Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010"

Transcriptie

1 Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Toelichting bij de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit: - De definitie van de 9% doelstelling is conform de EU richtlijn duurzame elektriciteit 1 geformuleerd als het aandeel in NL verbruikte duurzame elektriciteit op de totale hoeveelheid in NL verbruikte elektriciteit. - De hoeveelheid duurzame elektriciteit die we meetellen voor de doelstelling is de facto de in NL duurzame opgewekte elektriciteit. Geïmporteerde duurzame elektriciteit (in 2005 volgens CBS 9,9 TWh) wordt conform de EU regels niet meegeteld 2. - De totale hoeveelheid in NL verbruikte elektriciteit in 2010 wordt geraamd tussen de 125,3 en 129,6 TWh (zie bijlage 2 voor de precieze berekening). De productie van duurzame elektriciteit in Bron van de productiecijfers is een raming van de uitvoerder van de MEP, de organisatie EnerQ. De gekozen peildatum is 11 juli De productie van duurzame elektriciteit in 2010 wordt door EnerQ op de peildatum geraamd op 6498 GWh. Dit is geraamd op basis van de beschikte subsidieaanvragen en 3744 GWh van de ingediende subsidieaanvragen. - Na de peildatum is tot de sluitingsdatum van de MEP (18 augustus jl.) nog 103,3 MW duurzame elektriciteitsvermogen ingediend, waarvan 102 MW voor kleinschalige biomassa en 1,3 MW voor stortgas. De duurzame elektriciteitsproductie in 2010 van dit vermogen wordt geraamd op 670 GWh (102 MW met 6500 vollasturen, 1,3 MW met 5500 vollasturen). - EnerQ gaat er vanuit dat 10% van de ingediende subsidieaanvragen niet wordt gerealiseerd. Deze aanname is gebaseerd op historische gegevens. Dat komt overeen met 10% van ( ) is 441 GWh. - Hieruit volgt dat de netto productie van duurzame electriciteit in 2010 met MEP GWh bedraagt ( /- 441 = GWh) - Naast duurzame elektriciteit opgewekt met MEP vermogen wordt in 2010 ook duurzame elektriciteit opgewekt met niet door de MEP gesubsidieerd vermogen. Dit betreft met name elektriciteit opgewekt in afvalverbrandingsinstallaties (AVI s), en een kleine hoeveelheid andere duurzame elektriciteit zoals windenergie. - In de raming van EnerQ van 11 juli wordt aangenomen dat AVI installaties in 2010 voor 436 GWh door de MEP worden gesubsidieerd. - Het totale opgestelde AVI productievermogen in 2010, 519 MWe (bron: ECN/KEMA) zal met 6500 vollasturen 3374 GWh elektriciteit per jaar produceren. Hiervan wordt aangenomen dat cf. huidige uitvoeringspraktijk 47% van biogene oorsprong is, dus 1586 GWh duurzame elektriciteit. - Dat betekent dat in / GWh AVI duurzame elektriciteit buiten de MEP wordt geproduceerd. - Daarnaast zijn er in 2010 installaties die elektriciteit produceren die niet (meer) voor de MEP in aanmerking komen, bijv. omdat hun maximale MEP subsidietermijn van 10 jaar is bereikt 3. Dat zijn meestal oude windturbines. In 2005 betreft dat ongeveer 100 GWh (totale duurzame elektriciteitsproductie in 2005 cf. CBS cijfers minus door MEP gesubsidieerde productie in 2005). - Op basis van de inschatting dat in 2010 het uit de MEP gefaseerde duurzame elektriciteitsvermogen minstens verdubbelt en door blijft produceren wordt in 2010 naast AVI, 200 GWh duurzame elektriciteit buiten de MEP geproduceerd. - Totale productie duurzame elektriciteit in 2010 is aldus: GWh MEP GWh AVI GWh oude installaties = GWh 1 Richtlijn 2001/77/EG van 27 september 2001, zie artikel 2 letter d 2 Dit mag alleen als het exporterende land ermee instemt dat het geëxporteerde volume duurzame elektriciteit van zijn doelstelling wordt afgetrokken 3 Dit betreffen op de ingangsdatum van de MEP (1 juli 2003) reeds bestaande productie-installaties die op deze datum jonger waren dan 10 jaar. Zij hadden echter geen recht op een volledige 10 jaar MEP, maar op 10 jaar minus de periode waarin zij geproduceerd hebben onder het REB-regime.

