EBU - Werksessies Get Connected 27 mei 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EBU - Werksessies Get Connected 27 mei 2013"

Transcriptie

1 EBU - Werksessies Get Connected 27 mei 2013 Afgelopen maandagmiddag 27 mei vond de tweede Get Connected netwerkbijeenkomst plaats in stadion Galgenwaard. Zo n 300 bezoekers bezochten de werksessies en het plenaire gedeelte. In dit verslag een korte terugkoppeling uit alle werksessies. Zelfmanagement: de oprichting van euceps Mirjam van t Veld, burgemeester gemeente Stichtse Vecht Tijdens de workshop is het euceps gelanceerd, het Europees/Utrechtse netwerk voor personalised health & selfmanagement. Het euceps wordt gedragen door UMC Utrecht, HU, HKU, UU, CBO/TNO en EBU. Het (economisch) werkplan wordt dit jaar uitgewerkt op de thema s E-Health/ICT, zorgtechnologie, voeding en financieel/zakelijke dienstverlening. In verdiepende sessies is vervolgens ingezoomd op ambitie en marktkansen voor E-Healt/ICT en zorgtechnologie waarin het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid actief deelnamen. Ten aanzien van E-Health/ICT is de ambitie geformuleerd om binnen twee jaar digitaal te kunnen communiceren met alle patiënten in de regio Utrecht. Hierbij is voorgesteld om een gezamenlijke frontoffice te hebben. De deelnemende partijen gaven de volgende aanbevelingen: start met een aantal launching customers, begin kleinschalig (bijvoorbeeld vanuit een wijk) en ken elkaar, bouw vertrouwen op en gun elkaar iets. De ambitie vanuit de deelsessie zorgtechnologie is langer zelfstandig thuis kunnen blijven wonen door optimale samenwerking tussen publieke en private partijen. Gemeenten stellen zich meer open voor MKB-ers, onderwijs en bedrijfsleven waarbij partijen elkaar vinden in co-creatie met de klant. Burgers moeten zich er meer bewust van zijn dat zij hun eigen woning zullen moeten verbeteren willen ze zelfstandig kunnen blijven wonen. Gemeenten dienen hun taak op te pakken door het organiseren van (burger)bijeenkomsten in gezamenlijkheid met het bedrijfsleven. Door een aantal zaken met elkaar te verbinden zoals zorg, technologie, werkgelegenheid, groene en gebouwde omgeving krijgt het woord zorgtechnologie een meer uitdagende lading. Meer informatie bij Yolanda Gagliardi, , Healthy Urban Living: de kwaliteit van de stedelijke leefomgeving als economische motor André van der Zande, directeur-generaal RIVM

2 In deze interactieve sessie stond de kwaliteit van de stedelijke leefomgeving centraal. Aan de hand van de nieuwste technologische ontwikkelingen en inzichten op het terrein van het meten en modelleren van big data werd het concept van Healthy Urban Living nader toegelicht. We leven in Nederland in een verstedelijkte delta. De toenemende urbanisatie stelt de maatschappij voor steeds grotere en complexere uitdagingen op het terrein van zowel de fysieke als sociale leefomgeving. Dit vraagt om een integrale benadering en interdisciplinaire samenwerking tussen diverse stakeholders. In de regio Utrecht is veel kennis voorhanden op het terrein van duurzaamheid, milieu en gezondheid. Daarnaast kennen we een lange traditie in de diensteneconomie. Door nog meer samenhang te creëren tussen alle aanwezige kennis en databestanden, en in te zetten op de verbinding tussen kennisinstellingen, overheden en het bedrijfsleven, ontstaat een interessante propositie zowel in maatschappelijke als economische zin. Naast het directe belang van deze kennis voor de kwaliteit van leven en de efficiency en doelmatigheid van overheden en bedrijven, zullen nieuwe producten, diensten en commerciële activiteiten kunnen worden ontwikkeld met het doel om de geïntegreerde kennis m.b.t. de kwaliteit van de stedelijke leefomgeving op een slimme en verantwoorde manier te ontsluiten naar overheden, bedrijven en individuele burgers. Hier liggen grote kansen, temeer er nog weinig commerciële aanbod is op dit terrein. Tijdens de sessie bleek een brede interesse voor de waarde van het Healthy Urban Living concept. De uitdaging voor de EBU is nu om deze waarde ook daadwerkelijk om te zetten in economisch rendement. Als een eerste stap worden alle partijen in de regio uitgenodigd om actief te participeren in initiatieven zoals het Nationaal Modellen- en Datacentrum (NMDC) en recent gestarte Knowledge Center for Healthy Urban Living. Meer informatie bij Freek van Muiswinkel, , Techniekpact en inzet in het onderwijs Jeroen Kreijkamp, wethouder gemeente Utrecht Tot 2020 zijn er in Nederland jaarlijks extra technici nodig op de werkvloer. Toch blijkt het lastig jongeren te motiveren tot een keuze voor de techniek. Op maandag 13 mei hebben bestuurders uit het onderwijs en het bedrijfsleven, werkgevers, werknemers en de regio's samen met minister Bussemaker (OCW), minister Asscher (SZW), minister Kamp (EZ) en staatssecretaris Dekker (OCW) het Techniekpact ondertekend. Met dit pact willen de ondertekenaars bereiken dat meer jongeren kiezen voor techniek en een technische opleiding zullen volgen. Ook moet het meer werknemers verleiden tot een blijvende keuze voor de technieksector. In het pact staan 22 afspraken die de aansluiting van het technische onderwijs op de arbeidsmarkt versterken, en het tekort aan technisch personeel tegengaan. Het Techniekpact 2020 kent drie speerpunten: kiezen voor techniek, leren in techniek en werken in de techniek. De Noordvleugel, waartoe Utrecht behoort samen met de Metropoolregio Amsterdam en Noord-Holland-Noord, voert de actieagenda Techniekpact Noordvleugel uit. Economic Board Utrecht aanjager voor onze regio. Wetenschap & Techniek wordt een verplicht en integraal onderdeel in het curriculum van de pabo. Hogeschool Utrecht ontwikkelt dit curriculum, samen met de Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool InHolland, de Marnix Academie, Windesheim Hogeschool Flevoland en het bedrijfsleven in de Noordvleugel. Het curriculum zal gelden voor zowel de voltijd, als de deeltijd lerarenopleidingen. Op basis van dit curriculum zal ook cursusmateriaal worden ontwikkeld voor de nascholing van leraren die momenteel werkzaam zijn in het basisonderwijs.

