder hebben ze geen voorkeur voor een specifiek beroep. Voor hen is een job met een officieel contract belangrijk, ten minste een deel van de grijze economie. Elke zoektocht naar een job bracht hen teleurstelling. Als belangrijkste reden wijzen ze enerzijds op het gebrek aan diploma, en anderzijds op het feit dat ze deel uitmaken van Roma-minderheid, terwijl werkgevers meestal etnische Bulgaren prefereren. 7

9 Ze zien de deelname aan professionele kwalificatie en herkwalificatiecursussen als een mogelijke oplossing, in het bijzonder met behulp van Centre Amalipe, een heel bekende organisatie daar. Tsjechische Republiek De lokale leergroep gevestigd in de Tsjechische Republiek door ERA bestaat uit 19 Romavrouwen wonende in Praag, met de leeftijd tussen 21 en 62. De meerderheid van de Roma-vrouwen in de groep heeft de lagere school afgemaakt. Enkelen volgden beroepsonderwijs en een van de deelnemers doorgegeven middelbare school met eindexamens. Vrijwel allen kunnen Tsjechisch en Romani spreken en kunnen zowel lezen als schrijven. Enkele vrouwen kunnen Engels, maar meestal zijn ze enkel in staat te begrijpen. Andere actieve talen zijn Russisch en Duits (elk bij 2 vrouwen). Verschillende vrouwen bezitten een rijbewijs, maar voor de meesten is het financieel onbetaalbaar. Anderzijds bevestigde de meerderheid van de vrouwen dat hen ongeveer maand geleden beloofd een gratis rijbewijs werd. De meeste vrouwen volgde een computervaardighedencursus en daarom hebben ze standaard PC competenties (vooral zoeken op internet en nieuws). Sommigen van hen kunnen goed overweg met Microsoft Office. De meeste van de geselecteerde vrouwen zijn werkloos. Het scenario is meestal al net hetzelfde: na het voltooien van het secundair onderwijs (een aantal van hen in de loop van het voortgezet onderwijs) blijven sommigen werkloos. Anderen werken zonder officieel contract en als ze zwanger worden, kunnen ze hun jobpositie niet behouden. Na hun eerste kind volgt een andere en slaagt de Roma-vrouw er niet meer in zich terug te integreren in de arbeidsmarkt. Velen van hen hebben geprobeerd illegaal te werken, maar vaak werden ze niet betaald. Vaak accepteren ze een job "op proef" voorafgaand aan de ondertekening van een overeenkomst met werkgever en blijven dergelijke werkzaamheden ook onbetaald. De meerderheid van de geïnterviewde vrouwen hebben ervaring met schoonmaakdiensten. Een van hen was bezig met haar Handelscertificaat. Sommigen van hen, voornamelijk de jongere generatie, had ervaring opgedaan in restaurants (als serveersters, kok). Een werkte als call center operator en een ander is werkzaam als coördinator in de non-profit organisatie. 8

10 Alle vrouwen verklaarden dat zij regelmatig gemeenschapsevenementen bezoeken. Ze vertelden dat meestal grotere feesten worden georganiseerd door het oudste koppel in de familie of gezamenlijk door alle familieleden. Alle ondervraagde vrouwen hebben kinderen, uigezonderd een vrouw die net haar secundair onderwijs afwerkt. De meeste van de vrouwen hebben ervaring in het verzorgen van ouderen, meestal hun ouders. Allen voeren ze algemene huishoudelijkie taken uit en kunnen ze koken. De meeste vrouwen zijn minstens twee keer verhuisd in hun leven en hebben dus ervaring met reizen. Bijna allen zijn ten minste een keer in het buitenland op vakantie geweest met hun familie, maar reizen niet regelmatig op deze manier. De belangrijkste elementen geïdentificeerd als beperking van de jobkansen zijn : de lage graad van het onderwijs, het gebrek aan kennis van vreemde talen en de aanhoudende isolement vaak veroorzaakt door langdurige werkloosheid na zwangerschapsverlof. Ondanks het feit dat de meeste vrouwen uit de Lokale LeerGroep (LLG) een of meerdere herkwalificatiecursussen (bijvoorbeeld om te koken of op te dienen, enz.) afgewerkt hebben zijn ze nog steeds werkloos. De meeste geïnterviewde vrouwen kijken dagelijks naar het nieuws, het internet of TV. Allemaal ontmoeten ze regelmatig andere niet-roma-burgers. Meestal in de winkels op het werk of op verschillende openbare diensten. Bijna allen toonden interesse in verschillende cursussen, meestal taal (Spaans, Frans, Engels), waarbij sommige ook geïnteresseerd zijn in de kunst (ze vroegen een opleiding in dit gebied alleen gebaseerd op persoonlijke interesse, niet gerelateerd aan hun zoektocht naar kansen op werk). Degenen die al deelnamen aan herkwalificatiecursussen maar ondervonden dat dit geen hulp bood bij het vinden van een arbeidsovereenkomst drukten hun teleurstelling uit over dergelijke cursussen. Alle vrouwen in de Lokale LeerGroep ervaarden discriminatie. Meestal ondervinden ze het tijdens hun zoektocht naar werk. Ze worden vaak geconfronteerd met gevallen waarin na een sollicitatiegesprekken gekozen wordt voor een niet-roma kandidaat. Daarom vermelden Roma-vrouwen vaak vooraf via de telefoon dat ze behoren tot de Roma-gemeenschap. Vaak worden ze hierop niet meer uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek. Discriminatie komt vaak voor in winkels waarbij ze vaak gecontroleerd worden als er iets gestolen werd. 9

