BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BERLIJN. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat."

Transcriptie

1 BERLIJN Toen ik student was ben ik in 1963 voor het eerst in Berlijn geweest. Er was nog geen muur maar om naar Oost-Berlijn te gaan moest je langs de Vopo s die het geweer op de mensen hielden. Geen prettig gevoel. Later ben ik als medewerker van het Internationaal Octrooi Instituut en daarna het Europees Octrooi Bureau nog tientallen malen in Berlijn geweest. Daarom als eerste postzegel de afbeelding van het keizerlijk rijksoctrooibureau waar ik vele dagen heb doorgebracht. In West-Berlijn was de Kurfürstendamm de centrale plaats waar men moest zijn. Vooreerst is er de Kaiser- Wilhelm-Gedächtniskirche waarvan alleen de restanten nog zichtbaar zijn. Op postzegels vindt men de huidige ruïne maar ook de kerk voor de bombardering. Vlak daarbij is er het Europa-Center waarvan de bouw in 1963 begon en veel winkels en restaurants bevat. Het kasteel Charlottenbug werd gebouwd vanaf 1695 en werd na de tweede wereldoorlog weer zorgvuldig opgebouwd alhoewel er nog kamers zijn die niet volledig zijn hersteld. Heel bekend is er de porseleinkamer die helemaal vol staat met porselein voornamelijk uit China. Midden op de cour d honneur van het slot staat het bronzen ruiterstandbeeld van de Grote Keurvorst. Het voorbeeld hiervoor was van Marcus Aurelius in Rome. In het park Charlottenburg staat er ook de Belvedere. Het werd als tuinpaviljoen in 1789 gebouwd.

2 Keizer Friedrich Wilhelm II hield er spiritistische seances. Nu is het een porseleinmuseum. Zeer bekend is ook het Schauspielhaus dat in 1774 werd gebouwd als eerste theater voor het Franse toneelgezelschap van Friedrich de Grote. Het is gebouwd als een Griekse tempel. De bouwer is Karl Friedrich Schinkel. Van zijn hand is ook het Altes Museum. Vroeger waren er wisselende tentoonstellingen maar er werd er een collectie antieke beeldbouwkunst ondergebracht. De Deutsche Staatsoper werd ook in dezelfde tijdsperiode gebouwd. Op de plaats van de Berliner Dom stond sinds 1747 een kerk die nog in 1817 werd verbouwd. Tussen 1894 en 1905 ontstond het huidige gebouw in een stijl die vergelijkbaar is met de stijl van de Rijksdag. In de DDR tijd werd de Berliner Dom hersteld met geld uit West-Duitsland. In de crypte staan negentig pronkgraven van leden van de familie Hohenzollern.

3 De Reichstag wordt gezien als het symbool van Berlijn. Het werd gebouwd tussen 1884 en In de jaren zestig werd de Rijksdag hersteld maar door een uitbreiding van de vergaderzaal kon de koepel niet worden herbouwd. In 1994 werd begonnen met de bouw van de huidige koepel. Het Kammergericht is nu het Berlin museum maar de oorspronkelijke functie van het gebouw is nog te zien aan de personificaties van Caritas en Justitia naast het Pruisische wapenschild. Tussen 1859 en 1866 werd er een grote synagoge gebouwd. Deze werd tijdens de Kristallnacht in 1938 geplunderd. Na een bombardement in 1943 bleef er alleen een ruïne over. In 1988 is begonnen met de herbouw. De oudste kerk van Berlijn is de Nicolaikirche. De bouw startte in 1230 en werd voltooid rond 1450.In 1876 werd een grondige restauratie doorgevoerd. Beschadigingen van de tweede wereldoorlog werden pas tussen 1977 en 1987 hersteld. Nu wordt het gebruikt als museum en concertzaal. De Marienkirche werd kort na de Nicolaikirche gebouwd. Onderdelen van de kerk zoals de sacristie zijn nog in originele vorm bewaard. In 1861 werd het middeleeuws raadshuis afgebroken en begon men met de bouw van het Rote Rathaus dat in 1869 werd voltooid. De stijl van het gebouw is

4 ontleend aan de Italiaanse renaissance. Sinds 1991 is het weer de zetel van de burgemeester van het herenigde Berlijn. Het plein De Alexanderplatz kreeg zijn naam in 1805 ter gelegenheid van een bezoek van de Russische tsaar Alexander I. Het plein was ooit een knooppunt van de S-bahn, drie U-bahn lijnen, zeventien tramlijnen. Tijdens de DDR tijd zou het worden uitgebouwd tot het hart van Oost-Berlijn maar het werd het meest sfeerloze plein van Europa. In het Grunewald gebied staat er het slot Jagdschloss Grunewald dat in 1542 werd gebouwd op verzoek van Keurvorst Joachim II. Het is nu een museum. Men vindt er ook een 55 meter hoge toren de Grunewaldturm die in 1897 werd gebouwd ter herdenking van de honderdste geboortedag van Wilhelm I. Het heeft een panoramaplatform met uitzicht over het Havelgebied. Het Pergamon museum, genoemd naar een staat in Klein- Azië, heeft een pracht aan antieke voorwerpen. Op een postzegel staat het Zeus altaar afgebeeld. Tenslotte wellicht het bekendste beeld van Berlijn de Brandburger Tor. Rond 1850 werden de stadsmuur en de poorten gesloopt. De Brandburger Tor is als enige poort overgebleven. De bouw ervan is geïnspireerd op de poort van de Akropolis in Athene. Op het dak van de poort staat het beeld van Victoria.