3 Hogeschool Utrecht en het Kenniscentrum Talentontwikkeling Wetenschap & Techniek Midden Nederland (Universiteit Utrecht), stimuleren en concretiseren de toepassing van gaming in het basisen voortgezet onderwijs. Leidend hierbij zijn de toekomstige technologische beroepen in de regio. Het zelf maken van technische toepassingen door leerlingen is hierbij een belangrijk element. Lokale en regionale ondernemingen uit o.a. de creatieve en de ICT industrie participeren hierbij. Gemeentes zullen hier een stimulerende rol naar de scholen hebben. Tevens wordt gebruik gemaakt van de ervaring en het enthousiasme van technologische ouders. Hogeschool Utrecht en ROC Midden-Nederland ontwikkelen, in samenwerking met het bedrijfsleven, nieuwe contextgerichte opleidingen in de vakgebieden ICT en Zorg & Technologie. Belangrijk onderdeel hierbij is de realisatie van doorlopende leerlijnen binnen het beroepsonderwijs, waardoor de overgang van het ene schooltype naar het andere wordt vergemakkelijkt en versoepeld. Een voorbeeld hiervan is de doorlopende leerlijn mbo-hbo Duurzaam Bouwen & Installeren, ontwikkeld door de Hogeschool Utrecht in samenwerking met het ROC van Amsterdam/Hilversum en het bedrijfsleven. Tijdens de sessie zijn concrete ideeën van de deelnemers opgeschreven, die bruikbaar zijn bij het uitvoeren van het Techniekpact in onze regio. Deze suggesties zullen in vervolgsessies besproken worden zodat de uitvoeringsagenda gevuld wordt. De wethouders van de drie grote gemeentes in de regio zullen hier het initiatief toe nemen. Alle deelnemers aan deze sessie bevestigden het belang van het Techniekpact voor de regio en de bereidheid om uitvoering te geven aan de gemaakte afspraken. Meer informatie bij Hans Hoving, , Businesscase Energy Service Company - dienstverlening ( ESCo) gemeente Utrecht Mirjam de Rijk, wethouder gemeente Utrecht (vertegenwoordigd door Wiely Hilhorst) In deze werksessie hielpen o.a. financiers, bouwbedrijven, energieleveranciers, Energy Service Companies plus adviesbureaus de gemeente Utrecht om de juiste marktvraag te formuleren ten behoeve van de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwvoorraad. In anderhalf uur zijn de aanwezige marktpartijen er in geslaagd om vijf relevante en bruikbare adviezen te formuleren: - Vraag functioneel uit met behulp van een prestatiegarantie- en financieel doelstellingenkader.

