Familie als bondgenoot. verslag van een ontmoetingsbijeenkomst

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Familie als bondgenoot. verslag van een ontmoetingsbijeenkomst"

Transcriptie

1 Familie als bondgenoot verslag van een ontmoetingsbijeenkomst

2 Familie als bondgenoot brengt mensen samen Voorwoord In dit boekje leest u het verslag van de ontmoetingsdag van Familie als Bondgenoot. De dag werd gehouden op 19 maart op het ZIN-terrein in Vught. Een bijzondere ontmoeting, die in de ochtend in het teken stond van herdenking van Guus van der Leest en Frans Wittenberg. Guus als enthousiaste medewerker vanuit het cliëntperspectief en Frans als voortrekker vanuit de familie. Alle aanwezigen werden uitvoerig bijgepraat over wat er dit jaar allemaal gebeurd is in het kader van dit project en wat er allemaal nog dient te gebeuren. In de namiddag kreeg iedereen de gelegenheid om aan de hand van een drietal stellingen zijn of haar mening te geven, het hart te luchten en vragen te stellen. Een van de belangrijke punten was het tekort aan informatievoorziening. Wat er die dag aan ideeën en voorstellen opborrelde is door Leo Hulsebos gerangschikt en heeft hier een plaats gekregen. Niet alles wordt aangepakt, maar vanuit de rijkdom aan suggesties werden doelen gesteld en bijgesteld. Niet alleen het verhaal over deze dag, maar ook de laatste nieuwsbrief over het Project FAB in een nieuwe fase. Jacqueline Melman-de Rijcke heeft, evenals het vorig jaar, wederom een sprankelend verhaal gemaakt van deze warme en zinvolle bijeenkomst. Jos Pieters (binnenkort de vernieuwde Website)

3 Terwijl ik mijn bestemming nader, word ik bijna getorpedeerd door een zwerm ganzen die de landing heeft ingezet naar een waterplas en ik rijd op hun landingsbaan dus in de weg. Ik parkeer de auto en zie dat ik achterlijk vroeg ben. Tijd genoeg om van de omgeving te genieten en dat doe ik. Was alles onder een laag sneeuw gevangen, de laatste keer dat ik hier was, nu tracht de natuur zich te ontworstelen aan de winter. Toefjes narcissen steken hun kopjes al wel boven de grond maar vinden het blijkbaar nog te koud om ze te openen. Op het pad vóór me loopt een mannetjes Nijlgans zich enorm uit te sloven voor een vrouwtje, zij speelt hard to get draait zich verwaand om en waggelt weg. Ik loop verder en net als de vorige keer valt me de serene rust op die overal hangt. Als projectgroep hebben we afgesproken om vroeg aanwezig zijn om iedereen persoonlijk welkom te heten. Dit lukt aardig totdat er in één keer een ware invasie van genodigden is, dan is het overzicht voor mij weg. Dus als ik u niet persoonlijk heb begroet, mijn excuses hiervoor. Wederom krijgt iedereen een batch met zijn of haar naam erop. Ditmaal geen mysterieuze tweede naam maar een intrigerende letter erop. Na de ontvangst met koffie en cake gaan we met zijn allen naar het auditorium waar we verwelkomd worden met gitaarmuziek gespeeld door Thomas Pieters. Thomas Pieters Dineke van Rooij werkt voor ZIN, zij vertelt iets over het voormalige klooster waarin we ons bevinden. Tegenwoordig doet het dienst als spiritueel centrum waar mensen voor korte of langere tijd kunnen verblijven om zich te verdiepen in de ZINgeving van het leven. 1

4 Hierna verwelkomt Jos Pieters iedereen en met name de familie Wittenberg en Mariëlle van der Leest en haar schoonzus. Jos haalt aan dat zowel Frans als Guus een hoofdrol speelden in de vorige bijeenkomst van Familie als Bondgenoot. Zij zetten hun laatste voetstappen in de sneeuw bij ZIN. Op een tafeltje staan foto s van Frans en Guus met kaarsjes erbij. Ik moet even slikken als ik die bekende gezichten zie en ik ben niet de enige. In Guus verliezen we een zeer waardevolle en betrokken medewerker aan het project, en voor velen een goede vriend. Jos overhandigt Mariëlle een rode roos met een gedicht eraan van Gerrit Achterberg. Dan volgt er gitaarmuziek speciaal voor Guus. Over Frans vertelt Jos hoe warm en bevlogen hij was. Hij had een onstopbare drive en kwam nooit zómaar op bezoek. Op een charmante manier pakte hij iedereen in en je kon hem daarna eigenlijk niets meer weigeren. Familie als Bondgenoot was een tweede baan voor Frans, hij stak daar enorm veel tijd in wat voor ons natuurlijk heel fijn was, maar wat voor Els niet altijd leuk moet zijn geweest. We zullen hem allemaal missen, maar persoonlijk denk ik dat Frans die dag aanwezig was. Hij had dat niet willen missen. Ook Els krijgt een roos. Christ, de zoon van Frans, bedankt namens de familie voor de uitnodiging en zegt dat Guus in goede handen is bij Frans. Hij wenst iedereen succes met het project. Weer klinkt er schitterende gitaarmuziek nu speciaal voor Frans. 2

5 Jos vertelt dat Frans geen bloemen wilde bij zijn uitvaart maar in plaats daarvan een donatie aan Familie als Bondgenoot. Van dat bedrag is, in de geest van Frans, een boekje gemaakt met daarin de doelstellingen van het project. Net als Frans dat gedaan zou hebben moeten we dit boekje, eventueel met de voet tussen de deur, overal verspreiden om meer aandacht te krijgen voor het project. Thomas brengt een nummer ten gehore waarvan de tekst geschreven is door zijn vader. Het heet: het album van mijn jeugd. Terwijl Thomas zingt en speelt ben ik onder de indruk van beiden. Dan wordt het woord gegeven aan Henk Fox en Paul Schalken die iets vertellen over de voortgang van het project en wat de plannen zijn voor het komende jaar. - In 2009 hebben we de modulen uitgeprobeerd. Er zijn 6 cursusgroepen afgerond, dit zijn dus 36 bijeenkomsten geweest. - Er lopen nu 4 nieuwe lesgroepen, bij elkaar zijn dat dus 10 groepen. - Er zijn 6 demonstratie avonden geweest. - De evaluatie van module 1 tot en met 4 is klaar, zij worden nu herschreven. De modulen worden interactiever en er wordt meer appèl gedaan op eigen kennis. We hopen in juni 2010 klaar te zijn met evalueren. Andere bezigheden zijn: - Congressen. Bijvoorbeeld het HBO innovatie congres in Rotterdam. - Workshops. Padua was zeer succesvol, veel positieve reacties. - Artikelen schrijven voor publicatie. Tijdschrift Rehabilitatie. - Presentaties - Aanvragen van subsidies. Bijvoorbeeld RAAK Pro, waarvan de uitspraak in april. 3