5 Ik weet zeer goed dat ik slechts een sluier van Berlijn oplicht. Bij mijn zoektocht naar postzegels over Berlijn kwam ik er een zestigtal tegen. Iets teveel voor een kort artikel. Herwig Pauwels

Mededelingenblad. Ons Zonnestelsel en Berlijn. Jaargang 49 nr. 3, September 2012 Activiteiten oktober december 2012

Mededelingenblad. Ons Zonnestelsel en Berlijn. Jaargang 49 nr. 3, September 2012 Activiteiten oktober december 2012 Retouradres: Abeelzoom 52, 2719 GT Zoetermeer Mededelingenblad Jaargang 49 nr. 3, September 2012 Activiteiten oktober december 2012 Ons Zonnestelsel en Berlijn Mededelingenblad van de Z. H. P. V. De 'Zuid

Nadere informatie

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1]

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1] Gepubliceerd op Willem-Jan van der Zanden (http://www.wjvanderzanden.nl) Home > Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 Reisverslag Berlijn 2012 Deel 2 [1] Door wjvanderzanden [2] op za, 10/20/2012-22:50 Tags:

Nadere informatie

INFORMATIEBOEKJE BERLIJN 2014. 4E KLAS Compaen VMBO

INFORMATIEBOEKJE BERLIJN 2014. 4E KLAS Compaen VMBO INFORMATIEBOEKJE BERLIJN 2014 4E KLAS Compaen VMBO (VOORLOPIG) 1 PROGRAMMA Maandag 6 oktober 2014 Ochtend: Avond: - vertrek vanaf school - aankomst jeugdherberg, inchecken - avondeten in jeugdherberg -

Nadere informatie

ARCHITECTUUR MAGAZINE

ARCHITECTUUR MAGAZINE BERLIJN TRY ME SLECHTS 3,95 ARCHITECTUUR MAGAZINE Een leerzame reis om nooit te vergeten. Tom Met o.a de Dom, Fernsehturm, Bahnhof en nog veel meer. WINTER 2015 3,95 WWW.TOMDEBRUIJN.NL 1 A L E X A N D

Nadere informatie

Bezienswaardigheden Berlijn. Berlijn. Complete beschrijving

Bezienswaardigheden Berlijn. Berlijn. Complete beschrijving Berlijn Complete beschrijving Brandenburg Tor De Brandenburger Tor is een monumentale poort, gebouwd in de 18e eeuw als een symbol van vrede. Tijdens de Koude Oorlog lag de poort, die gelegen is aan de

Nadere informatie

EKEREN BERLIJN 12 tot 16 mei 2010

EKEREN BERLIJN 12 tot 16 mei 2010 EKEREN BERLIJN 12 tot 16 mei 2010 De geschiedenis van Berlijn in een notendop Berlijn werd officieel gesticht in 1230. Oorspronkelijk waren er twee steden; Berlijn en Cölln, die in de 14 de eeuw tot verdere

Nadere informatie

Berlijn. 2015 2theworld

Berlijn. 2015 2theworld Berlijn 2015 2theworld Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en / of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm, internet of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande

Nadere informatie

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 [1]

Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 [1] Gepubliceerd op Willem-Jan van der Zanden (http://wjvanderzanden.nl) Home > Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 Reisverslag Berlijn 2012 Deel 6 [1] Door wjvanderzanden[2]op zo, 10/21/2012-23:17 Tags:reizen

Nadere informatie

MENTS. Berlijn anno 2009. 20 jaar na de val van de muur

MENTS. Berlijn anno 2009. 20 jaar na de val van de muur M & MORE Berlijn anno 2009 20 jaar na de val van de muur Groepsreis van 18 tot 22 juli 2009 Nederlandstalige begeleiding vanuit Brussel Nederlandstalige professionele gids ter plaatse M & MORE PROGRAMMA

Nadere informatie

Scouts Sint- Martinus den XIIde. Winterkamp verkenners

Scouts Sint- Martinus den XIIde. Winterkamp verkenners Scouts Sint- Martinus den XIIde Winterkamp verkenners BERLIJN 2013-2014 1 Voorwoord Ook dit jaar gaan de verkenners van Scouts Sint-Martinus den 12de op winterkamp. Elk jaar bezoeken we naar traditie een

Nadere informatie

B E R L I JN 7 tot 9 juni 2014

B E R L I JN 7 tot 9 juni 2014 Tailor Made Travel Presenteert o.l.v. Karel Baillieux B E R L I JN 7 tot 9 juni 2014 (Pinksterweekend) BERLIN IST EINE REISE WERT Zaterdag 7 juni Taxitransfer van bij u thuis naar de luchthaven van Keulen.

Nadere informatie

Kader 6.1 Over de toekomst van een versteende herinnering : de Schlossplatz in Berlijn 129

Kader 6.1 Over de toekomst van een versteende herinnering : de Schlossplatz in Berlijn 129 Kader 6.1 Over de toekomst van een versteende herinnering : de Schlossplatz in Berlijn In november 2007 wijdde Der Spiegel de coverstory aan de Duitsers die in Berlijn geboren werden op de dag dat de Muur

Nadere informatie

Kastelen, burchten, landhuizen

Kastelen, burchten, landhuizen Kastelen, burchten, landhuizen Kasteel Cappenberg in Selm Het architectonische juweeltje van het district staat in het noorden: het kasteel Cappenberg werd in 1122 door de graven Gottfried en Otto von

Nadere informatie

De gebouwen en stijlen in chronologische volgorde

De gebouwen en stijlen in chronologische volgorde De gebouwen en stijlen in chronologische volgorde STIJL GEBOUW LOCATIE Romaans Oude Kerk (toren) Naaldwijk Gotisch Oude Kerk (kerkgebouw) Naaldwijk Renaissance Oude Raadhuis Naaldwijk Classicisme Nederhof