4 - Zet niet alleen in op de realisatie van 30% energiebesparing en CO2 -reductie in 2020, maar neem ook minimale prestatie-eisen op voor comfort, onderhoud en gezondheidsaspecten. - Maak een zorgvuldige afweging in hoeverre je als gemeente exploitatie en onderhoud van gebouwen zelf wil doen of dat je dit overdraagt aan marktpartijen. - Ontwikkel een visie op voorraadbeheer. Het betreft een zeer diverse groep van gebouwen, variërend van het stadhuis, sportcomplexen, kantoren tot de DOM. Segmenteren naar gebruiksfunctie, eigendomssituatie en/of organisatievorm leidt tot uniformiteit in contractsvorming. Mandjes maken op basis van potentie, gebouwen waar energie nul haalbaar is, zorgt er bovendien voor dat gemeente Utrecht voor andere gebouwen een langere terugverdientijd kan hanteren. Hierdoor wordt het mogelijk natuurlijke renovatiemomenten af te wachten. - Ga prototypen met een groep panden die gemeente Utrecht in eigendom heeft en een significante energierekening hebben. Doe ervaring op, leer van het proces en werk samen met marktpartijen, die risicodragend willen participeren. Hoe verder? Diverse marktpartijen hebben aangegeven graag mee te denken met de gemeente Utrecht over de visievorming rond voorraadbeheer. Hetzelfde geldt voor het prototypen met een groep panden, zoals hierboven toegelicht. In overleg met gemeente Utrecht worden op korte termijn de concrete vervolgstappen bepaald. Meer informatie bij Irene ten Dam, , Utrecht Roadmap to Europe Frank Miedema, vice-voorzitter Raad van Bestuur UMCU Gedeputeerde Remco van Lunteren vertelde dat een nieuwe Europese begroting in voorbereiding is. Onderdeel daarvan vormen Europese programma s zoals die voor Structuurfondsen. Ook na 2013 komen Nederlandse regio s daarvoor in aanmerking. Utrecht maakt onderdeel uit van het landsdeel West dat in aanmerking komt voor gelden voor concurrentiekrachtbevordering. Dat betekent dat Kansen voor West een opvolger krijgt: Kansen voor West II. De exacte bedragen en verdeling voor de nieuwe periode zijn nog niet bekend. Voorlopig wordt uitgegaan van ongeveer 60% van de vorige periode ( ). Dat betekent een lager bedrag en de noodzaak scherpe keuzes te maken. De middelen zijn onvoldoende om onze ambities te dragen, maar kunnen wel helpen de economische en maatschappelijke ontwikkelingen die belangrijk zijn voor de regio op een next level te brengen. Het slim inzetten van EFRO middelen op een aantal keyassets (labs, proeftuinen, instituten, regio-investeringsfondsen etc.), zou Utrecht in staat moeten stellen zich zodanig onderscheidend te positioneren dat later ook volop geprofiteerd kan worden van middelen uit het nieuwe Europese onderzoek- en innovatie programma Horizon2020. De provincie kiest er bewust voor dat niet op de oude manier te doen. Zo heeft zij een tender uitgeschreven voor utilisering van een garantiefonds voor starters in life science sector. Deze is gewonnen door de Rabobank. Dit garandeert bedrijfsmatige afwegingen. Meer ideeën in deze sfeer zijn van belang om samenwerking tussen kennisinstellingen overheden en bedrijfsleven te structureren en stapsgewijs naar een hoger, onderscheidend niveau te komen waardoor Utrecht zich positioneert in Europa en inspanningen met Europese middelen kunnen worden versterkt.

5 In een videoboodschap vertelde Europarlementariër Lambert van Nistelrooij over het belang van actief acteren in de regio. Hij gaf een toelichting op recente ontwikkelingen op het gebied van regionaal beleid en innovatie, de beoogde synergie tussen de Europese financieringsprogramma s en hoe de samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en regionale overheden hieraan kan bijdragen. Essentieel element is een goede Regionale Innovatie en Smart Specialisation Strategie (RIS3). Dit zal vanaf 2014 een belangrijk criterium zijn bij de toekenning van middelen. Het lijkt verstandig om een Europese roadmap te ontwerpen waarin publiek-privaat gewerkt wordt aan een aantal nader te benoemen kristallisatiepunten zoals een investeringsfonds, een netwerk voor personalised health & selfmanagement, het ontwikkelen van een proeftuin voor circulaire economie of een laboratorium voor kankeronderzoek. Conclusies: - Het definiëren van een roadmap to Europe onder de hoede van de EBU is een goed idee. - Het verbinden van academisch onderzoek met kansen voor ondernemers komt niet vanzelf tot stand, hier ligt een rol voor de EBU. - Er moet een inventarisatie komen van de vele projecten die al lopen om te bekijken welke het meest kansrijk zijn. - Bij het MKB ligt de sleutel om de roadmap relevant en succesvol te laten zijn. - Daarnaast moeten er onderscheidende ambities worden geformuleerd die hun voedingsbodem vinden in bestaande locale activiteiten. Op 21 november wordt een regionale dag georganiseerd om hier met meerdere belanghebbenden op door te pakken. De EBU maakt een inventarisatie en schetst de contouren van een roadmap to Europe. Meer informative bij Jan Wester, , of Maggy Ovaa, , Service Academy: co-creating new services Lucas Bolsius, burgemeester gemeente Amersfoort Amersfoort heeft zich in de afgelopen jaren ontwikkeld tot één van de koplopers in Nederland op het gebied digitale diensteninnovatie. Dit kreeg een impuls door de brede beschikbaarheid van glasvezelnetwerken naar huishoudens en bedrijven. Mede door inzet van de gemeente Amersfoort is een lokaal ecosysteem ontstaan waarin ICT-bedrijven, creatieve bedrijven, maatschappelijke instellingen (zorg, sport, onderwijs, cultuur), overheden en bewoners samen werken aan innovatieve digitale diensten. Het is een omgeving bij uitstek voor het ontwikkelen en toetsen van nieuwe dienstverleningsconcepten. De bedrijven Enrise en Ideate vertelden hun ervaringen en businesskansen. In de workshop wordt als voorbeeld de ontwikkeling van SamZo toegelicht. Een innovatief zorgconcept in de mantelzorg, ontwikkeld in opdracht van zorgorganisatie Beweging 3.0. SamZo wordt omschreven als een Facebook voor zorgnetwerken. Alle betrokken bij mantelzorg kunnen elkaar beter vinden, elkaar raadplegen en ondersteunen. SamZo kwam tot stand in co-creatie met eindgebruikers, opdrachtgevers, zorgspecialisten en zorgaanbieders. Hiertoe werd eerst een prototype ontwikkeld en later een werkend proof-of-concept. De werkwijze van SamZo is representatief voor diverse andere dienstenpilots in Amersfoort. Steeds werd gekozen voor een hands-on benadering om samen met alle betrokkenen te komen tot proof-of-concepts die getoetst

