Beantwoording vragen Algemeen Overleg Energie d.d. 8 september 2005

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beantwoording vragen Algemeen Overleg Energie d.d. 8 september 2005"

Transcriptie

1 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 30 september 2005 E/ESV/ Onderwerp Beantwoording vragen Algemeen Overleg Energie d.d. 8 september 2005 Bijgaand bied ik u, mede namens de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu, de antwoorden aan op de nog niet beantwoorde vragen zoals gesteld tijdens het AO Energie van 8 september jl. In deze brief beantwoord ik de meer technische vragen. Voorts kondig ik aan dat u uiterlijk 10 oktober aanstaande een brief zult ontvangen waarin ik in ga op onder meer de effecten van de hogere olieprijzen op de maatregelen zoals voorgesteld in het Energierapport. In deze brief zal ik tevens ingaan op bredere vragen gesteld tijdens het overleg van 8 september, zoals rondom de systematiek van besparingscertificaten en de eventuele consequenties van hogere olieprijzen voor mijn ambities op het gebied van energiebesparing. Tenslotte zal ik ingaan op de manier waarop ik via het FES-pakket invulling geef aan een aantal acties uit het Energierapport. 1. Waarom wordt bij de energiecertificaten een plicht bij de leveringsbedrijven opgelegd en niet bij de netbeheerders? De keuze voor de partij die een verplichting krijgt is nog niet gemaakt. In de verdere vormgeving van het systeem zal ik de verschillende opties voor het neerleggen van een besparingsplicht zorgvuldig afwegen. Overweging voor mij is wel dat de partij die de energiebesparing moet realiseren, dit tegen zo laag mogelijke kosten zal moeten doen. Leveranciers concurreren met elkaar en hebben daarom een prikkel om de besparing zo efficiënt mogelijk te realiseren. Bovendien lijkt een plicht voor leveranciers beter te passen bij het commerciële belang dat leveringsbedrijven hebben bij een sterke relatie met hun afnemers. Ook omdat het hier gaat om activiteiten die in concurrentie worden uitgevoerd heeft het op het eerste gezicht mijn voorkeur leveranciers en niet netbeheerders hier een taak te geven. De huidige leveringsbedrijven zijn waarschijnlijk Bezoekadres Doorkiesnummer Telefax Prinses Beatrixlaan (0) (0) Hoofdkantoor Bezuidenhoutseweg 30 Postbus EC 's-gravenhage Telefoon (070) Telefax (070) Website Behandeld door Bart Dunsbergen Verzoeke bij beantwoording van deze brief ons kenmerk te vermelden

2 beter toegerust om energiebesparing in de markt te realiseren dan de netwerkbedrijven. Zo beschikken ze over meer kennis en ervaring met betrekking tot energiebesparing dan de netbeheerders en beschikken ze ook over de relevante bedrijfsonderdelen als advies, marketing, verkoop of projectrealisatie. 2. Hoe verhoudt zich het kabinetsbesluit om de Europese richtlijn over de energieprestaties van gebouwen (EPBD) voorlopig niet uit te voeren met de ambities voor energiebesparing? De EPBD leidt weliswaar tot energiebesparing, maar de wijze waarop dit instrument moet worden toegepast, leidt tot veel administratieve lasten. Daarom gaat het kabinet overleggen met de Europese Commissie om te bezien of dit wel een efficiënte wijze is om het beoogde resultaat te bereiken. Omdat niet het doel van de EPBD maar slechts de wijze van uitvoering ter discussie staat, heeft dit geen gevolgen voor de ambities uit het Energierapport. Wel zal dit instrument pas later gaan bijdragen aan het bereiken van het besparingstempo van 1,5%. Dit wordt echter gecompenseerd door het effect van de Tijdelijke Regeling CO 2 -reductie in de gebouwde omgeving die nog niet was meegenomen in de sommen van het Energierapport. Zoals aangegeven zal ik ook bij de uitwerking en vormgeving van het systeem van energiebesparingscertificaten de administratieve lasten scherp in het oog houden. 3. Kan de Minister ingaan op energieprestatienormen voor gebouwen? Al bijna 10 jaar is er een energieprestatienorm voor nieuwbouw van zowel woningen als gebouwen, waarmee technologische ontwikkeling wordt bevorderd. Voor nieuwbouw van woningen wordt de norm per 2006 aangescherpt tot 0,8, waarmee de energieprestatie van nieuwbouwwoningen verder wordt verbeterd. Voor de utiliteitsbouw wordt de kosteneffectiviteit van een eventuele aanscherping van de energieprestatie norm op dit moment onderzocht. 4. Waarom doet de Minister niet meer aan besparing in het transport dan het zogenaamde compacte rijden? Het Energierapport bevat een aantal maatregelen in de transportsector. Zo wordt de succesvolle campagne Het Nieuwe Rijden verder uitgebreid. Het gaat daarbij vooral om gedragsbeïnvloeding, bijvoorbeeld door aandacht voor zuinig rijden in rijopleidingen. Verder kijken we op korte termijn naar uitbreiding van wegvakken met een lagere maximumsnelheid. Ook komt er een convenant ten aanzien van snelheidsbegrenzers op bestelwagens. Voor de langere termijn noemt het Energierapport Europese normering voor auto s en bestelwagens en invoering van kilometerbeprijzing. Deze maatregelen, en dan met name de Europese normering, kunnen zeer aanzienlijke besparingseffecten tot gevolg hebben. 2

