Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010"

Transcriptie

1 Bijlage 1: Berekening realisatie 9% duurzaam in 2010 Toelichting bij de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit: - De definitie van de 9% doelstelling is conform de EU richtlijn duurzame elektriciteit 1 geformuleerd als het aandeel in NL verbruikte duurzame elektriciteit op de totale hoeveelheid in NL verbruikte elektriciteit. - De hoeveelheid duurzame elektriciteit die we meetellen voor de doelstelling is de facto de in NL duurzame opgewekte elektriciteit. Geïmporteerde duurzame elektriciteit (in 2005 volgens CBS 9,9 TWh) wordt conform de EU regels niet meegeteld 2. - De totale hoeveelheid in NL verbruikte elektriciteit in 2010 wordt geraamd tussen de 125,3 en 129,6 TWh (zie bijlage 2 voor de precieze berekening). De productie van duurzame elektriciteit in Bron van de productiecijfers is een raming van de uitvoerder van de MEP, de organisatie EnerQ. De gekozen peildatum is 11 juli De productie van duurzame elektriciteit in 2010 wordt door EnerQ op de peildatum geraamd op 6498 GWh. Dit is geraamd op basis van de beschikte subsidieaanvragen en 3744 GWh van de ingediende subsidieaanvragen. - Na de peildatum is tot de sluitingsdatum van de MEP (18 augustus jl.) nog 103,3 MW duurzame elektriciteitsvermogen ingediend, waarvan 102 MW voor kleinschalige biomassa en 1,3 MW voor stortgas. De duurzame elektriciteitsproductie in 2010 van dit vermogen wordt geraamd op 670 GWh (102 MW met 6500 vollasturen, 1,3 MW met 5500 vollasturen). - EnerQ gaat er vanuit dat 10% van de ingediende subsidieaanvragen niet wordt gerealiseerd. Deze aanname is gebaseerd op historische gegevens. Dat komt overeen met 10% van ( ) is 441 GWh. - Hieruit volgt dat de netto productie van duurzame electriciteit in 2010 met MEP GWh bedraagt ( /- 441 = GWh) - Naast duurzame elektriciteit opgewekt met MEP vermogen wordt in 2010 ook duurzame elektriciteit opgewekt met niet door de MEP gesubsidieerd vermogen. Dit betreft met name elektriciteit opgewekt in afvalverbrandingsinstallaties (AVI s), en een kleine hoeveelheid andere duurzame elektriciteit zoals windenergie. - In de raming van EnerQ van 11 juli wordt aangenomen dat AVI installaties in 2010 voor 436 GWh door de MEP worden gesubsidieerd. - Het totale opgestelde AVI productievermogen in 2010, 519 MWe (bron: ECN/KEMA) zal met 6500 vollasturen 3374 GWh elektriciteit per jaar produceren. Hiervan wordt aangenomen dat cf. huidige uitvoeringspraktijk 47% van biogene oorsprong is, dus 1586 GWh duurzame elektriciteit. - Dat betekent dat in / GWh AVI duurzame elektriciteit buiten de MEP wordt geproduceerd. - Daarnaast zijn er in 2010 installaties die elektriciteit produceren die niet (meer) voor de MEP in aanmerking komen, bijv. omdat hun maximale MEP subsidietermijn van 10 jaar is bereikt 3. Dat zijn meestal oude windturbines. In 2005 betreft dat ongeveer 100 GWh (totale duurzame elektriciteitsproductie in 2005 cf. CBS cijfers minus door MEP gesubsidieerde productie in 2005). - Op basis van de inschatting dat in 2010 het uit de MEP gefaseerde duurzame elektriciteitsvermogen minstens verdubbelt en door blijft produceren wordt in 2010 naast AVI, 200 GWh duurzame elektriciteit buiten de MEP geproduceerd. - Totale productie duurzame elektriciteit in 2010 is aldus: GWh MEP GWh AVI GWh oude installaties = GWh 1 Richtlijn 2001/77/EG van 27 september 2001, zie artikel 2 letter d 2 Dit mag alleen als het exporterende land ermee instemt dat het geëxporteerde volume duurzame elektriciteit van zijn doelstelling wordt afgetrokken 3 Dit betreffen op de ingangsdatum van de MEP (1 juli 2003) reeds bestaande productie-installaties die op deze datum jonger waren dan 10 jaar. Zij hadden echter geen recht op een volledige 10 jaar MEP, maar op 10 jaar minus de periode waarin zij geproduceerd hebben onder het REB-regime.

2 - Tenslotte kan dan het aandeel duurzame elektriciteit in 2010 worden berekend door de totale duurzame elektriciteitsproductie in 2010 te delen door het geraamde totale elektriciteitsverbruik in 2010 (zie bijlage 2): maximaal 11,821/125,3= 9,4% en minimaal 11,821/129,6= 9,1% Schematisch: Beschikt op peildatum (GWh) Aangevraagd op peildatum (GWh) /+ Ingediend tussen peildatum en 18/8/06 (GWh) 670 +/+ Aanname aandeel niet starten van ingediende aanvragen (10%) (GWh) 441 -/- Subtotaal: MEP-productie (GWh) in /+ AVI-productie zonder MEP in 2010 (GWh) /+ Duurzame elektriciteitsproductie zonder MEP in 2010 (GWh) 200 +/+ Totale productie duurzaam opgewekte elektriciteit in 2010 (GWh) Onzekerheden bij de 9% doelstelling Er is kans dat de realisatie van duurzame elektriciteit in de MEP in 2010 tegenvalt. Met name de inzet van grootschalige biomassa in elektriciteitscentrales 4 kan variëren doordat deze producenten meestal aan de hand van dagprijzen besluiten welke brandstoffen worden ingezet. Bij relatief hoge biomassaprijzen in vergelijking met fossiele brandstofprijzen (kolen, olie, gas) kan besloten worden minder of zelfs helemaal geen biomassa in te zetten. Dat effect kan structureel zijn bij een sterk toenemende vraag naar biomassa op de wereldmarkt bij een gelijkblijvend aanbod. Momenteel is de inschatting van SenterNovem dat tot 2010 geen dramatische stijging van de prijs van biomassa zal optreden, maar er zijn veel soorten biomassa met uitschieters naar boven en beneden. De kans dat de fossiele energieprijzen tot 2010 op het huidige hoge niveau blijven liggen is reëel cf. recente studies van het International Energy Agency (IEA) over de oliemarkt. Bij hoogblijvende fossiele energieprijzen is de kans kleiner dat de hoeveelheid biomassa die wordt ingezet sterk zal dalen, maar dat hangt uiteraard af van de hoogte van de biomassaprijs. Eén ander effect dat de inzet van grootschalige biomassa in centrales kan beïnvloeden is krapte van het elektriciteitsproductievermogen in Nederland, dat mede samenhangt met de relatief beperkte importcapaciteit van elektriciteit via de interconnectoren. Daardoor kan het aantrekkelijk zijn bij een grote piekvraag van elektriciteit (beperkt aanbod, hoge elektric iteitsprijs) om biomassa in te zetten. Veruit de meeste andere duurzame energieopties zoals windenergie 5 zijn in tegenstelling tot bij- en meestoken van biomassa in elektriciteitscentrales kapitaalintensieve opties. Kapitaallasten bepalen dan het grootste gedeelte van de onrendabele top van duurzame energie. Wisselingen van de energieprijs hebben daardoor veel minder invloed. Bovendien wordt het effect van de energieprijs gedempt omdat de elektriciteit-afnamecontracten meestal meerjarig zijn. De kans dat windturbines voortijdig worden uitgeschakeld is daardoor veel kleiner. Overigens zal bij het onverhoopt omvallen van projecten MEP-budget vrijvallen dat vervolgens kan worden ingezet voor andere duurzame energieprojecten. Daar staat tegenover dat indien projecten tegen het einde van 2010 omvallen het praktisch onmogelijk zal zijn nieuwe projecten te entameren die nog meetellen voor de 2010 doelstelling aangezien de voorbereidingstijd van een duurzame energieproject minstens één jaar is. 4 EnerQ raamt op 12 juli 2006 de hoeveelheid elektriciteit uit grootschalige biomassa in 2010 op 3024 GWh, voor een MEP budget van 149 mln 5 EnerQ raamt op 12 juli 2006 de hoeveelheid elektriciteit uit windenergie in 2010 op 3654 GWh

3 Elektriciteitsverbruik in 2010 (en het aandeel duurzame elektriciteit) In de berekeningen voor het elektriciteitsverbruik in 2020 zijn drie factoren bepalend: 1. de startwaarde: het elektriciteitsverbruik in de economische groei waarmee gerekend wordt 3. de relatie tussen economische groei en de groei in het elektriciteitsverbruik ad 1 verbruik in 2005 ECN rapporteert voor 2005 een totaal elektriciteitsverbruik van 114,3 TWh. Dit betreft zowel het verbruik van via het net geleverde kwh s als eigen opgewekt vermogen. ad 2 economische groei Voor 2006 en 2007 raamt het Centraal Planbureau een groei van 3 % respectievelijk 2,75 % 6 In alle cases is van deze economische groei uitgegaan. Voor de jaren daarna is gekozen voor verschillende opties: In het energie en klimaatbeleid wordt sinds de publicatie van de referentieramingen 7 gewerkt met het Global Economy scenario en het Strong Europe scenario van het CPB. In twee van de vijf cases hieronder is van het GE scenario uitgegaan omdat dit het scenario is waarbij met de hoogste economische groei en het hoogste energieverbruik wordt gerekend. In de Referentieramingen zijn de gemiddelde economische groeicijfers van het GE en SE scenario 8 door het MNP en ECN in overleg met het CPB destijds vertaald naar jaarlijkse groeicijfers. Voor het GE zijn deze groeicijfers voor de jaren 2008, 2009, %, 2,8% en 2,7% respectievelijk. 9 De economische groei in het SE scenario voor de jaren 2008, 2009 en 2010 is 1,7%, 1,6% en 1,5% respectievelijk. 10 Ten slotte is een case berekend waarin de groei na 2007 terugvalt naar de door het CPB geraamde structurele economische groei 11. Deze bedraagt 2%. ad 3. relatie economische groei en groei elektriciteitsverbruik In tijden van relatief hoge economische groei blijft de groei van het elektriciteitsverbruik achter bij de economische groei. Dit leidt tot een gap. Zie tabel 1 overgenomen uit de Referentieramingen. 12 tabel 1. Elektriciteitsverbruik bij verschillende scenario s Strong Europe Global Economy groei elektriciteitsverbruik 1,4% 1,3% 2,0% 2,0% economische groei 1,5% 1,7% 2,3% 2,8% gap 0,1 0,4 0,3 0,8 In de cases is voor het GE scenario gerekend met een gap van 0,3 en met een gap van 0,55 zijnde het gemiddelde van de beide gaps voor het GE scenario uit tabel 1. Op grond van het GE scenario zou ook gerekend kunnen worden met een gap van 0,8. Dat is niet gebeurd om 6 CPB Nieuwsbrief juni 2006 (p.6). 7 ECN & MNP (2005), Referentieramingen energie en emissies Zoals te vinden in CPB (2004), Vier vergezichten op Nederland: Productie, arbeid en sectorstructuur in vier scenario's 9 bron: opgave ECN 10 idem 11 CPB (2006), Het groeipotentieel van de Nederlandse economie tot blz 87

4 enige voorzichtigheid in de berekeningen in te bouwen en rekening te houden met een tegenvallende gap (oftewel een sterkere vraag naar elektriciteit dan voorzien). Voor het SE scenario is gerekend met een kleine gap van 0,25 (zijnde het gemiddelde van beide SE gaps) en met een gap van nul. In het structureel economische groeiscenario is ook gerekend met de gemiddelde gap uit het SE scenario. In verband met de gaps is tenslotte vermeldenswaardig dat de elektriciteitsprijzen behoorlijk in de lift zitten. Dit zal enig effect op het verbruik hebben. In tabel 2 zijn de resultaten van de berekeningen weergegeven. In die tabel is ook het aandeel duurzame elektriciteit berekend uitgaande van een realisatie van 11,803 miljard kwh in In alle cases wordt het aandeel van 9% gerealiseerd. tabel 2. elektriciteitsverbruik in 2010 in verschillende cases scenario elektriciteitsverbruik in 2010 aandeel duurzame elektriciteit GE scenario met kleine gap (0,3) 129,6 9,1% GE scenario met hogere gap (0,55) 128,1 9,2% structurele economische groei met gap (0,25) 126,8 9,3% SE scenario zonder gap (0) 126,9 9,3% SE scenario met gap (0,25) 125,3 9,4% tabel 3. gegevens in verschillende cases GE scenario met kleine gap BBP groei 2, ,8 2,7 gap 0,3 0,3 0,3 0,3 0,3 elektriciteitsgroei 2,45% 2,70% 2,70% 2,50% 2,40% TWh 114,3 117, , , , ,6352 GE scenario met hogere gap BBP groei 2, ,8 2,7 gap 0,55 0,55 0,55 0,55 0,55 elektriciteitsgroei 2,20% 2,45% 2,45% 2,25% 2,15% TWh 114,3 116, , , , ,0627 SE scenario zonder gap BBP groei 2,75 3 1,7 1,6 1,5 gap elektriciteitsgroei 2,75% 3,00% 1,70% 1,60% 1,50% TWh 114,3 117, , , , ,8662 structurele economische groei (CPB) met kleine gap BBP groei 2, gap 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 elektriciteitsgroei 2,50% 2,75% 1,75% 1,75% 1,75% TWh 114,3 117, , , , ,8105

5 SE scenario met gap BBP groei 2,75 3 1,7 1,6 1,5 gap 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 elektriciteitsgroei 2,50% 2,75% 1,45% 1,35% 1,25% TWh 114,3 117, , , , ,3207

Financiële baten van windenergie

Financiële baten van windenergie Financiële baten van windenergie Grootschalige toepassing van 500 MW in 2010 en 2020 Opdrachtgever Ministerie van VROM i.s.m. Islant Auteurs Drs. Ruud van Rijn Drs. Foreno van der Hulst Drs. Ing. Jeroen

Nadere informatie

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh.

slibvergisting, wordt omgezet in elektric iteit 0,029 per kwh. slibvergisting, wordt omgezet in elektriciteit 0,029 per kwh. Regeling van de Minister van Economische Zaken van.., nr. WJZ, houdende vaststelling van de vaste bedragen per kwh ter stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie voor het jaar 2005

Nadere informatie

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Onderzoek. Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012. Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2012 Auteur: C. J. Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 9 september 2013 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie

Duorsume enerzjy yn Fryslân. Energiegebruik en productie van duurzame energie Duorsume enerzjy yn Fryslân Energiegebruik en productie van duurzame energie 1 15 11 oktober 1 Inhoud Management Essay...3 1 Management Essay De conclusies op één A4 De provincie Fryslân heeft hoge ambities

Nadere informatie

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent

Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Onderzoek: Wie is de grootste producent van duurzame elektriciteit in Nederland 2013 Auteur: C J Arthers, afd. Corporate Responsibility, Essent Datum: 22 augustus 2014 Vragen of reacties kunt u sturen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 261 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË

HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË HERNIEUWBARE ENERGIE IN ITALIË Overzicht 1 Hernieuwbare energiebronnen (hierna ook: HE) spelen een belangrijke rol in het kader van het Italiaanse energiesysteem. Ze worden uitvoerig gebruikt om elektriciteit

Nadere informatie

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Emissiekentallen elektriciteit Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Notitie: Delft, januari 2015 Opgesteld door: M.B.J. (Matthijs) Otten M.R. (Maarten) Afman 2 Januari

Nadere informatie

Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening:

Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening: Rol van WKK in een toekomstige Nederlandse energievoorziening: Betaalbaar & betrouwbaar? Robert Harmsen ECN Beleidsstudies COGEN Symposium Zeist 22 oktober 2004 Een blik naar de toekomst (1) Four Futures

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 4 juli 2017 Betreft Tweede openstelling SDE+ 2017

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 4 juli 2017 Betreft Tweede openstelling SDE+ 2017 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2014, Vito, januari 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2014 bedraagt 5,7 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126.

CONCEPT. Besluit: 1 Stcrt. 2003, 249; gewijzigd bij ministeriële regeling van 27 januari 2005 (Stcrt. 25). 2 Stcrt. 2004, 126. Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2005, de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit

Nadere informatie

Bijlage 1 Meerjarenoverzicht SDE+

Bijlage 1 Meerjarenoverzicht SDE+ Bijlage 1 Meerjarenoverzicht SDE+ Hoe werkt de SDE+? De SDE+ is een exploitatiesubsidie. Dat wil zeggen dat producenten subsidie ontvangen voor de duurzame energie die zij opwekken. Omdat de kostprijs

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres Postbus 20401

Nadere informatie

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013

16% Energie van eigen bodem. 17 januari 2013 16% Energie van eigen bodem 17 januari 2013 Inhoud Klimaatverandering Energie in Nederland Duurzame doelen Wind in ontwikkeling Northsea Nearshore Wind Klimaatverandering Conclusie van het IPCC (AR4, 2007)

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 4674 29 maart 2010 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 19 maart 2010, nr. WJZ/10043132, houdende vaststelling

Nadere informatie

Artikel 10 Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2006.

Artikel 10 Deze regeling treedt in werking met ingang van 1 januari 2006. Regeling van de Minister van Economische Zaken van, nr. WJZ..., houdende vaststelling van de vaste bedragen per kwh ter stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie voor het jaar 2006

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 16798 9 november 2009 Regeling van de Minister van Ecomische Zaken van 30 oktober 2009, nr. WJZ/9190878, houdende vaststelling

Nadere informatie

CONCEPT 30 januari 2008

CONCEPT 30 januari 2008 CONCEPT 30 januari 2008 Regeling van de Minister van Economische Zaken van, nr. WJZ, houdende vaststelling van correcties ten behoeve van de voorschotverlening voor de stimulering van duurzame energieproductie

Nadere informatie

Jaarbericht SDE en MEP

Jaarbericht SDE en MEP Tussen 9 september, de dag van de duurzaamheid, tot 9 oktober heeft u zich aangemeld voor en kans gemaakt op een gratis energieonderzoek. U was één van de negen bedrijven die een energieonderzoek heeft

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag Postadres

Nadere informatie

Statistisch jaaroverzicht CertiQ 2017

Statistisch jaaroverzicht CertiQ 2017 Statistisch jaaroverzicht CertiQ 217 Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland 216 217 t/m nov* (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in GWh weergegeven) Totaal

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 5169 25 maart 2011 Regeling van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 17 maart 2011, nr. WJZ /

Nadere informatie

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit

De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in Nederland geleverde elektriciteit De kleur van stroom: de milieukwaliteit van in geleverde elektriciteit Feiten en conclusies uit de notitie van ECN Beleidsstudies Sinds 1999 is de se elektriciteitsmarkt gedeeltelijk geliberaliseerd. In

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012

Rendementen en CO -emissie van elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Webartikel 2014 Rendementen en CO -emissie van 2 elektriciteitsproductie in Nederland, update 2012 Reinoud Segers 31-03-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS Rendementen en CO2-emissie elektriciteitsproductie

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN

BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO 2 -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Januari 3 ECN-C---55A BEDRIJFSECONOMISCHE BEOORDELING VAN TWEE CO -VRIJE OPTIES VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE VOOR DE MIDDELLANGE TERMIJN Notitie Herziening bedrijfseconomische beoordeling offshore windenergie

Nadere informatie

Gegevens stroometikettering 2004

Gegevens stroometikettering 2004 CE CE Oplossingen voor Oplossingen voor milieu, economie milieu, economie en technologie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 2611 HH Delft tel: 015 2 150 150 fax: fax: 015 015 2 150 150 151 151

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 68 68 88april 2009 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 27 maart 2009, nr. WJZ/9058635, houdende vaststelling

Nadere informatie

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen 30920572-Consulting 10-0198 Integratie van windenergie in het Nederlandse elektriciteitsysteem in de context van de Noordwest Europese elektriciteitmarkt Eindrapport Arnhem, 12 april 2010 Auteurs:E. Benz,

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016

Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016 Effecten en kosten van een kolenexit versus schone kolencentrales Bezinningsgroep energie 28 juni 2016 Ron.wit@eneco.com Overzicht presentatie 1. Ontwikkeling aandeel kolenstroom in Nederland 2. Effecten

Nadere informatie

Statistisch jaaroverzicht CertiQ 2017

Statistisch jaaroverzicht CertiQ 2017 Statistisch jaaroverzicht CertiQ 217 Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland 216 217 (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in GWh weergegeven) Totaal 13.993,1

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Vlaams Energieagentschap Rapport 2013/2 Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Inhoud Actualisatie installaties met startdatum vanaf 1/1/2013... 2 1. PV-installaties

Nadere informatie

Wie betaalt de rekening van de energietransitie?

Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Wie betaalt de rekening van de energietransitie? Symposium KVGN 17 november 2016 Ron Wit Ron.Wit@eneco.com Overzicht presentatie 1. Ontwikkeling broeikasgassen in Nederland 2. Ontwikkeling integrale kosten

Nadere informatie

Nationale Energieverkenning 2014

Nationale Energieverkenning 2014 Nationale Energieverkenning 2014 Remko Ybema en Pieter Boot Den Haag 7 oktober 2014 www.ecn.nl Inhoud Opzet van de Nationale Energieverkenning (NEV) Omgevingsfactoren Resultaten Energieverbruik Hernieuwbare

Nadere informatie

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030

Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Juni 2015 ECN-N--15-013 Energie en emissies Drenthe 2020, 2023 en 2030 Gerdes, J. 2 Inhoud 1 Samenvattende inleiding dichter bij emissiedoel 2020 5 2 Geraamd energieverbruik en emissies Drenthe 2020 gedaald

Nadere informatie

Externe notitie. Petten, 8 juli Cees Volkers Wouter Wetzels. Afdeling Policy Studies ECN-N Van

Externe notitie. Petten, 8 juli Cees Volkers Wouter Wetzels. Afdeling Policy Studies ECN-N Van Externe notitie Petten, 8 juli 2013 Afdeling Policy Studies ECN-N--13-028 Van Cees Volkers Wouter Wetzels Onderwerp Nieuwste inzichten Nederlands gasverbruik Inleiding ECN Policy Studies voert regelmatig

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, september 2014 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,9% Figuur 1 bio-elektriciteit

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Statistisch overzicht CertiQ Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland okt-18 Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in GWh weergegeven) Totaal

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014

Datum 10 januari 2015 Betreft Beantwoording vragen over de energierekening huishoudens cf. de NEV 2014 >Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is?

2 Is het waar dat de effectieve capaciteit van wind door inpassingseffecten niet 23% maar minder dan 8% is? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Elektrificeren van erfwerkzaamheden op een melkveebedrijf

Elektrificeren van erfwerkzaamheden op een melkveebedrijf Elektrificeren van erfwerkzaamheden op een melkveebedrijf Hoeveel CO 2 bespaar je hiermee? 1 Elektrificeren van erfwerkzaamheden op een melkveebedrijf; hoeveel CO2 bespaar je hiermee? Erfwerkzaamheden

Nadere informatie

CO 2 -uitstootrapportage 2011

CO 2 -uitstootrapportage 2011 Programmabureau Klimaat en Energie CO 2 -uitstootrapportage 2011 Auteurs: Frank Diependaal en Theun Koelemij Databewerking: CE Delft, Cor Leguijt en Lonneke Wielders Inhoud 1 Samenvatting 3 2 Inleiding

Nadere informatie

Windenergie in Wijk bij Duurstede

Windenergie in Wijk bij Duurstede Windenergie in Wijk bij Duurstede J.H. Fred Jansen Nationaal Kritisch Platform Windenergie (NKPW) www.nkpw.nl Bruto opbrengst windenergie in Nederland en Wijk bij Duurstede Netto opbrengst Geluid windturbines

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 6371 3 april 2012 Regeling van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 28 maart 2012, nr. WJZ / 12042881,

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2010 60% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2010 20% 80% 60% 40% Federale Overheidsdienst Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Vooruitgangstraat 50 1210 BRUSSEL Ondernemingsnr.: 0314.595.348 http://economie.fgov.be

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 7 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De helft van de elektriciteit duurzaam in 2025? En

De helft van de elektriciteit duurzaam in 2025? En 1 van 14 10-1-2019 16:38 Energieblog van Jasper Vis Ik hou van feiten over onze energievoorziening. Ik schrijf deze blog op persoonlijke titel. Tot 1 oktober 2018 was ik directeur Nederland bij Ørsted

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 38490 4 november 2015 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 2 november 2015, nr. WJZ/15147884, tot vaststelling

Nadere informatie

Westvoorne CO 2 - uitstoot

Westvoorne CO 2 - uitstoot Westvoorne CO 2 - uitstoot De grafiek geeft de CO 2-uitstoot verdeeld over de hoofdsectoren over de jaren 2010 tot en met 2013. Cijfers zijn afkomstig uit de Klimaatmonitor van RWS. Cijfers over 2014 zijn

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief

Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Nut en noodzaak van schaliegas vanuit energieperspectief Jeroen de Joode Schaliegasbijeenkomst provincie Noord-Brabant s-hertogenbosch, 27 september 2013 www.ecn.nl Hoofdboodschap Rol gas in NL energiesysteem

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Productie van duurzame elektriciteit in Nederland feb- Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in MWh weergegeven) Totaal 796.24 1.76.12 Biomassa 29.21.112.842 Water 11.624 99.897

Nadere informatie

Duurzame energie 2006

Duurzame energie 2006 Publicatiedatum CBS-website: 5 juli 2007 Duurzame energie 2006 Toelichting bij nader voorlopige cijfers Reinoud Segers en Marco Wilmer Voorburg/Heerlen, 2007 Verklaring der tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

Basisprijzen in SDE volgens genormeerde berekening

Basisprijzen in SDE volgens genormeerde berekening Notitie Aan Basisprijzen in SDE+ 2013 volgens genormeerde berekening Ministerie van Economische Zaken ECN-N--13-003 23 januari 2013 Kopie aan Van S.M. Lensink Samenvatting Het Ministerie van Economische

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Statistisch overzicht CertiQ Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland apr-17 Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in GWh weergegeven) Totaal

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Statistisch overzicht CertiQ Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland jan-16 Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in MWh weergegeven) Totaal

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

Financieel systeem SDE+

Financieel systeem SDE+ Financieel systeem SDE+ Achtergronddocument bij het rapport Stimulering duurzame energieproductie (SDE+); Haalbaarheid en betaalbaarheid van beleidsdoelen (2015) 16 april 2015 Algemene Rekenkamer, Lange

Nadere informatie

Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie

Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie Datum Oktober 2013 Status Definitief Pagina 1 van 18 Colofon Titel Versie Rapportage 2013 Prognose hernieuwbare energie Definitief Auteurs Met input van In

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Statistisch overzicht CertiQ Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland feb-16 Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in MWh weergegeven) Totaal

Nadere informatie

NL In verscheidenheid verenigd NL. Amendement

NL In verscheidenheid verenigd NL. Amendement 11.1.2018 A8-0392/296 296 Kathleen Van Brempt, Jo Leinen namens de S&D-Fractie Artikel 26 lid 5 inleidende formule 5. De biobrandstoffen, vloeibare biomassa en biomassabrandstoffen uit bosbiomassa die

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Conclusies onderzoek douanegegevens

Conclusies onderzoek douanegegevens Conclusies onderzoek douanegegevens Onderzoek naar de mogelijkheden om de gegevens van de biobrandstoffen in het HBE systeem te toetsen Datum 3 augustus 2017 Versie 1 Inhoud 1. Samenvatting 2 2. De motie

Nadere informatie

Kernenergie: Kan België zonder?

Kernenergie: Kan België zonder? Kernenergie: Kan België zonder? Marktonderzoeks-, studie- & consultancy-bureau mbt hernieuwbare energie - Marktstudies over energiemarkten - Opleidingen over (hernieuwbare) energie - Haalbaarheidsstudies,

Nadere informatie

Statistisch overzicht CertiQ

Statistisch overzicht CertiQ Statistisch overzicht CertiQ Garanties van Oorsprong Productie van duurzame elektriciteit in Nederland okt-17 Laatste 12 mnd (Op basis van uitgegeven Garanties van Oorsprong; in GWh weergegeven) Totaal

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

Effect Groene Investeringsmaatschappij op SDE

Effect Groene Investeringsmaatschappij op SDE ECN Beleidsstudies Notitie Effect Groene Investeringsmaatschappij op SDE ECN-N--12-029 27 november 2012 Aan : Robin Fransman HFC Kopie aan : Van : S.M. Lensink J. van Stralen ECN ECN Samenvatting Op verzoek

Nadere informatie

ECN-N Energiescenario s Drenthe 2030

ECN-N Energiescenario s Drenthe 2030 December 2016 ECN-N--16-031 Energiescenario s Drenthe 2030 Gerdes, J. Gewijzigd op: 16-12-2016 13:20 2 Inhoud 1 Context van de energiescenario s voor 2030 4 2 Uitgangspunten voor drie scenario s 5 3 Ontwikkelingen

Nadere informatie

Welke hernieuwbare energie in 2020?

Welke hernieuwbare energie in 2020? Welke hernieuwbare energie in 2020? Waar staan we en wat is de verwachting? Het aandeel hernieuwbare energie van het totaal energetisch eindgebruik groeide van 2000 1,4% via 2,3% in 2005 tot 4,3% in 2011

Nadere informatie

Duurzame warmte in de SDE+

Duurzame warmte in de SDE+ Duurzame warmte in de SDE+ Sander Lensink www.ecn.nl Doel van de presentatie Filosofie achter wijziging in de SDE-regeling Belangrijkste verschillen tussen SDE en SDE+ Uitwerking bio-wkk in de SDE+ 2 29-06-2011

Nadere informatie

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Elektriciteit. Versie maart 2017

Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van. Elektriciteit. Versie maart 2017 Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Elektriciteit 1. Scope/afbakening De productgroep Elektriciteit omvat alle elektriciteit die van het openbare net betrokken wordt door een

Nadere informatie

Ontwikkelingen Zonne-energie

Ontwikkelingen Zonne-energie Ontwikkelingen Zonne-energie : Energieke Samenleving onderweg naar morgen Bert Bakker NIEUW: Bezuidenhoutseweg 50 2594 AW Den Haag 070 3040114 De oorsprong van (duurzame) energie De zon als energieleverancier

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 719 Vragen van het lid

Nadere informatie

ENERGIEBALANS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Samenvatting

ENERGIEBALANS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Samenvatting ENERGIEBALANS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 216 Samenvatting EINDVERSIE - OKTOBER 218 1. Samenvatting van de energiebalans 216 Elk jaar stelt Leefmilieu Brussel de energiebalans van het Brussels

Nadere informatie

Energierapportage MFC Atria Leusden. Asschatterweg JJ Leusden

Energierapportage MFC Atria Leusden. Asschatterweg JJ Leusden Energierapportage 2018 MFC Atria Leusden Asschatterweg 37 3831 JJ Leusden Introductie Voor u ligt de energierapportage 2018, waarin de energieverbruiken van de scholen wordt vergeleken met het maximale

Nadere informatie

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh]

Profiel- en onbalans kosten (gemiddelde 2015-2029) [ /kwh] Notitie Petten, 15 december 2014 Afdeling Policy Studies Van Aan Carolien Kraan, Sander Lensink S. Breman-Vrijmoed (Ministerie van Economische Zaken) Kopie Onderwerp Basisprijzen SDE+ 2015 Samenvatting

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

Uitgangspunten voor het referentiepad bij de evaluatie van het SER-energieakkoord

Uitgangspunten voor het referentiepad bij de evaluatie van het SER-energieakkoord PBL/ECN-Notitie Uitgangspunten voor het referentiepad bij de evaluatie van het SER-energieakkoord Auteurs: Robert Koelemeijer, Martijn Verdonk (PBL), Ton van Dril en Ad Seebregts (ECN) Contact: Robert.Koelemeijer@pbl.nl

Nadere informatie

Notitie Amsterdam, 20 november Samenvatting. 1 Langetermijnenergieprijs

Notitie Amsterdam, 20 november Samenvatting. 1 Langetermijnenergieprijs Notitie Amsterdam, 20 november 2017 ECN-N--17-026 Kenmerk Afdeling Van Voor Beleidsstudies Sander Lensink, Adriaan van der Welle Ministerie van Economische Zaken Onderwerp Basisprijzen en basisprijspremies

Nadere informatie

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving

Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Stand van zaken bioenergie in Nederland subsidies en regelgeving Kees Kwant Inhoud Doelstellingen duurzaam energiebeleid Energiesituatie in Nederland Ondersteuning vanuit SenterNovem (SDE, EOS, EIA, DEN-B)

Nadere informatie

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties

Ontwerpregeling mep-subsidiebedragen voor afvalverbrandingsinstallaties Regeling van de Minister van Economische Zaken van., nr..., houdende wijziging van de Regeling subsidiebedragen milieukwaliteit elektriciteitsproductie 2006 (periode 1 juli tot en met 31 december) en de

Nadere informatie

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers

Net voor de Toekomst. Frans Rooijers Net voor de Toekomst Frans Rooijers Net voor de Toekomst 1. Bepalende factoren voor energie-infrastructuur 2. Scenario s voor 2010 2050 3. Decentrale elektriciteitproductie 4. Noodzakelijke aanpassingen

Nadere informatie

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN

WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN WORLD ENERGY TECHNOLOGY OUTLOOK 2050 (WETO-H2) KERNPUNTEN In het kader van de WETO-H2-studie is een referentieprognose van het wereldenergiesysteem ontwikkeld samen met twee alternatieve scenario's, een

Nadere informatie

Wind in de SDE. Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma. 13 juni 2014

Wind in de SDE. Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma. 13 juni 2014 Wind in de SDE Ruud Oerlemans & Gerhard Rinsma 13 juni 2014 Inleiding SDE algemeen Wind in de SDE SDE aanvragen en dan SDE Resultaten Nieuwe ontwikkelingen Handboek risicozonering (mededeling) 2 Stimulering

Nadere informatie

Duurzame energie in Nederland 2006

Duurzame energie in Nederland 2006 Duurzame energie in Nederland 2006 Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen, 2007 Verklaring der tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x = geheim = nihil = (indien voorkomend tussen

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving

EfficiEncy Duurzaam. EnErgiEbEsparing. Warmte en koude. KEnnis industrie. energie financiering. instrumenten. GebouwDe omgeving Warmte en koude Kennis, advies, instrumenten en financiële steun EfficiEncy Duurzaam GebouwDe omgeving energie financiering KEnnis industrie instrumenten EnErgiEbEsparing De Nederlandse overheid streeft

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 emissies ProRail Scope 1 en 2, eigen energiegebruik

Voortgangsrapportage CO 2 emissies ProRail Scope 1 en 2, eigen energiegebruik Voortgangsrapportage CO 2 emissies ProRail Scope 1 en 2, eigen energiegebruik Rapportage 1 e half jaar 2017 en prognose CO 2 voetafdruk 2017 Autorisatie paraaf datum gecontroleerd prl Projectleider Van

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2016

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2016 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2016, Vito, oktober 2017 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2016 bedraagt 6,4% Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

certificeert duurzame energie

certificeert duurzame energie certificeert duurzame energie Met het certificeren van duurzame energie voorzien we deze energieproductie van een echtheidscertificaat. Dit draagt wezenlijk bij aan het goed functioneren van de groeneenergiemarkt.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 665 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998 ten behoeve van de stimulering van de milieukwaliteit van de elektriciteitsproductie Nr. 27 BRIEF

Nadere informatie

Rapport monitoring. Leveringszekerheid Inleiding. 2. Resultaten

Rapport monitoring. Leveringszekerheid Inleiding. 2. Resultaten 1. Inleiding Deze monitoring wordt elk jaar uitgevoerd op verzoek van de minister van Economische Zaken, dit jaar voor het eerst. Aan deze monitoring hebben de leden van de sectie Productie van EnergieNed

Nadere informatie

Veel meer hernieuwbaar hoe managen we dat? Frans Rooijers

Veel meer hernieuwbaar hoe managen we dat? Frans Rooijers Veel meer hernieuwbaar hoe managen we dat? Frans Rooijers Groeiend aandeel hernieuwbaar Doel NL en overige EU-landen: in 2020 14% >> 16% in NL, gemiddeld EU 20% Politieke wensen (regeerakkoord): meer,

Nadere informatie

Klimaat & CO 2, Parijs, Polen Wereldwijde doelen, NL-doelen Energie in de gemeente Wierden Opties duurzame opwek:

Klimaat & CO 2, Parijs, Polen Wereldwijde doelen, NL-doelen Energie in de gemeente Wierden Opties duurzame opwek: Scenario s Jaap de Boer Energy Watch Klimaat & CO 2, Parijs, Polen Wereldwijde doelen, NL-doelen Energie in de gemeente Wierden Opties duurzame opwek: Twence Zon (particulier, bedrijven, zonneparken) Wind

Nadere informatie

Duurzame warmte in de SDE+

Duurzame warmte in de SDE+ Duurzame warmte in de SDE+ Sander Lensink www.ecn.nl Doel van de presentatie Het geven van een statusupdate van de werkzaamheden van ECN/KEMA voor EL&I t.b.v. duurzame warmte Als aftrap/aankondiging voor

Nadere informatie

Kolencentrales Eemshaven - Dwingende redenen openbaar belang

Kolencentrales Eemshaven - Dwingende redenen openbaar belang Kolencentrales Eemshaven - Dwingende redenen openbaar belang Antwoorden op vragen van het Ministerie van EL&I A.J. Seebregts A.W.N. van Dril December 2010 Verantwoording Deze studie is uitgevoerd in opdracht

Nadere informatie