6 konden worden bij de doelgroep en daarna kon worden doorontwikkeld en opgeschaald. Belangrijke voordelen van het werken op basis van proof-of-concepts zijn: - Vermindering van investeringsrisico's. - Versterking van het leervermogen. - Beter perspectief op business kansen. Met de ervaringen die zijn opgedaan wil Amersfoort verder. Er wordt, samen met bedrijven en instellingen, gewerkt aan een nieuw initiatief om optimaal gebruik te maken van de creatieve netwerken en de kennis en ervaring. Bovendien worden de relaties met onderzoek en onderwijs versterkt. Het doel is om een optimale omgeving te creëren voor succesvolle innovatie met nieuwe diensten. Dit initiatief heeft als werktitel Service Academy. Hierin komen de ervaringen rond het werken aan diensteninnovatie in een netwerk van bedrijven en bewoners samen. Amersfoort neemt hierin het voortouw maar het eindelijke doel is om het project op te schalen naar de regio. De Economic Board Utrecht kan hierin een verbindende en aanjagende rol vervullen. Uiteindelijk wordt het hierdoor makkelijker voor ondernemers en instellingen om hun weg te vinden bij diensteninnovatie. De aanwezigen reageerde positief op de rol van de gemeente in het stimuleren van diensteninnovatie door het creëren van nieuwe partnerships. Er kwamen veel vragen over de business modellen en wie uiteindelijk betaalt voor de ontwikkeling van een proof-of-concept. De rol van een launching customer bleek daarbij van cruciaal belang. Ook werd benadrukt dat maatschappelijke acceptatie bepalend kan zijn om tot een business case te komen. Het betrekken van eindgebruikers is daarom van steeds belangrijker. Benadrukt werd ook dat het succes van een nieuwe dienst niet alleen in ICT-applicaties zit, maar in de organisatie en de processen eromheen. Om te komen van een goed idee tot een werkende dienst is veel meer nodig dan alleen ICT. Dit onderstreept het belang om partijen bij elkaar te brengen en op een praktijkgerichte manier samen te werken. Het lokale en regionale niveau is hiervoor bij uitstek geschikt. Hoe verder? Een aantal bedrijven heeft aangegeven mee te willen werken aan de verdere ontwikkeling van Service Academy. Met deze bedrijven en andere geïnteresseerde partijen uit de regio vindt een vervolgbijeenkomst plaats. Meer informatie bij Jouko Huismans, of Paul Francissen Opstarten proeftuin duurzame energie-opwekking Utrechtse Heuvelrug Matthijs Bierman (directeur Triodos Bank) Matthijs Bierman schetst in het kort zijn droom voor de nieuwbouw van het hoofdkantoor van de Triodos Bank en de mogelijkheden voor opschaling met partners in het gebied. Uitgangspunt is opwekking van de eigen energie voor de organisatie en haar medewerkers. Later kan dit concept worden uitgebouwd naar afval, transport, voedsel tot uiteindelijk een totaalconcept voor circulaire economie (show case). Bij het vraagstuk wordt door Triodos nadrukkelijk de samenwerking opgezocht met alle partners in het gebied. Zowel voor het sluiten van kringlopen (vraag/aanbod e.d.) als ook voor het benodigde draagvlak (participatie/coöperatie). Marion van Amelrooij schetst op basis van de Smart Energy Planner van Tauw een aantal scenario s voor het potentieel van verschillende vormen van duurzame energie in het gebied. Al snel valt op dat Triodos voor de energiebehoefte met Zon PV niet veel verder komt dan 6% bij een totale benutting van het dakoppervlak. Met benutting van het parkeerterrein (overdekt) kan daar nog eens 8%