3 5. Is de Minister bereid de subsidie voor bestaande WKK te handhaven? De Kamer heeft het belang van WKK uitgebreid benadrukt en ik deel de opvattingen daarover. Ik bied nu het perspectief voor een subsidie voor nieuwbouw WKK. Die zal aansluiten bij juist het meest kritische moment voor het voortbestaan van een WKK, namelijk het moment dat een herinvestering nodig is. Bovendien verwacht ik investeringen in WKK op nieuwe locaties. Bestaande WKK s hebben zich de afgelopen jaren beter weten te positioneren in de markt. Contracten en bedrijfsvoering zijn aangepast aan de mogelijkheden die de elektriciteitsmarkt biedt. ECN past daarom nu het model aan waarmee het de subsidie berekent. In november zal ECN met dit nieuwe model het subsidiebedrag voor 2006 kunnen berekenen. Per 1 januari 2007 moet de subsidie voor nieuwbouw van kracht worden. Het daarnaast handhaven van de subsidie voor bestaande WKK s werkt remmend op investeringen in nieuwe WKK. Ook draagt het een marktverstorend element in zich, omdat een structurele subsidie in de prijs wordt verdisconteerd. Tenslotte ben ik er, op basis van de nu beschikbare informatie, geenszins van overtuigd dat het langer nodig is om bestaande WKK s na 2007 subsidie te verstrekken om te kunnen draaien. Daarom zal ik de subsidie voor bestaande WKK s op 31 december 2006 beëindigen. Zie ook mijn uitgebreide brief hierover van 5 september Is het niet beter mensen en bedrijven die energie besparen financieel te belonen in plaats van ze te bestraffen wanneer ze niet (voldoende) besparen? Het idee vind ik sympathiek en de uitvoering ervan sluit naar mijn mening goed aan bij het voorstel voor energiebesparingscertificaten. Laten we allereerst niet vergeten dat energiebesparing leidt tot een daling van de energiekosten. Die beloning ligt voor iedereen klaar om te verdienen. Verder geldt dat het systeem van besparingscertificaten ervoor zal zorgen dat energiebesparing bij de mensen thuis beloond gaat worden. Energiebedrijven zullen kleinverbruikers moeten overhalen te investeren in energiebesparende maatregelen. De bedrijven zullen de kleinverbruikers daarvoor op een bepaalde manier gaan belonen. 7. Wat vindt de Minister van het CDA-rapport Keuzes voor Duurzaamheid energie op de drempel van transitie? Het rapport bevat naar mijn oordeel zeer veel overeenkomsten met het Energierapport. Dit geldt voor de gesignaleerde noodzaak om tot transities te komen, voor de aandacht voor energiebesparing, voor duurzame energie met de focus op onderzoek en ontwikkeling en voor schoon fossiel. Emissiehandel wordt terecht gezien als centraal instrument en ook ik zie een rol voor gas als transitiebrandstof. Wat mij verder aanspreekt 3

4 is de geschetste rolverdeling tussen overheid en markt, waarin ik mijn uitgangspunt sterke markt, sterke overheid herken. De uitvoerige aandacht die aan een goede ondersteuning van duurzame energie wordt geschonken sterkt mij in het voornemen de MEP te vernieuwen. Op de eventuele mogelijkheden voor 2% energiebesparing zal ik ingaan in de aangekondigde brief in oktober. 8. Is de doelstelling van 10% duurzame energie in 2020 een harde doelstelling? In het Energierapport heb ik opgenomen dat deze doelstelling blijft staan. Tegelijkertijd maakt het Energierapport wel duidelijk dat er veel voor nodig is om deze doelstelling ook te halen. Zo geldt dat de 10% eerder wordt gehaald, naarmate er meer aan energiebesparing wordt gedaan. Verder zijn naast duurzame elektriciteit ook duurzame warmte en biobrandstoffen nodig. Over het laatste heeft de Kamer zich kritisch uitgelaten tijdens het Algemeen Overleg van 8 september jl. Dit geeft aan dat het lastig zal zijn de doelstelling duurzame energie te realiseren. Ik ben er echter van overtuigd dat 10 % in 2020 haalbaar blijft wanneer overheid, bedrijfsleven en kennisinstellingen blijven werken aan de invulling ervan en voldoende kostenreducties worden gerealiseerd. Dat blijft dan ook mijn inzet. Zie ook mijn brief van 19 september jl. over de gefaseerde aanpak rond windenergie. Aandachtspunt blijft de ontwikkeling van de rentabiliteit van duurzame energie, die per optie verschilt. Afhankelijk van de gedane aannames met betrekking tot de ontwikkeling van de olie-, gas- en elektriciteitsprijzen, de CO 2 -prijs en de veronderstelde leercurveeffecten zullen mogelijk enkele opties binnen 15 á 20 jaar concurrerend kunnen zijn met fossiele energiedragers. Dan zou subsidiëring niet langer noodzakelijk zijn. Voor windenergie ligt dit moment bij de huidige inzichten na 2020 en voor zonne-energie naar verwachting ruim na Wat doet de Minister concreet aan windenergie? Met betrekking tot windenergie op land kan ik u mededelen dat de uitvoering van de bestuursovereenkomst landelijke Ontwikkeling Windenergie (BLOW) naar wens verloopt. Van de beoogde MW in 2010 is ruim MW geplaatst. Op donderdag 8 september jl. heb ik samen met mijn collega Van Geel en een delegatie van de provincies, het IPO en de VNG het convenant geëvalueerd. Voornaamste conclusie is dat herziening van de BLOW thans niet aan de orde is. Eind 2007 zal worden bezien in hoeverre er een vervolg zal zijn van het convenant in 2010 en in welke vorm zo n vervolg kan plaatsvinden. De inzet van windenergie op land zal ook na het bereiken van MW noodzakelijk blijven voor de doelstelling van 10 % duurzame energie in De mate waarin zal afhangen van de kostprijsontwikkeling, het aantal beschikbare locaties en het maatschappelijk draagvlak. Met betrekking tot dit laatste is het van belang dat objectieve informatie wordt verstrekt rond duurzame energie en windenergie in het bijzonder. De communicatie-inspanningen zullen via intermediairs als SenterNovem en Milieucentraal worden geïntensiveerd. 4