Nadere informatie

Betreft: reis naar Berlijn voor de vierde klas Duits, informatie voor thuisblijvers

Betreft: reis naar Berlijn voor de vierde klas Duits, informatie voor thuisblijvers Berlijn 2016 informatie voor thuisblijvers Zwolle, 27 mei 2016 Betreft: reis naar Berlijn voor de vierde klas Duits, informatie voor thuisblijvers Geachte ouder(s)/verzorger(s), Vandaag heb ik uw zoon/dochter

Nadere informatie

Reisweek Berlijn. 3TL Informatieboekje Saenredam College Zaandijk

Reisweek Berlijn. 3TL Informatieboekje Saenredam College Zaandijk Reisweek Berlijn 3TL Informatieboekje Saenredam College Zaandijk maandag 7 t/m donderdag 10 september 2015 Belangrijke gegevens : HOTEL KOLUMBUS Genslerstraβe 18 13055 Berlin Tel. +49 (0) 30 98 19 70 De

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5

Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 De Kerk Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1. Geschiedenis...3 2. Interieur...4 3. Copy...5 2 1. Geschiedenis De grote bevolkingsgroei in de tweede helft van de 14de eeuw maakte het noodzakelijk nieuwe kerken

Nadere informatie

Van Pariser Platz via Unter den Linden en Museumsinsel naar Alexanderplatz Highlights van Berlijn (deel 2)

Van Pariser Platz via Unter den Linden en Museumsinsel naar Alexanderplatz Highlights van Berlijn (deel 2) Van Pariser Platz via Unter den Linden en Museumsinsel naar Alexanderplatz Highlights van Berlijn (deel 2) Unter den Linden is het historische centrum van Berlijn. Hier staan de belangrijkste gebouwen

Nadere informatie

Exploratie Berlijn. The International Award For Young People 28/06/2014-01/07/2014

Exploratie Berlijn. The International Award For Young People 28/06/2014-01/07/2014 Exploratie Berlijn The International Award For Young People 28/06/2014-01/07/2014 D e e l n e m e r s : R e b e c c a B e l m e r, T i a r a A v é, I r i s S t a l, J a n n e k e K l u v e r s & S h i

Nadere informatie

Op bezoek in de Sint Bavo Basiliek aan de Leidsevaart.

Op bezoek in de Sint Bavo Basiliek aan de Leidsevaart. Op bezoek in de Sint Bavo Basiliek aan de Leidsevaart. Via de Nederlandse Genealogische Vereniging, afd. Kennemerland zijn we in de gelegenheid gesteld om een rondleiding in de Sint Bavo Basiliek bij te

Nadere informatie

Beste Breydelsvriend, Beste Sympathisant,

Beste Breydelsvriend, Beste Sympathisant, Beste Breydelsvriend, Beste Sympathisant, Dit jaar organiseren we terug een 4daagse reis. Ditmaal richten we onze schreden naar prachtige stad BERLIJN. We nodigen jullie zeer hartelijke uit om deel te

Nadere informatie

VATICAANSTAD FILATELISTISCH GEZIEN

VATICAANSTAD FILATELISTISCH GEZIEN VATICAANSTAD FILATELISTISCH GEZIEN Deel 2, Sint Pieter In mei 2004 heeft ondergetekende met echtgenote, zus en zwager enorm van een fijne vakantie van vier weken Italië genoten. Van deze reis heb ik een

Nadere informatie

L ang geleden zag de Achterhoek er. De geschiedenis van Doetinchem, Wehl en Gaanderen

L ang geleden zag de Achterhoek er. De geschiedenis van Doetinchem, Wehl en Gaanderen Vuurstenen werktuigen steentijd [Stadsmuseum] L ang geleden zag de Achterhoek er heel anders uit dan tegenwoordig. Er waren uitgestrekte heidevelden, moerassen en veel bossen. Kortom, een ruig en onherbergzaam

Nadere informatie

Programmaboekje werkweek Berlijn 2015 Berlijn 2015

Programmaboekje werkweek Berlijn 2015 Berlijn 2015 Berlijn 2015 Werkweek 2015 12 t/m 16 oktober Naam:.. Klas:.. 1 2 Inhoudsopgave: Welkom 4 Algemene gegevens 5 Welke docenten gaan er allemaal mee? 6 Programma 7 Korte beschrijving van alle activiteiten

Nadere informatie

Bouwstijlen van kerken in Nederland. De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal:

Bouwstijlen van kerken in Nederland. De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal: Bouwstijlen Bouwstijlen van kerken in Nederland De volgende bouwstijlen worden kort toegelicht met tekst en beeldmateriaal: Oudste stenen gebouw Romaans Gotiek Neogotiek Renaissance Neorenaissance Classicisme

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Er worden heel veel kinderen geboren. Werkblad 22 Ω Na 1945 Ω Les 1: Dertig jaar verschil Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Er worden heel veel kinderen geboren. Werkblad 22 Ω Na 1945 Ω Les 1: Dertig jaar verschil Naam: Werkblad Ω Na 945 Ω Les : Dertig jaar verschil In de Tweede Wereldoorlog is er veel vernield in Nederland. Na de oorlog is er Na de Tweede Wereldoorlog geen geld meer om het land op te bouwen. De Verenigde

Nadere informatie

SYNAGOGE SCHOOL OPDRACHT. Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger: Martin Monnickendam. Materiaal: pastel, aquarel, plakkaatverf.