2 - Tenslotte kan dan het aandeel duurzame elektriciteit in 2010 worden berekend door de totale duurzame elektriciteitsproductie in 2010 te delen door het geraamde totale elektriciteitsverbruik in 2010 (zie bijlage 2): maximaal 11,821/125,3= 9,4% en minimaal 11,821/129,6= 9,1% Schematisch: Beschikt op peildatum (GWh) Aangevraagd op peildatum (GWh) /+ Ingediend tussen peildatum en 18/8/06 (GWh) 670 +/+ Aanname aandeel niet starten van ingediende aanvragen (10%) (GWh) 441 -/- Subtotaal: MEP-productie (GWh) in /+ AVI-productie zonder MEP in 2010 (GWh) /+ Duurzame elektriciteitsproductie zonder MEP in 2010 (GWh) 200 +/+ Totale productie duurzaam opgewekte elektriciteit in 2010 (GWh) Onzekerheden bij de 9% doelstelling Er is kans dat de realisatie van duurzame elektriciteit in de MEP in 2010 tegenvalt. Met name de inzet van grootschalige biomassa in elektriciteitscentrales 4 kan variëren doordat deze producenten meestal aan de hand van dagprijzen besluiten welke brandstoffen worden ingezet. Bij relatief hoge biomassaprijzen in vergelijking met fossiele brandstofprijzen (kolen, olie, gas) kan besloten worden minder of zelfs helemaal geen biomassa in te zetten. Dat effect kan structureel zijn bij een sterk toenemende vraag naar biomassa op de wereldmarkt bij een gelijkblijvend aanbod. Momenteel is de inschatting van SenterNovem dat tot 2010 geen dramatische stijging van de prijs van biomassa zal optreden, maar er zijn veel soorten biomassa met uitschieters naar boven en beneden. De kans dat de fossiele energieprijzen tot 2010 op het huidige hoge niveau blijven liggen is reëel cf. recente studies van het International Energy Agency (IEA) over de oliemarkt. Bij hoogblijvende fossiele energieprijzen is de kans kleiner dat de hoeveelheid biomassa die wordt ingezet sterk zal dalen, maar dat hangt uiteraard af van de hoogte van de biomassaprijs. Eén ander effect dat de inzet van grootschalige biomassa in centrales kan beïnvloeden is krapte van het elektriciteitsproductievermogen in Nederland, dat mede samenhangt met de relatief beperkte importcapaciteit van elektriciteit via de interconnectoren. Daardoor kan het aantrekkelijk zijn bij een grote piekvraag van elektriciteit (beperkt aanbod, hoge elektric iteitsprijs) om biomassa in te zetten. Veruit de meeste andere duurzame energieopties zoals windenergie 5 zijn in tegenstelling tot bij- en meestoken van biomassa in elektriciteitscentrales kapitaalintensieve opties. Kapitaallasten bepalen dan het grootste gedeelte van de onrendabele top van duurzame energie. Wisselingen van de energieprijs hebben daardoor veel minder invloed. Bovendien wordt het effect van de energieprijs gedempt omdat de elektriciteit-afnamecontracten meestal meerjarig zijn. De kans dat windturbines voortijdig worden uitgeschakeld is daardoor veel kleiner. Overigens zal bij het onverhoopt omvallen van projecten MEP-budget vrijvallen dat vervolgens kan worden ingezet voor andere duurzame energieprojecten. Daar staat tegenover dat indien projecten tegen het einde van 2010 omvallen het praktisch onmogelijk zal zijn nieuwe projecten te entameren die nog meetellen voor de 2010 doelstelling aangezien de voorbereidingstijd van een duurzame energieproject minstens één jaar is. 4 EnerQ raamt op 12 juli 2006 de hoeveelheid elektriciteit uit grootschalige biomassa in 2010 op 3024 GWh, voor een MEP budget van 149 mln 5 EnerQ raamt op 12 juli 2006 de hoeveelheid elektriciteit uit windenergie in 2010 op 3654 GWh

3 Elektriciteitsverbruik in 2010 (en het aandeel duurzame elektriciteit) In de berekeningen voor het elektriciteitsverbruik in 2020 zijn drie factoren bepalend: 1. de startwaarde: het elektriciteitsverbruik in de economische groei waarmee gerekend wordt 3. de relatie tussen economische groei en de groei in het elektriciteitsverbruik ad 1 verbruik in 2005 ECN rapporteert voor 2005 een totaal elektriciteitsverbruik van 114,3 TWh. Dit betreft zowel het verbruik van via het net geleverde kwh s als eigen opgewekt vermogen. ad 2 economische groei Voor 2006 en 2007 raamt het Centraal Planbureau een groei van 3 % respectievelijk 2,75 % 6 In alle cases is van deze economische groei uitgegaan. Voor de jaren daarna is gekozen voor verschillende opties: In het energie en klimaatbeleid wordt sinds de publicatie van de referentieramingen 7 gewerkt met het Global Economy scenario en het Strong Europe scenario van het CPB. In twee van de vijf cases hieronder is van het GE scenario uitgegaan omdat dit het scenario is waarbij met de hoogste economische groei en het hoogste energieverbruik wordt gerekend. In de Referentieramingen zijn de gemiddelde economische groeicijfers van het GE en SE scenario 8 door het MNP en ECN in overleg met het CPB destijds vertaald naar jaarlijkse groeicijfers. Voor het GE zijn deze groeicijfers voor de jaren 2008, 2009, %, 2,8% en 2,7% respectievelijk. 9 De economische groei in het SE scenario voor de jaren 2008, 2009 en 2010 is 1,7%, 1,6% en 1,5% respectievelijk. 10 Ten slotte is een case berekend waarin de groei na 2007 terugvalt naar de door het CPB geraamde structurele economische groei 11. Deze bedraagt 2%. ad 3. relatie economische groei en groei elektriciteitsverbruik In tijden van relatief hoge economische groei blijft de groei van het elektriciteitsverbruik achter bij de economische groei. Dit leidt tot een gap. Zie tabel 1 overgenomen uit de Referentieramingen. 12 tabel 1. Elektriciteitsverbruik bij verschillende scenario s Strong Europe Global Economy groei elektriciteitsverbruik 1,4% 1,3% 2,0% 2,0% economische groei 1,5% 1,7% 2,3% 2,8% gap 0,1 0,4 0,3 0,8 In de cases is voor het GE scenario gerekend met een gap van 0,3 en met een gap van 0,55 zijnde het gemiddelde van de beide gaps voor het GE scenario uit tabel 1. Op grond van het GE scenario zou ook gerekend kunnen worden met een gap van 0,8. Dat is niet gebeurd om 6 CPB Nieuwsbrief juni 2006 (p.6). 7 ECN & MNP (2005), Referentieramingen energie en emissies Zoals te vinden in CPB (2004), Vier vergezichten op Nederland: Productie, arbeid en sectorstructuur in vier scenario's 9 bron: opgave ECN 10 idem 11 CPB (2006), Het groeipotentieel van de Nederlandse economie tot blz 87

4 enige voorzichtigheid in de berekeningen in te bouwen en rekening te houden met een tegenvallende gap (oftewel een sterkere vraag naar elektriciteit dan voorzien). Voor het SE scenario is gerekend met een kleine gap van 0,25 (zijnde het gemiddelde van beide SE gaps) en met een gap van nul. In het structureel economische groeiscenario is ook gerekend met de gemiddelde gap uit het SE scenario. In verband met de gaps is tenslotte vermeldenswaardig dat de elektriciteitsprijzen behoorlijk in de lift zitten. Dit zal enig effect op het verbruik hebben. In tabel 2 zijn de resultaten van de berekeningen weergegeven. In die tabel is ook het aandeel duurzame elektriciteit berekend uitgaande van een realisatie van 11,803 miljard kwh in In alle cases wordt het aandeel van 9% gerealiseerd. tabel 2. elektriciteitsverbruik in 2010 in verschillende cases scenario elektriciteitsverbruik in 2010 aandeel duurzame elektriciteit GE scenario met kleine gap (0,3) 129,6 9,1% GE scenario met hogere gap (0,55) 128,1 9,2% structurele economische groei met gap (0,25) 126,8 9,3% SE scenario zonder gap (0) 126,9 9,3% SE scenario met gap (0,25) 125,3 9,4% tabel 3. gegevens in verschillende cases GE scenario met kleine gap BBP groei 2, ,8 2,7 gap 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 elektriciteitsgroei 2,45% 2,70% 2,70% 2,50% 2,40% TWh 114,3 117, , , , ,6352 GE scenario met hogere gap BBP groei 2, ,8 2,7 gap 0,55 0,55 0,55 0,55 0,55 elektriciteitsgroei 2,20% 2,45% 2,45% 2,25% 2,15% TWh 114,3 116, , , , ,0627 SE scenario zonder gap BBP groei 2,75 3 1,7 1,6 1,5 gap elektriciteitsgroei 2,75% 3,00% 1,70% 1,60% 1,50% TWh 114,3 117, , , , ,8662 structurele economische groei (CPB) met kleine gap BBP groei 2, gap 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 elektriciteitsgroei 2,50% 2,75% 1,75% 1,75% 1,75% TWh 114,3 117, , , , ,8105

5 SE scenario met gap BBP groei 2,75 3 1,7 1,6 1,5 gap 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 elektriciteitsgroei 2,50% 2,75% 1,45% 1,35% 1,25% TWh 114,3 117, , , , ,3207

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek: Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2013 Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 22 augustus 2014 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh.

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh. Regeling van de Minister van Economische Zaken van.., nr. WJZ, houdende vaststelling van de vaste bedragen per kwh ter stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie voor het jaar 2005

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË Overzicht 1 Hernieuwbare energiebronnen (hierna ook: HE) spelen een belangrijke rol in het kader van het Italiaanse energiesysteem. Ze worden uitvoerig gebruikt om elektriciteit

Nadere informatie

Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening:

Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening: Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening: Betaalbaar & betrouwbaar? Robert Harmsen ECN Beleidsstudies COGEN Symposium Zeist 22 oktober 2004 Een blik naar de toekomst (1) Four Futures

Nadere informatie

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Emissiekentallen elektriciteit Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Notitie: Delft, januari 2015 Opgesteld door: M.B.J. (Matthijs) Otten M.R. (Maarten) Afman 2 Januari

Nadere informatie

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126.

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126. Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2005, de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2014, Vito, januari 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2014 bedraagt 5,7 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

Artikel 10 Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2006.

Artikel 10 Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2006. Regeling van de Minister van Economische Zaken van, nr. WJZ..., houdende vaststelling van de vaste bedragen per kwh ter stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie voor het jaar 2006

Nadere informatie

CONCEPT 30 januari 2008

CONCEPT 30 januari 2008 CONCEPT 30 januari 2008 Regeling van de Minister van Economische Zaken van, nr. WJZ, houdende vaststelling van correcties ten behoeve van de voorschotverlening voor de stimulering van duurzame energieproductie

Nadere informatie

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Webartikel 2014 Rendementen en CO -emissie van 2 elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Reinoud Segers 31-03-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS Rendementen en CO2-emissie elektriciteitsproductie

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Januari 3 ECN-C---55A BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Notitie Herziening bedrijfseconomische beoordeling offshore windenergie

Nadere informatie

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is?

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen 30920572-Consulting 10-0198 Integratie van windenergie in het Nederlandse elektriciteitsysteem in de context van de Noordwest Europese elektriciteitmarkt Eindrapport Arnhem, 12 april 2010 Auteurs:E. Benz,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 68 68 88april 2009 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 27 maart 2009, nr. WJZ/9058635, houdende vaststelling

Nadere informatie

Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016

Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016 Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016 Ron.wit@eneco.com Overzicht presentatie 1. Ontwikkeling aandeel kolenstroom in Nederland 2. Effecten

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Vlaams Energieagentschap Rapport 2013/2 Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Inhoud Actualisatie installaties met startdatum vanaf 1/1/2013... 2 1. PV-installaties

Nadere informatie

Wie betaalt de rekening van de energietransitie?

Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Symposium KVGN 17 november 2016 Ron Wit Ron.Wit@eneco.com Overzicht presentatie 1. Ontwikkeling broeikasgassen in Nederland 2. Ontwikkeling integrale kosten

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014 >Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Juni 2015 ECN-N--15-013 Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Gerdes, J. 2 Inhoud 1 Samenvattende inleiding dichter bij emissiedoel 2020 5 2 Geraamd energieverbruik en emissies Drenthe 2020 gedaald

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 7 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2010 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 38490 4 november 2015 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 2 november 2015, nr. WJZ/15147884, tot vaststelling

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, september 2014 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,9% Figuur 1 bio-elektriciteit

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Jeroen de Joode Schaliegasbijeenkomst provincie Noord-Brabant s-hertogenbosch, 27 september 2013 www.ecn.nl Hoofdboodschap Rol gas in NL energiesysteem

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Productie van duurzame elektriciteit in Nederland feb- Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in MWh weergegeven) Totaal 796.24 1.76.12 Biomassa 29.21.112.842 Water 11.624 99.897

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Financieel systeem SDE+

Financieel systeem SDE+ Financieel systeem SDE+ Achtergronddocument bij het rapport Stimulering duurzame energieproductie (SDE+); Haalbaarheid en betaalbaarheid van beleidsdoelen (2015) 16 april 2015 Algemene Rekenkamer, Lange

Nadere informatie

Basisprijzen in SDE volgens genormeerde berekening

Basisprijzen in SDE volgens genormeerde berekening Notitie Aan Basisprijzen in SDE+ 2013 volgens genormeerde berekening Ministerie van Economische Zaken ECN-N--13-003 23 januari 2013 Kopie aan Van S.M. Lensink Samenvatting Het Ministerie van Economische

Nadere informatie

Kernenergie: Kan België zonder?

Kernenergie: Kan België zonder? Kernenergie: Kan België zonder? Marktonderzoeks-, studie- & consultancy-bureau mbt hernieuwbare energie - Marktstudies over energiemarkten - Opleidingen over (hernieuwbare) energie - Haalbaarheidsstudies,

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 719 Vragen van het lid

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Statistisch overzicht CertiQ Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland feb-16 Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in MWh weergegeven) Totaal

Nadere informatie

Welke hernieuwbare energie in 2020?

Welke hernieuwbare energie in 2020? Welke hernieuwbare energie in 2020? Waar staan we en wat is de verwachting? Het aandeel hernieuwbare energie van het totaal energetisch eindgebruik groeide van 2000 1,4% via 2,3% in 2005 tot 4,3% in 2011

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Duurzame warmte in de SDE+

Duurzame warmte in de SDE+ Duurzame warmte in de SDE+ Sander Lensink www.ecn.nl Doel van de presentatie Filosofie achter wijziging in de SDE-regeling Belangrijkste verschillen tussen SDE en SDE+ Uitwerking bio-wkk in de SDE+ 2 29-06-2011

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 665 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie Nr. 27 BRIEF

Nadere informatie

Uitgangspunten voor het referentiepad bij de evaluatie van het SER-energieakkoord

Uitgangspunten voor het referentiepad bij de evaluatie van het SER-energieakkoord PBL/ECN-Notitie Uitgangspunten voor het referentiepad bij de evaluatie van het SER-energieakkoord Auteurs: Robert Koelemeijer, Martijn Verdonk (PBL), Ton van Dril en Ad Seebregts (ECN) Contact: Robert.Koelemeijer@pbl.nl

Nadere informatie

Duurzame energie in Nederland 2006

Duurzame energie in Nederland 2006 Duurzame energie in Nederland 2006 Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen, 2007 Verklaring der tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien voorkomend tussen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 28 665 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie Nr. 41 BRIEF

Nadere informatie

Effect Groene Investeringsmaatschappij op SDE

Effect Groene Investeringsmaatschappij op SDE ECN Beleidsstudies Notitie Effect Groene Investeringsmaatschappij op SDE ECN-N--12-029 27 november 2012 Aan : Robin Fransman HFC Kopie aan : Van : S.M. Lensink J. van Stralen ECN ECN Samenvatting Op verzoek

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN In het kader van de WETO-H2-studie is een referentieprognose van het wereldenergiesysteem ontwikkeld samen met twee alternatieve scenario's, een

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

Wind in de SDE. Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma. 13 juni 2014

Wind in de SDE. Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma. 13 juni 2014 Wind in de SDE Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma 13 juni 2014 Inleiding SDE algemeen Wind in de SDE SDE aanvragen en dan SDE Resultaten Nieuwe ontwikkelingen Handboek risicozonering (mededeling) 2 Stimulering

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Hogere investeringen, lagere kosten en meer banen mede dankzij het Nationaal Energieakkoord

Hogere investeringen, lagere kosten en meer banen mede dankzij het Nationaal Energieakkoord Hogere investeringen, lagere kosten en meer banen mede dankzij het Nationaal Energieakkoord Dr. Ir. John Kerkhoven Dr. Alexander Wirtz Dr. Joris Berkhout 12december 2014 Samenvatting Samen met ECN heeft

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie

Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie Datum Oktober 2013 Status Definitief Pagina 1 van 18 Colofon Titel Versie Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie Definitief Auteurs Met input van In

Nadere informatie

Duurzame liberalisering in Nederland?

Duurzame liberalisering in Nederland? Duurzame liberalisering in Nederland? Inleiding De afgelopen jaren is de vraag naar groene stroom enorm gestegen. Maar er is in Nederland onvoldoende aanbod aan duurzaam elektriciteitsvermogen zoals windmolens,

Nadere informatie

Kolencentrales Eemshaven - Dwingende redenen openbaar belang

Kolencentrales Eemshaven - Dwingende redenen openbaar belang Kolencentrales Eemshaven - Dwingende redenen openbaar belang Antwoorden op vragen van het Ministerie van EL&I A.J. Seebregts A.W.N. van Dril December 2010 Verantwoording Deze studie is uitgevoerd in opdracht

Nadere informatie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie door Adriaan Wondergem 6 october 2010 De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie van 2008 tot 2050. De kernvragen zijn: Hoe ziet een (bijna) CO2-loze

Nadere informatie

NOTA (Z)140109-CDC-1299

NOTA (Z)140109-CDC-1299 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS NOTA

Nadere informatie

Toegevoegde waarde van de elektriciteitssector voor de Nederlandse economie

Toegevoegde waarde van de elektriciteitssector voor de Nederlandse economie Toegevoegde waarde van de elektriciteitssector voor de Nederlandse economie Jos Sijm (ECN) Marit van Hout (ECN) Bert Tieben (SEO) Bert Hof (SEO) Victoria Kocsis (SEO) November 2013 ECN-E--13-026 Verantwoording

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2015, Vito, september 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2015 bedraagt 6,0 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

Status en stimulering van bioenergie in Nederland. Kees Kwant SenterNovem, Agentschap voor Innovatie en Duurzaamheid

Status en stimulering van bioenergie in Nederland. Kees Kwant SenterNovem, Agentschap voor Innovatie en Duurzaamheid Status en stimulering van bioenergie in Nederland Kees Kwant SenterNovem, Agentschap voor Innovatie en Duurzaamheid Inhoud Status: Actieplan Biomassa Gerealiseerde Implementatie De omgeving in Europa Stimulering

Nadere informatie

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh]

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh] Notitie Petten, 15 december 2014 Afdeling Policy Studies Van Aan Carolien Kraan, Sander Lensink S. Breman-Vrijmoed (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Basisprijzen SDE+ 2015 Samenvatting

Nadere informatie

Openstelling SDE+ 2014

Openstelling SDE+ 2014 31239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 171 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 31 oktober 2013 Op 1 april 2014 start

Nadere informatie

Factsheet: Dong Energy

Factsheet: Dong Energy Factsheet: Dong Energy Holding/bestuurder Type bedrijf Actief in Markt Bedrijfsprofiel Dong Energy Producent/leverancier elektriciteit (en aardgas) Europa Consumenten/zakelijk - Omzet 900 miljoen (NL)/9

Nadere informatie

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2006 (periode 1 juli tot en met 31 december) en de

Nadere informatie

KOSTEN EN BATEN VAN OFFSHORE WIND - HERANALYSE VAN DE CPB- STUDIE

KOSTEN EN BATEN VAN OFFSHORE WIND - HERANALYSE VAN DE CPB- STUDIE Ecofys BV P.O. Box 8408 NL-3503 RK Utrecht Kanaalweg 16-G NL-3526 KL Utrecht The Netherlands www.ecofys.nl T +31 (0)30 280 83 00 F +31 (0)30 280 83 01 E info@ecofys.nl KOSTEN EN BATEN VAN OFFSHORE WIND

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum Stand van zaken hernieuwbare energieproductie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum Stand van zaken hernieuwbare energieproductie > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Datum

Nadere informatie

Wie wind niet durft, verliest!

Wie wind niet durft, verliest! Wie wind niet durft, verliest! Onderzoek naar de (on)haalbaarheid van de doelstellingen van de gemeente Hellendoorn op het gebied van duurzame energie en CO2-reductie met en zonder windmolens 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Tabellenbijlage. Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052

Tabellenbijlage. Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052 Tabellenbijlage Michiel Hekkenberg (ECN) Martijn Verdonk (PBL) (projectcoördinatie) Oktober 2014 ECN-O--14-052 Verantwoording Dit rapport is de tabellenbijlage bij de Nationale Energieverkenning 2014 verschenen

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

uitbreiding warmtenet Alkmaar Algemene Vergadering directie en raad van commissarissen Datum: 6 november 2015

uitbreiding warmtenet Alkmaar Algemene Vergadering directie en raad van commissarissen Datum: 6 november 2015 6. Uitbreiding warmtenet Alkmaar Aan: Van: Betreft: Algemene Vergadering directie en raad van commissarissen uitbreiding warmtenet Alkmaar Datum: 6 november 2015 Bijlage: toelichting investeringsvoorstel

Nadere informatie

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine

Change. Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Document. magazine Hoe moet het morgen met de energievoorziening? Nederland is verslaafd aan fossiele energie, zeker in vergelijking met landen om ons heen, vertelt Paul Korting, directeur van ECN. Er zijn genoeg scenario

Nadere informatie

TKI Wind op Zee Workshop Financiering

TKI Wind op Zee Workshop Financiering TKI Wind op Zee Workshop Financiering Met welk support regime worden ambities offshore wind NL bereikt? 7 mei 2013 Amersfoort Marco Karremans Wind op Zee cruciaal voor 16% duurzame energie in 2020 Doelstelling:

Nadere informatie

CPB Notitie 8 mei 2012. Actualiteit WLO scenario s

CPB Notitie 8 mei 2012. Actualiteit WLO scenario s CPB Notitie 8 mei 2012 Actualiteit WLO scenario s. CPB Notitie Aan: De Deltacommissaris Drs. W.J. Kuijken Postbus 90653 2509 LR Den Haag Datum: 8 mei 2012 Betreft: Actualiteit WLO scenario's Centraal

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services.

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2016 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Samenvatting voor beleidsmakers

Samenvatting voor beleidsmakers Road book towards a nuclear-free Belgium. How to phase out nuclear electricity production in Belgium? rapport door Alex Polfliet, Zero Emissions Solutions, in opdracht van Greenpeace Belgium Samenvatting

Nadere informatie

Achtergrondgegevens Stroometikettering 2007

Achtergrondgegevens Stroometikettering 2007 Op CE Delft CE lossingen Delft voor Oplossingen milieu, econom voor ie milieu, en technolog economie ie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 HH Delft 2611 HH Delft tel: tel: 015 015 2 150

Nadere informatie

Visie op Windenergie en solar Update 2014

Visie op Windenergie en solar Update 2014 Visie op Windenergie en solar Update 2014 De vooruitzichten voor hernieuwbare energie zijn gunstig Succes hangt sterk af van de beschikbaarheid van subsidies Naast kansen in Nederland kan de sector profiteren

Nadere informatie

BioWKK Horizon2020, SDE+ 2014, energiefondsen. SDE-subsidie. 19 maart 2014 Jan Bouke Agterhuis

BioWKK Horizon2020, SDE+ 2014, energiefondsen. SDE-subsidie. 19 maart 2014 Jan Bouke Agterhuis BioWKK Horizon2020, SDE+ 2014, energiefondsen SDE-subsidie 19 maart 2014 Jan Bouke Agterhuis inhoud SDE+ SDE 2014 wijzigingen SDE+ 2014 categoriën Elektronisch aanvragen Meer informatie SDE+, o.a. kamerbrief

Nadere informatie

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië

Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Een overzicht van de hernieuwbare-energiesector in Roemenië Roemenië ligt geografisch gezien in het midden van Europa (het zuidoostelijk deel van Midden-Europa). Het land telt 21,5 miljoen inwoners en

Nadere informatie

Tariefontwikkeling Energie 08 2015

Tariefontwikkeling Energie 08 2015 In dit bericht geeft Ploos Energieverlening (Ploos) haar visie op verschenen nieuwsberichten aangaande ontwikkelingen energietarieven van de afgelopen maand. Het betreft de analyses van verschillende partijen

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Naam en telefoon. Mundel van Wezenbeek Afdeling. Portefeuillehouder

Naam en telefoon. Mundel van Wezenbeek Afdeling. Portefeuillehouder Onderwerp Verduurzamen van energie inkoop Datum 20 december 2016 Naam en telefoon Mundel van Wezenbeek Afdeling SLWE Portefeuillehouder Wobine Buijs Wat adviseer je te besluiten? 1. Het voornemen uit te

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland

Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland Nut en noodzaak van schaliegas in Nederland Paul van den Oosterkamp, Jeroen de Joode Schaliegas Congres - IIR Amersfoort, 30-31 Oktober 2013 www.ecn.nl Visie ECN Rol gas in NL energiesysteem nu en straks

Nadere informatie

Inhoud. Algemeen 3. Hernieuwbaar gas 9. Totaaloverzichten 30. Groen gas 10. Voorwoord 3

Inhoud. Algemeen 3. Hernieuwbaar gas 9. Totaaloverzichten 30. Groen gas 10. Voorwoord 3 Inhoud Algemeen 3 Hernieuwbaar gas 9 Totaaloverzichten 30 Voorwoord 3 Jaarbericht 2011 SDE+, SDE en MEP 4 SDE+ 2012: aandacht voor hernieuwbare warmte 4 Groen gas 10 Hernieuwbare elektriciteit 14 Tabel

Nadere informatie

Toekomst warmtekrachtkoppeling en warmtevoorziening industrie en glastuinbouw

Toekomst warmtekrachtkoppeling en warmtevoorziening industrie en glastuinbouw Toekomst warmtekrachtkoppeling en warmtevoorziening industrie en glastuinbouw Rapport Delft, oktober Opgesteld door: CE Delft: Ab de Buck Sebastiaan Hers Maarten Afman Harry Croezen Frans Rooijers DNV

Nadere informatie

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN

Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Mondiale perspectieven voor energie, technologie en klimaatbeleid voor 2030 KERNPUNTEN Referentiescenario De WETO-studie (World Energy, Technology and climate policy Outlook 2030) bevat een referentiescenario

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

WKK en de Handel. Cogen Nederland symposium Zeist, 11 november 2005

WKK en de Handel. Cogen Nederland symposium Zeist, 11 november 2005 WKK en de Handel Cogen Nederland symposium Zeist, 11 november 2005 Programma Opening, welkom en programma KdB CNl WKK nu en verder, hoe flexibel? KdB CNl Handel: Wat is het, wat kan wel/niet? RH EnGl Hoe

Nadere informatie

Het technisch potentieel van lokale decentrale duurzame energie opwek oplossingen in 2020 literatuur onderzoek. November 2012

Het technisch potentieel van lokale decentrale duurzame energie opwek oplossingen in 2020 literatuur onderzoek. November 2012 Het technisch potentieel van lokale decentrale duurzame energie opwek oplossingen in 2020 literatuur onderzoek November 2012 Inhoud 1. Inleiding 2. Samenvatting 3. Realisatie overheidsdoelstellingen 4.

Nadere informatie