5 Tenslotte is afgesproken dat de rijkscoördinatie ten aanzien van conflicterende regelgeving en toetsing van richtlijnen ten aanzien van de plaatsing van windturbines wordt verbeterd. Via het projectbureau (B4) wordt dit georganiseerd. Ten aanzien van wind op zee heeft u op 6 juni jl. een brief van de Staatssecretaris van Verkeer&Waterstaat ontvangen waarin de lopende en nieuwe m.e.r.-procedures voor windparken op zee met drie maanden zijn geschorst. De afgelopen maanden is hard gewerkt aan de in de brief genoemde acties. Inzet is om met de initiatiefnemers en de windsector te komen tot afspraken over reductie van het aantal initiatieven. De bereidheid om tot reductie te komen is bij de initiatiefnemers aanwezig. Een zorgvuldige afronding van het proces vereist niet alleen helderheid over de exacte wijze van de reductie van het aantal initiatieven maar ook inzicht en zekerheid met betrekking tot het perspectief voor windenergie op zee. Voor 2010 is mijn inzet om 700 MW windoffshore te hebben gerealiseerd om te voldoen aan de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit. Het perspectief na 2010 werk ik samen met marktpartijen en kennisinstituten uit in de vorm van een transitietraject. De uitkomsten van de maatschappelijke kosten-batenanalyse van het CPB/ECN zullen hierin worden betrokken. Zie ook mijn antwoord op vraag Welk doel dient de MEP?Waarom gaat er zoveel geld naar windenergie, terwijl deze optie zo slecht scoort op kosten met vermeden ton CO 2? De MEP heeft als doel de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie te verbeteren. Daartoe zijn drie onderdelen in de regeling opgenomen. In de eerste plaats richt de MEP zich op het vergroten van het aandeel duurzame elektriciteit in Nederland om zo te komen tot een geleidelijke diversificatie van het energieaanbod met hernieuwbare bronnen. Hierin past ook de stimulering van windenergie als één van de meest kostenefficiënte duurzame energieopties in ons land. In de tweede plaats beoogt de MEP de groei van WKK-capaciteit te stimuleren. Tenslotte geeft de MEP de mogelijkheid om op termijn klimaatneutrale elektriciteit uit fossiele energiebronnen te stimuleren. Met de productie van duurzame elektriciteit wordt tegelijkertijd een positieve bijdrage geleverd aan het klimaatbeleid, in de vorm van CO 2 -reductie. Langs deze weg moet een slimme inzet van de MEP leiden tot 9% duurzame elektriciteit in Dit systeem werkt goed. Zo bleek recent dat we dit jaar al op 6,4% duurzame elektriciteit zitten in vergelijking tot 3,8% in Andere instrumenten naast de MEP die bijdragen aan de CO 2 -reductie zijn energiebesparing en emissiehandel. Windenergie is inderdaad gemeten in kosten per vermeden ton CO 2 een duurdere maatregel dan de hiervoor genoemde instrumenten. Maar windenergie is naast de inzet van biomassa hard nodig om onze doelstelling van 9% duurzame elektriciteit in 2010 te realiseren. Dat neemt niet weg dat de kostenreductie van duurzame energie een belangrijk uitgangspunt blijft. Verwacht mag worden dat op termijn als gevolg van leercurve-effecten en de ontwikkeling van CO 2 -prijzen de kosten 5