SYNAGOGE SCHOOL OPDRACHT. Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger: Martin Monnickendam. Materiaal: pastel, aquarel, plakkaatverf. b WAT GA JE DOEN? Binnenkort geef je samen met een klasgenoot een presentatie in het. Het onderwerp van je presentatie is: ONDERWERP: SCHOOL OPDRACHT e g o g a Syn Dienst in de Grote Synagoge Vervaardiger:

Nadere informatie

Reisverslag Boedapest 2015 Deel 3 [1]

Reisverslag Boedapest 2015 Deel 3 [1] Gepubliceerd op Willem-Jan van der Zanden (http://www.wjvanderzanden.nl) Home > Reisverslag Boedapest 2015 Deel 3 Reisverslag Boedapest 2015 Deel 3 [1] Door wjvanderzanden[2]op vr, 07/24/2015-16:38 Tags:reizen

Nadere informatie

Reisverslag Oostelijk Duitsland 2012 Deel 3 [1]

Reisverslag Oostelijk Duitsland 2012 Deel 3 [1] Gepubliceerd op Willem-Jan van der Zanden (http://www.wjvanderzanden.nl) Home > Reisverslag Oostelijk Duitsland 2012 Deel 3 Reisverslag Oostelijk Duitsland 2012 Deel 3 [1] Door wjvanderzanden[2]op vr,

Nadere informatie

Reisverslag Berlijn. Door de leerlingen van het Han Fortmann college

Reisverslag Berlijn. Door de leerlingen van het Han Fortmann college Reisverslag Berlijn Door de leerlingen van het Han Fortmann college BERLIJN 2015 Maandag 16 maart Om 7:15 is het dan eindelijk zover, iedereen heeft zijn koffer in de bus gedaan. Na dat iedereen afscheid

Nadere informatie

Met Deo Juvante naar BERLIJN. vrijdag 30 september t/m maandag 3 oktober 2016

Met Deo Juvante naar BERLIJN. vrijdag 30 september t/m maandag 3 oktober 2016 Met Deo Juvante naar BERLIJN vrijdag 30 september t/m maandag 3 oktober 2016 Huizen, september 2015 Beste koorleden, medereizigers en belangstellenden Hierbij treffen jullie de eerste informatie aan over

Nadere informatie

Het kasteel begin 19e eeuw. Naar een gouache van J.A. Knip. RHCe, fotocollectie nr. 108658.

Het kasteel begin 19e eeuw. Naar een gouache van J.A. Knip. RHCe, fotocollectie nr. 108658. 2. Huidige kasteel Anders dan in het verleden vaak gedacht is, heeft het kasteel van Helmond een eeuwenlange bouwgeschiedenis gekend. Begonnen in het tweede kwart van de veertiende eeuw (ca. 1325) werd

Nadere informatie

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de)

Turken in Kreuzberg. Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) Turken in Kreuzberg Bram Vrielink en Jens Barendsen (2de) 1 OPDRACHT 1 Waarom werd de Berlijnse muur opgericht? Na de 2 e Wereldoorlog werd Duitsland in 2 gedeeltes opgesplitst, te weten West-Duitsland

Nadere informatie

CITYTRIP Berlijn & Potsdam

CITYTRIP Berlijn & Potsdam CITYTRIP Berlijn & Potsdam Foto: shutterstock DRIEDAAGSE VLIEGTUIGREIS 1 Programma DAG 1: Herzlich willkommen Samenkomst op de luchthaven van Zaventem voor de rechtstreekse vlucht naar Berlijn. Korte rit

Nadere informatie

De geschiedenis van de Onze- Lieve-Vrouwkerk van Herent & Toelichting bij de kunstwerken. Tentoonstelling

De geschiedenis van de Onze- Lieve-Vrouwkerk van Herent & Toelichting bij de kunstwerken. Tentoonstelling Tentoonstelling 14 maart tot 5 april 2010 O.L.Vrouwkerk, Herent-centrum De geschiedenis van de Onze- Lieve-Vrouwkerk van Herent & Toelichting bij de kunstwerken Teksten: Erfgoedcel Herent, M. Piot (Geschiedenis

Nadere informatie

1 ste OPDRACHT - Maquette

1 ste OPDRACHT - Maquette Naam... Klas... 1 ste OPDRACHT - Maquette 1a Zet de maquette van de Domkerk voorzichtig in elkaar, zoals hij te zien is op de plattegrond hieronder. 1b Zet de nummers op de juiste plaats in de tekening

Nadere informatie

Architectuur van de negentiende eeuw: BERGDOLL: HOOFDSTUK 6. Historicisme en nieuwe gebouwtypes

Architectuur van de negentiende eeuw: BERGDOLL: HOOFDSTUK 6. Historicisme en nieuwe gebouwtypes Architectuur van de negentiende eeuw: BERGDOLL: HOOFDSTUK 6 Historicisme en nieuwe gebouwtypes 1 L. Duc, Colonne de Julliet, Place de la Bastille, Parijs 1840 2 Félix Louis J. Duban, École des Beaux-Arts,

Nadere informatie

BERLIJN. 9 t/m 12 juni 2016. Beste collega,

BERLIJN. 9 t/m 12 juni 2016. Beste collega, BERLIJN 9 t/m 12 juni 2016 Beste collega, Na het grote succes van de reis in 2015 met 65 personen naar Praag heeft het bestuur van de NHTV het plan opgevat om weer een korte buitenlandse (studie)reis voor

Nadere informatie

Dinsdag 8 april 2014

Dinsdag 8 april 2014 Maandag 7 april Wow de eerste dag in Rome, wat een dag. 's Morgens even ontbijten (één croissantje) en toen vanaf ongeveer half 10 op pad. We zijn in de binnenstad geweest en bij iedere kerk verbaasden