11 In het geval dat ze een job krijgen, krijgen ze vaak te maken met slechte arbeidsomstandigheden (voltijdse contracten, nooit van onbepaalde duur). De lage graad van het onderwijs wordt veroorzaakt door een minimale motivatie binnen de familie (de meeste familieleden werkten alleen het lager onderwijs af), maar ook door de discriminerende sfeer in de scholen. Als kinderen werden Roma-vrouwen vaak uitgesloten door de collega's in hun school en voelden ze de discriminatie die ook andere ouders van leerlingen moesten ervaren. Voor de meeste Roma-kinderen betekent hun overdracht aan de speciale scholen een opluchting. Dit komt omdat deze instituten vol zitten met Roma-kinderen, in sommige gebieden bijna 90%. Met betrekking tot vaardigheden die de Roma-vrouwen ontbreken is het meest pijnlijke probleem het gebrek aan kennis van vreemde talen. Dit beperkt hun kansen op jobs als serveerster of kassier bij een aantal van werkplekken in Praag. Vooral in het centrum van de Praag achten werkgevers het cruciaal voor serveersters om het Engels te beheersen. Om de lage graad van het onderwijs te compenseren werd de mogelijkheid om herkwalificatiecursussen te volgen via afstandsonderwijs al genoemd. Bovendien is het nuttig een sollicitatiegesprek te simuleren als voorbereiding en te leren hoe je een CV of sollicitatiebrief moet schrijven. Het cruciale probleem van discriminatie van de Roma op de arbeidsmarkt is moeilijk op te lossen binnen het project. Dit is te wijten aan het feit dat deze situatie een langdurig en ingewikkeld probleem is. Een voorstel was om een jobwebsite te lanceren waar werkgevers die expliciet Roma aanmoedigen op bij hen te solliciteren zoeketjres kunnen plaatsten. Dit kan de motivatie om te zoeken naar jobs en het vertrouwen van de Roma-vrouwen op kans op werk verhogen. Roemenië De Lokale LeerGroep in Roemenië door het Intercultureel Instituut voor Timisoara bestaat uit 17 Roma-vrouwen uit twee buurten van Timisoara, met leeftijden tussen 17 en 45, de meesten van hen geboren in Timisoara, met slechts twee zijn verhuizing naar Timisoara van een stad in het centrum van Transsylvanië. 10

12 De wijken waar ze wonen hebben een hoog percentage Roma, waaronder één wijk met meer dan 80% Roma in zeer slechte leefomstandigheden. De meeste bewoners in deze wijken zijn werkloos en leven van sociale uitkeringen, dit zijn meestal vrouwen. Ze zijn ver verwijderd van het centrum maar dichtbij industriegebieden met verschillende fabrieken. Algemeen in Timisoara en in de regionaal vlak is de werkloosheid laag en het is normaal gesproken gemakkelijk voor iemand met secundair onderwijs om een job te krijgen. Ongeveer de helft van de groepsleden zijn ongehuwd en leven bij de ouders. De andere helft zijn getrouwd of zijn getrouwd geweest (sommigen niet officieel) en leven met de man en kinderen. Meer dan de helft van hen hebben Romani als moedertaal en gebruik het in de familie en in hun sociaal leven, twee onder hen spreken ook Hongaars en twee anderen leerden Italiaans, Spaans en Engels toen ze destijds in deze respectievelijke landen leefden. Slechts één persoon in de groep afgestudeerde af aan het secundair onderwijs (12 graden), de meesten haakten af na 8 graden en er zijn een aantal analfabeet en zonder onderwijsachtergrond. Een deelneemster zei dat ze werd aangemoedigd om te stoppen met school door het zeer lage prestatie- en verwachtingsniveau van de leerkrachten en door het feit dat ze de graden behaalden zonder daadwerkelijk iets te leren. In de meeste gevallen speelt familie een belangrijke rol in het leven van de betrokken vrouwen. De familie leerde hen om voor anderen te zorgen, om anderen te helpen, zich aan te passen, eerlijk te zijn, de waarheid te respecteren en hard te werken. Eeen deelneemster had van haar familie ook algemene ondernemersvaardigheden geleerd die nuttig zijn in verschillende situaties, zoals bvb leiderschap. Sommigen van hen verklaarden dat, hoewel zij zorgen voor hun gezin, ze een autonoom leven wensen, met meer onafhankelijkheid en mogelijkheden om zelf te beslissen. Het niet afmaken van het basisonderwijs beïnvloed zowel de kansen op een job als hun zelfvertrouwen en gevoel van eigenwaarde. Twee vrouwen woonden enige tijd in andere landen (Italië, Spanje) en dit hielp hen een andere taal te leren. 11

13 Verscheidene leden van de groep begonnen te werken (illegaal, meestal met familieleden) of werden ingeschakeld in het huishoudellijke taken vanaf een jonge leeftijd. Bijvoorbeeld, een vrouw vermeldde dat ze vanaf 7 jaar voor broers en zussen zorgde wanneer de ouders werkten. De meesten van hen hadden maar weinig ervaring en telkens was het een contract van korte termijn. Er waren ook mensen die nog nooit gewerkt op een contractuele basis. Het gezinsleven (huishoudelijke taken, het opvoeden van kinderen) neemt het grootste deel van hun tijd in beslag en ze hebben niet de tijd, bereidheid en competenties om een job te vinden met een officieel contract, hoewel ze het geprobeerd hebben. Spanje De lokale leergroep bestaat uit 16 Roma-vrouwen en werd samengesteld door de Vereniging van Gypsy Women Romi Serseni. Hun leeftijd varieert tussen de 25 en 62 jaar. Ze leven in een kwetsbare sociaal-economische omstandigheden, ontvangen het minimuminkomen en ze werken als straatverkopers. De beoordelingsproces voor vaardigheden werd uitgevoerd door Romi Serseni. Er werd gestart met de hoofdvereiste dat groepsleden kunnen lezen en schrijven en meer dan 16 jaar oud zijn. Er werden afspraken voor individuele interviews gemaakt per telefoon. De interviews werden uitgevoerd in een private, comfortabele en geïsoleerde locatie, vrij van verstoring en afleiding, zodat de gebruikers kunnen zich ontspannen op de hoofdzetel van Romi Serseni's, hen wel bekend. Na de introductie volgden er instructies over het interviewproces. Het eerste discussiepunt was gerelateerd aan de kindertijd en school. Ze herinnerden met vreugde en verlangen deze periode, zoals in de meeste gevallen zouden ze graag in staat zijn om hun opleiding voort te zetten. De vragen hierna refereerden naar niet-formele ervaringen, het thema werken en tot slot persoonlijke informatie. Er werd geprobeerd een gevoel van kracht en een boost in eigenwaarde te creëren. Op het einde kwamen er enkele vragen bij met betrekking tot de 12