6 per vermeden ton CO 2 via de inzet van duurzame energie (zoals windenergie) meer op het niveau zullen komen van andere instrumenten. Op 19 september jl. is de maatschappelijke kosten-batenanalyse van windenergie op zee van het CPB verschenen. Met betrekking tot de inhoud van deze studie alsmede mijn reactie erop verwijs ik u naar de kamerbrief en bijlage die ik op 19 september jl. aan u heb verzonden. 11. Wat leveren de beleidsvoornemens om knelpunten op te lossen op het gebied van regelgeving voor gaswinning, duurzame energie en biomassa nu eigenlijk op? Als alle acties worden gerealiseerd, dan kan de doorlooptijd voor windenergieprojecten met de helft worden teruggebracht naar 2,5 jaar. Voor gaswinningsprojecten en biomassaprojecten is met name winst te behalen in de gebieden die als gevoelig worden aangemerkt. Verbeterde afstemming en coördinatie en stroomlijning van de regelgeving kunnen in deze gevallen meerdere jaren tijdswinst opleveren. Met deze acties verbeteren we het ondernemingsklimaat op deze terreinen aanzienlijk en realiseren we dat ondernemers minder gehinderd worden door regelgeving. 12. Is leveringszekerheid niet nu al een probleem? Leveringszekerheid blijft een kernpunt van mijn beleid. Het gaat structureel beter met de leveringszekerheid van elektriciteit in Nederland. Dit blijkt met name uit de monitoringsrapportage van TenneT ( ). De markt heeft een omvangrijke hoeveelheid investeringen aangemeld in nieuwe centrales en in levensduurverlenging van de huidige centrales van in totaal MW. TenneT concludeert dat er tot het eind van de onderzochte periode (2012) voldoende aanbod is om aan de binnenlandse vraag te voldoen. Op basis van deze gegevens adviseert TenneT om op dit moment geen nieuwe maatregelen te treffen voor de toekomstige leveringszekerheid in Nederland. Ik ben van mening dat nu geen nieuwe maatregelen nodig zijn, gezien de ontwikkeling van het productievermogen. 13. Wat zijn de conclusies van het onderzoek van NOC*NSF naar de ontwikkeling van de energierekening van de sportverenigingen? Allereerst wil ik benadrukken dat ik heb toegezegd een regeling te treffen indien er sprake zou zijn van een generiek probleem. Uit mijn eigen onderzoek, waarover ik u op 28 april jl. heb gerapporteerd, bleek dat het probleem beperkt in omvang is. In reactie daarop heeft NOC-NSF een diepgaander onderzoek laten doen naar de gehele ontwikkeling van de energierekening van sportverenigingen. Hoewel ik het rapport van dat onderzoek nog niet heb mogen ontvangen, heeft NOC-NSF mij wel al een aantal conclusies gestuurd. Op basis daarvan kan ik melden dat de conclusies het beeld bevestigen dat er geen sprake is van een generiek probleem ten aanzien van een onevenredige stijging van transportkosten voor sportverenigingen. Tevens concludeert 6

7 NOC-NSF dat veel verenigingen onvoldoende gebruik hebben gemaakt van de onderhandelingsruimte over de leveringstarieven. Voor de sportverenigingen zijn er dus mogelijkheden om hun energierekening naar beneden te krijgen. Gezien bovenstaande conclusies acht ik het derhalve niet nodig een regeling te treffen. Vanzelfsprekend blijf ik de problematiek scherp volgen. 14. Hoe wil de Minister verder met de liberalisering van de energiemarkt? Ik werk hard aan verbetering van de marktwerking en zal u hiervan ook de komende tijd op de hoogte houden. Met name mijn splitsingsvoorstel zal hieraan een belangrijke bijdrage leveren. Ten aanzien van interconnectie ben ik momenteel actief in overleg met omringende landen om tot oplossingen te komen. Afgelopen week stuurde ik u verder een brief met de derde rapportage over de administratieve problemen bij de energiebedrijven en voorstellen voor verdere verbeteringen op dit vlak. Dit najaar ontvangt u mijn visie op de werking van de gasmarkt. Voor volgend jaar staat tot slot de evaluatie van de Gaswet en Elektriciteitswet 1998 geagendeerd. 15. Wat is uw beleid voor zon-pv ná de EPR? Het beleid voor zon-pv moet zich vooral richten op stimulering van onderzoek en ontwikkeling. Omdat toepassing van zon-pv nog te duur is, is onderzoek nodig naar goedkopere productie, materialen, etc. Het huidige budget voor onderzoek en ontwikkeling naar zon-pv is meer dan 15 miljoen per jaar en dat is in verhouding tot de EU relatief veel. Bovendien wordt binnen de EU samenwerking gezocht, bijvoorbeeld binnen ERA-net waarin alle onderzoekers in de EU op dit onderzoeksterrein bijeenkomen. 16. Wat vindt de Minister van het idee om voortbouwend op het Energy Valley-initiatief een nationale samenwerking te starten tussen overheid, universiteiten en bedrijfsleven? Energy Valley is een zeer succesvol publiekprivaat samenwerkingsverband in de Noordelijke provincies. Juist die regionaal-economische component is waardevol als aanjager in het proces, en dat zou ik ook niet willen verstoren door Energy Valley te 'nationaliseren'. Wel ben ik het ermee eens dat de manier van werken van Energy Valley, als kraamkamer van ideeën en als incubator van publiekprivate samenwerkingscoalities, een model kan zijn voor de transitieaanpak elders in het land. Ik doe dit ook door bijvoorbeeld, als follow-up van de TNO-GTI-evaluatie, ECN actiever te laten samenwerken met marktpartijen. Ook dit soort initiatieven leveren een belangrijke bijdrage aan meer interacties tussen publieke en private partijen. Verder is het kabinet, zoals u weet, bezig met het instellen van een begrotingsfonds ter financiering van extra investeringen in het waddengebied waarmee de duurzame bescherming en ontwikkeling van de Waddenzee wordt beoogd. Hierbij gaat het om een 7