6 Henk Fox Henk haalt aan dat we vorig jaar genomineerd werden voor de innovatieprijs, we zijn naar Utrecht geweest waar de jury zetelde om ons project toe te lichten. Tussen de technische hoogstandjes van bijvoorbeeld Solar cel innovaties, maakten we niet veel kans maar de nominatie op zich was al bijzonder en we hebben een leuke middag gehad, nietwaar? Terwijl Paul geduldig staat te wachten, krijgt eerst Wilma Raaphorst het woord. Zij heeft onderzoek gedaan naar het effect van de cursus op de hulpverleners. Zij heeft alle evaluatieformulieren, die door de cursisten zijn ingevuld, gescreend. Hieruit blijkt dat: - Vooral de ervaringsverhalen binnenkomen bij de cursisten. - Zij beter inzicht krijgen mede vanuit de theorie. - Aandacht voor familieleden niet zo vanzelfsprekend is. Binnenkort komen de onderzoeksresultaten op de website te staan. Dit onderzoek heeft ook consequenties gehad voor het herschrijven van de modulen. Nog is de beurt niet aan Paul maar draagt Jan van Kouwen zijn gedicht voor. Dan is Paul aan het woord. Hij zegt dat Henk de spin in het web van Familie als Bondgenoot is en daarom meer spreektijd verdient. Paul geeft aan dat het project zo succesvol is omdat de tijdgeest nu gunstig is. De maatschappelijke ontwikkeling is momenteel zodanig dat er gehamerd wordt op eigen Paul Schalken en Henk Fox 4

7 verantwoordelijkheid. Hij benadrukt dat deskundigheid bij iedereen ligt, of dat nu de professional de familie of de cliënt is. Het project heeft duidelijk een impact op de deelnemers. De familieleden begonnen aarzelend maar daarna kwam een omslag in hun denken waardoor ze groeiden in het project. Ook de onderlinge relatie met hun familielid veranderde daardoor. Op de vraag uit het publiek of de veranderde relatie tussen familie en cliënt zijn weerslag heeft op de hulpverlener, wordt geantwoord dat er al geconstateerd wordt dat ouders mondiger worden. Henk kijkt naar de toekomst. De projectleiding heeft het Kenniscentrum voor Zelfhulp en Ervaringsdeskundigheid gepolst om in de toekomst de cursus uit te zetten. We zijn uit de pioniersfase en nu is het zaak om vaste voet aan de grond te krijgen bij de organisaties en instellingen. We hebben te weinig mensen om de cursus verder uit te rollen, de tijd is rijp dat de familiebewegingen in actie komen om meer medewerking af te dwingen bij de instellingen. Karen Heerema draagt haar gedicht voor en de ochtend wordt muzikaal afgesloten door Thomas met een nummer van Damian Rice. Dan is het tijd voor de biologische lunch, die mede mogelijk gemaakt is door het restant van het geld van Frans. Na de lunch neemt ondergetekende middels een gedicht afscheid van Jean Knooren. Als cadeau is ondermeer een kruiwagen met allerlei kikkers, indachtig een gevleugelde uitspraak van Jean na een hectische vergadering: hoe houd ik al die kikkers in de kruiwagen? Het andere cadeau is een bronzen beeld getiteld: The sky is the limit met 5

8 als omschrijving van de kunstenaar: als je samenwerkt kun je alles bereiken, voor de inwendige mens zit er ook een fles wijn bij met dezelfde titel. Jean spreekt een dankwoord uit en benadrukt dat het voor hem een rijkdom was om de afgelopen jaren voor Familie als Bondgenoot te werken. Hij heeft er ook veel steun en kracht aan ontleent. Jean Knooren Leo Hulsebos neemt het over met de woorden aan Jean: 65 jaar, begin een nieuw leven en dat gunnen we hem allemaal. Leo legt uit wat de bedoeling is van de middag. Iedereen heeft van tevoren een lijst met vragen g d gekregen als voorbereiding. De letter op de batch geeft aan in welke groep je bent ingedeeld. In groepen gaan we uiteen om de vragen te bespreken. Mijn groepsgenoot en ik zoeken de stilte van de kapel op en hebben een rustig halfuur, we komen helemaal bij. Aangezien ondergetekende de enige is die de vragen vanuit het cliëntenperspectief kan beantwoorden zijn de antwoorden niet representatief genoeg om hier te vermelden. 6

9 De vragen aan de familieledenervaringsdeskundigen zijn: 1. Waarom moet Familie als Bondgenoot doorgaan? - Het is belangrijk dat de bewustwording van de hulpverlener vergroot wordt. - Het is een bewustwordingsproces voor alle partijen. - Traumaverwerking. - De communicatie tussen familie, cliënt en hulpverlener moet verbeteren. - Hulpverleners praten over familie vanuit het perspectief van de behandeling. - De manier hoe ouders e.e.a. verwerkt hebben, bepaalt hoe je ouders in kunt zetten in de behandeling. - Leren op een gewoon niveau met familie te praten. - Je voelt je vaak tweedehands als familie, alsof je niet geslaagd bent. - Erkenning als mens (rol van ouder werd ontnomen, gesprekken werden overgenomen) - Doorgaan met positieve beïnvloeding van de hulpverleners. - Wij trainen nieuwe docenten om voortgang te waarborgen. 2. Heb je er zelf iets aan om in Familie als Bondgenoot actief te zijn? - Het is een vorm van verwerking. - Het opschrijven van je eigen verhaal helpt bij het bewustwordings - proces. Het heeft geholpen alles op een rijtje te krijgen, te verwerken en te herstellen. - Kijk met een positievere blik naar de hulpverlener. - Steun aan elkaar, besef dat je niet alleen staat. FAB is een warm bad. - Meer inzicht gekregen. - Ervaringsdeskundige tegenover de hulpverlener is anders dan ouder t.o.v. hulpverlener. 7