7 bijkomen. Daarmee biedt het wel voldoende elektriciteit om het wagenpark over te schakelen op elektrisch. Windenergie levert met een turbine van 2 MW al ongeveer 300% van de energievraag voor Triodos. Het gebied staat in de Structuurvisie niet aangemerkt voor windenergie, maar aangezien de andere locaties achterblijven en het Rijk zwaar inzet op invulling van de doelstellingen voor windenergie op land door de provincies zal ook de provincie Utrecht op zoek moeten naar alternatieve locaties. Dit zal in nauw overleg met initiatiefnemers gebeuren. Randvoorwaarden daarbij zijn wel dat het geen solitaire turbines mogen zijn, maar bijvoorbeeld een lijnopstelling langs de A12. Tot slot is met de Smart Energy Planner nog gedemonstreerd dat de ondergrond geschikt is voor een WKO-systeem: er is ter plaatse een dikke zandlaag aanwezig. Met WKO zou Triodos in de warmtevraag kunnen voorzien. Voor een goede afweging zou gekeken moeten worden welke andere warmtebronnen aanwezig zijn in de directe omgeving, bijvoorbeeld op het aangrenzende bedrijventerrein. In de discussie komt de vraag naar voren of het niet ook zou moeten gaan over meer innovatieve oplossingen. Matthijs Bierman geeft aan dat hij eerst een solide basis wil voor de energieopwekking, zowel financieel als qua hoeveelheid (energieneutrale bedrijfsvoering voor Triodos). Later kan dat ook als verdienmodel fungeren om meer innovatieve opties in te passen en uit te bouwen tot een (wereldwijde) show case. Een ander belangrijk signaal betreft de oproep om goed te kijken naar de kenmerken van het gebied en daarbij aansluiting te zoeken. Als voorbeeld wordt de spoorlijn aangehaald: benutten van de infrastructuur van de NS voor de uitrol van een smart grid in het gebied, combinatie van geluidsschermen voor het spoor (of A12) met zon PV, benutten van de remenergie van treinen bij station Driebergen/Zeist en koppeling met ProRail die ook de ambitie heeft om volledig over te stappen op duurzaam. Er komt een vervolg om de vraag van Triodos aan te scherpen (aard en omvang gebied, partijen, relaties met omliggende gebieden) en het proces in te richten. Meer informatie bij Irene ten Dam, , en Hans Rijnten, , De waarde van job hoppen: beter benutten van de kenniseconomie Aleid Wolfsen, burgemeester gemeente Utrecht De werksessie werd ingeleid door prof. dr. Frank van Oort (Universiteit Utrecht) die een analyse maakte van de mate waarin werknemers overstappen van de ene naar de andere sector. Deze crosssectorale arbeidsmobiliteit is namelijk een signaal dat de sectoren via kennis aan elkaar gerelateerd zijn. Omdat ze een kennisbasis delen, kunnen medewerkers vanuit deze gemeenschappelijke basis nieuwe economische activiteiten opbouwen: men spreekt elkaars taal. Kennis die besloten ligt in human capital, kan zodoende optimaal worden gebruikt voor innovatie. De uitdaging ligt voor om kennis beter bij elkaar te brengen om economische kansen te benutten. Een van de vragen daarbij is wie de rol van (kennis)makelaar kan vervullen: de overheid? Erik Stam, hoogleraar ondernemerschap aan de Universiteit Utrecht, was uitgenodigd hierop te reflecteren. Hij gaf aan dat nieuwe kenniscombinaties op verschillende manieren tot stand kunnen komen. Uiteraard kan dat via jobhoppen. Daarnaast kunnen bedrijven 'gewoon' samenwerken, kunnen er spin-offs ontstaan uit bestaande bedrijven en kunnen binnen bedrijven zogeheten 'intrapreneurs' ruimte krijgen. Beleidsmatig kan dit worden ondersteund door bijvoorbeeld versoepeling van arbeidsrecht (ontslagrecht, verbod op concurrentiebeding) en gezamenlijke investering in (bij)scholing later in de carrière.

8 De daaropvolgende discussie bood zicht op de breedte van het onderwerp. Enerzijds werd er door verschillende deelnemers op gewezen dat aan ondernemerschap of een ondernemende houding in het onderwijs aandacht moet worden besteed. Op die manier kan talent van jongs af worden gestimuleerd, in een doorlopende lijn naar het MBO, HBO en wetenschappelijk onderwijs. Anderzijds mogen ondernemers die hun nek uitsteken om verbindingen te leggen, hetzij via samenwerking, hetzij via uitwisseling van personeel, hiervoor ook worden gecomplimenteerd. Een centrale vraag is hoe we economische kansen voor de toekomst en kansrijke clusters kunnen identificeren. Daarmee kunnen we namelijk ook opleiden voor beroepen van de toekomst. Zorgopleidingen sorteren voor op toenemend gebruik van technologie in de sector. De Hogeschool voor de Kunsten Utrecht organiseert tijdens de opleiding crossovers tussen sectoren. ProRail ontwikkelt samen met het HBO een minor. Ook wordt gepleit voor meer generieke opleidingen; specialisaties ontstaan op de werkvloer en kunnen worden bijgehouden via life long learning. Arbeidsmobiliteit kan individuele groei en economische innovatie stimuleren. We mogen niet blijven hangen in het hier en nu. Flexibiliteit en ondernemerschap zijn essentieel voor economische vernieuwing. Voor co-creatie van onderwijstrajecten, het laten groeien van ontluikend en senior talent, het organiseren van life long learning en het verbinden van kennisgebieden voor innovatie is samenwerking nodig tussen overheden, onderwijs en bedrijven. De werksessie was een goede start voor een verdere verkenning van het thema 'beter benutten van de kenniseconomie'. Toezegging: kort na de zomer organiseert Economic Board Utrecht een tweede bijeenkomst om met partners deelthema's uit te diepen en te concretiseren. Meer informatie bij Monique Roso, ,