Nadere informatie

Achtdaagse kunstreis per touringcar naar Berlijn

Achtdaagse kunstreis per touringcar naar Berlijn Achtdaagse kunstreis per touringcar naar Berlijn Van zondag 26 april 2015 tot en met zondag 3 mei 2015 Beste Kunst liefhebber, Kom met me mee naar de grote kunstmetropool Berlijn. Laat u onderdompelen

Nadere informatie

Wenen. Wenen. Belvedere

Wenen. Wenen. Belvedere Wenen Belvedere Het Belvedere is een prachtig paleiscomplex in Wenen. Twee barokke paleizen, het Unteres en Oberes Belvedere, staan tegenover elkaar aan weerzijden van een hellend park met formele Franse

Nadere informatie

Wandeling door Berlijn-Friedrichshain

Wandeling door Berlijn-Friedrichshain Langs de East Side Gallery, Oberbaumbrücke en Karl-Marx-Allee Wandeling door Berlijn-Friedrichshain Friedrichshain is van oudsher een arbeiderswijk. Aan het einde van de negentiende eeuw werd de wijk gebouwd

Nadere informatie

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN

SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN SPEURTOCHT ARCHITECTUUR & DESIGN Deze speurtocht is geschikt voor kinderen van 8 t/m 11 jaar. Dit jaar is door het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen uitgeroepen tot het jaar van Architectuur

Nadere informatie

Guédelon vrijdag 12.09.2008 Foto J. Goderis

Guédelon vrijdag 12.09.2008 Foto J. Goderis Twaalf V.O.B.o.W.-ers toeren drie dagen rond in Bourgondië VRIJDAG 12 SEPTEMBER 2008 door Jozef Goderis Tien deelnemers stappen op in Rumbeke, twee sluiten aan in Kortrijk. In de namiddag: aankomst in

Nadere informatie

Stedenreis Berlijn 2 april 2012 6 april 2012 BERLIJN 2012 5 VWO

Stedenreis Berlijn 2 april 2012 6 april 2012 BERLIJN 2012 5 VWO BERLIJN 2012 5 VWO 1 Inhoudsopgave BERLIJN 2012... 1 Inleiding... 3 Accommodatie... 3 Programma... 4 Regels, meeneemlijst en tips... 5 Belangrijke telefoonnummers en verzekeringen... 6 Deelnemers en telefoonnummers...

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten

Nadere informatie

Het Spaans Kasteel en Dampoortstation Dendermondse Spitaalpoort

Het Spaans Kasteel en Dampoortstation Dendermondse Spitaalpoort Het Spaans Kasteel en Dampoortstation Dendermondse Spitaalpoort Gent 19 Ook hier is er nog geen vuiltje aan de lucht. In de St Baafsabdij zijn de paters nog niks bewust wat Keizer Karel hen later zal aangedaan

Nadere informatie

De BankGiro Loterij maakt je rijker

De BankGiro Loterij maakt je rijker De BankGiro Loterij maakt je rijker Gemiddeld 1 op de 5 wint in de BankGiro Loterij! Door mee te spelen maakt u niet alleen kans op de ruim 150.000 maandelijkse prijzen met de helft van uw inleg steunt

Nadere informatie

Geïnteresseerden, Hier onze eerste dag in Athene. Om half 7 werden we al wakker gemaakt door de wake-up call. Daarna hebben we ons klaargemaakt en

Geïnteresseerden, Hier onze eerste dag in Athene. Om half 7 werden we al wakker gemaakt door de wake-up call. Daarna hebben we ons klaargemaakt en Geïnteresseerden, Hier onze eerste dag in Athene. Om half 7 werden we al wakker gemaakt door de wake-up call. Daarna hebben we ons klaargemaakt en lekker ontbeten. Om acht uur waren we klaar om te vertrekken.

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

6 daagse stedenreis. 17 augustus t/m 22 augustus 2015. Reisverslag

6 daagse stedenreis. 17 augustus t/m 22 augustus 2015. Reisverslag 6 daagse stedenreis 17 augustus t/m 22 augustus 2015 Reisverslag Dag 1 - Maandag 17 augustus 2015 Reisdag naar Berlijn Op maandag ochtend stap ik thuis in de bus om als eerste Els op te halen in Nuland.

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

2000 jaar Tongeren verkennen in enkele uren

2000 jaar Tongeren verkennen in enkele uren 2000 jaar Tongeren verkennen in enkele uren Naam:. schooljaar 2013-2014 2000 jaar Tongeren in enkele uren Een leerzoektocht voor fijnproevers Beste leerling Vandaag is het meer dan een schooldag. Het is

Nadere informatie

PELGRIMSTOCHT NAAR SMYRNA, EFEZE, KRINI, ALATSATA, HIERAPOLIS

PELGRIMSTOCHT NAAR SMYRNA, EFEZE, KRINI, ALATSATA, HIERAPOLIS OECUMENISCH PATRIARCHAAT ORTHODOX AARTSBISDOM VAN BELGIE EN EXARCHAAT VAN NEDERLAND EN LUXEMBURG PELGRIMSTOCHT NAAR SMYRNA, EFEZE, KRINI, ALATSATA, HIERAPOLIS 4-10 mei 2016 Smyrna Ter gelegenheid van het

Nadere informatie

Rome. Rome. Janiculum

Rome. Rome. Janiculum Rome Janiculum De Janiculum wordt soms de achtste heuvel van Rome genoemd, een verwijzing naar de zeven historische heuvels waarop de stad Rome ten tijde van het keizerrijk gebouwd was. Op de Janiculum

Nadere informatie

www.gratisaanbiedingen.nl Bronkhorst Ruud van Capelleveen Nummer: 19 kijk op www.gratisaanbiedingen.nl voor meer gratis downloads

www.gratisaanbiedingen.nl Bronkhorst Ruud van Capelleveen Nummer: 19 kijk op www.gratisaanbiedingen.nl voor meer gratis downloads Bronkhorst Ruud van Capelleveen Nummer: 19 kijk op www.gratisaanbiedingen.nl voor meer gratis downloads Bronkhorst DOOR RUUD VAN CAPELLEVEEN Colofon Dit is een uitgave van: Absolute Figures Margrietstraat

Nadere informatie

Eerst gingen wij naar het stadhuis. Daar gaf de gids ons een lange uitleg over alles wat er mee temaken had.