10 - Mondiger en volhardend geworden - Traumaverwerking. - Het heeft me rijker gemaakt. 3. Wat mis je in Familie als Bondgenoot, wat kan een aanvulling zijn? - Cliënt en familie ervaringsdeskundigen onderbrengen in de opleiding van hulpverleners, bij bijvoorbeeld de Fontys. - Cursus aangepast geven bij ROC, de basisgedachte familie is belangrijk moet zo snel mogelijk eigen gemaakt worden. - Hele teams moeten cursus volgen, dus ook psychiaters en psychologen en het management. De training wordt vaak individueel gevolgd, terwijl er binnen het eigen team weinig gebeurt. - Intervisie onder elkaar. - Hulpverlener moet na de cursus alléén de kar trekken, vervolgstappen meegeven, want de hulpverlener zit aan het einde van de cursus vaak nog in de fase van bewustwording. - Cursisten opbellen, persoonlijk benaderen. - Voorbeelden zoeken waarin het goed gaat. - Communicatietechnieken moet in het pakket voor de toekomstige hulpverleners. Jonge hulpverleners zijn vaak nog niet in staat om emotioneel geladen gesprekken te voeren. - Effectmeting. - Terugkom dagen instellen. - Ruimte in de module voor de emoties van de hulpverleners. - Meer professionals bij de cursus betrekken. - Succes van FAB kan valkuil zijn, ten onder gaan aan eigen succes. - FAB zou verplicht moeten zijn voor instellingen en organisaties. - Medicatieverhaal in een module onderbrengen (familie weet vaak wat helpt en wat niet). Een beter inzicht in de medicatie helpt medicatieontrouw te voorkomen. 8

11 - Familieraad activeren. - Duidelijkheid over, wie doet wat in de organisatie, wie geeft les in welke module. Planning en inzichtelijk financieel plaatje. - Subsidiemogelijkheden benutten. - Project in huidige vorm is eindig. Onderwijsinstituten moeten ervoor waken om in hun aanbod ervaringsdeskundigheid te blijven betrekken, emotie van verhalen komt beter over. - Het contact moet vanuit de hulpverlening komen. - Alle modulen in officiële map, dat komt professioneler over. - Intervisie mogelijkheden, de focusgroepen nog eens bij elkaar roepen. - Duur van de ervaringsverhalen beperkt houden. - De triade komt nog niet tot zijn recht. - De cursus moet verplicht gesteld worden voor elke professional, daarmee krijgt de cursus status, geld en landelijke steun. - De gemeentes betrekken. - Binnen FAB moeten meer professionals komen vanuit de GGZ. - Centrale communicatie, zoals informatie over declaraties, bemensing van de modulen en de taakverdeling in het algemeen. De vragen aan de professionals zijn: 1. Wat stimuleert je, waaruit haal je de inspiratie om actief te zijn in Familie als Bondgenoot? - De ervaring binnen het werkveld krijgt meer waarde als familie als samenwerkingspartner erbij betrokken wordt. Dat kan een verrijking zijn. - Het persoonlijk belang van de familie is zo groot dat het ondenkbaar is dat er geen bindingen zijn. - Hulpverleners warm maken voor meer familiebetrokkenheid. - Invloed willen hebben op de factoren die de familie belasten. - Het is een uitdaging om een bepaalde cultuur te doorbreken. 9

12 - Kracht van de kritiek. - Het voelt goed, je werk wordt er interessanter door. 2. Hoe zie je de rol van de professional in het lesgeven? - Samensmelting met ervaringsdeskundigen zou mooi zijn, Het is moeilijk om procesbegeleider te zijn. - Je moet lesgeven met humor, respect, openheid, relativeringsvermogen en vooral met bescheidenheid. Ruimte maken en kwetsbaarheid laten zien. - Discussies niet laten hangen om de schuldvraag. - Deskundigheid in de triadische samenwerking. - Naar mogelijkheden blijven zoeken. 3. Wat vind je van de rolverdeling tussen jou als professional, het familie lid en de cliënt? - Je moet je goed voorbereiden, de taken samen verdelen en hecht samenwerken. - De professional moet de kapstokken uit de ervaringsverhalen herkennen. - Als ik een ervaringsverhaal zou moeten vertellen wil ik geen regierol. Ik zit dan anders in het proces. - Goede band creeren. Je moet op elkaar kunnen rekenen. Het moet veilig voelen. - Hangt van de module af. 4. Hoe kun je je mogelijkheden vergroten of bestendigen om de ruimte te hebben deel te nemen in het project? Liggen er knelpunten? - Geld, prioriteiten stellen. - Werkdruk aanpakken. 10

13 5. Heb je ideeën hoe we nieuwe docenten het beste kunnen werven? - Werven binnen eigen organisatie. Hoger management betrekken. - Werven in de opleiding verpleegkunde. - Neem zelf initiatief voor contact. - Advertentie plaatsen. - Fondsen werven Gezien de betrokkenheid bij de plenaire discussie heeft iedereen duidelijke ideeën over Familie als Bondgenoot en de voortgang van het project. Leo sluit de discussie af en geeft voor de laatste keer het woord aan Jos. Jos bedankt iedereen voor de bijzondere en interessante dag. Hij beklemtoont dat humor en relativering erg belangrijk is en besluit met de woorden: Zorg goed voor jezelf. Thomas sluit af met een eigen nummer dat, heel toepasselijk, over relativeren gaat. Daarna speelt en zingt hij nog een nummer van Bob Dylan, Blowing in the wind. Er wordt nog lang nagepraat onder het genot van een drankje en een knabbeltje. Ik stap in de auto voor de terugreis met Blowing in the wind nog in mijn oren. Het was weer een ZINnige en ZINvolle dag. Jacqueline Melman- de Rijcke 11

14 Tot slot! Behalve dat dit verslag een samenvatting is van deze ontmoetingsdag is het tevens bedoeld als nieuwsbrief. Hieraan was, zo bleek uit de opmerkingen in de middagsessie grote behoefte. Uit de waslijst van aanbevelingen hebben we de volgende nieuwsberichten gekozen: 1. De modules komen in september 2010 in een officiële map. Alle modules zijn dan herschreven door Jeu Haenen en Henk Fox en worden opnieuw gedrukt. Er komt één map voor de cursist en één map voor de docent. Het gehele cursusmateriaal van lessen tot literatuurlijst bevindt zich in deze nieuwe map. 2. De website wordt door Jacqueline Melman en Monique Geukes binnenkort up to date gemaakt. 3. Onduidelijkheid i.z. declaratiegedrag: iedere deelnemer, die daadwerkelijk lesgeeft en voorbereidt heeft recht op de vrijwilligersvergoeding van 21,- en een kmvergoeding van 0,20 per km. Uw declaratie kunt u indienen bij 4. Over alle activiteiten van Familie als Bondgenoot wordt u in lesjaar per nieuwsmail geïnformeerd. U kunt eveneens uw e.v.t. vragen per stellen op de website of rechtstreeks aan Monique Geukes zorgt er dan voor dat uw vraag ter bestemde plaatse komt! 5. Er wordt gewerkt door de projectleiding aan het aanvragen van subsidie en het werven van professionals. Jos Pieters 12