14 aanpak van de discussiegroep, en het gebruik van hypothetische situaties met betrekking tot de werkgelegenheid. De interviews werden uitgevoerd in een ontspannen en aangename manier. Dit zorgde voor ontroerende momenten bij de gebruikers en versterkte de band tussen hen en de interviewer. Uit de interviews kunnen volgende algemene conclusies getrokken worden: - Ze zijn geletterd en alle, op een na, voltooiden het basisonderwijs, 9 van hen is afgestudeerd tot na het 5e leerjaar en het 6de leerjaar. - Allemaal spreken ze enkel Spaans (lezen en schrijven). Geen van hen spreekt een vreemde taal; - Alle vrouwen hadden een gebrek aan basiscompetenties in wiskunde, hebben lage leesen schrijfvaardigheden en een beperkte kennis in computergebruik. Dit is het gevolg van het schoolverlaten; - Afhankelijkheid aan hun familie of vrienden voor elke activiteit (om te gaan winkelen, uit te gaan en te verkopen, om te gaan naar de dokter...); - Ze hebben ook een laag zelfbeeld en voelen zich gefrustreerd in specifieke situaties, zoals verblijfsverandering. Formeel onderwijs: Laag niveau van het formele onderwijs, vroegtijdig schoolverlaten, wat resulteert in een gebrek aan basisvaardigheden in wiskunde, moeilijkheden om een hogere mate van complexiteit te behandelen. Niet-formeel onderwijs: They have not made any progress beyond the school, leaving aside their interests and motivation for training. Today they have the possibility of manifesting it, especially in courses in sewing, dressmaking, etc. They welcome the possibility of attending a program of personal development and social growth allowing them to develop at psycho-social level, beyond the knowledge acquired in school. Informeel onderwijs: 13

15 De levenservaringen van de vrouwen in de groepen zijn sterk beïnvloed door familie, en versterkt door de professionele interacties als straatverkopers. Ze respecteren de tradities en gewoonten van de gemeenschap, maar ook de gemeenschapsnormen over hoe te kijken en om te gaan met het leven. Ze hebben vaste dagelijkse bezigheden en het is complex deze te veranderen. Hun kijk op het leven is gebaseerd op het hier en nu. Deze kortetermijn visie wordt onthuld wanneer het gaat over de toekomst van hun kinderen of over het brede scala aan perspectieven dat voor hen open is door onderwijs, opleiding en professionele ontwikkelingsmogelijkheden. Hun leven weerspiegelt een grote leerachterstand. Vaak missen ze linguïstische middelen en het niveau van de woordenschat om om te gaan met meer complexe situaties. Daarom krijgen de volgende werkthema's extra aandacht: Versterking en het toenemen van eigenwaarde. Sociale vaardigheden (verbale en non-verbale communicatie en alle daarmee verband houdende elementen, met inbegrip van actief luisteren). Gedragstechnieken. Taalvaardigheid om te gaan met bepaalde situaties (bureaucratische problemen in de openbare en / of particuliere educatieve centra waar hun kinderen worden opgeleid, sollicitatiegesprekken, etc.). Versterking en verbetering van vaardigheden en kennis met betrekking tot de gezondheidszorg. Verbeteren van basisvaardigheden (lezen, schrijven, rekenen) Verwerven van vaardigheden met betrekking tot het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (internet, mobiel) Ontwikkelen van motivatie voor persoonlijke en professionele ontwikkeling. 3. CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN De analyse van het profiel van de leden van de lokale leergroepen toont veel overeenkomsten, maar ook belangrijke verschillen. Er zijn opvallende overeenkomsten in de levensverhalen, de al dan niet aanwezige competenties, evenals in de sociaal-economische achtergrond van de gemeenschappen waar de betrokken vrouwen vandaan komen. De belangrijkste hindernissen 14

16 voor de toegang van Roma-vrouwen tot de arbeidsmarkt lijken ook zeer vergelijkbaar in de betrokken landen. Er zijn echter verschillen vanuit verschillende gezichtspunten tussen de landengroepen. In sommige gevallen hebben we groepen van vrouwen uit compacte Roma-gemeenschappen, met nauwe banden tussen individuen en gezinnen, terwijl er anderzijds Roma-families verspreid wonen over een grote stad. In sommige gevallen zijn er grote kansen op werk en hebben de Roma-vrouwen echte kansen om een baan te vinden als ze hun vaardigheden verbeteren, terwijl in andere gevallen de huidige economische situatie en de hoge werkloosheid het erg moeilijk maakt voor Roma-vrouwen om voor jobs te concurreren. In sommige groepen is het algemene niveau van de competenties hoger dan in andere: bijvoorbeeld de vrouwen in de Tsjechische groep maken zich zorgen over het niet hebben van talenkennis of computervaardigheden, terwijl veel vrouwen uit de Roemeense en Bulgaarse groepen moeite hebben met de basislees-en schrijfvaardigheden. Er is een speciaal geval in België, waar de meerderheid van de groepsleden, als gevolg van de feitelijke situatie in het land, een migratie-achtergrond hebben. Er zijn aanzienlijke verschillen tussen de leden van elke groep. Alle groepen hebben een zekere mate van heterogeniteit, dit kan worden gezien als een uitdaging, maar kan ook als een toegevoegde waarde. Leeractiviteiten moeten worden ontworpen op een zodanige manier om te reageren op de behoeften van de vrouwen met een hogere opleiding en aan de behoeften van analfabeten of wie slechts een paar jaar basisschool gevolgd heeft. Diversiteit van leeftijden moet ook in rekening worden gehouden. De verschillen op het gebied van de positie in het gezin en burgerlijke staat kan ook een belangrijke rol spelen bij het beïnvloeden van de deelname van leden van de groep aan de geplande activiteiten. Sommige vrouwen in de groepen zijn vrouwen en moeders. De verantwoordelijkheden van deze rollen kunnen een beletsel vormen voor een regelmatige aanwezigheid van de sessies. Belangrijke verschillen kunnen ook worden opgemerkt in de niveaus van verwachtingen en motivatie. Sommigen hebben de motivatie om te veranderen en hebben duidelijke verwachtingen, terwijl anderen er niet van overtuigd zijn dat verandering mogelijk is. Nog anderes willen min of meer hetzelfde leven. Attitudes ten overstaan van werk, gezinsleven, persoonlijke autonomie, etc, zal ook een aanzienlijk invloed hebben op de deelname aan groepsactiviteiten en soms zelfs de resultaten van deze participatie. 15