Eerst gingen wij naar het stadhuis. Daar gaf de gids ons een lange uitleg over alles wat er mee temaken had. Eerst gingen wij naar het stadhuis. Daar gaf de gids ons een lange uitleg over alles wat er mee temaken had. Het stadhuis heeft 236 grote beelden. Die beelden gaan over de bijbel en staan op een sokkel,

Nadere informatie

Lesbrief i.v.m. de expositie: Bouwen in Vaassen

Lesbrief i.v.m. de expositie: Bouwen in Vaassen 2011 Lesbrief i.v.m. de expositie: Bouwen in Vaassen Museum Vaassen Historie 24-2-2011 Bouwen in Vaassen door de jaren heen. De Geschiedenis Om zichzelf tegen weersinvloeden te beschermen bouwden de mensen

Nadere informatie

Culturele reis naar Berlijn 5V 29-09-2014 t/m 03-10-2014 2

Culturele reis naar Berlijn 5V 29-09-2014 t/m 03-10-2014 2 Voor je ligt het boekje dat hoort bij de reis naar Berlijn, die je dit jaar met je klasgenoten van 5V zult gaan maken. In dit boekje vind je de paklijst, het programma, een telefoonlijst, gedragsregels

Nadere informatie

Gaudi Parc Guel Barcelona

Gaudi Parc Guel Barcelona voorkant Gaudi Parc Guell Barcelona 12 Gaudi De architectuur die te vinden is Architectuur in het park zegt veel over het werk van Antonio Gaudi. De architectuur is herkenbaar en opvallend. De architectuur

Nadere informatie

1 in. Europa. nummer. BERLIJN DUITSLAND --- EERSTE UITGAVEN 2015 ADVIESPRIJS 5,95 www.berlijn.nl

1 in. Europa. nummer. BERLIJN DUITSLAND --- EERSTE UITGAVEN 2015 ADVIESPRIJS 5,95 www.berlijn.nl 1 in nummer Europa BERLIJN DUITSLAND --- EERSTE UITGAVEN 2015 ADVIESPRIJS 5,95 www.berlijn.nl 6 4 BERLIJN FASHION WEEK 30 JAN 2015 LENTEN COL- LECTIE BERLIJN BOOK 3 BERLIJN 4 WERELDWIJD 8 ROMANTIEK 10

Nadere informatie

Alles is in volle opbouw.

Alles is in volle opbouw. Alles is in volle opbouw. Duits paviljoen ook te zien op de vlgd dia Vlgd dia Hall van machines Oud Vlaanderen met het Belfort van Bethune(fr) Hoofdingang aan de Kortrijksesteenweg 2 dia s verder Het Duits

Nadere informatie

Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken.

Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken. STADSWANDELING & BEZOEK AAN MUSEUM, HOORN, NOORD-HOLLAND Mooi uitzicht in Alkmaar voor wij vertrokken. Het Sint Pietershof In de 15 e eeuw werd hier het klooster der Kruisherenbroeders gesticht, dat in

Nadere informatie

Eindexamen Duits vwo 2002-I

Eindexamen Duits vwo 2002-I Tekst 1 Hirnakrobaten 1 D 2 A 3 (mit) scheinbar(er) (Gedankenübertragung) (regel 35) 4 Hij wil dat mensen zich weer leren verbazen over schijnbaar alledaagse verschijnselen waarachter grote prestaties

Nadere informatie

CHINA, de belangrijkste hoofdsteden van het keizerrijk Beijing en Xian

CHINA, de belangrijkste hoofdsteden van het keizerrijk Beijing en Xian CHINA, de belangrijkste hoofdsteden van het keizerrijk Beijing en Xian 10 daagse groepsreis onder begeleiding van Chinakenner Ng Sauw Tjhoi 17 oktober 26 oktober 2013 China moet je niet alleen zien, maar

Nadere informatie

Uitwisseling met Oekraïne

Uitwisseling met Oekraïne Overzicht van de diverse reizen Twickel College locatie Woolderesweg juli 2013 Uitwisseling met Oekraïne De Oekraïnereis is de enige uitwisseling van het internationaliseringsprogramma. In Oekraïne logeer

Nadere informatie

Berlijn 2015 PROGRAMMABOEKJE

Berlijn 2015 PROGRAMMABOEKJE Berlijn 2015 PROGRAMMABOEKJE Inhoudsopgave Voorwoord...3 Programma...4 Meeneemlijst...5 Accommodatie en kamerindeling...6 Informatie: activiteiten en bezienswaardigheden...8 Maandag...8 Dinsdag...9 Woensdag...