15 Herhaling Weer een nummer Weer een naam Weer een opname Alweer En weer wat regen En weer wat zon En weer de vragen Hoe het begon Weer een kamer Weer een bed Weer die koffie Alweer alweer Weer een pil Weer een psych Weer een dossier Alweer alweer alweer Kom een gesprek Hier nog een pil En weer een plan Weer die pijn Weer die angst Weer wat hoop En weer en weer En nog geen einde En nog geen zin Nog geen verbetering erin En nog en nog En nog Geen hulp En niet geholpen En niets veranderd En nog steeds Niet aan gewend Karen Heerema (april 2009)

16 Familie als Bondgenoot is het project waarin ervaringen van familieleden en cliënten worden aangewend om de samenwerking tussen hulpverlener, familie en cliënt te verbeteren. In het project nemen deel: Familieorganisaties uit Helmond, Eindhoven, Den Bosch, Tilburg en Breda. Cliënt -ervaringsdeskundigen. GGZ Oost Brabant, GGzE, RIBW Midden Brabant, GGZ Breburg. Fontys Hogeschool Sociale Studies. Provinciale Raad voor de Volksgezondheid en Maatschappelijke Zorg.

Erkenning van de positie van naastbetrokkenen.

Erkenning van de positie van naastbetrokkenen. Familie als Bondgenoot, deel 2 'Gewone menselijkheid' mag nooit ontbreken Ervaringsverhalen van familieleden en patiënten vormen de basis van de scholing aan hulpverleners. Dat kon u lezen in het vorige

Nadere informatie

Familie als bondgenoot

Familie als bondgenoot Familie als bondgenoot Voorwoord Geen bloemen, maar een donatie voor het project Familie als Bondgenoot. Dat was de wens van Frans. In samenspraak met de familie Wittenberg werd besloten tot het maken

Nadere informatie

Hulpverleners krijgen les van ervaringsdeskundige familieleden, cliënten en professionals in het versterken van de triade.

Hulpverleners krijgen les van ervaringsdeskundige familieleden, cliënten en professionals in het versterken van de triade. Hulpverleners krijgen les van ervaringsdeskundige familieleden, cliënten en professionals in het versterken van de triade. De afgelopen jaren zijn initiatieven ontwikkeld, zoals het lesprogramma van Familie

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Training. Vergaderen

Training. Vergaderen Training Vergaderen Halide Temel 1-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Opdracht Luciferspel 6 Theorie 7 Opdracht - Vergaderen 12

Nadere informatie

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING

MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING 2016 OPLEIDING TOT ERVARINGSDESKUNDIGE MENSEN MET EEN LICHT VERSTANDELIJKE BEPERKING UIT EIGEN ERVARING Inge Mol Ik wil mijn stem laten horen. In het werkveld wordt er steeds meer gebruik gemaakt van kennis

Nadere informatie

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Je gaat deelnemen aan een van de behandelingen bij Centrum Jeugd van GGz Breburg. De behandelaren

Nadere informatie

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid

Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Lezing cliëntenparticipatie en ervaringsdeskundigheid Wanneer we praten over cliëntenparticipatie is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen enerzijds de individuele en de collectieve cliëntenparticipatie.

Nadere informatie

VOORBEELD OEFENING LIFELONG EMOTIONELE. +31 (0) 638 279 772 lee@lifelong.eu. Wil je vaker het beste in jezelf en anderen naar boven halen?

VOORBEELD OEFENING LIFELONG EMOTIONELE. +31 (0) 638 279 772 lee@lifelong.eu. Wil je vaker het beste in jezelf en anderen naar boven halen? LIFELONG VOORBEELD Wil je vaker het beste in jezelf en anderen naar boven halen? Dan is het essentieel om te leren hoe je negatieve emoties kunt benutten om positief te groeien! EMOTIONELE Om je te ondersteunen

Nadere informatie

Ervaring is de beste leermeester

Ervaring is de beste leermeester Jeroen Ruis 1 Ervaring is de beste leermeester De meerwaarde en positie van ervaringsdeskundigen Opinie Begin eens te kijken wat iemand wél kan. Anouk, een vrouw van begin 40, zit tegenover ons en praat

Nadere informatie

Staatssecretaris Van Rijn maakt kennis met Zelfhulp

Staatssecretaris Van Rijn maakt kennis met Zelfhulp KENNISMAKINGSBEZOEK STEUNPUNTEN ZELFHULP Eindhoven, pand informele zorg, maandag 30 november 2015 Staatssecretaris Van Rijn maakt kennis met Zelfhulp Verslag Gonny Koolen 1. Welkom Dagvoorzitter Pieter

Nadere informatie

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind

Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Workshop communiceren met kinderen Versterk de band met je kind Welkom! Wij zijn Susanne Visser en Ineke Wulp en werkzaam voor het Centrum voor Jeugd en Gezin in Wijk Bij Duurstede. Het organiseren van

Nadere informatie

Welkom. Informatiemarkt

Welkom. Informatiemarkt Programmaboekje Autisme Informatiemarkt 31 maart 2016 Autisme is topsport! 2 tot en met 10 april 2016 Autisme Informatiemarkt 2016 Welkom In aanloop naar de landelijke Autismeweek (2 t/m 10 april) organiseren

Nadere informatie

Waarde-volle zorg is ook nog JONG!

Waarde-volle zorg is ook nog JONG! Waarde-volle zorg is ook nog JONG! LOC maakte een nieuwe visie op de zorg. Die heet Waarde-volle zorg. Allerlei mensen herkennen zich daar in. Dat komt doordat die gaat over dingen die voor ons allemaal

Nadere informatie

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >>

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >> GGzE centrum psychotische stoornissen Act Zorg bij de eerste psychose Informatie voor cliënten >> Uw klachten de baas en het dagelijks leven weer oppakken GGzE centrum psychotische stoornissen geeft behandeling

Nadere informatie

Kwaliteitszorg. Test jezelf.