Economic Board Utrecht. Ton van Mil Hans Rijnten 14 maart 2013

Economic Board Utrecht. Ton van Mil Hans Rijnten 14 maart 2013 Economic Board Utrecht Ton van Mil Hans Rijnten 14 maart 2013 Marktconsultatie (mei/juni) Reacties uit eerste ronde bedrijventafels o.a. Behoefte aan inspirerende ambitie De veranderkracht van geld is

Nadere informatie

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen

Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen SMART CITY UTRECHT Healthy Urban Living Slim, Gezond en Groen Brigitte Hulscher Program Manager Smart Cities, Marketing & Innovation Utrecht Jong en hoog opgeleid 334.862 inwoners, 20 % < 17, 18% 18-26,

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Wasstraat Duurzaamheid Een katalysator voor verduurzaming van de woningvoorraad. Theo Stauttener

Wasstraat Duurzaamheid Een katalysator voor verduurzaming van de woningvoorraad. Theo Stauttener Wasstraat Duurzaamheid Een katalysator voor verduurzaming van de woningvoorraad Theo Stauttener Stadkwadraat Rijk zet in op energiesprong! Duurzaamheid Belangrijk thema In bestaande voorraad het meeste

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015

Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 Circulaire gebiedsontwikkeling Jeanet van Antwerpen, directeur SADC Ontbijtsessie Dutch Green Building Week 22 september 2015 SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 titel SADC 9/23/2015 Circulaire werkmilieus

Nadere informatie

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort

Collegevoorstel - 1 - Gemeente Amersfoort Collegevoorstel Sector : SOB Reg.nr. : 4540609 Opsteller : J.C. Engels Telefoon : (033) 469 42 99 User-id : ENGH Onderw erp Indiening Europese subsidieaanvraag FI-PPP Media in the City Voorstel: 1. De

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Groot Composiet II Houtkoolschets

Groot Composiet II Houtkoolschets II Groot Composiet II Houtkoolschets Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORDVLEUGEL & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORDVLEUGEL & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORDVLEUGEL & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route

Toptechniek en Techniekpact. Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route Toptechniek en Techniekpact Een duurzame route In, door en uitstroom in de Techniek Techniekpact 3 Actielijnen: Kiezen voor techniek Leren in de techniek

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK

DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK DE BOUWCAMPUS GIDS VAN EEN MERK VERSIE JUNI 2014 INLEIDING De Bouwcampus staat in de steigers: hier pakken we de uitdagingen binnen de bouw gezamenlijk op. In vraagstukken die zowel private als publieke

Nadere informatie

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs

Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Bestuurlijk kader Cultuur en Onderwijs Cultuuruitingen spelen een belangrijke rol in de samenleving en in het leven van mensen. Cultuur vertegenwoordigt daarbij zowel een maatschappelijke, een artistieke

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 S AMENVATTI NG Ok t ober2015 Aanvraagformulier Nieuwe opleiding macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): X Nieuwe opleiding Nieuw Ad programma

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Samen op weg naar een Smart City

Samen op weg naar een Smart City Samen op weg naar een Smart City Amsterdam Smart City (ASC) is een uniek samenwerkingsverband tussen bedrijven, overheden, kennisinstellingen én de Amsterdammer. ASC loopt voorop in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht

Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht Wat is belang thema MVO voor 2010-2015? SWOT analyse UMC Utrecht stap 1 Interne & externe analyse Onderzoeksvragen Eindproducten STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP 1: INTERNE & EXTERNE ANALYSE STAP

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor

Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Dynamische en bruisende Spoorzone dromen realiseren achter het spoor, we gaan ervoor Ambitie en Aanleiding Activiteiten Te realiseren waarden Onze werkwijze Ambitie Spoorzone met allure * Kwaliteitsverbetering

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om.

Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om. OVER DIT IS WIJS Goed onderwijs, daar draait bij ons alles om. Vanuit deze betrokkenheid maken wij het verschil in aanpak en docenten. En om u nog wijzer te maken, heeft DIT IS WIJS unieke volledig uitgewerkte

Nadere informatie

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE Hoofdlijnen van de strategische economische agenda 11 november 2014 2 ONDERNEMERS ZIJN DE ECONOMISCHE MOTOR VAN EEN STAD. OOK IN ALMERE. VOORWOORD Als getogen Almeerder

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Diensteninnovatie: wat is dat?