17 Uit de interviews bleek uit overeenkomsten dat de meeste vrouwen zich niet bewust zijn van hun competenties. Dit toont aan dat het project hen de kans gaf te reflecteren over hun leven, over wat ze weten en wat ze kunnen doen en dat is nu al een zeer belangrijke stap naar verbetering. De resultaten van de interviews bevestigen de aanvankelijke veronderstelling dat veel van de Roma-vrouwen aanzienlijke niveaus van bekwaamheid hebben in verschillende gebieden, gebaseerd op het levenservaringen, veel meer dan door hun formele opleiding. Sommigen hebben reeds aanzienlijke werkervaring, maar in veel gevallen niet op basis van officiële arbeidscontracten, terwijl anderen hebben nog nooit iets anders gedaan hebben dan thuis werken, huishoudelijke taken, het opvoeden van kinderen, koken, enz. Sommige zijn ook actief op het niveau van de lokale gemeenschap en hebben zeer nuttige vaardigheden opgebouwd door sociale interacties. De kwestie van de autonome persoonlijke ontwikkeling van de betrokken vrouwen en het evenwicht tussen werk en gezinsleven blijven belangrijke problemen die moeten worden aangepakt doorheen het vooropgestelde leerproces. Dit impliceert beperkingen in verantwoordelijkheden als moeder of echtgenote met het oog op empowerment van Romavrouwen, maar terdezelfdertijd mogen ze niet vervreemden van hun families en gemeenschappen. In sommige gevallen is er een risico van het verhogen van onrealistische verwachtingen, zoals het krijgen van een arbeidsovereenkomst na projectactiviteiten, of van belangrijke persoonlijke veranderingen na een korte tijdsperiode. Begeleiders en raadgevers moeten aandacht besteden aan het voorkomen van deze risico's en om ervoor te zorgen dat de deelnemers de verantwoordelijkheden en verplichtingen van alle betrokkenen begrepen. Een belangrijke vraag is met name relevant voor sommige groepen en leden van de groep: hoe kan men gemotiveerd blijven? Het risico bestaat dat nadat de eerste sessies bijgewoond zullen worden uit nieuwsgierigheid, sommige Roma-vrouwen zullen uitvallen en interesse verliezen in wat wordt voorgesteld. Daarom moeten de geplande activiteiten dit probleem 16

18 aanpakken en zorgen voor permanente argumenten die kunnen bijdragen tot aanhoudende motivatie gedurende het hele proces. Daarom moeten de leermodules van start gaan uitgaande van de noodzaken hierboven beschreven. Ze moeten een gemeenschappelijk deel hebben, maar ook specifieke elementen die de specifieke behoeften van elke groep aanpakken, en de noodzaak om praktische elementen en directe reacties op te eisen combineren met activiteiten van de groep gericht op transversale vaardigheden, persoonlijke ontwikkeling en gezamenlijke reflectie. Er moet voor evenwicht gezorgd worden tussen kennis (eenvoudige en praktische), vaardigheden (direct nuttig in het dagelijks leven en de beroepspraktijk) en attitudes (naar henzelf, familie, werkomgeving en de samenleving). 17

SLEUTELCOMPETENTIES VOOR TEWERKSTELLING IN DE DIESTENSECTOR

SLEUTELCOMPETENTIES VOOR TEWERKSTELLING IN DE DIESTENSECTOR SLEUTELCOMPETENTIES VOOR TEWERKSTELLING IN DE DIESTENSECTOR Eenheid 0: Inleiding Leermodule ontwikkeld in het kader van het project KEYROMA: Ontwikkelen van sleutelcompetenties en sociale vaardigheden

Nadere informatie

Korte Handleiding EMPLOY

Korte Handleiding EMPLOY Korte Handleiding EMPLOY This project has been funded with support from the European Commission. This communication reflects the views only of the author. The Commission cannot be held responsible for

Nadere informatie

SLEUTELCOMPETENTIES VOOR TEWERKSTELLING IN DE DIESTENSECTOR

SLEUTELCOMPETENTIES VOOR TEWERKSTELLING IN DE DIESTENSECTOR SLEUTELCOMPETENTIES VOOR TEWERKSTELLING IN DE DIESTENSECTOR Eenheid 4: Bemiddeling en informatie Leermodule ontwikkeld in het kader van het project KEYROMA: Ontwikkelen van sleutelcompetenties en sociale

Nadere informatie

Richtlijnen voor senioren vrijwilligers

Richtlijnen voor senioren vrijwilligers Het ComeON! project Richtlijnen voor senioren vrijwilligers The ComeON! project has been funded with support from the European Commission. This publication reflects the views only of the author, and the

Nadere informatie

Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH

Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH Bewegen Werkt OMGAAN MET DRUK DOOR MARIKE VAN KALKEN LEEFSTIJLCOACH STRESSLESS Improving Educators Resilience to Stress This project has been funded with support from the European Commission. This publication

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

Taaltrainingen voor professionals. Engels Frans Spaans Duits Nederlands Italiaans Portugees

Taaltrainingen voor professionals. Engels Frans Spaans Duits Nederlands Italiaans Portugees Taaltrainingen voor professionals Engels Frans Spaans Duits Nederlands Italiaans Portugees European Language Centre > Professionele werkwijze met een persoonlijke aanpak Een ieder die een taal wil leren

Nadere informatie

EEN LEVEN LANG LEREN

EEN LEVEN LANG LEREN EEN LEVEN LANG LEREN Martin van der Dong, 48 allround operator mengvoeder Agrifirm, Meppel Waarom ben je een EVC-traject gaan volgen? Wat was je motivatie? Mijn werkgever Agrifirm besloot om voor alle

Nadere informatie

ALGEMEEN MARKTONDERZOEK In Spain, Nederland, Engeland, Tsjechië en Bulgarije.