Kwaliteitszorg. Test jezelf. Kwaliteitszorg. Test jezelf. Pagina 1 Weet jij hoe je je deskundigheid of die van je collega s kunt bevorderen of professionaliseren? Kun je goed samenwerken? Kun je kwaliteitszorg leveren? Doe de testjes

Nadere informatie

Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door:

Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door: Cursussen bij Dressuurstal (Website: www.cursustotaal.nl) Organisatie: Yvonne Roosen Uitvoering: Koekkoek en co vertegenwoordigd door: Nel Koekkoek, sportpsycholoog, GZ- psycholoog BIG Marie-José Hulsman

Nadere informatie

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg

Handvatten Interventie GEZAMENLIJK HUISBEZOEK bij complexe palliatieve thuiszorg INHOUDSOPGAVE 1. Het initiatief tot een gezamenlijk huisbezoek: wie en wanneer? Pagina 1 2. Voorbereiding van het gezamenlijk huisbezoek Pagina 1 3. Uitvoering van het gezamenlijk huisbezoek / het gesprek

Nadere informatie

Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014

Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014 Kijk eens wat ik kan! Prago 1984-2014 Voorwoord Over dit boekje We wilden graag een boekje maken. Samen met de cursisten van Prago. De vraag was: Wil je iets moois maken voor ons boekje? Je mag zelf weten

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis...

Inhoudsopgave...2. Voorwoord...3. Inleiding...3. Hoofdstukken...4. 1. Wat is een verpleeghuis?...4. 2. De geschiedenis van het verpleeghuis... Naam: School: Groep: 8 Laurens Tap De Trinoom Datum: 10 december 2012 Hoofdstuk: Inhoudsopgave Pagina 1 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave...2 Voorwoord...3 Inleiding...3 Hoofdstukken...4 1. Wat is een verpleeghuis?...4

Nadere informatie

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012

Nieuwsbrief editie 4. April/Mei 2012 Nieuwsbrief editie 4 April/Mei 2012 Inleiding Deze nieuwsbrief heeft als thema: Beweging. Een actueel thema, waarmee ik de afgelopen periode weer regelmatig ben geconfronteerd. Mijn column met als titel:

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Familie, partner in zorg

Familie, partner in zorg Nieuwsbrief FAMILIERAAD, oktober 2013 Familie, partner in zorg De Familieraad wil graag communiceren met familie en naastbetrokkenen van cliënten van GGZ Oost Brabant, maar ook met alle medewerkers. Vandaar

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot

2012-2013. ervaringsdeskundige. Mensen met een licht verstandelijk beperking. Opleiding tot 2012-2013 Opleiding tot ervaringsdeskundige Mensen met een licht verstandelijk beperking Uit eigen ervaring... Ik wil mijn stem laten horen, in een groot aantal werkvelden wordt er steeds meer gebruik

Nadere informatie

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010

Evaluatierapport. Workshop. Bewust en positief omgaan met ADHD. Universiteit van Tilburg Forensische psychologie. 23 april 2010 Evaluatierapport Workshop Bewust en positief omgaan met ADHD Universiteit van Tilburg Forensische psychologie 23 april 2010 Drs. Arno de Poorter (workshopleider) Drs. Anne van Hees (schrijver evaluatierapport)

Nadere informatie

JAARPLAN JONGE SOCIALISTEN ARNHEM- NIJMEGEN

JAARPLAN JONGE SOCIALISTEN ARNHEM- NIJMEGEN JAARPLAN JONGE SOCIALISTEN ARNHEM- NIJMEGEN 2015-2016 Inhoudsopgave Voorwoord (pagina 3) Inleiding (pagina 3) Bestuur Jonge Socialisten Arnhem- Nijmegen 2015-2016 (pagina 4) Portefeuilleverdeling (pagina

Nadere informatie

Palliatieve Terminale zorg training voor beroepsbeoefenaren binnen de psychiatrie

Palliatieve Terminale zorg training voor beroepsbeoefenaren binnen de psychiatrie Deelnemer 1 Colofoon Deze training is vanuit een subsidie van het innovatiefonds voor zorgverzekeraars door de projectgroep palliatieve terminale zorg ontwikkeld binnen Geestelijke Gezondheidszorg Eindhoven

Nadere informatie

Enquête Mantelzorgcentrum. Graag ontvangen wij uw reactie vóór 3 februari. Zijn de afbeeldingen in dit bericht niet zichtbaar? Klik dan hier.

Enquête Mantelzorgcentrum. Graag ontvangen wij uw reactie vóór 3 februari. Zijn de afbeeldingen in dit bericht niet zichtbaar? Klik dan hier. Digitale nieuwsbrief Mantelzorgcentrum met nieuws en activiteiten voor mantelzorgers en organisaties. Inschrijven voor de nieuwsbrief Zijn de afbeeldingen in dit bericht niet zichtbaar? Klik dan hier.

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Sociaal netwerk. Handleiding voor begeleiders

Sociaal netwerk. Handleiding voor begeleiders Sociaal netwerk Handleiding voor begeleiders Algemene tips voor begeleider Het beste uit jezelf! Philadelphia vindt het belangrijk dat cliënten zich net als ieder ander mens kunnen ontwikkelen. Hierbij

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS

STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS STUDIEGIDS 2016 SPECIALISATIEMODULE OPZET VAN EEN PLUSKLAS Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze module Plusklas! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk voor je op een rijtje.

Nadere informatie

Promens Care. Triadekaart. Triade. ouders/ naastbetrokkene

Promens Care. Triadekaart. Triade. ouders/ naastbetrokkene Promens Care Triadekaart Triade kaart CLiënT begeleider ouders/ naastbetrokkene De Triadekaart De cliënt: Mijn zus doet veel voor me. Meer dan ik nodig vind. Een nieuw begrip De begeleider: Uitstekend

Nadere informatie

Hoe werk je met een zorgleefplan?