Diensteninnovatie: wat is dat? Over de AWT De Adviesraad voor het Wetenschaps- en Technologiebeleid (AWT) adviseert regering en parlement over beleid voor wetenschap, technologie en innovatie De AWT adviseert gevraagd en ongevraagd.

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Vincent Ketelaars ERAC B.V. Binnenlands Bestuur Europa-debat Houten, 21 november 2013 Inhoud van presentatie Indeling 1 Uw ervaringen in eerdere projecten?

Nadere informatie

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo

Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Nieuwe ronde Regionaal investeringsfonds mbo Voor zowel studenten als werkgevers is het belangrijk dat een beroepsopleiding goed aansluit op de arbeidsmarkt. Daarom werken steeds meer scholen en bedrijven

Nadere informatie

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011 Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H Datum 05 april 2011 kiemt KANSEN CREËREN EN BENUTTEN Thecogas Binnenstadservice.nl Sidcon Ingrepro Bredenoord Nuon Helianthos Ubbink Solar Solesta

Nadere informatie

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest

DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest POSTADRES Postbus 20 7500 AA Enschede BEZOEKADRES Hengelosestraat 51 Aan de Gemeenteraad TELEFOON 14 0 53 DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 22 januari 2015 1400334664 B.J. van Oosten - Bronsgeest UW BRIEF

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid

... Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045... Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst! Waarde creëren Stadhuisplein. Veranderende overheid Gemeente Eindhoven en Eneco in 2045 Energieneutraal Veranderende overheid Waarde creëren Stadhuisplein Zichtbaar maken van innovatie Als duurzame stad Samen gaan we voor decentrale en duurzame toekomst!

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez

Workshop 1: Kostenbesparing door energiezuinig gebouwbeheer door Bas Ambachtsheer, algemeen-directeur Cofely GDF-Suez Gevraagd: Duurzaam commitment Klimaattop Amstelveen Donderdag 14 oktober 2010 Ambitie: Duurzaam in Amstelveen Tijdens de klimaattop staan inspiratie, matchmaking en commitment centraal. Amstelveense voorlopers

Nadere informatie

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken

Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Bantopa (Samen)werken aan Samenwerken Masterclass - Alliantievaardigheden Een praktische leidraad voor toekomstige alliantiemanagers Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht 13.30 - Opening danielle@digitalestedenagenda.nl h.haveman@enschede.nl www.twitter.com/dezorgendestad 1 Digitale

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt

Urgenda ESCo-project. Peter Odermatt Urgenda ESCo-project Peter Odermatt Inleiding Ambitie Urgenda: Vergroten energie efficiency in NL Beter benutting hernieuwbare energie potentieel in NL Verkennen onder welke voorwaarden ESCo s een bijdrage

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15 Facts & Figures 2 Deel II LANDSDEEL NOORDvleugel In het Techniekpact Noordvleugel hebben de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht hun bestaande techniek-, human capital- en economische agenda

Nadere informatie

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter

POWERED BY BEPURE. Elke dag beter POWERED BY BEPURE Elke dag beter Hallo zelfvertrouwen! Hallo inzicht! Hallo POWERED BY BEPURE Elke dag beter Innoveren is kansen zien en deze omzetten in producten of diensten die uw klanten echt willen.

Nadere informatie

Economisch Manifest. Noord-Limburg

Economisch Manifest. Noord-Limburg Noord-Limburg Inleiding In de vorm van een Plan van aanpak programma Greenport Venlo heeft de Provincie najaar 2014 haar visie gegeven op de koers die men voor Noord-Limburg van belang acht: het komen

Nadere informatie

LED & de integratie in slimme netwerken met diverse sensoren, bieden nieuwe kansen voor openbare verlichting,

LED & de integratie in slimme netwerken met diverse sensoren, bieden nieuwe kansen voor openbare verlichting, / solution partner of the at TU/e De vraag Samenhangende vraagstellingen mbt openbare verlichting: Mogelijke vervanging van 21.000 lichtmasten in de stad Strategie die breder kijkt dan energiebesparing

Nadere informatie

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg

Datum 23 februari 2015 Betreft Beantwoording vragen naar aanleiding van het bericht ICT-sector trekt weg > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN

GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN NVZD najaarscongres 25 november 2015, Nyenrode Business Universiteit, Breukelen GOED BESTUUR VANUIT DRIE PERSPECTIEVEN Naar permanente leiderschapsontwikkeling Ambitie De NVZD wil met dit congres onderstrepen

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013

Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013 Factsheet Almeerse arbeidsmarkt Juni 2013 Snel een beeld van de Almeerse arbeidsmarkt Werkgevers krijgen de komende jaren in toenemende mate te maken met een tekort aan gekwalificeerde medewerkers. Zij

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken

Ministerie van Economische Zaken DOORBRAAKPROJECT ICT EN ENERGIE Routekaart doorbraakproject ICT en Energie Ministerie van Economische Zaken Rapport nr.: 14-2884 Datum: 2014-10-15 SAMENVATTING ROADMAP Het kabinet wil dat de uitstoot van