8 bedrag van 800 miljoen. Een kwart van dit substantiële bedrag gaat naar duurzame economische ontwikkeling in het Waddengebied. Een belangrijk deel hiervan is wat mij betreft bestemd voor investeringen in duurzame vormen van energie. (w.g.) mr. L.J. Brinkhorst Minister van Economische Zaken 8

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 538 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 665 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie Nr. 41 BRIEF

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage. Datum Betreft Nationale Energieverkenning 2015

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage. Datum Betreft Nationale Energieverkenning 2015 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014 >Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 542 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

24 november 2008 ET/EM / 8182526

24 november 2008 ET/EM / 8182526 Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 24 november 2008 ET/EM / 8182526 Onderwerp Nadere informatie naar aanleiding

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010

AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 AO milieuregels windturbines d.d. 14 december 2010 Voorzitter, Vandaag voeren wij een bijzondere debat. Later zullen wij hier waarschijnlijk op terug kijken en ons realiseren dat wij vandaag grote stappen

Nadere informatie

Datum 30 augustus 2012 Betreft Geannoteerde agenda Informele Energieraad, 16-17 september 2012, Nicosia (Cyprus)

Datum 30 augustus 2012 Betreft Geannoteerde agenda Informele Energieraad, 16-17 september 2012, Nicosia (Cyprus) > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den Haag

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

Aan Provinciale Staten van Overijssel

Aan Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Aan Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 48 52 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum

Nadere informatie

Programma Kas als Energiebron

Programma Kas als Energiebron Programma Kas als Energiebron Co-innovatie in de glastuinbouw KIVI NIRIA jaarcongres 2010 Ir. P. Jan Smits 6 oktober 2010 Inhoud Introductie Kengetallen en energietransitie Convenant Schone en Zuinige

Nadere informatie

Betreft Beantwoording vragen van het lid Spies (CDA) over energieprijzen en - contractsvoorwaarden voor consumenten

Betreft Beantwoording vragen van het lid Spies (CDA) over energieprijzen en - contractsvoorwaarden voor consumenten > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal voor Bezuidenhoutseweg 30 Postbus 20101 2500 EC

Nadere informatie

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126.

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126. Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2005, de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit

Nadere informatie

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek!

WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! WKK: de energiebesparingtechnologie bij uitstek! Deze notitie belicht puntsgewijs de grote rol van WKK bij energiebesparing/emissiereductie. Achtereenvolgens worden de volgende punten besproken en onderbouwd:

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 8 september 2003 ME/EM/3051226 1 Onderwerp Besluit tot verlenging termijn beschermde afnemer Gaswet en Elektriciteitswet 1998 E-en G-wet.mbo Besluit van, tot verlenging

Nadere informatie

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008

MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 MANAGEMENT SAMENVATTING ENERGIERAPPORT 2008 Er is de komende jaren een fundamentele verandering van onze energievoorziening nodig om het hoofd te bieden aan de mondiale uitdagingen op energiegebied: de

Nadere informatie

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is?

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 561 Structuurvisie Windenergie op Zee (SV WoZ) 34 508 Regels omtrent windenergie op zee (Wet windenergie op zee) Nr. 15 BRIEF VAN DE MINISTER

Nadere informatie

Betreft Beantwoording kamervragen Samsom en Spekman inzake afsluiten gas en stroom in de winter

Betreft Beantwoording kamervragen Samsom en Spekman inzake afsluiten gas en stroom in de winter > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Bezuidenhoutseweg 20 Postbus 20101 2500 EC Den Haag T 070-3798911 (algemeen)

Nadere informatie

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) Beantwoording vragen lid Duyvendak (GroenLinks) over SDE zonnestroom

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) Beantwoording vragen lid Duyvendak (GroenLinks) over SDE zonnestroom Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 28 maart 2008 ET/ED / 8037877 Onderwerp Beantwoording vragen lid Duyvendak

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Datum 26 oktober 2012 Betreft Beantwoording vragen Kamerlid Mulder (CDA) over capaciteitsheffing energieleveranciers

Datum 26 oktober 2012 Betreft Beantwoording vragen Kamerlid Mulder (CDA) over capaciteitsheffing energieleveranciers > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Energie, Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594

Nadere informatie

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010

Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Toelichting bij de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit: - De definitie van de 9% doelstelling is conform de EU richtlijn duurzame elektriciteit