Nadere informatie

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- )

Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Koninklijk Zeeuwsch Genootschap Der Wetenschappen (1768- ) Oprichting In 1768 werd het Zeeuwsch Genootschap der Wetenschappen officieel opgericht. De aanleiding vormde een initiatief uit Vlissingen tot

Nadere informatie

Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk

Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk Wandelroute van ongeveer een uur en een kwartier. Van de Ontmoetingskerk naar de voormalige Evangelische Gemeente Eben Haëzer Vanuit

Nadere informatie

Haarlem: sfeervolle stad vol kunst, winkels en terrasjes

Haarlem: sfeervolle stad vol kunst, winkels en terrasjes FEATURE: HAARLEM Pagina 2 van 5 PRESS FEATURE Haarlem: sfeervolle stad vol kunst, winkels en terrasjes Haarlem is al eeuwenlang een stad van kunstenaars. Combineer een dag vol cultuur met een wandeling

Nadere informatie

27 september 2015. First Come, First Served! Wacht niet te lang! BCD Travel Belgium NV, vergunning Cat A5939, Posthoflei 3, B-2600 Berchem

27 september 2015. First Come, First Served! Wacht niet te lang! BCD Travel Belgium NV, vergunning Cat A5939, Posthoflei 3, B-2600 Berchem 27 september 2015 Beperkt aantal gegarandeerde deelnamenummers. Loopnummers enkel voor lopers woonachtig in België en in combinatie met het hotelverblijf! First Come, First Served! Wacht niet te lang!

Nadere informatie

INNOVATIEVE MONUMENTALE STENEN

INNOVATIEVE MONUMENTALE STENEN INNOVATIEVE MONUMENTALE STENEN PASSIE VOOR STEEN EN GESCHIEDENIS «In Portugal groeide ik op en speelde ik in kastelen, waar kennissen van mijn ouders woonden. Onbewust verankeren deze herinneringen zich

Nadere informatie

Grondplan Alden Biesen

Grondplan Alden Biesen Grondplan Alden Biesen Vind makkelijk je weg in Landcommanderij Alden Biesen en ontdek op de plattegrond van het domein wat er allemaal te zien is. Bezoek de schitterende historische gebouwen en prachtige

Nadere informatie

Welkom in Berlijn. Berlijn AANKOMST IN BERLIJN 3 WAT U NIET MAG MISSEN 4 HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN 6 BERLIJN IN 3 DAGEN 8

Welkom in Berlijn. Berlijn AANKOMST IN BERLIJN 3 WAT U NIET MAG MISSEN 4 HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN 6 BERLIJN IN 3 DAGEN 8 Welkom in Berlijn in Welkom Berlijn AANKOMST IN BERLIJN 3 WAT U NIET MAG MISSEN 4 HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN 6 BERLIJN IN 3 DAGEN 8 De Fernsehturm en het Rotes Rathaus M. Viola/Zoonar/age fotostock De Siegessäule

Nadere informatie

Opdrachten bij Architectuurroute Uden

Opdrachten bij Architectuurroute Uden Op de vouwfolder staat de route aangegeven. Je loopt route A, die begint bij het Museum voor Religieuze Kunst. Bij enkele gebouwen op de route worden vragen gesteld. Deze vragen maak je in klad in dit

Nadere informatie

BERLIJN maandag 18 april heen, donderdag 21 april terug

BERLIJN maandag 18 april heen, donderdag 21 april terug BERLIJN maandag 18 april heen, donderdag 21 april terug Deze excursie naar Berlijn is een aanvulling op het college over Berlijn dat Paul Kurstjens geeft in het kader van de HOVO cursus over de Europese

Nadere informatie

Beeldverslag van een Haagse wijk

Beeldverslag van een Haagse wijk Beeldverslag van een Haagse wijk In deze opdracht maken de leerlingen een beeldverslag van een Haagse wijk of een deel daaruit over de situatie in de periode van rond en tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip lees je altijd een tekst met het stappenplan. Je gaat vaak op zoek naar verbanden in een tekst. Wat

Nadere informatie

1De Schuttersmaaltijd in de Voetboog (detail), 1648, Bartholomeus van der Helst, Rijksmuseum

1De Schuttersmaaltijd in de Voetboog (detail), 1648, Bartholomeus van der Helst, Rijksmuseum 1De Schuttersmaaltijd in de Voetboog (detail), 1648, Bartholomeus van der Helst, Rijksmuseum Welkom in uw Rijksmuseum Op 13 april 2013 opent het nieuwe Rijksmuseum zijn deuren voor het publiek met een

Nadere informatie

Impressie CCC-reis Italië 2014

Impressie CCC-reis Italië 2014 Impressie CCC-reis Italië 2014 De start van deze reis is op camping Schinderhannes in Pfalzfeld. Na het welkomstdiner vertrekken 7 caravans en 6 campers richting Oostenrijk en Italië. Onze eerste camping

Nadere informatie

Bladzijde 4. Bladzijde 6. Bladzijde 11. Charlotten - burg Blz. 218. Bladzijde 266. Bladzijde 271. Bladzijde 272. Berlijn

Bladzijde 4. Bladzijde 6. Bladzijde 11. Charlotten - burg Blz. 218. Bladzijde 266. Bladzijde 271. Bladzijde 272. Berlijn Inhoud WELKOM IN BERLIJN Bladzijde 4 BERLIJN-TIPS Bladzijde 6 ONZE MUST DO S IN 24 UUR Bladzijde 11 REGISTER Bladzijde 266 Charlotten - burg Blz. 218 over DE AUTEURS Bladzijde 271 COLOFON Bladzijde 272

Nadere informatie

plattegronden van delft

plattegronden van delft plattegronden van delft Deze toren is op 9 februari 2011 vijftien meter opgeschoven. Op heel oude plattegronden kun je ook al terugvinden. deze Bagijnetoren (zo heet hij) Een plattegrond wijst je de weg

