Het is een feit dat steeds meer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het is een feit dat steeds meer"

Transcriptie

1 voorjaar 2007 Sociale vaardigheden Docent van het jaar Rudi Hoffman Van opleider naar coach Kijkje in de keuken bij het Fioretti College Hoe belangrijk zijn sociale vaardigheden? 3 Nee zeggen, kritiek geven, kritiek ontvangen, aangeven wat jij graag zou willen. Het zijn allemaal voorbeelden van sociale vaardigheden. Voor lang niet iedereen zijn dit vanzelfsprekende vaardigheden. In het onderwijs wordt dan ook steeds meer aandacht besteed aan dit thema. Speciaal voor de methode Ik zorg er wel voor, schreven Reny Menage en Liesbeth Urbach-Bakker een werkboek over sociale vaardigheden. 4 5 informatie over (nieuw) lesmateriaal en ontwikkelingen binnen Het is een feit dat steeds meer leerlingen, binnen het vmbo maar ook daarbuiten, moeite hebben met sociale vaardigheden. Liesbeth Urbach-Bakker vindt het lastig om te zeggen, maar volgens haar ligt dit toch voor een deel aan de opvoeding. Zij concludeert dit op basis van haar dagelijkse praktijk. Zo heeft ze de laatste jaren gemerkt dat de houding van ouders ten opzichte van docenten ook sterk is veranderd. Wanneer een leerling een onvoldoende haalt, ligt dit in de ogen van veel ouders niet aan de leerling maar aan de docent. Dat is een maatschappelijke tendens. Mondiger en brutaler Dat een dergelijke opstelling van ouders invloed heeft op de sociale vaardigheden van het kind, laat zich eenvoudig raden. Reny Menage: Leerlingen worden daardoor steeds mondiger en brutaler en denken al heel snel dat ze het zelf allemaal wel weten. Al ligt dat natuurlijk niet alleen aan de opvoeding. De kinderen van nu, zijn meer dan vroeger op zichzelf gericht en worden sneller zelfstandig. Dit geldt zeker voor veertien- en vijftienjarigen, de categorie waar wij ons op richten. lees verder op pagina 2

2 Hoe belangrijk zijn sociale vaardigheden? Wanneer een leerling een onvoldoende haalt, ligt dit in de ogen van veel ouders niet aan de leerling maar aan de docent. En begrijp mij niet verkeerd. Op zich is dat helemaal niet slecht, maar op school, tijdens stages en later op het werk, wordt wel van ze verwacht dat ze kunnen samenwerken met anderen. Daarom is het goed dat het thema sociale vaardigheden hoog op de agenda staat in het moderne onderwijs en dat het meer en meer wordt geïntegreerd binnen de gewone lessen. Lange tijd waren omgangsvormen ondergeschikt aan goede cijfers, met alle gevolgen van dien. Als je hoort hoe leerlingen soms tegen docenten praten Goede beroepshouding Liesbeth: Met goede cijfers alleen zijn leerlingen niet in staat zich staande te houden binnen het onderwijs en de samenleving. Zoals ze met goede cijfers alleen ook niet in staat zijn de arbeidsmarkt te bestormen. Ze moeten een goede beroepshouding hebben en leren samenwerken en voor zichzelf opkomen. Reny: Daarnaast is het ook heel belangrijk ze bewust te maken van omgangsvormen en uiterlijk. Iemand een hand geven bij binnenkomst, iemand tijdens een gesprek in de ogen kijken, geen petjes of al te opzichtige oorbellen dragen. Kortom, de algehele omgangsvormen. Allemaal zaken die aan de orde komen in het werkboek dat is onderverdeeld in vier thema s: wie ben ik?, samenwerken, omgaan met informatie en communiceren. Binnen deze thema s komen situaties aan de orde waar leerlingen tijdens werk en stage mee te maken krijgen. Denk aan solliciteren, omgaan met feedback en het goed formuleren van een mening. De gebruikte voorbeelden en het taalgebruik sluiten bovendien haarfijn aan bij de doelgroep. Breed inzetbaar Reny en Liesbeth schreven het werkboek speciaal voor de methode Ik zorg er wel voor. Maar, zegt Reny, bij ons op school gaan Reny Menage en Liesbeth Urbach-Bakker we het werkboek ook gebruiken bij handel en elektro. En ook voor bijvoorbeeld havoleerlingen is dit materiaal uitermate geschikt. Je kunt het dus heel breed inzetten. Reny: Want denk nu niet dat een gebrek aan sociale vaardigheden een probleem is dat zich alleen voordoet binnen het vmbo. Die indruk wil ik absoluut niet wekken. Liesbeth: Minder sociaalvaardige jongens en meisjes kom je tegen op alle niveaus. Liesbeth Urbach-Bakker (30) is sinds 1999 werkzaam bij het Christelijk College Groevenbeek in Ermelo. Eerst als docente maatschappijleer/godsdienst, later als docente gezondheidskunde en nu als docente Zorg & Welzijn. Tijdens haar lerarenopleiding specialiseerde zij zich als trainer communicatieve en sociale vaardigheden. In 2003 startte zij een sociale vaardigheidstraining voor de sector vmbo binnen het college waar zij werkt. Reny Menage (37) is al ruim vijftien jaar werkzaam in het onderwijs. Momenteel is ze actief als docente Zorg & Welzijn aan de RSG Magister Alvinus in Sneek. Hier geeft zij les aan derde- en vierdeklassers op BB-, KB- en GT-niveau. Voorheen was zij werkzaam in het mbo waar ze veel deed met het thema sociale vaardigheden, zowel binnen haar lessen als tijdens stagebegeleidingen. 2