Nadere informatie

Energieakkoord voor duurzame groei

Energieakkoord voor duurzame groei Energieakkoord voor duurzame groei Netwerkbijeenkomst Duurzame regionale energie Gelderland 15 januari 2014 Lodewijk de Waal Energieakkoord Wie zaten aan tafel? Inhoud presentatie Hoofdlijnen Energieakkoord

Nadere informatie

Betaalbaarheid van energie

Betaalbaarheid van energie Ministerie van Economische Zaken De Minister van Economische Zaken H.G.J. Kamp Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG Woerden : onze ref. : /HG-tr doorkiesnr. : 0348 48 43 66 e-mail : hg@vemw.nl onderwerp : Onderzoek

Nadere informatie

Betreft Geannoteerde agenda Informele Energieraad, 19-20 september 2011, Wroclaw (Polen)

Betreft Geannoteerde agenda Informele Energieraad, 19-20 september 2011, Wroclaw (Polen) > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Bureau Europa Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 30 2594 AV Den Haag Postadres

Nadere informatie

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n)

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 16 mei 2007 ET/EM / 7048207 Onderwerp Crisisbeleid gas en elektriciteit

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

2 Producenten grijze stroom laten betalen voor transport?

2 Producenten grijze stroom laten betalen voor transport? ECN Beleidsstudies ECN-BS-10-016 29 april 2010 Producenten van grijze stroom laten betalen voor transport? Notitie aan : Werkgroep Heroverweging Energie en Klimaat Kopie aan : A.W.N. van Dril Van : F.D.J.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 103 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

Energiebesparing in de bouw

Energiebesparing in de bouw Energiebesparing in de bouw - Overheidsbeleid - Wettelijke kaders - Praktische omzetting Bijdragen van: ing. W.Baartman ir. J.Ouwehand Wetgeving en overheidsbeleid Transitie naar een duurzame energiehuishouding

Nadere informatie

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023;

Dat hiertoe onder andere het operationeel windvermogen op zee wordt opgeschaald naar 4.450 MW in 2023; De Minister van Economische Zaken; In overeenstemming met het gevoelen van de ministerraad, Overwegende, Dat op grond van richtlijn 2009/28/EG van het Europees Parlement en de Raad van 23 april 2009 ter

Nadere informatie

Datum 19 december 2013 Betreft Beantwoording vragen Vastrecht bij productie- en leveranciersbedrijven van energie

Datum 19 december 2013 Betreft Beantwoording vragen Vastrecht bij productie- en leveranciersbedrijven van energie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Inpassing van duurzame energie

Inpassing van duurzame energie Inpassing van duurzame energie TenneT Klantendag Erik van der Hoofd Arnhem, 4 maart 2014 doelstellingen en projecties In de transitie naar duurzame energie speelt duurzame elektriciteit een grote rol De

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage AV/A&M/2001/60552

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage AV/A&M/2001/60552 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Energie, Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

Ons kenmerk G610/07.0006665. Datum uw brief 13-2-07

Ons kenmerk G610/07.0006665. Datum uw brief 13-2-07 Aan de SP-fractie Nijmegen t.a.v. de heer J.J.M. van Rens Postbus 9105 6500 HG Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 360 67 49 E-mail gemeente@nijmegen.nl

Nadere informatie

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b Provinciale Staten van de provincie Fryslân Leeuwarden, 7 april 2015 Verzonden, 07 APR.

rj) provinsje fryslân provincie fryslân b Provinciale Staten van de provincie Fryslân Leeuwarden, 7 april 2015 Verzonden, 07 APR. provinsje fryslân provincie fryslân b postbus 20120 8900 hm leeuwarden tweebaksmarkt 52 telefoon: (058) 292 59 25 telefax: (058) 292 51 25 rj) Provinciale Staten van de provincie Fryslân www.fryslan.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie 33 858 EU-voorstellen: Kader klimaat en energie 2030 COM (2014) 15, 20 en 21 Nr. 470 BRIEF

Nadere informatie

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid"

CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid CPB doorrekening verkiezingsprogrammaʼs: Duurzaamheid" Inleiding! Wat zijn de plannen van de politieke partijen op gebied van duurzaamheid en wat betekent het voor de bouw?" Dit document zet de verschillende

Nadere informatie

Windenergie op zee discussiebijeenkomst Kivi. Annemiek Verrips

Windenergie op zee discussiebijeenkomst Kivi. Annemiek Verrips Windenergie op zee discussiebijeenkomst Kivi Annemiek Verrips 2 Discussie windenergie op Zee Kivi Stelling in MKBA Windenergie op Zee Duurzame energiesubsidies windenergie hebben geen effect op CO2- uitstoot

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Inleiding ADVIES. Nederlandse Mededingingsautoriteit

Inleiding ADVIES. Nederlandse Mededingingsautoriteit Nederlandse Mededingingsautoriteit ADVIES Advies van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Mededingingsautoriteit, als bedoeld in artikel 20e, derde lid, van de Elektriciteitswet 1998. Zaaknummer: 104152/15

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt

Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt Eerste Kamer der Staten-Generaal Centraal Informatiepunt Den Haag, 27 november 2000 Aan de leden en de plv. leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken HERZIENE VERSIE I.V.M. TOEVOEGEN STEMVERHOUDING

