Informatieblad voor studie en bescherming van vogels en andere wilde dieren

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatieblad voor studie en bescherming van vogels en andere wilde dieren"

Transcriptie

1

2 Informatieblad voor studie en bescherming van vogels en andere wilde dieren Mens & Vogel is een driemaandelijks tijdschrift dat wordt uitgegeven door Vogelbescherming Vlaanderen vzw. De organisatie zet zich in voor alle in het wild levende vogels en inheemse zoogdieren. Vooral vogels geven als geen andere diergroep de toestand van natuur en milieu aan. Gaat het slecht met een vogelsoort, dan is dat een signaal dat er iets mis is met haar leefomgeving. Vaak heeft het beschermen van vogels een positief effect op natuur en landschap. Vogelbescherming Vlaanderen werd op 28 juni 2002 onder auspiciën van het Koninklijk Belgisch Verbond voor de Bescherming van de Vogels (KBVBV) opgericht te Antwerpen. Lidmaatschap Mens & Vogel wordt gratis toegezonden aan alle toegetreden leden. Er zijn verschillende lidmaatschapsbijdragen mogelijk. Lid: 15,00 Buitenlands lid: 20,00 Combilid Vogelbescherming + Opvangcentrum: 18,00 (met vermelding NIEUW LID VBV + VOC [naar keuze]) Buitenlands Combilid: 26,00. De jaarlijkse bijdragen kunnen gestort worden op rekening van Vogelbescherming Vlaanderen, Schuttershof 14 te 9100 Sint-Niklaas. IBAN = BE ; BIC = GEBABEBB. Giften Als u naast uw lidmaatschapsbijdrage ook nog een gift wilt overmaken, gelieve dit dan per aparte overschrijving te doen, zeker als het gaat om giften van 40,00 of meer waarvoor u graag een fiscaal attest zou willen ontvangen. Giften mogen dus niet gezamenlijk overgemaakt worden met een andere betaling zoals uw lidmaatschap of het betalen van producten uit de Groene Winkel. Dit is een nieuwe richtlijn van het Ministerie van Financiën. Gelieve als mededeling de vermelding GIFT te gebruiken a.u.b. Vogelbescherming Vlaanderen vzw Maatschappelijke zetel, secretariaat, documentatiecentrum Schuttershof 14 B-9100 Sint-Niklaas (Nieuwkerken-Waas) Tel. +32 (0) fax: +32 (0) Open van maandag tot vrijdag van 09:00 tot 12:30 uur en van 13:30 tot 17:00 uur. Voorzitter: André Verstraeten Secretaris: Paul Coeckelberghs Penningmeester: Vadim Blancquaert Algemeen directeur: Jan Rodts Algemeen coördinator: Katrien Philips Elektronische post Algemene diensten: Voorzitter: Algemeen directeur: Algemeen coördinator: Educatief- en projectmedewerker: VOC-coördinator: Administratief medewerker: Boekhouder: Foto cover: Arie Ouwerkerk Een documentatiecentrum staat ter beschikking van onze leden en scholieren. Bezoek de Groene Winkel op onze website: Advocaat van de fauna Voor een effectieve bescherming van vogels en hun leefgebieden zijn juridische middelen onmisbaar. Vogelbescherming Vlaanderen strijdt daarom voor het verkrijgen van een strikte uitvoering van de wetten en reglementen die de vogels beschermen. Zij ijvert ook voor de verbetering en verfijning van die wetgeving. En met succes. Via verzoekschriften bij de Raad van State hebben we al meerdere overwinningen behaald in het voordeel van de vogels en hun leefgebieden. Door koppig te blijven aandringen bij politici, justitie en publieke opinie hebben we verkregen dat de vogelvangst in Vlaanderen is afgeschaft en dat de ongelimiteerde jacht op in het wild levende dieren aan banden is gelegd. Door toedoen van alerte vogelbeschermers worden jaarlijks tientallen illegale vogelvangers en -handelaars, jagers en stropers die de wet overtreden, geverbaliseerd en voor de rechter gebracht. Vlaamse Opvangcentra voor Vogels en Wilde Dieren (VOC) Vogelbescherming Vlaanderen coördineert een keten van tien Opvangcentra voor Vogels en Wilde Dieren. Deze centra staan in voor de opvang, verzorging en revalidatie van noodlijdende, in het wild levende vogels en andere dieren. Elk jaar worden ruim inheemse wilde dieren, waarvan 85% vogels, in onze opvangcentra opgenomen. De oorzaken van opname zijn verscheiden: wegverkeer, hoogspanningsmasten, jachtmisbruiken, botulisme, vergiftiging, stookolielozingen op zee, vogelvangst, enz. Gemiddeld 60% van deze slachtoffers kan na revalidatie met succes in vrijheid worden gesteld. Onze centra bewijzen niet enkel hun nut als opvang- en revalidatiecentrum voor gewonde wilde dieren, ze werken ook actief mee aan wetenschappelijke projecten van universiteiten en andere instellingen. De centra zijn erkend door de Vlaamse overheid. Natuureducatie Vogelbescherming Vlaanderen wil met haar educatief aanbod scholen en groepen aansporen om meer de natuur in te trekken om aan natuureducatie te doen. Men mag niet vergeten dat voor heel wat Vlaamse kinderen en jongeren het geen alledaags gebeuren is om op stap te gaan in de natuur. Een uitstap met de klas naar een natuurreservaat of natuurgebied is vaak een hele belevenis en kan een eerste stap zijn naar een ruimere natuur- en milieubeschermingsgedachte. Ons educatief aanbod vind je op onze website in de rubriek Educatie. Andere activiteiten vind je in de rubriek Activiteiten op stapel. Kerkuilwerkgroep Vlaanderen De Kerkuilwerkgroep Vlaanderen is een afdeling van Vogelbescherming Vlaanderen. Deze werkgroep heeft tot doel alle nog resterende broedplaatsen van de Kerkuil (Tyto alba) veilig te stellen en op potentieel geschikte plaatsen nieuwe broedgelegenheid te scheppen door het plaatsen van speciale nestkasten. De werkgroep heeft ook tot doel het voedselaanbod in de onmiddellijke omgeving van bestaande broedplaatsen te verhogen en de Kerkuil als broedvogel te behouden door een algemene landschapsbescherming, waarbij de soort een indicator is voor de kwaliteit van de biotoop waarin zij leeft. 2 Verantwoordelijke uitgever Mens & Vogel : Jan Rodts, Schuttershof 14, 9100 Sint-Niklaas (Nieuwkerken-Waas) Colofon

3 49j u l i a u g u s t u s s e p t e m b e r jaargang Voorpagina Slobeend 1 Voorwoord Tussen de vogels 4 Op de voorgrond De Slobeend 6 Vogelperspectief Vogelnieuws uit binnen- en buitenland 12 Onderzoek Paspoort voor vogels 20 Groene winkel Eén kopen, tweede gratis 28 Natuurbehoud Bomen voor de bijl 30 S.O.S. kustpolders 36 Natuurbeleving Natuurgidsen.eu 44 Vogelopvangcentra Noodlijdend in Uniek VOC-project 74 VOC-adressenlijst 78 Campagne S.O.S. Vos Vriend van de Vos 58 Waar gebeurd Zwaan in nesten 60 Juridische dienst In de beklaagdenbank 64 Buitengewoon Warbirds 68 Column Geert Hoste En ze leefden nog lang 72 Cadeaulidmaatschap Leuk om te geven, nog leuker om te krijgen 80 3 Inhoud

4 Tussen de vogels Voorwoord Sinds 2005 bevinden de maatschappelijke zetel, het secretariaat en de groene winkel van Vogelbescherming Vlaanderen zich in Sint-Niklaas, meer bepaald in de deelgemeente Nieuwkerken-Waas. De verhuis van Brussel naar het Waasland heeft onze vereniging geen windeieren gelegd; inmiddels groeide het aantal personeelsleden aan van twee naar zes en steeg het aantal aangesloten gezinnen/leden tot boven de achtduizend. Door deze spectaculaire groei barst onze vereniging uit haar voegen, vooral letterlijk. Het secretariaat in het Schuttershof is inmiddels veel te klein geworden. Het personeel vindt nog net voldoende ruimte om zijn werk naar behoren te kunnen uitvoeren. Het stockeren van materiaal, kantoorbenodigdheden, tentoonstellingspanelen, het archief en de vele producten van de groene winkel wordt een haast onmogelijke taak. Maar er is verandering op komst. Wellicht kan je ons eind dit jaar treffen in het stadspark van Sint-Niklaas. Op uitnodiging van het natuurbehoudsgezinde stadsbestuur krijgt onze vereniging de kans een schitterend pand te betrekken in de achtertuin van het Kasteel Walburg. Naar schatting is de vloeroppervlakte er drie keer zo groot als de huidige. De onderhandelingen met het Sint-Niklase stadsbestuur bevinden zich in een eindfase. De nieuwe locatie biedt zoveel meer mogelijkheden om onze werking te optimaliseren. Het secretariaat zal een open milieuhuis worden waar iedereen terecht kan met vragen over de natuur in het algemeen en de vogels en andere wilde dieren in het bijzonder. Ook onze vrijwilligerswerking kan dan een nieuwe vlucht nemen. Het park is een bijzonder aangename plek waar iedereen tot rust kan komen. Je bevindt je in hartje stad en toch midden in de natuur. Vogelbescherming Vlaanderen zit dan echt tussen de vogels Ik wens je een bijzonder fijne vakantie. Algemeen directeur 4 Voorwoord

5 foto: Jan Rodts Redactiecomité Walter Belis, Rika Berings, Suzanne Bodson, Nicolas Brackx, Inge Buntinx, Geert De Smet, Katrien Philips, Jan Rodts, Julie Teunen, Frederik Thoelen Hoofd- & eindredactie Jan Rodts Opmaak Oplage exemplaren Druk Drukkerij Van Lijsebetten, Entrepotstraat 27, B-9100 Sint-Niklaas Uitvoering met de steun van de Vlaamse overheid en de leden van Vogelbescherming Vlaanderen vzw Inhoud de redactie kan niet verantwoordelijk gesteld worden voor de inhoud van bijdragen van derden Milieu dit tijdschrift is gedrukt op houtvrij en chloorvrij gebleekt papier en wordt verzonden in een biologisch afbreekbare folie, voor een minimale belasting van het leefmilieu. Werkten mee aan dit nummer Yves Adams, Walter Belis, Rika Berings, Suzanne Bodson, Peter Bossu, Nicolas Brackx, Inge Buntinx, Paul Cools, Dries Damiaens, Misjel Decleer, Adri de Groot, Erik de Koning, Geert De Smet, Michel Geven, Bart Goemaere, Werner Goussey, Geert Hoste, Patrick Janssens, Astrid Kant, Natuurhulpcentrum, Daniele Occhiato, Arie Ouwerkerk, Marcel Peeters, Katrien Philips, Jan Rodts, Mark Schuurman, Julie Teunen, Frederik Thoelen, Jan van der Greef, Jan Van Gils, Nico van Kappel, Frans Van Meensel, Peter van Rij, Dirk-Jan van Unen, Rollin Verlinde, Raf Vervoort.

6 Op de voorgrond De Slobeend De Slobeend (Anas clypeata), een vrouwtje afgebeeld op de cover van deze editie, is wat kleiner dan de Wilde Eend maar erg goed herkenbaar aan de zware, spatelvormige snavel. In tegenstelling tot het kleurrijke mannetje is het vrouwtje zoals nagenoeg bij alle eenden onopvallend bruin gekleurd. Een volwassen slobeendmannetje heeft in de zomer een groene kop die op afstand eerder zwart lijkt, een pekzwarte snavel, knalgele iris, witte borst, helder kastanjebruine buik en flanken, een lichtblauwe voorvleugel (aan de bovenzijde) en een groene spiegel met witte voorrand. De gigantische snavel van de Slobeend is speciaal aangepast aan haar manier van voedsel zoeken. Ze voedt zich onder andere met kleine diertjes die aan de oppervlakte van een sloot of plas leven. Met behulp van lamellen in de snavel zeeft ze die deskundig uit het water. Van alle eendensoorten bezit de Slobeend het foto: Astrid Kant / Buitenbeeld Slobeend en 6 Op de voorgrond

7 meest volmaakte zeefapparaat. Bij het foerageren beweegt ze haar snavel heen en weer en zuigt ze tegelijkertijd water op via een onophoudelijke beweging van tong en kaken. Op die manier worden de eetbare deeltjes in de lamellen vastgehouden terwijl het gefilterde water langs weerszijden van de snavel er weer uitgeperst wordt. Haar voedsel bestaat voornamelijk uit plankton (waterinsecten, kleine kreeftdiertjes, viskuit, muggenlarven, zoetwaterweekdieren en kikkerdril), allerlei groenwieren, zowel eendenkroos en vlotgras als zaden van bies, riet en fonteinkruid. Wanneer de hoofdschotel uit plankton bestaat, wordt er hoofdzakelijk s nachts geslobberd. Vele kreeftdiertjes zijn immers lichtschuw en komen dus s nachts in grotere hoeveelheden aan het wateroppervlak voor dan overdag. Wanneer je Slobeenden in kleine groepjes op het water ziet, zwemmen ze vaak dicht achter elkaar. Ondertussen onderzoeken ze de plantaardige en dierlijke resten (bodemhumus) die door het potenspel van hun voorgangers komen bovendrijven. In tegenstelling tot de meeste eenden die aan het wateroppervlak voedsel zoeken, grondelen Slobeenden zelden. Als ze het toch doen, is het om door het loswerken van modder ook voedsel naar de oppervlakte te brengen. Vochtig grasland Als broedbiotoop gaat haar voorkeur uit naar vochtige graslanden die doorsneden worden door sloten en ondiepe, foto: Arie Ouwerkerk Slobeenden voedselrijke zoetwaterplassen met een rijke oeverbegroeiing. Ook open, vochtige heideterreinen met vennen zijn in trek. Vooral in weidegebieden kunnen de aantallen sterk schommelen naargelang de waterstanden in het voorjaar. Het broeden gebeurt van midden april tot juni en het nest bevindt zich op een open plaats nabij het water, meestal op een droge ondergrond. Slobeenden beperken zich tot één legsel per jaar. Het nest is een holle kom op de grond met enige beschutting van lage begroeiing. Bij uitzondering vindt men het zelfs bovenop een knotwilg. Het wordt bekleed met 7 Op de voorgrond

8 planten uit de onmiddellijke omgeving, met dons en enkele veren. Doorgaans worden acht tot twaalf eieren gelegd zo nu en dan zeven tot veertien die enkel door het vrouwtje bebroed worden. Ze legt één ei per dag en begint pas met broeden wanneer het legsel compleet is. De jongen komen uit na ongeveer 26 dagen. Het zijn donzige nestvlieders die gedurende zes tot zeven weken door het vrouwtje worden verzorgd. Areaaluitbreiding De Slobeend is een algemeen voorkomende broedvogel in grote delen van Eurazië. De hoogste dichtheden worden bereikt in de gematigde klimaatzones. De totale Europese populatie exclusief Rusland wordt geschat op tot broedparen. Meer dan de helft daarvan is te vinden in Finland ( ) en Nederland ( ). In Vlaanderen wordt de populatie geschat op slechts 800 à broedparen. Grote jaarlijkse schommelingen maken het moeilijk om een duidelijke trend af te leiden, maar in de meeste landen lijkt de populatie vrij stabiel tot lichtjes afnemend. In de eerste helft van de 20 ste eeuw was er een algemene toename en areaaluitbreiding van de soort in grote delen van Noord- en West-Europa. Deze wordt ondermeer toegeschreven aan klimaatveranderingen en een toegenomen voedselaanbod door eutrofiëring* van waterlopen en waterplassen. Ook in Vlaanderen is de Slobeend in die periode aan een opmars begonnen, hoewel concrete cijfers hierover ontbreken. Een foto: Yves Adams / Vilda Slobeend

9 foto: Yves Adams / Vilda Slobeend eerste schatting dateert van de jaren 60 en leverde niet meer dan ca. 155 broedparen op. De jaren 60 en 70 waren in heel wat West-Europese landen een keerpunt. Broedpopulaties vertoonden vanaf dan vaak vrij grote jaarlijkse fluctuaties of namen lichtjes af. Zo daalde de Nederlandse populatie van broedparen in naar eind jaren 90. Waterpeilverlaging en bijbehorende veranderingen in de agrarische bedrijfsvoering worden als de belangrijkste oorzaken naar voren geschoven. De sterke toename in Vlaanderen gedurende de laatste 30 jaar wekt dan ook enige verwondering want ook hier hebben ruilverkavelingen en waterbeheersingwerken op grote schaal toegeslagen. Hoewel de kans reëel is dat de aantallen in de jaren 70 wat onderschat werden, zijn het wellicht andere factoren die de recente hoge aantallen mee kunnen verklaren. Liever nat dan droog Uit enkele telreeksen blijkt dat het aantal broedparen in weidegebieden in natte voorjaren tot meer dan 30% hoger kan liggen dan in droge jaren. Dit zou kunnen betekenen dat de totale Vlaamse populatie in drogere jaren misschien hooguit 500 tot 700 broedparen bedraagt. Welke gevolgen het uitzonderlijk zomerse en droge voorjaar van 2011 op de Vlaamse populatie Slobeenden heeft gehad, is voorlopig koffiedik kijken. De Vlaamse broedvogels overwinteren in Zuid-Europa en Noord-Afrika. De najaarstrek loopt van midden juli tot eind november met een piek van september tot midden november. De hooguit enkele duizenden Slobeenden die in Vlaanderen de winter doorbrengen, zijn hoofdzakelijk afkomstig uit noordelijker of oostelijker gelegen landen. Deze vogels bereiken ons land meestal vanaf midden augustus. 9 Op de voorgrond

10 foto: Erik de Koning / Buitenbeeld Slobeenden Hoezo jacht wild? Het is niet onmiddellijk wat je van het wettelijk statuut van de Slobeend verwacht, maar deze prachtige watervogel behoort volgens de bepalingen van artikel 3 van het Jachtdecreet van 24 juli 1991 tot het waterwild. De jacht erop is echter al vele jaren gesloten; dit wil zeggen dat het bejagen en vervoeren van en de handel in deze vogelsoort verboden zijn. Sinds 2009 is de Slobeend ook opgenomen in het Besluit van de Vlaamse Regering van 15 mei 2009 met betrekking tot soortenbescherming en soortenbeheer, het zgn. Soortenbesluit. Daar valt ze onder Categorie 2 van Bijlage 1. Dit wil zeggen dat het een soort is waarop de basisbeschermingsbepalingen van toepassing zijn. Concreet betekent dit dat de vogels, evenals hun nesten, eieren en jongen onvoorwaardelijk beschermd zijn. * In de biologie wordt hiermee het verschijnsel aangeduid dat door toevoer van een overmaat aan voedingsstoffen een sterke groei en vermeerdering van bepaalde soorten optreedt, waarbij meestal de soortenrijkdom of biodiversiteit sterk afneemt. 10 Op de voorgrond

11 Literatuur BirdLife International, Birds in Europe: population estimates, trends and conservation status. Cambridge, UK: BirdLife International (BirdLife Conservation Series No. 12), p. 46. Devos K., Slobeend. In: Vermeersch G., Anselin A., Devos K., Herremans M., Stevens J., Gabriëls J. & Van Der Krieken B., Atlas van de Vlaamse broedvogels , Mededelingen van het Instituut voor Natuurbehoud 23, Brussel, p Harisson C., Elseviers Broedvogelgids, Nesten, eieren en jongen van alle in Europa, Noord-Afrika en het Midden-Oosten broedende vogels, Elsevier, Amsterdam/Brussel, 430 p. Mullarney K., Svensson L., Zetterström D. & Grant P. J ANWB Vogelgids van Europa. Tirion Uitgevers BV, Baarn, Nederland, 400 p. Verheyen R., De eendvogels van België, Koninklijk Natuurhistorisch Museum van België, Brussel. Vogels in Vlaanderen: voorkomen en verspreiding, 1989, Vlaamse Avifauna Commissie, Bornem: I.M.P., 448 p. foto: Daniele Occhiato / Buitenbeeld Slobeend

12 Vogelperspectief Vogel- en ander dierennieuws uit de wereld In deze rubriek krijg je bondig vogel- en ander dierennieuws uit heel de wereld te lezen, doorspekt met korte reportages uit de vereniging. De internationale berichtjes werden verzameld en vertaald door vogelkenner en redactielid Walter Belis, de overige werden ons bezorgd door onze eigen medewerkers. Heb jij ook een leuk vogelberichtje voor deze rubriek of heb je zelf iets opmerkelijks met vogels meegemaakt? Stuur het dan naar of naar Vogelbescherming Vlaanderen, Redactie Vogelperspectief, Schuttershof 14, 9100 Sint-Niklaas. Grote Karekiet geeft niet om vegetatie Onderzoekers gingen na in hoeverre het broedsucces van de Grote Karekiet (Acrocephalus arundinaceus) bepaald werd door de vegetatiestructuur. Hiervoor vergeleken ze een vegetatie gedomineerd door Riet (Phragmites australis) en een andere, hoofdzakelijk bestaande uit Kleine Lisdodde (Typha angustifolia). De stengels van Riet waren dunner en langer en de dichtheid van de vegetatie was aanvankelijk dezelfde maar later in foto: Yves Adams / Vilda Grote Karekiet 12 Vogelperspectief

13 foto: Rollin Verlinde / Vilda Grote Lijster het broedseizoen was de dichtheid van Kleine Lisdodde hoger dan van Riet. De nestbouw viel elf dagen eerder in de rietvegetatie en de dichtheid van de nesten was er ook hoger dan in de lisdoddevegetatie. Bovendien lagen de nesten in het riet dichter bij het water. Toch werden er geen verschillen vastgesteld in de overlevingskansen in beide vegetaties. (Ardea, 97 (1) 2009: ) Beperkte verdraagzaamheid Grote Lijsters (Turdus viscivorus) schrikken er in de wintermaanden niet voor terug om Merels (Turdus merula) te verjagen wanneer deze laatste de bessen van Hulst (Ilex aquifolium), waar de lijsters zich aan tegoed doen, te dicht naderen. Kramsvogels (Turdus pilaris) en Koperwieken (Turdus iliacus) ondergaan 13 Vogelperspectief

14 hetzelfde lot terwijl kleinere soorten als Groenling (Carduelis chloris) en Sijs (Carduelis spinus) getolereerd worden. In juni merkte een Britse ornitholoog uit Suffolk dat Grote Lijsters jacht maken op Junikevers (Amphimallon solstitialis). Ze stijgen bijna vertikaal van de begane grond op en zitten de kevers achterna. In amper 40 minuten waren 23 van de 28 pogingen succesvol. Achttien kevers werden aan de jongen gevoederd, de vijf andere werden door de ouders opgegeten. Terloops ving één van de lijsters nog een dikke nachtvlinder. (British Birds, 102, 2009: 283) Megatocht in minimale tijdspanne Uit onderzoek is gebleken dat Rosse Grutto s (Limosa lapponica) in het najaar in één ruk de Stille Oceaan oversteken. Negen individuen werden in Alaska met een satellietzender uitgerust en maakten de oversteek van km in acht à negen dagen. Vier van de negen vogels maakten geen enkele tussenstop. De zenders waren met een chirurgische ingreep in de buikholte aangebracht om te voorkomen dat de luchtstroom onder het lichaam tijdens de vlucht zou verstoord worden. De gemiddelde snelheid bedroeg 60 km/uur. Hoe de vogels, zelfs met een serieuze vetreserve, deze afstand zonder eten, zonder herkenningspunten en zonder slapen kunnen afleggen, blijft een raadsel. De vogels halen voordeel uit de twee tot vijf cyclonen die zich in de Golf van Alaska voordoen bij hun vertrek. Hierdoor genieten ze van een stevige rugwind. Bovendien ontmoeten ze boven de oceaan geen roofvogels, die wel een gevaar zouden betekenen indien ze de foto: Yves Adams / Vilda Rosse Grutto in winterkleed

15 alternatieve weg langs de Aziatische kust zouden volgen. Opvallend is wel dat de Rosse Grutto s tijdens hun voorjaarstrek wel de kusten van het Aziatische continent volgen. De wetenschappers vermoeden dat ze dat doen omdat ze op de diverse pleisterplaatsen vetreserves aanleggen die hen een voordeel opleveren wanneer ze in hun broedgebied in Alaska arriveren. (Proceedings of the Royal Society, B276, 2009: ) foto: Michel Geven / Buitenbeeld Guido Gezelle achterna In maart 2008 observeerde een ornitholoog uit Kent hoe Tjiftjaffen (Phylloscopus collybita) over de 400 m² grote vijver in zijn tuin scheerden en gretig Schrijvertjes (Gyrinidae) van het wateroppervlak wegpikten. (British Birds, 102, 2009: 219) Vissers zorgen voor stress Voor vogelsoorten die in Arctische gebieden broeden, is de winter van cruciaal belang voor de overlevingskansen. Zo werd het effect van menselijke verstoring nagegaan op de tijdsbesteding van Eiders (Somateria mollisima) die in het zuiden van Groenland overwinteren. Gedurende negen dagen werden alle voorbijvarende vissersbootjes in kaart gebracht. Op dagen met veel verstoring besteedden de Eiders tot 40% minder tijd aan foerageren dan op dagen zonder verstoring. Om dit te compenseren, moesten ze voedsel zoeken op minder geschikte momenten en tot vijf meter dieper duiken. Tjiftjaf

16 foto: Yves Adams / Vilda Eider Op dagen met veel verstoring werd het foerageren ook s nachts voortgezet. Elders weten Eiders zich aan te passen. Deze soort voedt zich hoofdzakelijk met schelpdieren, insecten en stekelhuidigen. Plantaardig voedsel komt alleen in het dieet van broedende vrouwtjes voor. In Northumberland merkte een ornitholoog dat jonge Eidereenden verzot waren op chips. Ook restanten van in deegbeslag gebakken voedingswaren en vishuiden werden gretig tussen de ronddrijvende algen opgevist. De Steenloper (Arenaria interpres) is ook een soort die er niet voor terugdeinst om op een zeedijk etensresten mee te pikken. Deze verandering in het voedselpatroon zou een verschuiving van het verspreidingsgebied kunnen veroorzaken. In het graafschap Cumbrië, in het noordwesten van Engeland, stelde men vast dat Grote Zaagbekken (Mergus merganser) zich vrij agressief mengden onder een groep Wilde Eenden (Anas platyrhynchos) en Kokmeeuwen (Larus ridibundus) toen voorbijgangers de vogels van op vier meter afstand brood toewierpen. Het is eerder ongewoon dat een visetende soort op brood overschakelt en elke vorm van timiditeit opgeeft. (Ardea, 97 (1) 2009: en British Birds, 102, 2009: 279) 16 Vogelperspectief

17 Dwerguil schuif t op In Frankrijk broedt de Dwerguil (Glaucidium passerinum) in de Vogezen, de Alpen en de Jura maar steeds boven de meter hoogte, hoewel in de Vogezen enkele jaren geleden op 250 meter werd gebroed. Nu de Duitse populatie sterk is toegenomen, werd de soort ook reeds in Nederland gemeld in 2005 en in 2008 en de opmars houdt blijkbaar niet op. Bij het inventariseren van Ruigpootuilen (Aegolius funereus) in de Auvergne, in maart 2007, hoorden ornithologen een onbekend geluid. Nader onderzoek wees uit dat het om een mannetje Dwerguil ging. In oktober van hetzelfde jaar bleek het mannetje een partner te hebben. Het paar was gevormd en op 16 februari waren de vogelkijkers getuige van de eerste paarpogingen en bijbehorende rituelen. Op 19 februari nam het vrouwtje haar intrek in de nestholte, een oud spechtennest, die grondig gekuist werd. Te oordelen naar het gedrag van het vrouwtje vond de eileg vermoedelijk rond 1 april plaats. Op 8 mei werden aan de voet van de nestboom uitwerpselen en eischalen aangetroffen en het eerste van de twee jongen verliet het broedhol op 3 juni. Mogelijk zijn er twee verklaringen voor het opduiken van de Dwerguil buiten het foto: Rollin Verlinde / Vilda Dwerguil 17 Vogelperspectief

18 klassieke territorium in Frankrijk. De toename in Duitsland, waarover hoger reeds sprake was, werd misschien versterkt door regelmatige influxen van zangvogels uit Noord-Europa. Mogelijk hebben de Dwerguilen hun prooien gevolgd. De Auvergne lijkt wel het geschikte biotoop te bieden voor noordelijke soorten zoals Ruigpootuil, Hazelhoen (Tetrastes bonasia) en nu ook Dwerguil. (Ornithos, 16 (2) 2009: 90-99) In de natuur is niets toevallig Door de eeuwen heen hebben verwante vogelsoorten, waarvan de ene trekt en de andere sedentair is, morfologische verschillen ontwikkeld in de vleugelstructuur. Tot deze bevinding kwamen wetenschappers die balgen van Citroenkanarie (Serinus citrinella) en Corsicaanse Citroenkanarie (Serinus corsicanus) onderzochten. De Citroenkanarie trekt en heeft langere en puntigere vleugels dan de sedentaire Corsicaanse Citroenkanarie. Dit verschil is niet alleen het resultaat van een evolutie die gegroeid is uit de noodzaak tot migreren. Door hun kortere en meer afgeronde vleugels zijn Corsicaanse Citroenkanaries meer wendbaar in de dichte struikvegetatie waarin ze voortdurend verblijven. (Vie et Milieu, 58 (3-4), 2009: ) Zeevogels onder de hakbijl Uit studies naar de impact van windmolenparken, uitgevoerd in diverse Europese landen en de Verenigde Staten, blijkt dat roofvogels bovenaan op de slachtofferlijst prijken. Maar dat gaat waarschijnlijk veranderen. Ook in Nederland rijst de vraag naar enerzijds de noodzaak en het nut van windenergie en anderzijds naar de gevolgen ervan voor de avifauna. Het werkdocument Birds and windfarms (Madrid, 2007), opgesteld door vier Belgische onderzoekers, belicht de positie die de zuidelijke Noordzee inneemt voor trekkende zeevogels. In het foto: Peter van Rij / Buitenbeeld Citroenkanarie 18 Vogelperspectief

19 foto: Mark Schuurman / Buitenbeeld Brandganzen Nauw van Calais passeren jaarlijks 1 tot 1,3 miljoen vogels die allemaal de Noordzee aandoen. Indien de plannen voor een verdere uitbouw van het windmolenpark ongewijzigd worden uitgevoerd, zorgt dit weldra voor een massale slachting onder trekkende zeevogels. (Het Vogeljaar, 57 (2) 2009: 67-72) er meer nesten geparasiteerd werden. Mogelijk heeft de Grauwe Klauwier in de loop der jaren geleerd een koekoeksei te herkennen en wordt dit ei uit het nest verwijderd. Ofwel wordt het nest in de steek gelaten nadat de Koekoek er een ei in gelegd heeft. (Ardea, 97 (1) 2009: 17-22) Slimmer of lakser Zowel in Tsjechië als in Hongarije werd in nesten van Grauwe Klauwier (Lanius collurio) een lagere parasiteringsgraad van Koekoek (Cuculus canorus) vastgesteld. In de 19 de en 20 ste eeuw behoorde de Grauwe Klauwier tot één van de algemene waardvogels van Koekoek in Midden-Europa. In Hongarije kwam daar reeds in de jaren 60 verandering in. De gegevens uit Tsjechië zijn recent. Daar stelde men vast dat naarmate de dichtheid van Grauwe Klauwier hoger was, foto: Yves Adams / Vilda Grauwe Klauwier

20 Paspoort voor vogels Vogels merken om hun populaties beter te beschermen Raf Vervoort Vogels werden voor het eerst voor wetenschappelijke doeleinden geringd in 1899: in Denemarken werden toen Spreeuwen uitgerust met metalen ringen door Hans Christian Cornelius Mortensen. Ringonderzoek is nog steeds een belangrijk instrument om informatie over vogelgedrag te verzamelen, zowel voor de wetenschap als voor het beleid. Jaarlijks worden in Europa bijna vier miljoen vogels geringd. Men schat het aantal Europese vogels dat tijdens de 20 ste eeuw geringd werd op 115 miljoen. Een duizelingwekkend aantal. De nationale ringcentrales, gecoördineerd door Euring (www.euring.org), staan in voor het ringen. Oorspronkelijk werden vogels geringd om de vogeltrek beter te leren kennen. Hoewel de grote lijnen van de vogeltrek binnen Europa nu gekend zijn, blijven er nog steeds vele vragen onbeantwoord. Ook permanente inspanningen blijven nodig om de invloed van de wijzigende omgeving op vogelpopulaties te bestuderen. De Euring Data Bank die onderdak krijgt van de British Trust for Ornithology in het Engelse Thetford, bevat een schat aan informatie die gebruikt wordt bij onderzoek naar de verspreiding, populatiegrootte en -structuur, overlevingskansen en ecologie van vogels. De ringen waarmee vogels worden gemerkt, kennen we wellicht allemaal. De eerste wetenschapper die vogels met metalen ringen uitrustte was de Deen Hans C. C. Mortensen. Hij ringde al in 1899 vogels met als doel er meer over te weten te komen. 20 Paspoort voor vogels

21 foto: Arie Ouwerkerk Drieteenstrandlopers Metalen pootringen Terugmeldingen van vogels met een metalen pootring zijn afhankelijk van hervangsten en van het vinden van dode individuen. Met behulp van kleurringen kunnen vogels ook in het veld met een verrekijker of telescoop herkend worden. Dit verhoogt de kans op terugmelding aanzienlijk. Door het gebruik van een combinatie van verschillende kleurringen of inscripties op ringen kunnen vogels zelfs individueel herkend worden. Dit vergemakkelijkt studies naar bijvoorbeeld partnerkeuze, foerageergedrag of wijziging van trekroutes. De website van de Vlaming Dirk Raes (www.cr-birding.be) geeft een erg volledig overzicht van de Europese kleurringprojecten: voor 356 vogelsoorten zijn er in totaal projecten lopende. Op deze website kan men terugvinden tot welk project een met kleurringen gemerkte vogel behoort en waar en hoe men een waarneming kan melden. Het is hierbij belangrijk te signaleren aan welke poot de ringen gezien zijn, of ze boven of onder het intertarsaal gewricht zijn aangebracht, of er naast een kleurring ook een metalen ring gebruikt werd, of er inscripties of zelfs strepen op de ring staan, hoe de inscripties gelezen moeten worden enzovoort. 21 Paspoort voor vogels

Kort verslag kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen

Kort verslag kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Kort verslag kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen 2011-2015 Frank Majoor & Berend Voslamber Sinds 2011 worden op verschillende plekken in Nederland in opdracht van het Faunafonds Nijlganzen

Nadere informatie

HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK

HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK Vogels zijn er in alle soorten en maten, zoals bijvoorbeeld de zeearend, die wel 90 centimeter groot kan worden. Of de Kleine Karekiet die

Nadere informatie

GANZEN IN NEDERLAND OVERZOMERENDE GANZEN

GANZEN IN NEDERLAND OVERZOMERENDE GANZEN GANZEN IN NEDERLAND Nederland is met zijn laaggelegen graslanden, veel water en zachte winters een ideaal gebied voor vele ganzensoorten. Veel ganzen die Nederland aandoen zijn afkomstig uit het hoge noorden;

Nadere informatie

!!!!"### " $% + " $% -""!. /"0%. + %"" 1 "" 3 '$ + * + + * +1 5*!! 1"! '!' 5%!.* " " "!.%%"!%%!-8! " $% *8! %! 9: $% !$!!

!!!!###  $% +  $% -!. /0%. + % 1  3 '$ + * + + * +1 5*!! 1! '!' 5%!.*   !.%%!%%!-8!  $% *8! %! 9: $% !$!! 1 !!!!"### #$% $% &'() " $% %""*$ +, " $% %""* -""!. /"0%.!*% + %"" 1 "" 2 3 '$ + * + " $% + + * ++ 4""% +1 5*!! +2 4""*! 1"! '!' '() $""" '()6 "%##!& 4&*!7 5%!.* " " "!.%%"!%%!-8!!'() 8%!!""" %"" $% *8!

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-12-2-b Lepelaars - informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 7 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting

Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting Beheerplan bijzondere natuurwaarden Broekvelden, Vettenbroek & Polder Stein Samenvatting Samenvatting van het beheerplan 2012-2017 een bijdrage aan het Europese programma Natura 2000 Het beheerplan is

Nadere informatie

Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank Majoor & Berend Voslamber

Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank Majoor & Berend Voslamber Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank Majoor & Berend Voslamber Sovon-rapport 2013/74 Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Eend Inleiding Ik hou mijn werkstuk over eenden omdat ik het leuke dieren vind en ik wil er wat over leren. Dit wil ik er over weten: Wat doen eenden de hele dag? Wat eten eenden? Wat voor soorten eenden

Nadere informatie

2012 Rebo International b.v. deze uitgave 2012 Rebo Productions b.v., Lisse www.rebo-publishers.com info@rebo-publishers.com

2012 Rebo International b.v. deze uitgave 2012 Rebo Productions b.v., Lisse www.rebo-publishers.com info@rebo-publishers.com Colofon Inhoud 2012 Rebo International b.v. deze uitgave 2012 Rebo Productions b.v., Lisse www.rebo-publishers.com info@rebo-publishers.com coverfoto s (Roodborst) Michel Geven (voorzijde) Nico van Kappel

Nadere informatie

Het wettelijke statuut van de meeuw. Michiel Vandegehuchte

Het wettelijke statuut van de meeuw. Michiel Vandegehuchte Het wettelijke statuut van de meeuw Michiel Vandegehuchte Internationale wetgeving AEWA (Overeenkomst over Afrikaans- Euraziatische trekkende watervogels) Intergouvernementeel verdrag (76 verdragspartijen)

Nadere informatie

Er zijn drie tellingen waaraan u mee kunt doen. Deze tellingen staan los van elkaar dus u kunt zelf bepalen aan welke tellingen u mee wilt doen.

Er zijn drie tellingen waaraan u mee kunt doen. Deze tellingen staan los van elkaar dus u kunt zelf bepalen aan welke tellingen u mee wilt doen. Handleiding tellingen Er zijn drie tellingen waaraan u mee kunt doen. Deze tellingen staan los van elkaar dus u kunt zelf bepalen aan welke tellingen u mee wilt doen. Als er onduidelijkheden zijn over

Nadere informatie

Aantal gevonden legsels in 2008

Aantal gevonden legsels in 2008 10 1 Broedpaaraantallen 2. Reproductie Na terugkomst van weidevogels in hun broedgebied vormen zich paren en kiezen de vogels een plek om te gaan broeden: de vestiging. Daarna komen twee belangrijke reproductiefasen:

Nadere informatie

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ)

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Doelstelling = Herkennen & begrijpen vogels (& vogelsporen) op het strand Indeling/opbouw STRANDVOGELS

Nadere informatie

Advies betreffende de jacht op houtduiven in het Vlaamse gewest

Advies betreffende de jacht op houtduiven in het Vlaamse gewest Advies betreffende de jacht op houtduiven in het Vlaamse gewest Nummer: INBO.A.2010.197 Datum: 20/07/2010 Auteur(s): Contact: Frank Huysentruyt, Jim Casaer lon.lommaert@inbo.be Kenmerk aanvraag: e-mail

Nadere informatie

Vinken, waar komen ze vandaan

Vinken, waar komen ze vandaan Vinken, waar komen ze vandaan en waar gaan ze heen? Hans Vader Inleiding Vogeltrek is een intrigerend fenomeen. We weten dat ze langstrekken, maar waar komen ze eigenlijk vandaan en waar gaan ze heen?

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Steenuilenwerkgroep Noord-Holland

Steenuilenwerkgroep Noord-Holland Steenuilenwerkgroep Noord-Holland Bescherm de steenuil met behulp van de steenuilenwerkgroep Noord-Holland De steenuil is een kleine bruine uil met een wit vlekkenpatroon. Zoals op de foto te zien is,

Nadere informatie

Terug een topjaar voor de bruine kiekendieven in de Westkustpolders

Terug een topjaar voor de bruine kiekendieven in de Westkustpolders Terug een topjaar voor de bruine kiekendieven in de Westkustpolders Net zoals bij onze kerkuilen beleefden we vorig jaar ook bij de bruine kiekendieven een topjaar met een totaal van maar liefst 38 broedgevallen.

Nadere informatie

Een enthousiaste bedrijfsvoering

Een enthousiaste bedrijfsvoering Maatwerk voor akkervogels EEN INTEGRAAL VERHAAL Vandaag zijn er veel minder akkervogels dan vroeger. Daarom gaan we samen aan de slag. Iedereen draagt zijn steentje bij: landbouwers, jagers, de Vlaamse

Nadere informatie

Weidevogels en watervogels

Weidevogels en watervogels Dia 1 Zorg dat het geluid aan staat! en watervogels Deze powerpoint begint met het lied van Syb van de Ploeg over onze nationale vogel: de grutto. Gewoon afspelen en dan vragen wat de kinderen gezien en

Nadere informatie

OPKOMST VAN DE HALSBANDPARKIET IN NEDERLAND EN UTRECHT André van Kleunen

OPKOMST VAN DE HALSBANDPARKIET IN NEDERLAND EN UTRECHT André van Kleunen OPKOMST VAN DE HALSBANDPARKIET IN NEDERLAND EN UTRECHT André van Kleunen De halsbandparkiet (Psittacula krameri) komt van oorsprong voor in Afrika, in een gordel ten zuiden van de Sahara en op het Indisch

Nadere informatie

De meldingen van flinke sijzenvangsten op Ringersnet was een aanleiding om

De meldingen van flinke sijzenvangsten op Ringersnet was een aanleiding om Op het Vinkentouw Nr.127 september 2013 Vangsten en terugmeldingen van sijzen Gijs van Tol De meldingen van flinke sijzenvangsten op Ringersnet was een aanleiding om eens nader te kijken naar de variatie

Nadere informatie

Art. 14. Art. 15. Art. 16.

Art. 14. Art. 15. Art. 16. N. 2000 2153 [C 2000/35885] 17 JULI 2000. Besluit van de Vlaamse regering tot wijziging van het besluit van de Vlaamse regering van 17 oktober 1988 tot aanwijzing van speciale beschermingszones in de zin

Nadere informatie

2004 De Flamingo's in het Zwillbröcker Venn

2004 De Flamingo's in het Zwillbröcker Venn 2004 De Flamingo's in het Zwillbröcker Venn De Flamingo's komen al zo'n 20 jaar in het Zwillbröcker Venn voor. De eerste jaren kwamen er maar enkele. De grootste aantallen komen er in de maanden april

Nadere informatie

Heeft u een andere samenwerking in gedachten of ontvangt u graag meer informatie? Dan kunt u terecht bij:

Heeft u een andere samenwerking in gedachten of ontvangt u graag meer informatie? Dan kunt u terecht bij: Sponsoring dossier Geachte mevrouw, geachte heer, Vogelbescherming Vlaanderen vzw is gekend als de vereniging die zich onverbiddelijk inzet voor de rechten van Europese vogelsoorten en hun leefgebieden.

Nadere informatie

Beverwijkerstraatweg 44 - Castricum

Beverwijkerstraatweg 44 - Castricum Quick scan flora en fauna Beverwijkerstraatweg 44 - Castricum Gemeente Castricum 0 INHOUD 1. Aanleiding... 2 2. Gebiedsomschrijving en beoogde ingrepen... 3 3. Wettelijk kader... 4 4. Voorkomen van beschermde

Nadere informatie

KRAAIACHTIGEN. Ze zijn te zien rond het huis en ook op het platteland. Het zijn slimme dieren die zich goed aan de mens hebben aangepast.

KRAAIACHTIGEN. Ze zijn te zien rond het huis en ook op het platteland. Het zijn slimme dieren die zich goed aan de mens hebben aangepast. KRAAIACHTIGEN Vijf soorten van de kraaienfamilie zijn in Vlaanderen algemeen verspreid, het zijn de Vlaamse gaai, de ekster, de kauw, de roek en de zwarte kraai. Ze zijn te zien rond het huis en ook op

Nadere informatie

Informatieblad voor studie en bescherming van vogels en andere wilde dieren

Informatieblad voor studie en bescherming van vogels en andere wilde dieren Informatieblad voor studie en bescherming van vogels en andere wilde dieren Mens & Vogel is een driemaandelijks tijdschrift dat wordt uitgegeven door Vogelbescherming Vlaanderen vzw. De organisatie zet

Nadere informatie

2013 wordt het jaar van de Patrijs.

2013 wordt het jaar van de Patrijs. 2013 wordt het jaar van de Patrijs. 1 Waarom? De soort kwam vroeger in grote aantallen voor in NL; er werd zelfs op gejaagd (en in sommige landen nog steeds) Bijna iedereen heeft de vogel wel eens gezien

Nadere informatie

broedwaarde. Wilde eend - 1 zeker broedgeval. 9.05 : 1 w. met 3 pulli - regelmatig worden ongepaarde ex.

broedwaarde. Wilde eend - 1 zeker broedgeval. 9.05 : 1 w. met 3 pulli - regelmatig worden ongepaarde ex. Kleiputten 't Hoge 1983 2013 (2014) In deze kolom krijgen sommige soorten een andere kleur en dus een andere Broedende of waarschijnlijk broedende soorten broedwaarde. Wilde eend - 1 zeker broedgeval.

Nadere informatie

Overzicht en eerste resultaten van de vangsten van Smienten in de Westwouderpolder, De Woude in 2015/2016

Overzicht en eerste resultaten van de vangsten van Smienten in de Westwouderpolder, De Woude in 2015/2016 Overzicht en eerste resultaten van de vangsten van Smienten in de Westwouderpolder, De Woude in 2015/2016 Overzicht en eerste resultaten van de vangsten van Smienten in de Westwouderpolder, De Woude in

Nadere informatie

Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011

Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011 Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011 Dit overzicht bevat bijzondere vogelwaarnemingen die gemaakt zijn op de Strabrechtse Heide. Hieronder vallen fenologische waarnemingen, opmerkelijke trekvogels,

Nadere informatie

MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader. College 3 Trek van ganzen en kraanvogels

MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader. College 3 Trek van ganzen en kraanvogels MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader College 3 Trek van ganzen en kraanvogels Programma 1. Migratie, inleiding en oriëntatie 2. Trek van kustvogels 3. Trek van ganzen en kraanvogels 4. Trek van roofvogels

Nadere informatie

Notitie inspectie bomen Molenbeek Sittard 2011

Notitie inspectie bomen Molenbeek Sittard 2011 Notitie inspectie bomen Molenbeek Sittard 2011 Bureau Meervelt, Ecologisch onderzoek en advies Notitie inspectie bomen Molenbeek Sittard (2.1) 2011 Status: definitief In opdracht van: Molenparc bv Contactpersoon:

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 4 e jaargang 2014 Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: * Verslag broedseizoen 2014 * Broedresultaten steenuil 2014 * Terugmeldingen geringde vogels * Oorkonde vijf jaar broeden

Nadere informatie

Op de voorgrond. De Boerenzwaluw

Op de voorgrond. De Boerenzwaluw De Boerenzwaluw De Boerenzwaluw De naar voedsel bedelende vogeltjes, afgebeeld op de cover van deze editie, zijn de jongen van een Boerenzwaluw (Hirundo rustica), de meest algemeen voorkomende zwaluwsoort

Nadere informatie

Vogelwerkgroep De Kempen. Nieuwsbrief. Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012.

Vogelwerkgroep De Kempen. Nieuwsbrief. Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012. Vogelwerkgroep De Kempen Postadres: Kermisberg 6, 5508 DW Veldhoven Website: www.vwgdekempen.nl Gironummer: 5859111 - Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012.

Nadere informatie

Nationaal Park Hoge Kempen

Nationaal Park Hoge Kempen !! Nationaal Park Hoge Kempen Wat is een vogel? Wat is het verschil tussen roofvogels en uilen? Zijn er grote verschillen tussen roofvogels? Hoe kan ik roofvogels herkennen? Wat is de grootste roofvogel?

Nadere informatie

SPREEKBEURT VINK VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT VINK VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT VINK l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VOGELS OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE VINK BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

Weidevogels. Algemeen. Wat zijn weidevogels? Nestvlieders

Weidevogels. Algemeen. Wat zijn weidevogels? Nestvlieders Weidevogels Algemeen Wat zijn weidevogels? Alle vogels die vooral op graslanden broeden zijn weidevogels. Nederland is voor weidevogels in West-Europa erg belangrijk. Ons land heeft nog steeds veel kale

Nadere informatie

Kraaiachtigen een bedreiging voor weidevogels? Attie F. Bos Pim Vugteveen

Kraaiachtigen een bedreiging voor weidevogels? Attie F. Bos Pim Vugteveen Rijksuniversiteit Groningen Wetenschapswinkel Biologie Rapport 67 Kraaiachtigen een bedreiging voor weidevogels? Een literatuuronderzoek naar de rol van kraaiachtigen als predator en de invloed daarvan

Nadere informatie

Brandganzen in de Workumerwaard

Brandganzen in de Workumerwaard Brandganzen in de Workumerwaard foto Sieds Waarnemingen: GEBIED: Zuidwest Friesland DATUM: 22-11-2014 TIJD: WEER: hele dag Eerst bewolkt met wat regen, later lichter met zon; eerst vrij strakke ZO-wind,

Nadere informatie

VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012

VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012 VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012 Rudy Schippers Het afgelopen kwartaal werd gekenmerkt door veel regen en ook veel harde wind waardoor er minder geringd kon worden dan gebruikelijk.

Nadere informatie

Betreft: Effectbeoordeling vogels, herbestemming Groen Ruige Ruimte te Dussen (P10-0181)

Betreft: Effectbeoordeling vogels, herbestemming Groen Ruige Ruimte te Dussen (P10-0181) Gemeente Werkendam t.a.v. C.A.A.M. de Jong Postbus 16 4250 DA Werkendam Betreft: Effectbeoordeling vogels, herbestemming Groen Ruige Ruimte te Dussen (P10-0181) Gemert, 5 augustus 2010 Geachte heer/mevrouw

Nadere informatie

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014

NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT MALDEGEM-KNESSELARE nominatie Groene Pluim 2014 NATUURPUNT vzw Een onafhankelijke organisatie gedragen door vrijwilligers grootste natuurbeschermingsorganisate in Vlaanderen eind 2001 opgericht

Nadere informatie

Quickscan natuuronderzoek en aanvullende rapportage verbouwing monumentaalpand Lammerinkweg 102 Enschede

Quickscan natuuronderzoek en aanvullende rapportage verbouwing monumentaalpand Lammerinkweg 102 Enschede Quickscan natuuronderzoek en aanvullende rapportage verbouwing monumentaalpand Lammerinkweg 102 Enschede Een inventarisatie van beschermde flora en fauna Enschede 2 December 2010 Rapportnummer 0123 Projectnummer

Nadere informatie

Meer over de steenuilen. Even voorstellen. Hier wonen ze

Meer over de steenuilen. Even voorstellen. Hier wonen ze Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Ransuilen zijn ook vogelliefhebbers

Ransuilen zijn ook vogelliefhebbers Ransuilen zijn ook vogelliefhebbers Edwin Witter De vondst van een vogelringetje in een braakbal van een uil of roofvogel mag normaal gesproken beschouwd worden als een "krent in de pap". Maar wat als

Nadere informatie

Werkblad Vogels in de Gement

Werkblad Vogels in de Gement Werkblad Vogels in de Gement Rinze de Wereldreiziger Rinze de Werelreiziger weet onwaarschijnlijk veel van vogels. Rinze is ook dol op de Gement, want daar zijn veel bijzondere vogelsoorten te zien. Bij

Nadere informatie

Bruine kiekendieven in 2005

Bruine kiekendieven in 2005 Bruine kiekendieven in 2005 Het goede muizenjaar 2004 kreeg in 2005 een vervolg waardoor het ook voor de bruine kiekendief een uitstekend jaar werd. Dit zien we onmiddellijk aan het aantal broedgevallen.

Nadere informatie

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Spreekbeurt de grote Toppereend

Spreekbeurt de grote Toppereend Ra,ra wie ben ik. Spreekbeurt de grote Toppereend Inleiding Ik doe mijn spreekbeurt over de grote toppereend. Omdat ik dit een hele mooie vogel vind. En omdat jullie misschien veel te weinig weten over

Nadere informatie

Vogels en bloemen. door Erik Wevers. Blz. 28 Aviornis International- 38e jaargang nr. 218

Vogels en bloemen. door Erik Wevers. Blz. 28 Aviornis International- 38e jaargang nr. 218 Vogels en bloemen door Erik Wevers In ons land vernielen spreeuwen af en toe de bloemen van krokussen om bij de nectar te kunnen komen. Dit is echter maar een toevallige, "af en toe"-relatie tot die bloemen.

Nadere informatie

Bosuilen 34 jaar geteld in Noord-Kennemerland

Bosuilen 34 jaar geteld in Noord-Kennemerland Bosuilen 34 jaar geteld in Noord-Kennemerland Overdag rusten de bosuilen meestal goed verscholen op een tak, in een boomholte, nestkast of een ruimte waar geen mensen komen. Na zonsondergang worden ze

Nadere informatie

Meeuwen in Alkmaar. Voorkom meeuwen overlast op uw dak

Meeuwen in Alkmaar. Voorkom meeuwen overlast op uw dak Meeuwen in Alkmaar Voorkom meeuwen overlast op uw dak Colofon: Gemeente Alkmaar Postadres: Postbus 53 1800 BC Alkmaar Centraal meldnummer 072-548 9444 internet: www.alkmaar.nl Deze folder is een uitgave

Nadere informatie

RINGWERK OEVERZWALUWEN:

RINGWERK OEVERZWALUWEN: DECEMBER 2006 RINGWERK OEVERZWALUWEN: VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN IN HET BOS VAN AA TE ZEMST (JULI 2006) RINGSTATION IJSEDAL KONINKLIJK BELGISCH INSTITUUT VOOR NATUURWETENSCHAPPEN INLEIDING Oeverzwaluwen

Nadere informatie

Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen

Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen Een inventarisatie van beschermde flora en fauna Haaksbergen 21 Mei 2014 Rapportnummer 031 Projectnummer 012 opdrachtgever Fam. Ten Dam Kolenbranderweg

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 4 e jaargang 2014 editie gierzwaluw 1 Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk een samenwerkingsverband tussen vogelwerkgroep IVN Oisterwijk en vogelwerkgroep Midden-Brabant.

Nadere informatie

Kaart 7 Vogels op reis

Kaart 7 Vogels op reis Kaart 7 Vogels op reis Informatiekaart Werkblad Onderzoek: o Bij het wak Quiz: o http://natuur.ariena.com Voor de leerkracht: De kinderen leren de volgende begrippen: Vogeltrek Standvogels Wintergasten

Nadere informatie

flamingo Klasse vogels

flamingo Klasse vogels flamingo Klasse vogels Orde flamingoachtigen In ZOO en Planckendael vind je drie verschillende flamingosoorten: (Planckendael) Dwergflamingo (Planckendael) (ZOO) Dwergflamingo Familie flamingo s flamingo

Nadere informatie

Moest de firma Essers IMMO NV de natuurwaarde in het desbetreffende gebied verhogen?

Moest de firma Essers IMMO NV de natuurwaarde in het desbetreffende gebied verhogen? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 190 van JOHAN DANEN datum: 4 december 2015 aan JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW Uitbreidingsplannen transportbedrijf Genk Noord - Stand van zaken

Nadere informatie

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8

Voorbereiding post 5. Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Voorbereiding post 5 Iedere vogel zijn eigen plekje Groep 4-5-6-7-8 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 5: Iedere vogel zijn eigen plekje, voor groep 4 t/m 8. Inhoud:

Nadere informatie

Zondag 26 juni Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Zondag 26 juni Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Zondag 26 juni 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR 51ste Kampioenschap van België voor vinkenzang - Aalter Zanggebroeders uit het woud met uw talen duizendvoud

Nadere informatie

Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam

Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam Auteur Opdrachtgever Projectnummer Ingen foto omslag P.J.H. van der Linden Amsterdam Nieuw

Nadere informatie

Welke uilen en roofvogels zijn dat?

Welke uilen en roofvogels zijn dat? . Welke uilen en roofvogels zijn dat? De vogels zijn volgens de kleurcode onderverdeeld in de volgende groepen: Uilen 10 Valken 30 Overige roofvogels 46 Extra: Vliegsilhouet van de belangrijkste soorten

Nadere informatie

Waterlanders : op weg met Sam de salamander. Poelenproject Herzele ter uitbreiding van de amfibieënpopulatie met als kernsoort de kamsalamander.

Waterlanders : op weg met Sam de salamander. Poelenproject Herzele ter uitbreiding van de amfibieënpopulatie met als kernsoort de kamsalamander. Waterlanders : op weg met Sam de salamander Poelenproject Herzele ter uitbreiding van de amfibieënpopulatie met als kernsoort de kamsalamander. 1 De kamsalamander... Hallo, Ik ben Sam, de salamander met

Nadere informatie

Functioneren kunstmatige eilanden voor visdieven in de Inlaag Oesterput op Noord-Beveland en in de Inlaag Neeltje Jans: Broedseizoen 2016

Functioneren kunstmatige eilanden voor visdieven in de Inlaag Oesterput op Noord-Beveland en in de Inlaag Neeltje Jans: Broedseizoen 2016 Functioneren kunstmatige eilanden voor visdieven in de Inlaag Oesterput op Noord-Beveland en in de Inlaag Neeltje Jans: Broedseizoen 2016 Mark Hoekstein & Sander Lilipaly Delta ProjectManagement (DPM)

Nadere informatie

Vogeltrekstation. wetenschappelijke vragen maar heeft ook maatschappelijk nut, jaarcyclus, als overwinterings-gebied

Vogeltrekstation. wetenschappelijke vragen maar heeft ook maatschappelijk nut, jaarcyclus, als overwinterings-gebied Op het Vinkentouwnr. 111 november2007- Nieuw project: Pullen Ringen. Vogeltrekstation In Nederland worden jaarlijks zo n 235 000 vogels van een ring voorzien. Ongeveer een kwart daarvan betreft nestjongen

Nadere informatie

Faunaonderzoek met de fotoval op 11 kerkterreinen van de Stichting Oude Groninger Kerken

Faunaonderzoek met de fotoval op 11 kerkterreinen van de Stichting Oude Groninger Kerken Faunaonderzoek met de fotoval op 11 kerkterreinen van de Stichting Oude Groninger Kerken Albert-Erik de Winter Oktober 2012 Dankwoord Dank gaat uit naar de Stichting Oude Groninger Kerken voor toestemming

Nadere informatie

Notitie flora en fauna

Notitie flora en fauna Notitie flora en fauna Titel/locatie Projectnummer: 6306 Datum: 11-6-2013 Opgesteld: Rosalie Heins Gemeente Baarn is voornemens om op de locatie van de huidige gemeentewerf een nieuwe brede school ontwikkelen.

Nadere informatie

Met vogels op trektocht

Met vogels op trektocht Met vogels op trektocht Leerdagboek van:... Een (on)bekend geluid Wat voor geluid hoor je? Waar komt het geluid vandaan? Dit wil ik opschrijven over de vogel: Denk aan vragen als: Hoe ziet de vogel eruit?

Nadere informatie

Beestige Buren. Voorbereiding in de klas

Beestige Buren. Voorbereiding in de klas Beestige Buren Voorbereiding in de klas Inhoud 1. Inleiding 2. Klauw, de grauwe klauwier 2.1 Een brief van Klauw 2.2 Paspoort van Klauw 3. De zomer- en winterburen van Klauw 3.1 Voorbereiding 3.2 Uitleg

Nadere informatie

Lees je wijzer met de ooievaar! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente

Lees je wijzer met de ooievaar! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Lees je wijzer met de ooievaar! Tekstbegrip oefenen met de vogels van Beleef de Lente Groep Dit werkblad is geschikt voor kinderen uit de groepen 7 en 8. Introductie en instructie voor de leerkracht Middels

Nadere informatie

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Tel: 013 / 67.38.44 GERHAGEN E-mail: bosmuseum@skynet.be Website: wet.gerhagen.be Samengesteld door Willy Vanwesemael Kerkuil WERKBLADEN OPLOSSINGEN Lager

Nadere informatie

Broedvogels van de begraafplaats Soerenseweg in Apeldoorn 2015

Broedvogels van de begraafplaats Soerenseweg in Apeldoorn 2015 Broedvogels van de begraafplaats Soerenseweg in Apeldoorn 2015 Martin Heinen Vogelwerkgroep Oost-Veluwe, Apeldoorn 1 1. Inleiding De gemeente Apeldoorn heeft Vogelwerkgroep Oost-Veluwe gevraagd een inventarisatie

Nadere informatie

De betekenis van een zandbank voor Heist voor de avifauna

De betekenis van een zandbank voor Heist voor de avifauna De Zandbank te Heist, een boeiend fenomeen Seminarie Vrijdag 19 oktober 2007 De betekenis van een zandbank voor Heist voor de avifauna Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek Kliniekstraat 25, 1070 Brussel,

Nadere informatie

Excursie samen met Flevo Bird Watching uitgevoerd door: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek. Flevo Birdwatching, Rien Jans

Excursie samen met Flevo Bird Watching uitgevoerd door: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek. Flevo Birdwatching, Rien Jans Datum van de excursie: 4 mei 2016 Team: Flevo Birdwatching, Rien Jans Bezochte gebied: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek Vroege ochtend: Het Langeveen op landgoed Den Treek. En late ochtend/middag:

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 3 e jaargang Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: Broedresultaten Steenuil 2013 Assistent-ringers Braakballen! LOVO Opvallende zaken Veilige drinkbak voor de steenuil in het

Nadere informatie

4. Hoeveel rupsjes verdwijnen per dag in het opengesperde bekje van een jong koolmeesje?

4. Hoeveel rupsjes verdwijnen per dag in het opengesperde bekje van een jong koolmeesje? Bos- en natuurquiz 1. Hoeveel procent van de oppervlakte van Vlaanderen is bos? a. 10% b. 30% c. 50% d. 80% 2. Er bestaan verschillende soorten spechten: de zwarte specht, de groene specht, de grote bonte

Nadere informatie

Overzicht broedperiode 1) en voorkeur broedgebied (bos)vogels.

Overzicht broedperiode 1) en voorkeur broedgebied (bos)vogels. Overzicht broed 1) en voorkeur broedgebied (bos)vogels. Voorkeur bos Vogelsoorten van Bijlage 1 vogelrichtlijn Gemengd bos Zwarte specht #1 1500-2500 2300-2900 1100-1600 - Naald- en loofbos Wespendief

Nadere informatie

NATUUR IN DE IJSSELDELTA

NATUUR IN DE IJSSELDELTA NATUUR IN DE IJSSELDELTA De Zwartkopmeeuw als nieuwe broedvogel door Henk Dorgelo Inleiding Sinds een paar jaar komt de zwartkopmeeuw niet alleen in het Zeeuwse Deltagebied als broedvogel voor, maar ook

Nadere informatie

Limburgs Landschap. natuurboekje van

Limburgs Landschap. natuurboekje van Limburgs Landschap natuurboekje van lente 2014 Hoi! Spreeuwen zijn druktemakers. Ze kwetteren, fluiten en piepen. Ze kletsen samen heel wat af. En ze apen de gekste geluiden na. Denk je dat je een kikker

Nadere informatie

De Kraanvogel. Kansen voor kraanvogels in Limburg en Brabant

De Kraanvogel. Kansen voor kraanvogels in Limburg en Brabant De Kraanvogel Kansen voor kraanvogels in Limburg en Brabant De kraanvogel komt er aan! Binnen een paar jaar zouden ze zo maar in Brabant en Limburg kunnen broeden. Stel je voor, staand aan de rand van

Nadere informatie

Voorstel van resolutie. betreffende het behoud van de poldergraslanden en de andere historische permanente graslanden

Voorstel van resolutie. betreffende het behoud van de poldergraslanden en de andere historische permanente graslanden stuk ingediend op 1440 (2011-2012) Nr. 1 20 januari 2012 (2011-2012) Voorstel van resolutie van de heren Dirk Van Mechelen, Marc Vanden Bussche en Bart Tommelein, mevrouw Mercedes Van Volcem, de heer Karlos

Nadere informatie

Advies betreffende de inplanting van 10 windturbines in de haven van Antwerpen

Advies betreffende de inplanting van 10 windturbines in de haven van Antwerpen Advies betreffende de inplanting van 10 windturbines in de haven van Antwerpen Nummer: INBO.A.2014.24 Datum advisering: 26 februari 2014 Auteur(s): Contact: Kenmerk aanvraag: Joris Everaert Niko Boone

Nadere informatie

Vogelwerkgroep De Kempen. Slechtvalken geringd in Veldhoven en Eindhoven.

Vogelwerkgroep De Kempen. Slechtvalken geringd in Veldhoven en Eindhoven. Vogelwerkgroep De Kempen Postbus 386, 5500 AJ Veldhoven E-mail: vwgkempen@hetnet.nl Homepage: www.homepages.hetnet.nl/~vwgdekempen Gironummer: 5859111 Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief Slechtvalken

Nadere informatie

Jaarverslag Zoogdierenonderzoek Hobokense Polder

Jaarverslag Zoogdierenonderzoek Hobokense Polder Jaarverslag 2015 - Zoogdierenonderzoek Hobokense Polder Ondertussen ben ik erin geslaagd om alle opnames van 2015 te verwerken. Ja, het was niet altijd even evident dit jaar. We hadden immers het aantal

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Apenheul Geschiedenis Apenheul ging voor het eerst open in 1971. Het eerste en enige park ter wereld waar apen vrij in het bos leefden en vrij tussen de bezoekers konden lopen. Het begon met wolapen, slingerapen

Nadere informatie

Algemene weetjes over de Slechtvalk

Algemene weetjes over de Slechtvalk DE Slechtvalk Hoe ziet de slechtvalk eruit Algemene weetjes over de Slechtvalk Situatie vroeger en nu in België Broedvogels in België De Slechtvalk als overwinteraar in Gavere Algemene vaststellingen vraagstellingen

Nadere informatie

Op Europees niveau is de soort in de periode 1980-2011 met 52% afgenomen, en ten opzichte van 1990 met 6%.

Op Europees niveau is de soort in de periode 1980-2011 met 52% afgenomen, en ten opzichte van 1990 met 6%. 1 De spreeuwenstand gaat vanaf eind jaren zeventig achteruit. Over de periode 1984-2012 is de broedpopulatie in Nederland zelfs met gemiddeld 4% per jaar afgenomen. Daardoor resteert momenteel minder dan

Nadere informatie

Holenduif. Zes eieren

Holenduif. Zes eieren Weer nieuwe kasten In februari is er weer een aantal nieuwe kasten opgehangen. Ook is er een aantal kasten vervangen omdat ze van ouderdom uit elkaar vielen. Tevens zijn enkele kasten verhangen omdat de

Nadere informatie

De Grutto; Nationale Vogel van Nederland

De Grutto; Nationale Vogel van Nederland De Grutto; Nationale Vogel van Nederland Nationale vogel Inleiden. De grutto is het afgelopen jaar de nationale vogel van Nederland geworden. Op deze presentatie hoop ik de achtergronden daarvan te laten

Nadere informatie

Bijlage 1 Onderzoek ecologie

Bijlage 1 Onderzoek ecologie Bijlage 1 Onderzoek ecologie In dit bureauonderzoek is de bestaande situatie vanuit ecologisch oogpunt beschreven en is vermeld welke ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt. Vervolgens is aangegeven waaraan

Nadere informatie

Quickscan natuur Mauritslaan Werkhoven

Quickscan natuur Mauritslaan Werkhoven Quickscan natuur Mauritslaan Werkhoven 15 november 2012 ZOON ECOLOGIE Colofon Titel Opdrachtgever Uitvoerder Auteur Datum Quickscan natuur Mauritslaan Werkhoven m RO Zoon Ecologie C.P.M. Zoon ZOON ECOLOGIE

Nadere informatie

Vogels. Algemeen. Wat is een vogel? Poten. Hoe zijn vogels ontstaan?

Vogels. Algemeen. Wat is een vogel? Poten. Hoe zijn vogels ontstaan? Vogels Algemeen Wat is een vogel? Misschien denk je dat het vermogen om te vliegen het belangrijkste kenmerk van vogels is, maar dat is niet helemaal waar. Er zijn vogels zoals de struisvogel en de kiwi

Nadere informatie

Overzicht ringactiviteiten 2014 voor Oud Valkeveen en het Raboes

Overzicht ringactiviteiten 2014 voor Oud Valkeveen en het Raboes Overzicht ringactiviteiten 2014 voor Oud Valkeveen en het Raboes Rudy Schippers In 2014 is er in hoofdzaak gevangen op Oud Valkeveen, terwijl er enkele weken in de herfst eveneens is geringd bij Jachthaven

Nadere informatie

Soortenonderzoek Julianahof Zeist

Soortenonderzoek Julianahof Zeist Soortenonderzoek Julianahof Zeist 21 sept 2013 ZOON ECOLOGIE Colofon Titel Soortenonderzoek Julianahof Zeist Opdrachtgever mro Uitvoerder ZOON ECOLOGIE Auteur C.P.M. Zoon Datum 21 sept 2013 ZOON ECOLOGIE

Nadere informatie

AGROFORESTRY - JURIDISCH ASPECTEN. Infoavond Agroforestry 17 augustus 2012

AGROFORESTRY - JURIDISCH ASPECTEN. Infoavond Agroforestry 17 augustus 2012 AGROFORESTRY - JURIDISCH ASPECTEN Infoavond Agroforestry 17 augustus 2012 Agroforestry in het juridisch landschap Agroforestry was in Vlaanderen al aanwezig voor 2011 Voorbeelden: populieraanplant met

Nadere informatie

Meer over onze slechtvalken. Even voorstellen. Echte natuur

Meer over onze slechtvalken. Even voorstellen. Echte natuur Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader. College 1 Migratie, inleiding en oriëntatie

MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader. College 1 Migratie, inleiding en oriëntatie MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader College 1 Migratie, inleiding en oriëntatie MIGRATIE, vogeltrek in een breed kader Uw docent Kees Boele Programma 1. Migratie, inleiding en oriëntatie 2. Trek van

Nadere informatie