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 11. Doetinchem, 4 juli 2009. Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 11 Economische visie en actieplan Dynamisch Duurzaam Doetinchem Voorstel: 1. de foto van de sociaal-economische situatie in Doetinchem voor kennisgeving aannemen; 2. het beleidskader

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010 januari 2010 Pagina: 2 Missie Het Medisch Applicatie Centrum (MAC) is een onafhankelijk Midden Brabants samenwerkingsverband van gezondheidszorginstellingen, verzekeraars, kennisinstellingen en bedrijven

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren

Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren Fiches van Private financieringsbronnen IPO-project Slim financieren Private equity/investeringsfonds Ampere Equity Fonds Aandeelhouders zijn APG, PGGM, Delta Lloyd and Rabobank. Focus op productie duurzame

Nadere informatie

OP Zuid. Programmaperiode 2014-2020

OP Zuid. Programmaperiode 2014-2020 OP Zuid Programmaperiode 2014-2020 1 Europees kader Europees Programma 2014-2020 Cohesiebeleid EFRO OP -zuid 2 Programmagebied 3 Vertrekpunten voor het nieuwe programma Houtskoolschets OP-Zuid Schatgraven

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in Brede School activiteiten

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in Brede School activiteiten HAALT MEER UIT ONDERWIJS Uw partner in Brede School activiteiten Dit is WIJS! WIJS vindt dat leren vooral leuk moet zijn. Vanuit deze gedachte verbinden we educatie en entertainment aan elkaar. Door een

Nadere informatie

Intentieovereenkomst. Asbest van het bedrijfsdak

Intentieovereenkomst. Asbest van het bedrijfsdak Intentieovereenkomst Asbest van het bedrijfsdak Intentieovereenkomst Wij, vertegenwoordigers van bestuursorganen en organisaties die werken aan de realisatie van een gezond en veilig leefmilieu, economie

Nadere informatie

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014

Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 1 Roadmap Smart Grids Mar$jn Bongaerts Frits Verheij 12 februari 2014 Inhoud 2 1. Innovatietafel aanloop naar TKI Switch2SmartGrids 2. Actieplan Duurzame Energievoorziening link naar E-akkoord 3. Toekomstbeelden

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

Klimaatbestendige steden

Klimaatbestendige steden Klimaatbestendige steden Klimaatbeleid en praktijk in Nederland Inspiratie voor Amersfoort Michaël Meijer Introductie Michaël Meijer Tuin- en Landschapsinrichting @ IAH Larenstein Planologie @ Radboud

Nadere informatie

Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering

Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering THEMABIJEENKOMST I & C 22 maart 2013 SER DIALOOGSESSIE 27 februari 2013 30 Young Professionals 50 Young Professionals ONDERWERPEN TER DISCUSSIE: 1.

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

Duurzame Energie in Utrecht

Duurzame Energie in Utrecht Duurzame Energie in Utrecht The future is now Dr. Wilfried van Sark Groep Natuurwetenschap en Samenleving Universiteit Utrecht Beat the Heat NOW!, 12 december 2009 inhoud Klimaatprobleem Waarom de zon

Nadere informatie

Met genoegen kondigen we de verkiezing van De Slimste Binnenstad van Nederland aan.

Met genoegen kondigen we de verkiezing van De Slimste Binnenstad van Nederland aan. Gemeente t.a.v. het College van Burgemeester en wethouders Datum: 24-2-2015 verkiezing@smartdatacity.org Aankondiging Slimste Binnenstad van Nederland Bijlage: Toelichting Geacht college, Met genoegen

Nadere informatie

MAC Midden-Brabant platform voor zorginnovaties

MAC Midden-Brabant platform voor zorginnovaties platform voor zorginnovaties Ontwikkeling Business Case MAC 25 november 2010 Dit project is mede mogelijk gemaakt door een bijdrage van De Ideale Connectie (REAP) Pagina: 2 Business Case De business case

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

Factsheet d.d. 11 december 2013 Limburgs plan van aanpak DuurzaamDoor 2013-2016: sociale innovatie voor een groene economie.

Factsheet d.d. 11 december 2013 Limburgs plan van aanpak DuurzaamDoor 2013-2016: sociale innovatie voor een groene economie. Factsheet d.d. 11 december 2013 Limburgs plan van aanpak DuurzaamDoor 2013-2016: sociale innovatie voor een groene economie. Auteur: H.W. (Hein) van der Meer beleidsmedewerker Leefmilieu Werkveld Beleid

Nadere informatie

Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven

Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven Kennisvalorisatie en Innovatief netwerken met Grote Bedrijven Best Practices binnen de TU Delft: Ervaringen en Resultaten met Shell Gebaseerd op informatie van Marco Waas en het advies van IJsbrand Haagsma

Nadere informatie

Geen woorden maar daden

Geen woorden maar daden Hans van Rossum Geen woorden maar daden 12-11- 2014 Rotterdam doet het goed Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: hippe architectuurstad Stadsvisie 2030

Nadere informatie