Hoe werk je met een zorgleefplan? Hoe werk je met een zorgleefplan? Slagen we erin de cliënt te ondersteunen te leven zoals hij dat wil? Artikel: 2008-003 Datum: 15-12-2008 Auteur: Merel van Uden In een zorgleefplan beschrijf je hoe de

Nadere informatie

Omgaan met kanker. Moeheid

Omgaan met kanker. Moeheid Omgaan met kanker Moeheid Vermoeidheid is een veelvoorkomende bijwerking van kanker of de behandeling ervan. Ruim 60% van alle mensen zegt last van vermoeidheid te hebben, zelfs dagelijks. De vermoeidheid

Nadere informatie

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof

Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Didactische opmerkingen bij de belijdeniscursus Ja, ik geloof Kees van Dusseldorp - Schildwolde, juni 2015 Leuk dat je met deze belijdeniscursus aan het werk gaat! Graag praat ik je even bij over de achterliggende

Nadere informatie

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013

Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Vertrouwelijk INDIVIDUEEL RAPPORT Wilma Zorg 18-10-2013 Beste Wilma, Dit rapport geeft een totaaloverzicht van jouw energie- en stressbronnen op organisatie- en functieniveau. De antwoorden die jij hebt

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Ouderen

Deeltijdbehandeling. Ouderen Deeltijdbehandeling Ouderen Deeltijdbehandeling Mondriaan Ouderen geeft behandeling, ondersteuning en begeleiding aan mensen met psychische en psychiatrische problemen vanaf de derde levensfase. Mondriaan

Nadere informatie

Workshop: Dit pestcongres werkt wel

Workshop: Dit pestcongres werkt wel Congres Alles over pesten Workshop: Dit pestcongres werkt wel 30 november 2010 1 Norming, storming & performing WIE DENK JE WEL/NIET* DAT IK BEN DOORHALEN WAT NIET VAN TOEPASSING IS De eerste indruk, het

Nadere informatie

Luisteren en samenvatten

Luisteren en samenvatten Luisteren en samenvatten Goede communicatie, het voeren van een goed gesprek valt of staat met luisteren. Vaak denk je: Dat doe ik van nature. Maar schijn bedriegt: luisteren is meer dan horen. Vaak luister

Nadere informatie

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2:

Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4. Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Document vertellen en presenteren voor de groepen 1, 2, 3 en 4 Doelen van vertellen en presenteren in groep 1 en 2: Leerlingen raken vertrouwd met het presenteren voor een groep Leerlingen raken vertrouwd

Nadere informatie

In dit boekje worden de volgende onderdelen besproken:

In dit boekje worden de volgende onderdelen besproken: Voorwoord Voor een geslaagd festival ben je vaak afhankelijk van de inzet van vrijwilligers. Als organisatie van een festival loont het dan ook om een gedegen vrijwilligersbeleid te voeren. De vraag is

Nadere informatie

Ondersteuning en ondersteuningsplan.

Ondersteuning en ondersteuningsplan. Definitieve versie. Mei 2011. Emoties en hersenletsel horen bij elkaar. Het hebben van niet aangeboren hersenletsel roept emoties op. Emoties als woede, verdriet en angst. Cliënten van de Mantelmeeuw moeten

Nadere informatie

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Ons uitgangspunt is het welbevinden en positief gedrag van leerlingen te bevorderen. Wij gaan uit van: Goed gedrag kun je leren Om dit te bereiken werken

Nadere informatie

PRODUCTENOVERZICHT TRAININGEN EN PROCESBEGELEIDING

PRODUCTENOVERZICHT TRAININGEN EN PROCESBEGELEIDING PRODUCTENOVERZICHT TRAININGEN EN PROCESBEGELEIDING Algemene uitgangspunten: Verzorgen en ontwikkelen van trainingen, workshops en opleidingen gericht op kwaliteit, inclusie en zeggenschap, De insteek is

Nadere informatie

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN

Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN Training - Begeleiding - Coaching BALANS DE BAAS VOOR VROUWEN DIE MAMA ZIJN OF WORDEN HERKEN JE DIT? Heb je steeds het gevoel het net niet goed genoeg te doen voor iedereen? Zijn de dagen te kort voor

Nadere informatie

Voor de paboopleider. Werkvorm 6: voor de opleider (1) Anne Frank in groep 5 en 6

Voor de paboopleider. Werkvorm 6: voor de opleider (1) Anne Frank in groep 5 en 6 Werkvorm 6: voor de opleider (1) Hoe kun je lesgeven over Anne Frank in groep 5 en 6? De bezoekers van het Anne Frank Huis worden steeds jonger. In 2009 kwamen er 13.000 kinderen tussen de 5 en 10 jaar

Nadere informatie

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat?

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat? Spiegelgesprek Wie en wat? Luisteren naar ervaringen van cliënten kan de kwaliteit van de zorg en het aanbod sterk verbeteren. Jongeren en ouders vertellen tijdens het spiegelgesprek aan de hand van een

Nadere informatie

Appeltje van Oranje 17 januari 2014. MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen

Appeltje van Oranje 17 januari 2014. MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen Appeltje van Oranje 17 januari 2014 MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen Achtergrond / aanleiding van het inibabef GGz prakbjk en onderzoek (P.van der Ende, 2011-2013): Kind groeit liefst op

Nadere informatie

Werkplan 2012. Jongerenplatform

Werkplan 2012. Jongerenplatform Werkplan 2012 Jongerenplatform januari 2012 I n h o u d Inhoud... 1 1 Vergaderthema s... 2 1.1 Jeugdigenstatuut... 2 1.2 18+... 2 1.3 Seksualiteit... 2 2 Overige doelen... 4 2.1 Samenwerking met de cliëntenraad...

Nadere informatie

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn De toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn bevat vier praktische instrumenten om samen met cliënten te werken aan verbetering of vernieuwing van diensten

Nadere informatie

Nummer 4* mei 2015. Hallo collega s OUD EN NIEUW

Nummer 4* mei 2015. Hallo collega s OUD EN NIEUW Nummer 4* mei 2015 Hallo collega s De kop is er af, de nieuwe OR is begonnen en inmiddels hebben we de taken en rollen verdeeld. In dit 4 de bulletin blikken we terug op de afgelopen periode van de nieuwe

Nadere informatie

Reacties van deelnemers aan The Perfect Escape:

Reacties van deelnemers aan The Perfect Escape: Reacties van deelnemers aan The Perfect Escape: - In één woord fantastisch!! Erg inspirerend om te luisteren en leren van iemand die dit hele proces al doorgeworsteld is en dat wil delen met andere 'worstelenden'.

Nadere informatie

Welkom bij GGz Breburg, Volwassenen. Onderzoek, diagnostiek en behandeling Informatie voor cliënten

Welkom bij GGz Breburg, Volwassenen. Onderzoek, diagnostiek en behandeling Informatie voor cliënten Welkom bij GGz Breburg, Volwassenen Onderzoek, diagnostiek en behandeling Informatie voor cliënten 2 Inhoudsopgave Behandeling bij GGz Breburg Wat betekent dit voor u... 5 1. Aanmelding... 5 Uw gegevens

Nadere informatie

Agenda 15 t/m 17 juni Kamp groep 8 24 juni Onderbouwdag (groep 1 t/m 4 is vrij) We luisteren naar elkaar.

Agenda 15 t/m 17 juni Kamp groep 8 24 juni Onderbouwdag (groep 1 t/m 4 is vrij) We luisteren naar elkaar. Vrijdag 10 juni 2016 Agenda 15 t/m 17 juni Kamp groep 8 24 juni Onderbouwdag (groep 1 t/m 4 is vrij) Regel van de week: We luisteren naar elkaar. Storing bij het versturen van e-mails Afgelopen week hebben

Nadere informatie

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014

! Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Operatie BRP Jaargang 2014, nummer 3, 1 april 2014 Samenvatting vergadering stuurgroep Operatie BRP van 27 maart 2014 Onderwerpen waarover de stuurgroep heeft gesproken De stuurgroep heeft op 27 maart

Nadere informatie

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert.

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert. Nummer 2, jaargang 4, juli 2015 Special Cursusaanbod Bureau Herstel Beste lezer.. Voor je ligt de Herstel nieuwsbrief. Deze keer met als onderwerp het cursusaanbod van Bureau Herstel. Cursusaanbod voor

Nadere informatie

Kies je route. Training om met het materiaal te leren werken.

Kies je route. Training om met het materiaal te leren werken. Kies je route Training om met het materiaal te leren werken. Auteurs: Titia Boers en Anja Valk Projectleiding en eindredactie: Carola van der Voort cwh.vander.voort@let.vu.nl 020 5986575 Vrije Universiteit

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

Cursus Fondsenwerven. Ben Hekkema & Martijn Pool 7 november 2014

Cursus Fondsenwerven. Ben Hekkema & Martijn Pool 7 november 2014 Cursus Fondsenwerven Ben Hekkema & Martijn Pool 7 november 2014 Ochtend Programma 09.30 inloop 10.00 introductie 11.00 pauze 11.15 wat is fondsenwerving 12.05 aan het werk 12.30 lunch Ben Hekkema Emmen

Nadere informatie

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film Mantelzorg bij kleinschalig wonen Handreiking bij film Colofon Datum: september 2012 Auteurs: Ilse de Bruijn (MOVISIE) en Nienke Blijham (Vilans) Met medewerking van: De Rinnebeek (locatie van zorgorganisatie

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Kennisdossier: De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Deel 2 - Praktijkvoorbeelden en literatuur 1 Inhoudsopgave Uit de praktijk... 3 Interessante publicaties op een rij... 4 Online meer

Nadere informatie

Superbrainstorm DvdTW 2010 Hoe hou jij ze wakker?

Superbrainstorm DvdTW 2010 Hoe hou jij ze wakker? Pagina 5 Op deze manieren kun je deelnemers een actieve rol geven in je programma... Pagina 2 Laat me je vertellen over een bijeenkomst die ik nooit zal vergeten... Superbrainstorm DvdTW 2010 Hoe hou jij

Nadere informatie

Mindfulness. Voor wie? Mindfulness helpt je hierbij!

Mindfulness. Voor wie? Mindfulness helpt je hierbij! Mindfulness Mindfulness is het trainen van je aandacht en je geest, je krijgt inzicht hoe je geest werkt. Gedachten, oordelen en emoties zijn vaak oorzaak van emotionele, lichamelijke en geestelijke pijn.

Nadere informatie

Panelgesprek, met sleutelfiguren uit de cliëntenbeweging in Brabant o.l.v. Mariet Paes, directeur PRVMZ

Panelgesprek, met sleutelfiguren uit de cliëntenbeweging in Brabant o.l.v. Mariet Paes, directeur PRVMZ Conferentie over Hoop en Herstel in Brabant: Op weg naar herstellen met een psychiatrische ziekte Datum: vrijdagmiddag 3 juli 2009 Locatie: Fontys Hogeschool te Tilburg Mollergebouw Professor Goossenslaan

Nadere informatie

Leiderschap is van iedereen

Leiderschap is van iedereen Leiderschap is van iedereen Eddy Karrenbelt Als u het wenkend perspectief leest in het boekje mensenzorg voor de transitie in de Langdurige Zorg. Dan vindt u het streefbeeld gedreven professionals. In

Nadere informatie

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel.

Hieronder per onderdeel een korte omschrijving, een foto en reacties van deelnemers over dat onderdeel. Een geslaagde super grote kenniskring! `We hebben ontzettend veel van de dag opgestoken, het heeft ons een heel aantal nieuwe inzichten gegeven, de dag was heel rijk aan informatie en een mooie impuls

Nadere informatie

Als u klachten heeft...

Als u klachten heeft... Als u klachten heeft... Bent u niet tevreden? Wij, directie, medewerkers en revalidatieartsen van Tolbrug willen graag dat u tevreden bent over uw (para)medische behandeling. Ook willen we dat u zich welkom

Nadere informatie

LENTEBLOK -2014 2013

LENTEBLOK -2014 2013 LENTEBLOK 03-04 WAT DOEN WE IN DE LENTE? Een echte winter hebben we nog niet gehad maar zelfs in april kan er nog sneeuw vallen. Omdat de temperaturen nog veel te hoog zijn voor deze tijd van het jaar

Nadere informatie

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven

Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Cursusboek Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Mindfulness, de weg naar meer geluk in uw leven Beste cursist, De eerste stap is gezet! U gaat starten met een mindfulnesstraining van 8 lessen.