3 Docent van het jaar Gedreven door liefde voor leerlingen Hij is wat je noemt een onderwijsaanjager. Maar bovenal ook is hij gedreven, enthousiast, recht door zee en voor zijn leerlingen dag en nacht bereikbaar. Niet voor niets is docent Rudi Hoffman van Scholengemeenschap Lelystad verkozen tot docent van het jaar Al blijft hij zelf bescheiden. En of hij verrast was toen hij hoorde dat hij was genomineerd voor beste docent van het jaar Leuk, dacht hij, maar daar hoor ik nooit meer iets van. Zijn verbazing was dan ook nog groter toen hij uiteindelijk werd verkozen tot de beste. En niet omdat hij twijfelt aan wat hij doet voor zijn leerlingen, zijn school en het onderwijs in zijn algemeenheid, maar meer omdat hij er werkelijk nooit bij stil had gestaan daarvoor in aanmerking te komen. Bovendien is het hem daar ook niet om te doen. Zijn inspanningen en zijn gedreven manier van werken worden hem ingegeven door de liefde voor zijn leerlingen. Hij zet zich met hart en ziel voor hen in met als doel dat ze daadwerkelijk iets bereiken, dat ze uiteindelijk vol vertrouwen en met voldoende bagage de maatschappij binnenstappen. Maar, voegt hij daar onmiddellijk aan toe, ik ben geen onderwijsgoeroe. Dat heb ik ook direct aangegeven op school; jongens, het mag dan zo zijn dat ik deze prijs heb gewonnen, dat maakt mij niets meer of beter dan een ander. Toch denken leerlingen en ouders daar heel anders over, zo heeft hij gemerkt. Onlangs had hij oudergesprekken waarbij hij bijna letterlijk op een voetstuk werd geplaatst. Ik werd enorm opgehemeld door die mensen. Dat was zacht gezegd heel gek. En eerlijk gezegd voelde ik me daar ook helemaal niet gemakkelijk bij. Buitenschoolse activiteiten Eén van de zaken die de jury in het oog sprongen tijdens de nominatie, waren de vele buitenschoolse activiteiten die Hoffman organiseert. Zo was er afgelopen jaar een groot congres in Lelystad. Hoffman zag er onmiddellijk een mooie opdracht in. Hij nodigde twaalf van zijn leerlingen uit en verzorgde samen met hen de gehele catering tijdens het congres. Door dergelijke praktische vaardigheden komen leerlingen echt verder en leren ze meer dan uit welk boek dan ook. Om maar te zwijgen van het plezier dat ze er aan beleven. Hoffman is dan ook van mening dat de zogenaamde WPS-lokalen op straat liggen. En begrijp me niet verkeerd. Ik wil het nut van WPS-lokalen niet bagatelliseren. Maar zo n lokaal is geen doel, slechts een middel. Veel docenten steken enorm veel energie in nieuwe boeken en nieuwe lokalen. Dat is de wereld op zijn kop. Steek die energie in je leerlingen. Dat is cruciaal, maar gebeurt te weinig. Veel docenten zoeken het te veel in de vorm. Een ander punt dat bij de jury de doorslag gaf, was de strijd die Hoffman voerde om de afdeling Zorg en Welzijn op Scholengemeenschap Lelystad in stand te houden. Enkele jaren geleden lag die afdeling op zijn gat en dreigde te verdwijnen. Daar heb ik mij met hand en tand tegen verzet. Uiteindelijk vond ik een subsidiepotje met daarin gulden. Dat maakte het mogelijk de boel te verbouwen en te moderniseren en nieuwe vakken, zoals bijvoorbeeld wiskunde, te integreren. Van de directie kreeg ik vervolgens toestemming dat in gang te zetten. Daar heb ik een soort vrijetijdsbesteding van gemaakt. Het werd een succes. De afdeling floreert als nooit tevoren. Nu wordt er vaak gezegd: Hoe is het mogelijk dat we die afdeling ooit hebben willen sluiten. Het juryrapport: Rudi is het voorbeeld van een docent zonder wie je als school niet kunt. Zijn gedrevenheid het beste uit leerlingen te halen en nooit op te geven, maakt dat hij ontzettend veel met hen bereikt. Voor het gehele interview, zie onze website: 3

4 Docenten moeten zichzelf kwetsbaar op durven stellen Conny de Laat combineert haar werk als trainer/coach in het onderwijs met een eigen adviesbureau voor teamontwikkeling en persoonlijke effectiviteit. Na haar studies Communicatie en Algemene Gedragswetenschappen heeft zij gewerkt als communicatieadviseur, onderwijsontwikkelaar en tot slot als trainer/coach op de Fontys Hogeschool Communicatie in Eindhoven. Het klinkt zo simpel, van opleider naar coach. Maar hoe maak je die stap? Wat komt daar bij kijken? Waar loop je tegenaan en hoe los je dit op? Conny de Laat schreef het succesvolle boek, De docent als competentiegericht opleider, dat antwoord biedt op tal van dit soort vragen. Wij vroegen haar naar haar ideeën over het nieuwe leren. Conny de Laat realiseert zich dat het beroep van docent niet eenvoudig is. Wat een docent vandaag weet, kan morgen achterhaald zijn. Continue bijscholing is volgens Conny dan ook een must. Dat maakt het werk mooi, maar dat vergt ook veel energie en intrinsieke motivatie. En juist dat laatste bespeurt zij te weinig in het We kunnen niet langer verschillende leerlingen naast elkaar zetten en denken ze moeten allemaal zó worden. onderwijs. In haar ogen mede een gevolg van het feit dat veel schoolmanagers allerlei dingen opleggen aan docenten, zonder deze goed te faciliteren. Bovendien gaat het ook vaak om dingen die docenten uit eigen ervaring nog niet kennen. Neem nu het competentiegerichte leren. Dit brengt met zich mee dat docenten de overstap moeten maken van kennisoverdrager naar coach. Wanneer docenten hierin niet of nauwelijks begeleid en ondersteund worden, een welhaast onmogelijke opgave. Kwetsbaar opstellen Een ander probleem dat speelt in het onderwijs is dat iedereen overal over mee wil praten. Er worden meningen uitgewisseld in plaats van ervaringen. Daar moeten we als docenten van af. Docenten hoeven niet alles te weten. Wanneer ze tegen bepaalde zaken aanlopen, kunnen ze ook te rade gaan bij collega s of zelfs bij leerlingen. Daar moet je niet bang voor zijn. Stel jezelf maar kwetsbaar op. Maar dat is voor veel docenten nog een moeilijke stap. Die zien zichzelf nog altijd vooral als de kennisoverdrager die alles moet weten wat de leerling nodig heeft. Een beeld waar ze, zeker in het huidige, competentiegerichte tijdperk, vanaf moeten. We kunnen niet langer verschillende leerlingen naast elkaar zetten en denken: ze moeten allemaal zó worden. Het nieuwe leren gaat namelijk uit van de kracht en de kwaliteiten van de individuele leerling. Valkuilen Maar begrijp haar niet verkeerd. Met twee boeken over competentiegericht onderwijs op haar naam is ze niet alleen maar lyrisch over het nieuwe leren. Het heeft ook zijn valkuilen. Zo denken veel docenten dat het nieuwe leren impliceert dat alles van de leerling zelf moet komen en dat zij passief kunnen afwachten. En inderdaad, de filosofie van het competentiegerichte onderwijs luidt dat leerlingen hun studieloopbaan vooral zelf regisseren. Maar om zichzelf te sturen, moeten ze wel weten wat ze al in huis hebben én waar ze naar toe willen. Daar ligt een belangrijke taak voor docenten. Daarom is het ook onzin te denken dat docenten hun verhaal niet meer kwijt kunnen in het competentiegerichte onderwijs. Alleen moeten docenten die verhalen niet meer brengen als dé oplossing. Die verhalen moeten veel meer een stimulans en inspiratiebron zijn. Een vertrekpunt voor de leerling om zelf op ideeën te komen. Dat vergt een groot reflecterend vermogen van docenten.

5 Het Fioretti College in Veghel is bezig met de invoering van WPS. Een invoering die niet van de één op de andere dag is gerealiseerd en waarbij veel komt kijken. In drie edities van dit magazine nemen wij een kijkje in de keuken bij deze school om te zien hoe de overgang verloopt en waar de school tijdens het overgangstraject tegenaan loopt. Deel 2: De bouwfase. In deel 1 van deze serie vertelde Mark van Knegsel, docent Zorg & Welzijn en onderwijsontwikkelaar van het Fioretti College, over het hoe en waarom van de vergevorderde plannen om het schoolgebouw compleet te verbouwen. In deze aflevering is het woord aan Paula Verhagen, facilitair manager van het college en verantwoordelijk voor het bouwproces. Zij gaat dieper in op de bouwfase en de bijkomende obstakels. Kijkje in de keuken Fioretti College ligt op koers met invoering WPS Inmiddels heeft het Fioretti College al flink wat voorbereidende fases achter de rug. Allereerst was daar de definitiefase, waarin de school aangaf wat ze precies wilde en, heel belangrijk, hoe ze het wilde. Nadat die fase de toets der kritiek had doorstaan, kwam er de voorlopige ontwerpfase, die uiteraard ook weer eerst getoetst moest worden. De volgende fase was de definitieve ontwerpfase. Een fase die, wanneer alles volgens plan verloopt, op korte termijn wordt afgerond. Zodra dat is gebeurd, volgt de bestekfase. Een fase waarin alles wat wij willen, definitief wordt vastgelegd. Pas wanneer dat is afgerond, kan de bouw echt beginnen. Standaard procedures Het klinkt allemaal vreselijk bureaucratisch, tijdrovend en energievretend, maar zegt Verhagen, dat zijn nu eenmaal de standaard procedures, bij een dergelijke grootschalige ingreep. Dat hadden we vooraf ingecalculeerd en we liggen dan ook nog altijd op koers. Dat laatste is volgens Verhagen voor een groot deel te danken aan de praktijkmensen, de docenten. Van hen wordt verwacht dat ze voorafgaand aan elke fase tijdig en juiste en complete informatie aanleveren met betrekking tot hun wensen. Daar hebben ze zich steeds goed aan gehouden. Ondanks het feit dat ze dat natuurlijk naast hun gewone werk moesten doen. Wat dat betreft ben ik erg trots op ze. De goede informatie die ik steeds krijg aangeleverd van de docenten, maakt het voor mij een stuk eenvoudiger het bouwproces goed te begeleiden. Duidelijke visie Uit de informatie die ik steeds kreeg aangeleverd, bleek dat ze heel goed hadden nagedacht en een heel duidelijke visie hadden. En ook over de inventaris hadden ze goed nagedacht. Dat maakt het voor mij, en de andere verantwoordelijken, een stuk eenvoudiger het gehele bouwproces te begeleiden. Een bijkomend voordeel van die aanpak is dat de docenten zich ook echt betrokken voelen bij de verbouwing. Natuurlijk, uiteindelijk is het de directie die bekijkt of hun plannen en ideeën passen binnen het budget, maar het zijn de docenten die in grote lijnen bepalen hoe het nieuwe gebouw er uit komt te zien. En dat is terecht. Zij zijn de deskundigen en zij moeten er straks in gaan werken. 5

6 WPS: Tips voor het bouwproces van het Fioretti College Goede voorbereiding is het halve werk Wanneer Verhagen scholen die WPS in willen voeren een tip mag geven, dan is het een dergelijk proces goed en nauwkeurig voor te bereiden. Dat is echt essentieel. Om nare verassingen uit te sluiten, moet je vooraf weten wat er allemaal op je pad komt. En natuurlijk kom je onderweg wel eens een onverwachte hobbel tegen. Maar zolang je de grote lijnen ziet en duidelijk voor ogen hebt welke kant je op wilt, zijn die redelijk eenvoudig te overwinnen. Daarnaast is het essentieel dat de docenten weten wat ze willen. Dat is echt bepalend voor de voortgang. Wanneer die bij elke nieuwe fase eerst uitvoerig en eindeloos met elkaar in discussie gaan, duurt het echt jaren voordat er iets van de grond komt. Leer van andermans fouten Bij een goede en nauwkeurige voorbereiding hoort ook informatiewinning bij scholen die recentelijk een grootschalig bouwproces achter de rug hebben, vindt Verhagen. Alvorens de hele procedure van start ging, bezocht zij dan ook enkele instellingen, waaronder een college in Helmond dat net een nieuw gebouw had betrokken. Daar heb ik mijn ogen en oren goed de kost gegeven. Je moet niet bang zijn te leren van andermans fouten. Op die manier sluit je voor jezelf bepaalde verrassingen uit. Eerst de visie, dan de verbouwing Een andere tip die Verhagen scholen wil meegeven, is de bouw niet aan te grijpen als reden voor didactische veranderingen. Het is juist een manier om de vernieuwde visie te realiseren. Wanneer je de omgekeerde volgorde hanteert, wordt het heel lastig de juiste informatie te verzamelen. Simpelweg omdat je dan zelf eigenlijk nog niet goed weet welke kant je op wilt. Een laatste tip is om vooraf goed in kaart te brengen wie waar verantwoordelijk voor is en wie op elk afzonderlijk gebied de deskundige is. Op die manier kom je bij de uiteindelijke oplevering niet voor verrassingen te staan, en is het eindresultaat ook precies zoals iedereen het zich had voorgesteld. Wilt u meer informatie over de uitgaven van ThiemeMeulenhoff? Kijk op onze website of neem contact op met: ThiemeMeulenhoff Postbus DE Utrecht T (0575) F (0575) E I Colofon TM In het onderwijs is een uitgave van ThiemeMeulenhoff en wordt twee keer per jaar verstuurd naar alle vmbo Zorg & Welzijn docenten. Redactie Taalent Tekstschrijvers (hoofd- en eindredactie) Vormgeving Crossings Communications Fotografie Martin Hogeboom Drukwerk ARS Grafische Producties & Communicatie Met dank aan Rudy Hofman, Conny de Laat, Reny Menage, Paula Verhagen, Liesbeth Urbach-Bakker Redactieadres

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

TANDARTSASSISTENTE. Lis Hendriks 11 NOVEMBER 2013. Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM

TANDARTSASSISTENTE. Lis Hendriks 11 NOVEMBER 2013. Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM TANDARTSASSISTENTE Lis Hendriks 11 NOVEMBER 2013 HET ASSINK LYCEUM Sectorwerkstuk Inhoudsopgave Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING...

maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... 1 Gegevens leerling Naam Adres Postcode Woonplaats Geboortedatum Telefoon Afdeling/leerweg Gegevens school Naam Schoolbegeleider Adres Plaats Telefoon

Nadere informatie

Doorloop je eigen Traject!

Doorloop je eigen Traject! Traject en VakTraject brengen Zakelijke Communicatie/Nederlands op het gewenste niveau Doorloop je eigen Traject! Blijvend in prijs verlaagd! Traject is al 12,5 jaar hét lesmateriaal Zakelijke Communicatie/

Nadere informatie

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren

JONG HOEZO ANDERS?! EN HOOGGEVOELIG. Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Ellen van den Ende in samenwerking met Mariëtte Verschure JONG EN HOOGGEVOELIG HOEZO ANDERS?! Informatie, oefeningen en tips voor hooggevoelige jongeren Uitgeverij Akasha Inhoud Hooggevoelig, hoezo anders?!

Nadere informatie

maandag 11 mei inleveren!

maandag 11 mei inleveren! maandag 11 mei inleveren! STAGE BOEK 2015 VAN.AFDELING... Stageboek 2015 1 Gegevens Leerling Naam -------------------------------------------------------------------------------------- Adres Postcode Woonplaats

Nadere informatie

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING 2016 OPLEIDING TOT ERVARINGSDESKUNDIGE MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING UIT EIGEN ERVARING Inge Mol Ik wil mijn stem laten horen. In het werkveld wordt er steeds meer gebruik gemaakt van kennis

Nadere informatie

Enquête stichting Parentes Zoetermeer

Enquête stichting Parentes Zoetermeer Enquête stichting Parentes Zoetermeer In de afgelopen weken hebt u de mogelijkheid gehad om d.m.v. onze enquête uw stem te laten horen over diverse punten die spelen binnen onze stichting Parentes. In

Nadere informatie

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot 2012-2013 Opleiding tot ervaringsdeskundige Mensen met een licht verstandelijk beperking Uit eigen ervaring... Ik wil mijn stem laten horen, in een groot aantal werkvelden wordt er steeds meer gebruik

Nadere informatie

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf

ASSERTIVITEIT. beter communiceren vanuit jezelf ASSERTIVITEIT beter communiceren vanuit jezelf Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij

Nadere informatie

Waarom zijn we hier. Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden?

Waarom zijn we hier. Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden? Waarom zijn we hier Hoe kan je als bezorgde en gedreven ouders, positief coachen zonder zelf onder de stress te lijden? Waar gaat het over Coachen Uitlokken en ondersteunen van leren* * Verschillende leerdomeinen:

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog.

Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog. Nieuwsbrief Amersfoort in Dialoog Editie: december 2015 Terugblik Dag(en) van de Dialoog 2015 Het einde van het jaar is in zicht. Wij blikken graag nog even met u terug op de Dag(en) van de Dialoog. Het

Nadere informatie

Motivatie: presteren? Of toch maar leren?

Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Arjan van Dam Motivatie: presteren? Of toch maar leren? Een van de lastigste opgaven van managers is werken met medewerkers die niet gemotiveerd zijn. Op zoek naar de oorzaken van het gebrek aan motivatie,

Nadere informatie

Van mij. Een gezicht is geen muur. Jan Bransen, Universiteit Utrecht

Van mij. Een gezicht is geen muur. Jan Bransen, Universiteit Utrecht [Gepubliceerd in Erik Heijerman & Paul Wouters (red.) Praktische Filosofie. Utrecht: TELEAC/NOT, 1997, pp. 117-119.] Van mij Een gezicht is geen muur Jan Bransen, Universiteit Utrecht Wij hechten veel

Nadere informatie

STUDIEVAARDIGHEID LOOPBAANLEREN - 1 HOOFDSTUK 1

STUDIEVAARDIGHEID LOOPBAANLEREN - 1 HOOFDSTUK 1 STUDIEVAARDIGHEID LOOPBAANLEREN - 1 HOOFDSTUK 1 Studievaardigheid De reis naar een eigen plek in de maatschappij is nu begonnen. En je reisdoel staat vast: een zelfverzekerde trotse handtekening op het

Nadere informatie

Gouden Maatschappelijke Stage Tips. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 1

Gouden Maatschappelijke Stage Tips. Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 1 Gouden Maatschappelijke Stage Tips Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 1 Voorwoord Jongeren die vanaf schooljaar 2011-2012 instromen in het voortgezet onderwijs lopen tijdens hun middelbareschoolperiode

Nadere informatie

op het Hondsrug vakcollege

op het Hondsrug vakcollege op het Hondsrug vakcollege Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Jij gaat het maken! Op het Hondsrug vakcollege Ben jij een Knexx bouwer of haal je jouw mobieltje uit elkaar om te weten

Nadere informatie

14-7-2012. Carol Dweck. Wat is Intelligentie?

14-7-2012. Carol Dweck. Wat is Intelligentie? Carol Dweck Wat is Intelligentie? 1 Wat is Intelligentie? Wat is Intelligentie? Meervoudige Intelligentie - Gardner 2 Voorlopige conclusie In aanleg aanwezig potentieel (50% erfelijk bepaald) Domeinspecifiek

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

BETERapp pilot plan organisatie X. In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp.

BETERapp pilot plan organisatie X. In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp. BETERapp pilot plan organisatie X In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp. Ervaringen cliënt: BETERapp is trouwe vriend De Beterapp is absoluut een aanvulling op de reguliere behandeling.

Nadere informatie

10 Tips. over Leiderschap voor startende Managers. 2014 zwaartekracht academie

10 Tips. over Leiderschap voor startende Managers. 2014 zwaartekracht academie 10 Tips over Leiderschap voor startende Managers 1. 1 Accepteer het feit dat jij nog steeds veel moet leren. Je hebt de afgelopen jaren keihard gewerkt om dit te bereiken. Op jouw vakgebied heb je de nodige

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

Leren Leren en ExcelLeren

Leren Leren en ExcelLeren Leren Leren en ExcelLeren www.mindsetlearnandgrow.nl Wat is MindSet? MindSet is een groep studenten die leerlingen leert effectief te leren. Wij helpen leerlingen betere schoolresultaten te behalen door

Nadere informatie

Curriculum Vitae Paula Ingelse

Curriculum Vitae Paula Ingelse Curriculum Vitae Paula Ingelse Paula Ingelse is opvoedkundige en werkt vanuit eigen praktijk LiefdevolleLeiding. Ze adviseert gezinnen met vragen én zorgen rond het grootbrengen van hun kinderen. Ze is

Nadere informatie

> TAALWERKBLAD PARTICIPATIE

> TAALWERKBLAD PARTICIPATIE TAALWERKBLAD PARTICIPATIE aanpak coach cultuur deelnemen doel eigenschappen heden integreren kwaliteiten meedoen mentor nu plan samenleving toekomst vaardigheden verleden verwachtingen wensen DE WERKWOORDSTIJDEN

Nadere informatie

Allereerst wil ik je feliciteren met het ondernemen van actie en het downloaden van dit

Allereerst wil ik je feliciteren met het ondernemen van actie en het downloaden van dit Vliegangstcursus.com 2013 Introductie Allereerst wil ik je feliciteren met het ondernemen van actie en het downloaden van dit rapport. Dit toont aan dat je iemand bent die van plan is wat te gaan doen

Nadere informatie

Handboek maatschappelijke stage MAATSCHAPPELIJKE STAGES, BEST TE DOEN!

Handboek maatschappelijke stage MAATSCHAPPELIJKE STAGES, BEST TE DOEN! Naam: Heerbeeck college Best Schooljaar 2014-2015 MAATSCHAPPELIJKE STAGES, BEST TE DOEN! -handen ineen -elkaar helpen -samenwerken -iets voor een ander doen -sociaal Stage coördinator: mevr. A. Luteyn

Nadere informatie

REEF-carrièremanagement. voor jouw persoonlijke groei. delen om te groeien

REEF-carrièremanagement. voor jouw persoonlijke groei. delen om te groeien REEF-carrièremanagement voor jouw persoonlijke groei delen om te groeien REEF hecht veel waarde aan de persoonlijke groei van zijn medewerkers. Daarom helpt REEF je in de eerste plaats aan uitdagende en

Nadere informatie

De Brede School Academie Utrecht

De Brede School Academie Utrecht OOK IN uw wijk! De Brede School Academie Utrecht Er gebeurt iets nieuws in Utrecht. Iets bijzonders. Basisscholen uit de wijken Overvecht, Hoograven, Ondiep/Zuilen, Kanaleneiland en Lombok/Oog in Al werken

Nadere informatie

EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS

EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS EEN SCHOOL MET TALENTUITDAGEND ONDERWIJS Een school met talentuitdagend onderwijs Een basisschool kiezen is moeilijk. Er is zoveel om op te letten. Is de school wat zij lijkt? Van buiten kan een schoolgebouw

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels

360 feedback 3.1 M. Camp Opereren als lid van een team Omgaan met conflicten Omgaan met regels 360 feedback 3.1 Student: M. camp Studentnummer: 11099003 Klas: WDH31 Datum: 2-02-2014 Personen welke de formulieren hebben ingevuld: - M. Camp - Menno Lageweg - Ir. S.W.L. van Herk - D.J. Jager M. Camp

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij Altra College! Mentor Goedemorgen, goed dat je er bent! We zijn blij dat je er bent. Bij de beroepsopleiding

Nadere informatie

Samen in gesprek over plezier in het werk

Samen in gesprek over plezier in het werk Samen in gesprek over plezier in het werk Gesprekshandleiding Samen in gesprek over plezier in het werk Inleiding Werkdruk is een ervaring. Twee mensen in dezelfde situatie, in dezelfde organisatie kunnen

Nadere informatie

INFOBOEKJE KLAS 4 2013-2014

INFOBOEKJE KLAS 4 2013-2014 INFOBOEKJE KLAS 4 2013-2014 1 Inhoud Inleiding 3 Schoolexamen 4 1. SE PTA. Wat betekenen deze afkortingen? 2. Herkansingen 3. Tijdens het Schoolexamen Rekenexamen 6 Info van de decaan 7 Maatschappelijke

Nadere informatie

Spring Werkboek 1 - speciaal voor niveau 1 en 2!

Spring Werkboek 1 - speciaal voor niveau 1 en 2! Spring Lesbrief 10 Werkboeken Spring Werkboek 1 - speciaal voor niveau 1 en 2! Geïntegreerde lessen zonder computer Spring zoals ik gewend was Maatwerk in een handomdraai Voorbeelden van Spring Werkboek

Nadere informatie

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen 1 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen 2 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen Hillegom 17 oktober 2013 Schoonderbeek Installatietechniek 3 Persoonlijk ontwikkelingsplan

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

Jannetta van Campenhout-Timmer, school opleider, is het gezicht van het Samen Opleiden voor de locatie Harderwijk-A van Landstede.

Jannetta van Campenhout-Timmer, school opleider, is het gezicht van het Samen Opleiden voor de locatie Harderwijk-A van Landstede. Jannetta van Campenhout-Timmer, school opleider, is het gezicht van het Samen Opleiden voor de locatie Harderwijk-A van Landstede. 34 Intervisiebijeenkomsten op de stageschool Werken en verwerken op de

Nadere informatie

Effectmeting onder leerlingen en leraren 2014-2015

Effectmeting onder leerlingen en leraren 2014-2015 Effectmeting onder leerlingen en leraren 2014-2015 Gegevens meting leraren Respons : 45 leraren, 21 mannen & 24 vrouwen Scholen : Blariacum College (Venlo) Summa College (Eindhoven) Vakcollege Tilburg

Nadere informatie

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau

Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Schoolportretten bij onderzoek naar examens in extra vakken / vakken op een hoger niveau Colofon: Dit is een uitgave van het ministerie van OCW, directie Voortgezet Onderwijs Coordinatie: Muriel Cluitmans

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

hr Duurzaam succesvol

hr Duurzaam succesvol hr Duurzaam succesvol Duurzaamheid is een thema binnen veel organisaties. Logisch, iedere organisatie wil graag goed gekwalificeerde, gemotiveerde en gezonde medewerkers. In steeds meer Cao s worden dan

Nadere informatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg Op vijf bladzijden in het werkboek wordt de medewerking van de ouders of verzorgers van de leerlingen gevraagd.

Nadere informatie

Opleiding Docent Weerbaarheid

Opleiding Docent Weerbaarheid Over MOVISIE MOVISIE is hét landelijke kennisinstituut en adviesbureau voor toepasbare kennis, adviezen en oplossingen bij de aanpak van sociale vraagstukken op het terrein van welzijn, participatie, sociale

Nadere informatie

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter

Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Stichting leerkracht: elke dag samen een beetje beter Wat is leerkracht? Stichting leerkracht is een organisatie van enthousiaste experts uit het onderwijs en bedrijfsleven die scholen helpt in het ontwikkelen

Nadere informatie

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent

BPV-praktijkboek. Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent BPV-praktijkboek Arbeidsmarktgekwalificeerd assistent Crebocode 90440, dossier 2013-2014 Bedrijfsnaam :. Naam Student : Cohort :.. Wat is een BPV werkboek Dit BPV werkboek maakt onderdeel uit van de Opleiding

Nadere informatie

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was.

www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. www.leraarwordeninsittard.nl Leraar, je wist dat je het was. Benjamin Plant student Aardrijkskunde Ik weet wat ik wil Het leukste moment van mijn stage is wanneer leerlingen mij uit zichzelf aanspreken

Nadere informatie

Optimaliseer je prestaties

Optimaliseer je prestaties Winst en Groei - Internetmarketing en Verkooptraining Optimaliseer je prestaties 10 Technieken om je prestaties te verbeteren Christo Cornelissen & Mieke Bouquet Alles waar je jezelf op weet te focussen

Nadere informatie

Hoe kan ik met mijn positieve instelling invloed uitoefenen op de organisatie?