ALGEMEEN MARKTONDERZOEK In Spain, Nederland, Engeland, Tsjechië en Bulgarije. 2013-1-ES1-LEO05-66586 SENDI - Special Education Needs and Disability Inclusion ALGEMEEN MARKTONDERZOEK In Spain, Nederland, Engeland, Tsjechië en Bulgarije. Dit project werd gefinancierd met steun van

Nadere informatie

Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête:

Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête: Q1 In welke hoedanigheid neemt u deel aan deze enquête: Answered: 280 Skipped: 0 Leerkracht Schoolhoofd Leerling Ouder Vertegenwoor... Leerkracht Schoolhoofd Leerling Ouder Vertegenwoordiger van een andere

Nadere informatie

1. WAAROM DIT HANDBOEK? 2

1. WAAROM DIT HANDBOEK? 2 2 1.1. WAAROM DIT HANDBOEK? Internationale mobiliteit wordt steeds meer een absolute noodzaak op een arbeidsmarkt waar een sterke vraag heerst naar meer flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Een van de

Nadere informatie

2013-2017. Huiswerkbeleid

2013-2017. Huiswerkbeleid 01-017 Huiswerkbeleid Inhoudsopgave Beschrijving doelgroep Visie op onderwijs Basisvisie Leerinhouden/Activiteiten De voor- en nadelen van het geven van huiswerk Voordelen Nadelen Richtlijnen voor het

Nadere informatie

ZA5447. Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA5447. Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA5447 Flash Eurobarometer 304 (Employers Perception of Graduate Employability) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 304 EUROBAROMETER SURVEY "EMPLOYERS' PERCEPTION OF GRADUATE EMPLOYABILITY"

Nadere informatie

Vertaling Participant report Nederlands KA1-studentenmobiliteit mbo (VET)

Vertaling Participant report Nederlands KA1-studentenmobiliteit mbo (VET) Vertaling Participant report Nederlands KA1-studentenmobiliteit mbo (VET) Let op: Deze vertaling is bedoeld voor studenten die het participant report moeten invullen na terugkomst van de buitenlandstage/bpv.

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE LEDEN

MEDEDELING AAN DE LEDEN EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie verzoekschriften 29.11.2013 MEDEDELING AAN DE LEDEN Betreft: Verzoekschrift 0570/2012, ingediend door Maria Teresa Magnifico (Italiaanse nationaliteit), over erkenning

Nadere informatie

Seminarie «The NEETs need us»

Seminarie «The NEETs need us» Seminarie «The NEETs need us» Donderdag, 23 april 2015 Workshop 1 : Naar een efficiënte overgang tussen het schoolsysteem en de arbeidsmarkt Spreker: Dhr. Massimiliano MASCHERINI, belast met onderzoek

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting

ATLEC. Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum. State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting ATLEC Ondersteunende Technologie Leren via Eenvormig Curriculum State of the Art en Onderzoeksanalyse Samenvatting WP nummer WP titel Status WP2 State of the Art en Onderzoeksanalyse F Project startdatum

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport Standard Eurobarometer EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie Najaar 2010 Nationaal Rapport Nederland Representation of the European Commission to Netherlands Inhoud Inleiding Context

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 18.2.2016 COM(2016) 69 final 2016/0041 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting, namens de Europese Unie en haar lidstaten, van het protocol bij de

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 12. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht 7-74% betaald werk voor

Nadere informatie

Aanvraag 4505 Administratief assistent Contact center

Aanvraag 4505 Administratief assistent Contact center Aanvraag 4505 Administratief assistent Contact center Wij zijn 1. Organisatie Ik werk bij deze organisatie Hulpkas voor Werkloosheidsuitkeringen Deze aanvraag hoort tot de volgende behoefte Administratief

Nadere informatie

Directoraat-generaal infrastructuur en logistiek Directoraat C - Middelen L - 2929 LUXEMBURG AFDELING CONTRACTEN EN AANBESTEDINGEN LUXEMBURG

Directoraat-generaal infrastructuur en logistiek Directoraat C - Middelen L - 2929 LUXEMBURG AFDELING CONTRACTEN EN AANBESTEDINGEN LUXEMBURG Directoraat-generaal infrastructuur en logistiek Directoraat C - Middelen L - 2929 LUXEMBURG AFDELING CONTRACTEN EN AANBESTEDINGEN LUXEMBURG AANBESTEDING Nr. INLO.AO-2013-019-LUX-UTB-02 DIENSTVERLENING

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

Lean Six Sigma. Examen Richtlijnen. Dr. R. Messnarz / D. Ekert / H.C. Theisens

Lean Six Sigma. Examen Richtlijnen. Dr. R. Messnarz / D. Ekert / H.C. Theisens Lean Six Sigma Examen Richtlijnen Dr. R. Messnarz / D. Ekert / H.C. Theisens 2 ECQA / LSSA Examen Richtlijnen Inhoudsopgave 1 Introductie... 3 1.1 Certificatie niveaus... 3 1.1.1 Yellow Belt / Orange Belt...

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Serie handleidingen. "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen") AUTHENTICITEIT. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti

Serie handleidingen. LbD4All (Leren door Ontwikkeling voor iedereen) AUTHENTICITEIT. Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Serie handleidingen "LbD4All" ("Leren door Ontwikkeling voor iedereen") AUTHENTICITEIT Door Kristina Henriksson, Päivi Mantere & Irma Manti Deze publicatie werd gefinancierd door de Europese Commissie.

Nadere informatie

Stichting SAN Inhoudelijke jaarverslag 2014

Stichting SAN Inhoudelijke jaarverslag 2014 Inhoudelijke jaarverslag 2014 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Inleiding... 3 Activiteiten... 4 SPIOR... 4 Discriminatie... 5 Thema-avonden voor ouders... 6 Sport voor jongeren en ouderen... 7 Samenwerking

Nadere informatie

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Een goed evenwicht tussen werk en privéleven bij werknemers heeft een positieve invloed op de resultaten van het bedrijf.

Nadere informatie

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT WOORDENLIJST ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt is de markt van werk. Op de arbeidsmarkt wordt werk aangeboden en op de arbeidsmarkt zoeken mensen naar een baan. Bijvoorbeeld:

Nadere informatie

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel 1 ECC-Net: Travel app Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland Een gezamenlijk project van het Netwerk van Europese Consumentencentra Naam van de APP ECC-Net:

Nadere informatie

Gemeente Grimbergen werft aan (m/v):

Gemeente Grimbergen werft aan (m/v): Gemeente Grimbergen werft aan (m/v): 1 deeltijds administratief medewerker 26/36 uren per week voor de gemeentelijke basisschool te Borgt vervangingstewerkstelling opdrachten: Zelfstandig zorg dragen voor

Nadere informatie

Enthousiaste werkgevers gezocht. Voor gemotiveerde kandidaten van de opleiding Administratief Medewerker Expeditie

Enthousiaste werkgevers gezocht. Voor gemotiveerde kandidaten van de opleiding Administratief Medewerker Expeditie Enthousiaste werkgevers gezocht Voor gemotiveerde kandidaten van de opleiding Administratief Medewerker Expeditie Ik ben een enthousiaste en gemotiveerde cursist Administratief medewerker expeditie van

Nadere informatie

SME INTEGRATION GUIDE. SMALL and MEDIUM-SIZED ENTERPRISES

SME INTEGRATION GUIDE. SMALL and MEDIUM-SIZED ENTERPRISES SME SMALL and MEDIUM-SIZED ENTERPRISES INTEGRATION GUIDE NL With financial support from the European Union Sole responsibility lies with the author and the Commission is not responsible for any use that

Nadere informatie

Co-funded by the Prevention of and Fight against Crime Program of the European Union.

Co-funded by the Prevention of and Fight against Crime Program of the European Union. Co-funded by the Prevention of and Fight against Crime Program of the European Union. ISEC-project "bestuurlijke aanpak van georganiseerde criminaliteit. Ondersteuning van de Europese lokale besturen bij

Nadere informatie

Modularisering van meertalige en multiculturele academische communicatievaardigheden voor BA en MA niveau

Modularisering van meertalige en multiculturele academische communicatievaardigheden voor BA en MA niveau 2011 2014 Projectnummer 517575-LLP-1-2011-1-CH- ERASMUS-EMCR OVEREENKOMST NR. 2011-3648 / 001-001 Modularisering van meertalige en multiculturele academische communicatievaardigheden voor BA en MA niveau

Nadere informatie

GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE BRING US? ON THE TAP PROJECT GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE. Tijd voor delen en leren

GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE BRING US? ON THE TAP PROJECT GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE. Tijd voor delen en leren GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE BRING US? Tijd voor delen en leren Europese Welzijnsystemen een lastige analyse TAP-presentatie op de Internationale Wetenschaps Conferentie Waar richt de training

Nadere informatie

FAQs over meertaligheid en het leren van talen

FAQs over meertaligheid en het leren van talen EUROPESE COMMISSIE MEMO Brussel, 25 september 2012 FAQs over meertaligheid en het leren van talen IP/12/1005 Wat betekent "meertaligheid"? - Het vermogen meerdere talen te beheersen en te spreken; - Een

Nadere informatie

Procedure voor de selectie van installateurs

Procedure voor de selectie van installateurs Procedure voor de selectie van installateurs Project: MKB Energy CheckUP Contract Number: IEE/13/384/S12.675577 Deliverable: D 4.1 rev 7 Status: Openbaar Datum: 1/06/2015 Auteurs: Daniele Forni, Claudia

Nadere informatie

ESS DOCUMENT DATE: 30.03.12 VLAAMSE ANTWOORDKAARTEN HOOFDVRAGENLIJST (ESS RONDE 6, 2012)

ESS DOCUMENT DATE: 30.03.12 VLAAMSE ANTWOORDKAARTEN HOOFDVRAGENLIJST (ESS RONDE 6, 2012) ESS DOCUMENT DATE: 30.03.12 VLAAMSE ANTWOORDKAARTEN HOOFDVRAGENLIJST (ESS RONDE 6, 2012) Vra(a)g(en): A1, A2 KAART 1 Geen tijd aan besteed Minder dan een ½ uur Van een ½ uur, tot hoogstens 1 uur Meer dan

Nadere informatie

Zuid-Azie zag in deze periode zijn scholingsgraad in het basisonderwijs stijgen van 78 naar 93%. Bron: www.un.org

Zuid-Azie zag in deze periode zijn scholingsgraad in het basisonderwijs stijgen van 78 naar 93%. Bron: www.un.org Quiz 1. Hoeveel jongeren wereldwijd tussen 15 en 24 jaar kunnen niet lezen en schrijven? 4 miljoen 123 miljoen 850 miljoen 61% van hen zijn jonge vrouwen. Bron: www.un.org 2. Over de hele wereld is het

Nadere informatie

TOPSIDE staat in het Engels voor Training Opportunities for Peer Supporters with Intellectual Disabilities in Europe. Richtlijnen

TOPSIDE staat in het Engels voor Training Opportunities for Peer Supporters with Intellectual Disabilities in Europe. Richtlijnen TOPSIDE TOPSIDE staat in het Engels voor Training Opportunities for Peer Supporters with Intellectual Disabilities in Europe Richtlijnen voor Mentoren Inclusion Europe www.peer-training.eu Auteurs: TOPSIDE

Nadere informatie

Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep

Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep Design Charles & Ray Eames - Hang it all Vitra Van VDAB-opleiding naar knelpuntberoep Conferentie Steunpunt WSE 11 februari 2015 Katleen De Rick Paradox en oplossing Knelpuntberoepen Veel werkzoekenden

Nadere informatie

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt

Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Hoofdstuk 13. Arbeidsmarkt Samenvatting De potentiële beroepsbevolking wordt gedefinieerd als alle inwoners van 15-64 jaar en bestaat uit ruim 86.000 Leidenaren. Van hen verricht ruim zeven op de tien

Nadere informatie

INTERREG-project Migranten integreren

INTERREG-project Migranten integreren INTERREG-project Migranten integreren Integratiecontract tussen de familie Schmidt - dhr. Waldemar Schmidt, geb. 1955 - mw. Valentina Schmidt, geb. 1959 - Viktoria Schmidt, geb. 1980 - Natascha Schmidt,

Nadere informatie

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management

Ontwikkeling. 1 Sari van Poelje, Esther de Kleer, Peter van de Berg, Leren voor Leiderschap, een nieuwe kijk op Management White Paper - Ervaringsgericht leren de praktijk als leermeester Leren is belangrijk. Voor individuen én voor organisaties en het één is voorwaarde voor het ander. Geen wonder dus dat leren en de effectiviteit

Nadere informatie

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids

Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Make it work! Virtuele mobiliteit in internationale stages integreren: een snelgids Wat? Internationale stages worden steeds belangrijker in de context van de internationalisering van hoger onderwijs en

Nadere informatie

Ufuk Dogerle. Contact: Aandachtspunt. Landelijk politiek Stedelijk politiek Media. Lijsttrekker-Voorzitter