Nadere informatie

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd

Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Handleiding voor docenten en opleiders bij de film Verslaafd in het Hoofd Door Alie Weerman In de film komen vier mensen aan het woord die hersteld zijn van hun verslaving. Vanwege de variatie aan achtergrond,

Nadere informatie

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005 Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen uitgave 2005 Steeds meer kinderen stellen vragen aan de Kinderrechtswinkels over echtscheiding. Scheiden kan niet zomaar, je moet heel veel regels

Nadere informatie

Als huiswerk voor de tweede bijeenkomst moeten de cursisten oefening 03.2 & 03.3 maken

Als huiswerk voor de tweede bijeenkomst moeten de cursisten oefening 03.2 & 03.3 maken Bijeenkomst 1 De trainer stelt zichzelf voor en geeft een korte toelichting over de inhoud en het doel van de training. Licht de afspraken en regels toe die gelden voor deelname. Neemt hier de tijd voor,

Nadere informatie

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK

HET CREËREN VAN DRAAGVLAK Draagvlak INLEIDING Kun je wel Cultuurprofielschool zijn als er binnen de school geen draagvlak voor is? Wat is draagvlak? Waarom is draagvlak belangrijk? Hoe creëer je draagvlak? Er is sprake van draagvlak

Nadere informatie

Vicarystraat 1 7581 XZ Losser T. 053 537 54 44 E. oldenhove@zorggroepsintmaarten.nl. losser in ons leven

Vicarystraat 1 7581 XZ Losser T. 053 537 54 44 E. oldenhove@zorggroepsintmaarten.nl. losser in ons leven losser in ons leven Vicarystraat 1 7581 XZ Losser T. 053 537 54 44 E. oldenhove@zorggroepsintmaarten.nl losser in ons leven Welkom Losser in ons leven 02 03 Oldenhove en Maartens-Stede zijn woonleefgemeenschappen

Nadere informatie

ontdek de kracht van het geven

ontdek de kracht van het geven ontdek de kracht van het geven Berghummerstraat 15 7591 GX Denekamp T 053 53 75 777 F 053-53 75 760 E gerardusmajella@zorggroepsintmaarten.nl ontdek de kracht van het geven 02 Welkom. Ontdek de kracht

Nadere informatie

Flyer Hihahuttenbouwers.indd 1 10-09-14 16:01

Flyer Hihahuttenbouwers.indd 1 10-09-14 16:01 Flyer Hihahuttenbouwers.indd 1 10-09-14 16:01 Midden op een veld omzoomd door kleine boompjes staat een, ja wat staat er eigenlijk? Omdat niemand weet wat het is, noemen we het een bed, een berg, een flat

Nadere informatie

Cursus jeugd- en jongvolwassenen psychiatrie 2012-2013

Cursus jeugd- en jongvolwassenen psychiatrie 2012-2013 Cursus jeugd- en jongvolwassenen psychiatrie 2012-2013 Werken in de jeugd- of jongvolwassenen psychiatrie vraagt om bijzondere competenties en kennis. Zoals kennis over psychiatrische ziektebeelden en

Nadere informatie

Vertrouwen als slaag- of faalfactor in een interim opdracht Frans van Pinxteren

Vertrouwen als slaag- of faalfactor in een interim opdracht Frans van Pinxteren Vertrouwen als slaag- of faalfactor in een interim opdracht Frans van Pinxteren Vertrouwen komt te voet en gaat te paard Het is gemakkelijker om iemands vertrouwen te verliezen, dan te verkrijgen. Dat

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

Naam van de opleiding : Freedom from Addiction Naam van de docent (en) : Dr Robert Dee McDonald Henk de Vos

Naam van de opleiding : Freedom from Addiction Naam van de docent (en) : Dr Robert Dee McDonald Henk de Vos Studie plan Naam van de opleiding : Freedom from Addiction Naam van de docent (en) : Dr Robert Dee McDonald Henk de Vos Totale duur van de opleiding 3 dagen Totaal aantal dagen 3 Totaal aantal uren 24

Nadere informatie

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. "Kids Skills" Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home.

[2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen. Kids Skills Gerrit van de Vegte www.centrumoplossingsgerichtwerken.nl gerritvandevegte@home. [2015] Oplossingsgericht werken met Kinderen "Kids Skills" Gerrit van de Vegte gerritvandevegte@home.nl WAT IS KIDS SKILLS? Kids Skills is een speelse,praktische en oplossingsgerichte benadering om kinderen

Nadere informatie

Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan

Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan Samen werken aan het behandelplan Werkboekje behandelplan Samen werken aan het behandelplan Dit boekje is voor u. U kunt het gebruiken als u een afspraak heeft met uw behandelaar. Het boekje helpt u om

Nadere informatie

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren.

- Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt geschreven. - Je hebt aanmoediging nodig om je huiswerk te noteren. Schoolse competenties Competentie 1: Agendagebruik - Je schrijft je huiswerk in je agenda als dit wordt opgegeven. - Je agenda ziet er verzorgd uit. - Een docent controleert of jij je huiswerk op hebt

Nadere informatie

Een goed leven voor.

Een goed leven voor. Een goed leven voor. Juultje Holla - Perspectief - maart 2013 Als onderdeel van het ZonMW project Zeggenschap en Inclusie Met dank aan Rob, die mij hierbij enorm geholpen heeft. Een goed leven voor. Een

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN Rapport over de toetsing van zorgplannen Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys Jij èn jouw zorgplan 01-09-2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Het onderzoek 4

Nadere informatie

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica

Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Zelfreflectie Jaar 1 Marco Kleine Deters 1550275 Bedrijfskundige Informatica Auteur: Marco Kleine Deters Opleiding: Bedrijfskundige Informatica Klas: BIEV2B Studentcode: 1550275 Datum: 8-6-2009 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Nieuws. De beste wensen voor 2014, de medewerkers van Kompassie

Nieuws. De beste wensen voor 2014, de medewerkers van Kompassie Jaargang 16, december 2013 Nieuws De beste wensen voor 2014, de medewerkers van Kompassie Regentesselaan 108 2562 EE Den Haag Telefoon (070) 427 32 40 info@kompassie.nl www.kompassie.nl VAN HET MANAGEMENT

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Deeltijdbehandeling Informatie voor cliënten Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Deeltijdbehandeling De Divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van

Nadere informatie

BETERapp pilot plan organisatie X. In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp.

BETERapp pilot plan organisatie X. In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp. BETERapp pilot plan organisatie X In twaalf weken een succesvolle pilot met de BETERapp. Ervaringen cliënt: BETERapp is trouwe vriend De Beterapp is absoluut een aanvulling op de reguliere behandeling.

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Nieuwsbrief praktijk de groene vlinder

Nieuwsbrief praktijk de groene vlinder Nieuwsbrief praktijk de groene vlinder De vogeltjes fluiten, de krokusjes bloeien al weer in verschillende kleuren en het is al weer wat langer licht. De lente komt eraan! Dit betekent dat de winter weer

Nadere informatie