Hoe kan ik met mijn positieve instelling invloed uitoefenen op de organisatie? 1/6 Aan het begin van de opleiding heb ik mijn leervragen verwoord. Deze leervragen waren opgehangen aan de zeven competenties vanuit de Bekwaamheidseisen. De antwoorden op mijn leervragen geven mijn groei

Nadere informatie

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10

Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Van: Klas: 1 Inhoud: Handleiding Portfolio pag. 3 Deel 1. Dit ben ik pag. 6 Deel 2. Gevolgd onderwijs pag. 9 2.1 onderwijs op dit moment pag. 10 Deel 3. Ervaringen pag. 11 3.1 stage (binnen schooltijd)

Nadere informatie

Mijn 7 grootste inzichten in ICT in de zorg uit de afgelopen 15 jaar

Mijn 7 grootste inzichten in ICT in de zorg uit de afgelopen 15 jaar Mijn 7 grootste inzichten in ICT in de zorg uit de afgelopen 15 jaar Gebaseerd op ervaringen die ik opdeed in meer dan 10 verschillende ziekenhuizen Mirjan van der Meijden Zorginformatisering Vooraf In

Nadere informatie

Kiezen voor coaching als managementstijl

Kiezen voor coaching als managementstijl Kiezen voor coaching als managementstijl Druk, druk druk! Bijna iedere manager kent wel dit gevoel. Beter leren delegeren dus! Om te kunnen delegeren heb je echter verantwoordelijke en zelfsturende medewerkers

Nadere informatie

Helicon VMBO Den Bosch

Helicon VMBO Den Bosch Beste leerlingen, ouders en verzorgers, Terugkijkend is de tijd erg snel gegaan. Op 16 februari vertrokken de eerste verhuiswagens van de Hervensebaan richting de Jacob van Maerlantstraat. En begin maart

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

Bekwaamheidsdossier. februari 2006 O. OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26

Bekwaamheidsdossier. februari 2006 O. OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26 Bekwaamheidsdossier Laat zien wat je i februari 2006 O OC0602_p8_12 Personeelsbeleid2.i8 8 19-01-2006 16:29:26 Is het bekwaamheidsdossier een nieuwe papieren tijger? Dat hoeft niet. Leraren die zelf verantwoordelijk

Nadere informatie

Talentgerichte benadering

Talentgerichte benadering Talentgerichte benadering 4. Strengths-based development (*) Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Hoe creëren we een stimulerend leerklimaat waarin studenten het beste uit zichzelf kunnen halen? Dit was de

Nadere informatie

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA

8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA 53 8 MEDIA EN SOCIALE MEDIA Media Afhankelijk van de omstandigheden kan het verstandig zijn om de media proactief te benaderen op het moment dat een afdeling van de school zwak of zeer zwak wordt. Bij

Nadere informatie

Trainersopleiding 2014

Trainersopleiding 2014 Trainersopleiding 2014 Remind Keizersgracht 253, Amsterdam www.remindlearning.nl trainersopleiding@remindlearning.nl Uitleg van de trainersopleiding In dit document kun je lezen wat Remind doet, waar Remind

Nadere informatie

Leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs in Zutphen e.o. Informatie voor ouders/verzorgers van basisschoolleerlingen

Leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs in Zutphen e.o. Informatie voor ouders/verzorgers van basisschoolleerlingen Leerwegondersteunend onderwijs en Praktijkonderwijs in Zutphen e.o. Informatie voor ouders/verzorgers van basisschoolleerlingen 1 2 Vooraf Uw zoon of dochter zit nu in groep 8 van de basisschool of in

Nadere informatie

Welkom in de derde klas!

Welkom in de derde klas! Welkom in de derde klas! De meeste van jullie zijn twee jaar leerling van onze school geweest. Jullie weten wel hoe het hier werkt. Wat er van je verwacht wordt. Wat wel en niet geaccepteerd wordt. Dat

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Doel van deze presentatie is

Doel van deze presentatie is Doel van deze presentatie is Oplossingsgericht? Sjoemelen? Evaluatie van de praktische oefening. Verbetersuggesties qua oplossingsgerichtheid (niet met betrekking tot de inhoud van de gebruikte materialen)

Nadere informatie

MBO-HBO DOORSTROOMASSESSMENT

MBO-HBO DOORSTROOMASSESSMENT MBO-HBO DOORSTROOMASSESSMENT Jij en het hbo. een succesvolle combinatie? 1 UNIEKE KANS Jij en het hbo..een succesvolle combinatie? Unieke kans..test jezelf voor het hbo! Krijg zicht op jezelf Ontdek je

Nadere informatie

Doe mee met de Onderwijscoöperatie

Doe mee met de Onderwijscoöperatie Doe mee met de Onderwijscoöperatie Vanwege een carrièreswitch werkt Ramon Moorlag nu in het onderwijs als leraar, community manager van Leraar24 en is hij lid van de Lerarenadviesraad. Een uiterst interessante

Nadere informatie

30 DAGEN FOCUS TRAINING

30 DAGEN FOCUS TRAINING BROCHURE 30 DAGEN FOCUS TRAINING Voor medewerkers van woningcorporaties In samenwerking met de corporatie-academie Informatie colofon en aanmeldprocedure: zie einde brochure Simpel en snel leren op je

Nadere informatie

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2

Toetsopdracht. Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra. Studentnummer: 500646500. Klas: 2B2 Toetsopdracht Communicatieve vaardigheden 2 de stage(cova 2S) Naam: Sanne Terpstra Studentnummer: 500646500 Klas: 2B2 Datum: 15 januari 2013 Reflectieverslag bijeenkomst 1,2 en 3 Zingevingsgesprekken Dit

Nadere informatie

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Auteur: Marco Kleine Deters Opleiding: Bedrijfskundige Informatica Klas: BIEV2B Studentcode: 1550275 Datum: 8-6-2009 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE

STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE STAGEVERSLAG VMBO LEERLING INSTRUCTIE Naam: Klas: Bedrijf: Stageperiode: Maak een inhoudsopgave zoals hieronder is afgebeeld. Indien nodig je eigen onderdelen tussen voegen en uiteindelijk de inhoudsopgave

Nadere informatie

De leerkracht voorziet papier, enveloppes en eventueel materiaal om de enveloppes te versieren.