Ufuk Dogerle. Contact: Aandachtspunt. Landelijk politiek Stedelijk politiek Media. Lijsttrekker-Voorzitter Landelijk politiek Stedelijk politiek Media info@onsutrecht.nl www.onsutrecht.net Lijsttrekker-Voorzitter Ufuk Dogerle Sinds 1984 werkzaam in de pipeline industrie in Engeland, Canada, Irak, Dubai, Amerika

Nadere informatie

ASSOCIAZIONE SEED. Lokaal, Europees, Internationaal

ASSOCIAZIONE SEED. Lokaal, Europees, Internationaal www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche ASSOCIAZIONE SEED (ZWITSERLAND) Opgericht in 2007 Rechtsvorm Sector Werkgebied Sector Website Vereniging Dienstverlener voor sociale verenigingen/sociaal

Nadere informatie

04 Support staff training

04 Support staff training Het introduceren van referentiekaders voor kwaliteitsborging op het gebied van beroepsonderwijs en training (VET) is de afgelopen jaren tot een prioriteit uitgegroeid. Tijdens de vroege stadia van de ontwikkeling

Nadere informatie

Wervend Werven Neutrale functiebeschrijvingen

Wervend Werven Neutrale functiebeschrijvingen Wervend Werven Neutrale functiebeschrijvingen Met de ondersteuning van de dienst Emancipatiezaken De Vlaamse overheid wil zoveel mogelijk mensen uit de kansengroepen aantrekken voor vacatures. Daarom is

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Geschiedenis achtergrond.

Geschiedenis achtergrond. Geschiedenis achtergrond. De Subkarpaten, de regio in de Oekraïne waar Livia en Attila wonen, was vroeger onderdeel van Hongarije. Voor 1920 Hongarije was erg groot, maar omdat het land één van de verliezers

Nadere informatie

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011

De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België. Samenvatting rapport 2011 De loonkloof tussen vrouwen en mannen in België Samenvatting rapport 2011 Hoe groot is de loonkloof? Daalt de loonkloof? De totale loonkloof Deeltijds werk Segregatie op de arbeidsmarkt Leeftijd Opleidingsniveau

Nadere informatie

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan

Leren/coachen van meisjes - Dingen om bij stil te staan De ontwikkeling van vrouwen en meisjes in het rugby heeft de afgelopen jaren flink aan momentum gewonnen en de beslissing om zowel heren als dames uit te laten komen op het sevenstoernooi van de Olympische

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Wat is het effect van mentoring?

Wat is het effect van mentoring? Wat is het effect van mentoring? Februari 2016 HET IS AANNEMELIJK DAT MENTORING DE WERKLOOSHEID ONDER MIGRANTENJONGEREN KAN VERMINDEREN De werkloosheid onder jongeren van niet-westerse herkomst is veel

Nadere informatie

Daar zouden we het vaker over moeten hebben. Inleiding Simultaan

Daar zouden we het vaker over moeten hebben. Inleiding Simultaan Daar zouden we het vaker over moeten hebben. Onderzoek naar interculturele competenties van onderwijsmedewerkers (Judith de Beer. Erasmus Universiteit Rotterdam. april 2006) Inleiding De titel daar zouden

Nadere informatie

Manual: handleiding opstarten Skills Lab

Manual: handleiding opstarten Skills Lab Manual: handleiding opstarten Skills Lab Dit is een handleiding voor professionals die zelf een Skills Lab willen starten. Skills Lab wil de werkmogelijkheden voor mensen met ASS vergroten door hen te

Nadere informatie

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN

ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN ASO - studierichtingen in VIA-TIENEN De onderwijsvorm ASO is een breed algemeen vormende doorstroomrichting waarin de leerlingen zich voorbereiden op een academische of professionele bacheloropleiding.

Nadere informatie

Examenprogramma Engelse taal

Examenprogramma Engelse taal Examenprogramma Engelse taal Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 Engelse taal 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan

Nadere informatie

ZA5439. Flash Eurobarometer 283 (Entrepreneurship in the EU and Beyond) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish)

ZA5439. Flash Eurobarometer 283 (Entrepreneurship in the EU and Beyond) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) ZA5439 Flash Eurobarometer 283 (Entrepreneurship in the EU and Beyond) Country Specific Questionnaire Belgium (Flemish) FLASH 283 ENTREPRENEURSHIP D1. Geslacht [VRAAG NIET DUID AAN WAT PAST] Man... 1 Vrouw...

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Langdurig ziekteverzuim is een erkend sociaal-economisch en sociaal-geneeskundig probleem op nationaal en internationaal niveau. Verschillende landen hebben wettelijke maatregelen genomen

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013. Bevindingen in een notendop

De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013. Bevindingen in een notendop De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013 Bevindingen in een notendop Traject in 4 fasen FASE 1 VERKENNEN Literatuurstudie Analyse diepteinterviews

Nadere informatie

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven.

Op de volgende pagina's worden bovengenoemde instrumenten uitvoeriger beschreven. Bijlage 1 Reintegratiemiddelen Chronologische volgorde van reïntegratiemiddelen, die ingezet kunnen worden tijdens het Van Werk Naar Werk-traject, hieronder volgt een beknopt overzicht: 1. arbeidsmarktprofiel

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

GIBO HEIDE. pedagogisch project

GIBO HEIDE. pedagogisch project GIBO HEIDE pedagogisch project gemeenteraadsbesluit van 26 mei 2015 Het pedagogisch project is de vertaling van de visie van directie en leerkrachten die betrekking heeft op alle aspecten van het onderwijs

Nadere informatie

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas)

Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Gaan stemmen of niet gaan stemmen? (Uit: Kompas) Bij deze activiteit wordt een enquête gehouden bij mensen in de omgeving in verband met: het gaan stemmen bij verkiezingen, de deelname van burgers aan

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Voorwaarden voor het secundair onderwijs

Voorwaarden voor het secundair onderwijs studie beurs Koken kost geld. En studeren ook. Een studiebeurs kan helpen. Velen laten die kans liggen. Misschien is het toch de moeite om een aanvraag in te dienen. De reglementering voor het hoger onderwijs

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Gebruik van kinderopvang

Gebruik van kinderopvang Gebruik van kinderopvang Saskia te Riele In zes van de tien gezinnen met kinderen onder de twaalf jaar hebben de ouders hun werk en de zorg voor hun kinderen zodanig georganiseerd dat er geen gebruik hoeft

Nadere informatie

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA

Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel. Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA Wervings- en selectieprocedures en discriminatie: een bevraging van HRpersoneel Lieve Eeman en Miet Lamberts - HIVA OVERZICHT 1. Situering en onderzoeksvragen 2. Methode 3. Wervings- en selectieprocedures

Nadere informatie

GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE BRING US?

GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE BRING US? GOOD, SUFFICIENT BUT WHAT WILL THE FUTURE BRING US? Polen: Armoede en sociale uitsluiting in bepaalde landen van de EU - Publicatie Estland: Er is een beperkt aantal financiele bronnen voor werlozen om

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Jana Eggert

Curriculum Vitae. Jana Eggert Curriculum Vitae Jana Eggert COMPETENTIE- EN EMPOWERMENTSPECIALIST DESKUNDIGE OP HET GEBIED VAN SYSTEEMTHEORIE EN STRUCTUURDYNAMICA RELATIEBOUWER (ZELF)EXPRESSIEKATALYSATOR Personalia Naam: Jana Eggert

Nadere informatie

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu Vaderschap 2.0 E-Quality 55 UIT DE PRAKTIJK 3.3 Interview met Arno Janssen en Caroline

Nadere informatie

tips voor het sollicitatiegesprek

tips voor het sollicitatiegesprek tips voor het sollicitatiegesprek algemeen In elk gesprek komen vragen voor die op meer manieren te beantwoorden zijn. Hiermee probeert een selecteur duidelijkheid te krijgen over je echte motivatie, persoonlijkheid

Nadere informatie

Werk Eerst leidt mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe naar betaalde arbeid met duurzaam perspectief.

Werk Eerst leidt mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe naar betaalde arbeid met duurzaam perspectief. Werk Eerst leidt mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt toe naar betaalde arbeid met duurzaam perspectief. Dit kunnen mensen met een uitkering zijn, maar ook mensen met een beperking (fysiek

Nadere informatie

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa

Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie voor de media Klantgerichtheid is de belangrijkste aanjager voor economische groei in Europa Voor nadere informatie, neem contact op met: Wilma Buis Algemeen Directeur van Mercuri Urval b.v. Tel: 033 450 1400 of 06 5025 3038 wilma.buis@mercuriurval.com Onderzoek Mercuri Urval achtergrondinformatie

Nadere informatie

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft)

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) Inleiding Veel mensen ervaren moeilijkheden om werk te vinden te behouden, of van baan / functie te veranderen. Beperkingen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

BEGELEIDINGSINSTRUMENT INDIVIDUELE BEROEPSOPLEIDING

BEGELEIDINGSINSTRUMENT INDIVIDUELE BEROEPSOPLEIDING BEGELEIDINGSINSTRUMENT INDIVIDUELE BEROEPSOPLEIDING De Individuele Beroepsopleiding (IBO) is bedoeld voor jobs waar ondernemers geen geschikte kandidaten voor vinden. De ondernemer kan via dat systeem

Nadere informatie

Uitzendwerk ten opzichte van andere arbeidsvormen

Uitzendwerk ten opzichte van andere arbeidsvormen Uitzendwerk ten opzichte van andere arbeidsvormen Eindrapport maart 2015 Op vraag van: Eurociett UNI Europa Project n VS/2013/0389 IDEA Consult Kunstlaan 1-2, bus 16 B 1210 Brussel T: +32 2 282 17 10 F:

Nadere informatie

Werkbaarheid. Algemene Directie Humanisering van de Arbeid. Ervaringsfonds

Werkbaarheid. Algemene Directie Humanisering van de Arbeid. Ervaringsfonds Algemene Directie Humanisering van de Arbeid Ervaringsfonds Directie van het onderzoek over de verbetering van de arbeidsomstandigheden (DIOVA) Vragenlijst over Werkbaarheid (VOW) Versie 2010 ONDERNEMING

Nadere informatie

Taalfamilies. Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied

Taalfamilies. Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied 5.2 Taalfamilies Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied 5.2 Taal & Evolutie 11 12 j. Groepswerk Klasgesprek 50 Atlas Nederlands Wereldoriëntatie Leren leren Sociale vaardigheden Kinderen

Nadere informatie

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa

Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Werkgelegenheid & Europees Sociaal Fonds Werkgelegenheid sociale zaken Europese Commissie 1 Eures: uw wegwijzer bij personeelswerving in Europa Bent u op zoek

Nadere informatie

TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF. Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen

TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF. Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen TSW TRANSITION FROM SCHOOL TO WORK ÜBERGANG SCHULE-BERUF Scholing en ondersteuning bij de transitie van school naar werk in vier Europese landen Samenvatting Werkgroep van het transnationale partnerschap

Nadere informatie

Functieprofiel. Positie Personal Assistant. Organisatie Quaestus Executive Leadership

Functieprofiel. Positie Personal Assistant. Organisatie Quaestus Executive Leadership Functieprofiel Organisatie Quaestus Executive Leadership Datum 19 May 2016 De organisatie Quaestus is gespecialiseerd in Executive Leadership en heeft een breed aanbod van diensten in Executive Search,

Nadere informatie

Door dr. Maurice de Greef

Door dr. Maurice de Greef Educatietrajecten van ROC ID College zorgen voor betere taalbeheersing, plek in de samenleving en op de arbeidsmarkt onder inwoners in de regio Holland-Rijnland Door dr. Maurice de Greef In de regio Holland-Rijnland

Nadere informatie

IK ZOEK EEN STUDENTENJOB

IK ZOEK EEN STUDENTENJOB Je bent student. Je zoekt een studentenjob. Je gaat naar een interimkantoor. Daar moet je je eerst inschrijven en dan kan je een job krijgen. Wat moet je doen? 1. Vul het inschrijvingsformulier in op blad

Nadere informatie

"The significant problems we have can not be solved at the level of thinking we were at when we created them."

The significant problems we have can not be solved at the level of thinking we were at when we created them. Levens Stijlen Inventarisatie De Levens Stijlen Inventarisatie (LSI) is een instrument waarmee mensen hun persoonlijke effectiviteit blijvend kunnen verbeteren. "The significant problems we have can not

Nadere informatie