Nadere informatie

Route naar een Duurzame Energievoorziening

Route naar een Duurzame Energievoorziening Route naar een Duurzame Energievoorziening Teun Bokhoven Duurzame Energie Koepel Bijeenkomst: 25 november 2013, Power Lab 5 / USI & KIVI-NIRIA Inhoud Energie-transitie Energieakkoord voor duurzame groei

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark bij de Spinder te Tilburg; 2. Kaders vast te stellen

Nadere informatie

Interpretatie Eletriciteitswet 1998 art. 1 lid 2

Interpretatie Eletriciteitswet 1998 art. 1 lid 2 Interpretatie Eletriciteitswet 1998 art. 1 lid 2 In het laatste kwartaal van 2011 hebben gemeenten, provincies en waterschappen een brief ontvangen van hun netbeheerder betreffende artikel 1, tweede lid,

Nadere informatie

Energie voor morgen, vandaag bij GTI

Energie voor morgen, vandaag bij GTI Energie voor morgen, vandaag bij GTI Jet-Net docentendag 5 juni 2008 GTI. SMART & INVOLVED GTI is in 2009 van naam veranderd: GTI heet nu Cofely SLIMME ENERGIENETWERKEN, NU EN MORGEN 2008 2010 Centrale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 621 Regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet...) Nr. 8 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen

Nadere informatie

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Inleiding Energiesprong is een programma dat de Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) uitvoert in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 10 december 2012 Betreft Openstelling SDE+2013

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 10 december 2012 Betreft Openstelling SDE+2013 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Direc to raa t - generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Bouwen is Vooruitzien

Bouwen is Vooruitzien Bouwen is Vooruitzien Energie van visie tot projecten Peter Op t Veld Inhoud Waar staan we? Europees energie en klimaatbeleid Tegenstelling collectief belang individueel belang Waar gaan we naar toe?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Derde Energienota Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergade~aar1995-1996 24525 Derde Energienota Nr. 2 INHOUDSOPGAVE DERDE ENERGIENOTA 1995 Samenvatting en conclusies Inleiding Hoofdstuk 1 De uitdaging

Nadere informatie

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding 1 Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Versie: 25 april 2013 Opgesteld door: Windgroep Goeree-Overflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee en provincie Zuid-Holland Aanleiding Waarom zijn

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

ECN Beleidsstudies. Samenvatting van de kosten-batenanalyse van alternatieve stimuleringsystemen voor hernieuwbare elektriciteit

ECN Beleidsstudies. Samenvatting van de kosten-batenanalyse van alternatieve stimuleringsystemen voor hernieuwbare elektriciteit Notitie -N--11-008 15 maart 2011 Samenvatting van de kosten-batenanalyse van alternatieve stimuleringsystemen voor hernieuwbare elektriciteit Aan : André Jurjus Ineke van Ingen Kopie aan : Remko Ybema

Nadere informatie

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen 30920572-Consulting 10-0198 Integratie van windenergie in het Nederlandse elektriciteitsysteem in de context van de Noordwest Europese elektriciteitmarkt Eindrapport Arnhem, 12 april 2010 Auteurs:E. Benz,

Nadere informatie

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006

Ontwerpregeling subsidiebedragen WKK 2006 Handelend na overleg met de Minister van Financiën en de Staatssecretaris van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer; Gelet op artikel 72p, tweede lid, van de Elektriciteitswet 1998; Besluit:

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Voorzitter van de SER T.a.v. de heer dr. A.H,G, Rinnooy Kan Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509

Nadere informatie

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen

1 Nederland is nog altijd voor 92 procent afhankelijk van fossiele brandstoffen achtergrond Afscheid van fossiel kan Klimaatverandering is een wereldwijd probleem. Energie(on)zekerheid ook. Dat betekent dat een transitie naar een veel duurzamere economie noodzakelijk is. Het recept

Nadere informatie

Hét groene energieplan voor Nederland

Hét groene energieplan voor Nederland Hét groene energieplan voor Nederland Doelen Green4sure Ontwikkeling pakket instrumenten en strategie voor reductie van 50% broeikasgassen in 2030. Verbeteren energievoorzieningzekerheid Tonen baten en

Nadere informatie

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014

Kansen voor warmte. Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Kansen voor warmte Frans Rooijers Lustrumcongres Stichting Warmtenetwerk, 13-2-2014 Centrale boodschap Er is een groot potentieel aan duurzame warmte en warmtebesparing in Nederland beschikbaar. Per situatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 516 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

22 september 2006 ET/CSI / 6073795. Voorgenomen invulling ministeriële regeling afsluitbeleid energiebedrijven

22 september 2006 ET/CSI / 6073795. Voorgenomen invulling ministeriële regeling afsluitbeleid energiebedrijven Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's GRAVENHAGE Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 22 september 2006 ET/CSI / 6073795 Onderwerp Voorgenomen invulling ministeriële

Nadere informatie

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Directoraat generaal voor Energie, Telecom en Mededinging Directie Energiemarkt t.a.v. de directeur drs. J.C. de Groot Postbus 20401 2500 EK Den

Nadere informatie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie door Adriaan Wondergem 6 october 2010 De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie van 2008 tot 2050. De kernvragen zijn: Hoe ziet een (bijna) CO2-loze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 023 Voorzienings- en leveringszekerheid energie Nr. 9 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 19 december 2013 Betreft Ondernemingsfinanciering

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 19 december 2013 Betreft Ondernemingsfinanciering > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving Afdeling Wetgeving Staatsinrichting en Bestuur Turfmarkt

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen?