Nadere informatie

Winnaars Deutscholympiade 2008 naar Berlijn

Winnaars Deutscholympiade 2008 naar Berlijn Winnaars Deutscholympiade 2008 naar Berlijn Lucy van der Windt (Stanislascollege, Delft), Jeroen Bosch (PiusX-college, Almelo) en Gerwin Hoekstra (Willem Lodewijk Gymnasium, Groningen), de winnaars van

Nadere informatie

Een Egyptische collectie in Leiden

Een Egyptische collectie in Leiden Een Egyptische collectie in Leiden Naam: Klas:.. Het Rijksmuseum van Oudheden, de naam zegt het al, toont voorwerpen uit oude tijden. De collectie bestaat uit objecten van beschavingen die vandaag de dag

Nadere informatie

Den Haag Scheveningen Delft

Den Haag Scheveningen Delft Den Haag Scheveningen Delft Zaterdag en zondag 21 en 22 juni 2008 met bezoek aan Mauritshuis Museum Beelden aan zee Vermeercentrum V.V.A. afdeling Brussel G. Gilsonstraat 55, 1090 Brussel tel. 02-479.32.32

Nadere informatie

De Middeleeuwen het leven in de middeleeuwen

De Middeleeuwen het leven in de middeleeuwen De Middeleeuwen het leven in de middeleeuwen Na de val van het Romeinse rijk begonnen de Middeleeuwen. Ze noemde deze periode de Middeleeuwen, omdat het de periode was van 1000 jaren tussen het beschaafde

Nadere informatie

Examen HAVO. tekenen, handenarbeid, textiele werkvormen

Examen HAVO. tekenen, handenarbeid, textiele werkvormen tekenen, handenarbeid, textiele werkvormen Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 26 mei 9.00 11.30 uur 20 05 Voor dit examen zijn maximaal 72 punten te behalen; het examen

Nadere informatie

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS

Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit. Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl KUNSTHUIS Leeswijzer bij www.reizenindetijd.nl Reizen in de tijd Leren van de plek waar je opgroeit Reizen in de Tijd is een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs. De activiteiten gaan over de leerlingen en de plek

Nadere informatie

Overzicht van de diverse reizen - Cultuurreizen naar diverse steden (Berlijn, Londen en Parijs) - Een snowboardreis naar Oostenrijk.

Overzicht van de diverse reizen - Cultuurreizen naar diverse steden (Berlijn, Londen en Parijs) - Een snowboardreis naar Oostenrijk. Overzicht van de diverse reizen Sg Twickel locatie Woolderesweg juli 2014 Het TWICKEL College heeft de afgelopen schooljaren een totaalprogramma kunnen aanbieden voor de leerlingen in Havo-4 en Atheneum-5

Nadere informatie

Voor je ligt het boekje dat hoort bij de reis naar Berlijn, die je dit jaar met je klasgenoten van 5V zult gaan maken.

Voor je ligt het boekje dat hoort bij de reis naar Berlijn, die je dit jaar met je klasgenoten van 5V zult gaan maken. Voor je ligt het boekje dat hoort bij de reis naar Berlijn, die je dit jaar met je klasgenoten van 5V zult gaan maken. In dit boekje vind je de paklijst, het programma, een telefoonlijst, gedragsregels

Nadere informatie

SINT LIDUINA COMMISSIE SCHIEDAM

SINT LIDUINA COMMISSIE SCHIEDAM SINT LIDUINA COMMISSIE SCHIEDAM NIEUWSBRIEF Nr. 6 2 november 2014 VOORAANKONDIGING NIEUW BOEK OVER LIDUINA Op 19 december 2014 verschijnt een nieuw boek over Liduina: "Een bovenaardse vrouw. Zes eeuwen

Nadere informatie

Napoleon, Alexander en Josephine. Dit werkboekje is van:

Napoleon, Alexander en Josephine. Dit werkboekje is van: Napoleon, Alexander en Josephine Dit werkboekje is van: Hallo! Je gaat binnenkort op bezoek in het museum Hermitage Amsterdam. Het woord Hermitage spreek je uit als hermitaasje. Een museum is een gebouw

Nadere informatie

Naam: KASTELEN. Vraag 1a. Waarvoor moeten we onze huizen tegenwoordig beschermen? ... pagina 1 van 6

Naam: KASTELEN. Vraag 1a. Waarvoor moeten we onze huizen tegenwoordig beschermen? ... pagina 1 van 6 Naam: KASTELEN Heb jij je wel eens afgevraagd hoe je jouw huis zou verdedigen als anderen het probeerden te veroveren? Nou, vroeger dachten de mensen daarr dus echt wel over na. Ze bouwden hun huis zelfs

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

Elk seizoen een nieuw interieur

Elk seizoen een nieuw interieur 52 Stijlvol Wonen B i n n e n k i j k e n Elk seizoen een nieuw interieur De kans dat Anke en Geert ooit uitgekeken raken op hun interieur, is wel heel erg klein. De inrichting wordt namelijk regelmatig

Nadere informatie

Onze Lieve Vrouwe van Philermo

Onze Lieve Vrouwe van Philermo Onze Lieve Vrouwe van Philermo Tom Versélewel de Witt Hamer Een icoon is een afbeelding van Christus, van de Moeder Gods, van heiligen of van hoogfeesten. Voor de een verbonden met het kerkelijke en spirituele

Nadere informatie

De 7 wereldwonderen. De piramiden van Gizeh: Tijd

De 7 wereldwonderen. De piramiden van Gizeh: Tijd Opzoekfiche van Fien uit klas Wim 26/11/09 Blz. 1 van 8 De 7 wereldwonderen zijn 7 bijzondere bouwwerken. De zeven wereldwonderen zijn: 1. De piramiden van Gizeh 2. De hangende tuinen van Babylon 3. De

Nadere informatie