De leerkracht voorziet papier, enveloppes en eventueel materiaal om de enveloppes te versieren. LESFICHE - Brief van de getuige Lesonderwerp De leerlingen schrijven een brief aan zichzelf om te openen op het moment dat ze hun rijbewijs behalen. Ze houden de brief zelf bij of geven hem aan hun ouders

Nadere informatie

Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten

Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten Project Verwenmorgen voor ouderen organiseren Groepen van 5 leerlingen Totaal: 560 minuten Inleiding en werkwijze: De meeste ouderen vinden het leuk om samen met jongeren iets te doen. Op deze manier hebben

Nadere informatie

Persoonlijke rapportage van B. Smit

Persoonlijke rapportage van B. Smit Persoonlijke rapportage van B. Smit P E O P L E I M P R O V E P E R F O R M A N C E Computerweg 1, 3542 DP Utrecht Postbus 1087, 3600 BB Maarssen tel. 0346-55 90 10 fax 0346-55 90 15 www.picompany.nl servicedesk@picompany.nl

Nadere informatie

Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes

Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes Interviewtechnieken: objectiviteit sleutel tot succes Er komt een moment dat alle sollicitatiegesprekken op elkaar gaan lijken: handje schudden, kandidaat

Nadere informatie

Slim omgaan met geld

Slim omgaan met geld Slim omgaan met geld Deel 1 Oorzaken en financieel overzicht. Dit werkboek is van: Datum: 1 Copyright - Drukke Moeders Marijke Minten Welkom Drukke Moeders Online Cursus Financiën Werkboek Dit is een werkboek

Nadere informatie

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success

Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Rapportage sociaal-emotionele ontwikkeling Playing for Success Leercentrum Nijmegen Oberon, november 2012 1 Inleiding Playing for Success heeft, naast het verhogen van de taal- en rekenprestaties van de

Nadere informatie

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg

VERTROUWELIJK. Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg VERTROUWELIJK Rapportage intake-assessment Fontys Economische Hogeschool Tilburg School: Opleiding: Klas: Fontys Economische Hogeschool Tilburg Communicatie 1CD E-mail: jotamdveer@home.nl Studentnummer:

Nadere informatie

Oefenexamen Middle Management B. module Teamcoaching

Oefenexamen Middle Management B. module Teamcoaching Oefenexamen Middle Management B module Teamcoaching Indicatie: u dient minimaal 7 van de 10 vragen goed te beantwoorden voor een voldoende. Vraag 1 Welke van de volgende omschrijvingen zijn van toepassing

Nadere informatie

Help ik ben geslaagd, wat nu? Thijs van der Heijden

Help ik ben geslaagd, wat nu? Thijs van der Heijden Help ik ben geslaagd, wat nu? Thijs van der Heijden Kwetsbare doelgroep. Extra verantwoordelijkheid. Welke extra vaardigheden zijn nodig om de kansen te vergroten? Niet alleen studievaardigheden, ook sociale

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

Stapeling binnen Melanchthon

Stapeling binnen Melanchthon Stapeling binnen Melanchthon Na je examen doorstromen naar een ander niveau in het voortgezet onderwijs Marieke van den Vlekkert Maatje, MSc. Versie 3 februari 2013 Besproken in AD (18/12), MMT (18/12),

Nadere informatie

GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR

GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR Altijd al gezocht naar een trainingsconcept voor uw medewerkers waar je meteen van zegt: GewoonDoen! Nu is deze kans eindelijk aanwezig en wel voor een deelnameprijs van

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Beste ouder(s)/verzorger(s) van groep 3/4,

Beste ouder(s)/verzorger(s) van groep 3/4, OBS De Jagersplas Brasemermeer 23b 1509 GE Zaandam 075-615 61 94 info@obsdejagersplas.nl www.obsdejagersplas.nl Beste ouder(s)/verzorger(s) van groep 3/4, Voor u ziet u informatie over de Brede school

Nadere informatie

Foto: Arjen Born. Ouderen als leerling. Jongeren als docent.

Foto: Arjen Born. Ouderen als leerling. Jongeren als docent. Foto: Arjen Born Ouderen als leerling. Jongeren als docent. 1 Ouderen als leerling. Jongeren als docent. Samen Online Nederland is een basiscomputer- of tabletcursus voor ouderen, van hoe zet je een computer

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Handleiding Sollicitatiebrief

Handleiding Sollicitatiebrief Handleiding Sollicitatiebrief 1. De gerichte sollicitatiebrief Met een gerichte sollicitatiebrief reageer je op een advertentie waarin een werkgever een vacature vermeldt. Voorafgaand aan het schrijven

Nadere informatie

Competenties De Fontein

Competenties De Fontein Competenties De Fontein We werken met de volgende 4 competenties: 1. Verantwoordelijkheid 2. Samenwerken 3. Organisatie en planning, zelfstandigheid 4. Motivatie - In klas 1 wordt gewerkt aan de volgende

Nadere informatie

INZETBAARHEIDS ASSESSMENT

INZETBAARHEIDS ASSESSMENT INZETBAARHEIDS ASSESSMENT Hoe werkt dat? INSTRUCTIE: Vragenlijst: Dit is een vragenlijst die is gemaakt om een beeld te krijgen van je inzetbaarheid. Het is hierom belangrijk dat je de vragenlijst zo eerlijk

Nadere informatie

Handleiding maatschappelijke stage

Handleiding maatschappelijke stage Handleiding maatschappelijke stage Christiaan Huygens College Broodberglaan Voorwoord Het 3e jaar ga je een maatschappelijke stage lopen. Dat is een andere stage dan de arbeidsoriëntatie stage, waar je

Nadere informatie