2-7-2014. Energieakkoord voor duurzame groei. Juli 2014 WERK IN UITVOERING. Ed Nijpels. Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? Energieakkoord voor duurzame groei Juli 2014 WERK IN UITVOERING Ed Nijpels Wie zaten aan tafel tijdens de onderhandelingen? 1 Waarom een Energieakkoord? Perspectief Consistentie Ambitie Realiteit Groei

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 29 048 Voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet)

Nadere informatie

Net voor de toekomst. Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl

Net voor de toekomst. Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl Net voor de toekomst Frans Rooijers directeur CE Delft rooijers@ce.nl CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, Transport en Grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige expertise

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 665 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie Nr. 27 BRIEF

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

1 Heeft u kennisgenomen van het artikel De problematiek van blokverwarming; invoering per 1 januari 2014? 1

1 Heeft u kennisgenomen van het artikel De problematiek van blokverwarming; invoering per 1 januari 2014? 1 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

2 oktober 2008 ET/EM / 8147673 2

2 oktober 2008 ET/EM / 8147673 2 Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 2 oktober 2008 ET/EM / 8147673 2 Onderwerp Aansluitbeleid elektriciteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 28 240 Evaluatienota Klimaatbeleid Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSHUISVESTING, RUIMTELIJKE ORDENING EN MILIEUBEHEER Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu

Beleggen in de toekomst. de kansen van beleggen in klimaat en milieu Beleggen in de toekomst de kansen van beleggen in klimaat en milieu Angst voor de gevolgen? Stijging van de zeespiegel Hollandse Delta, 6 miljoen Randstedelingen op de vlucht. Bedreiging van het Eco-systeem

Nadere informatie

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding

Memo. Informatienotitie stand van zaken aandeelhouderschap Eneco, Inleiding Centrale Staf Bestuurlijke processturing Doorkiesnummers: Telefoon 015 2602545 Aan College van B & W Van S. Bolten Afschrift aan Memo Datum 04-11-2008 Opsteller M.R.Ram Bijlage Onderwerp Stand van zaken

Nadere informatie

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid

Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Hernieuwbare energie: noodzaak, visie op 2050 en beleid Remko Ybema Lezing Den Bosch 12 oktober 2010 www.ecn.nl Inhoud Noodzaak van duurzame energie Een duurzame energievoorziening in 2050 Doelen van het

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

Is EU-beleid de molensteen voor de Nederlandse energiesector? Mark Dierikx, Directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging

Is EU-beleid de molensteen voor de Nederlandse energiesector? Mark Dierikx, Directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging Is EU-beleid de molensteen voor de Nederlandse energiesector? Mark Dierikx, Directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging Eindbeeld: een CO 2 -neutrale energievoorziening Nederland verbindt zich aan

Nadere informatie

Provinciale Staten AGENDAVERZOEK

Provinciale Staten AGENDAVERZOEK Provinciale Staten AGENDAVERZOEK Onderwerp SIS-nummer Agendering (advies Griffie) Overleg-/ beslispunten Context Agendaverzoek VVD: Principeverzoek van Raedthuys Windenergie B.V. voor het opstellen van

Nadere informatie

Het is noodzakelijk om dit proces zorgvuldig te doorlopen en de rapportages en het voorstel voor het alternatief zorgvuldig te beoordelen.

Het is noodzakelijk om dit proces zorgvuldig te doorlopen en de rapportages en het voorstel voor het alternatief zorgvuldig te beoordelen. > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster?

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? Drs ing Teus van Eck Biomassabijeenkomst Bodegraven, 7 mei 2009 Warmte is de grootste post in de

Nadere informatie

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Emissiekentallen elektriciteit Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Notitie: Delft, januari 2015 Opgesteld door: M.B.J. (Matthijs) Otten M.R. (Maarten) Afman 2 Januari

Nadere informatie

Windmolenproblematiek in rangorde van grof naar fijn Probleem Gevolg Waarschijnlijk gevolg Maatregel Voornemen E.U. Beleid Nederlandse regering

Windmolenproblematiek in rangorde van grof naar fijn Probleem Gevolg Waarschijnlijk gevolg Maatregel Voornemen E.U. Beleid Nederlandse regering Windmolenproblematiek in rangorde van grof naar fijn Probleem: Wereldwijd toename energie uit fossiele brandstof Gevolg: CO2 uitstoot, slinkende brandstofvoorraden en toenemende milieubelasting Waarschijnlijk

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 21 501-33 Raad voor Vervoer, Telecommunicatie en Energie Nr. 147 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie