IN GESPREK MET OUDEREN UIT VERSCHILLENDE CULTUREN OVER EENZAAMHEID

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IN GESPREK MET OUDEREN UIT VERSCHILLENDE CULTUREN OVER EENZAAMHEID"

Transcriptie

1 IN GESPREK MET OUDEREN UIT VERSCHILLENDE CULTUREN OVER EENZAAMHEID Werkconferentie 6 juli 2017

2 VOORWOORD DE WERKCONFERENTIE Mens onder de mensen zijn, meedoen en meetellen. Dingen voor jezelf of anderen doen, die plezier geven en zorgen voor zingeving. Als wethouder Zorg en Welzijn in Utrecht vind ik het belangrijk dat iedere inwoner deze mogelijkheden heeft. Daarom ondersteunt de gemeente veel activiteiten die gericht zijn op ontmoeting en het hebben van een prettige en zinvolle daginvulling. Eenzaamheid is voor iedereen anders. Daarom is het belangrijk om er met elkaar over te praten. Zo verkleinen we het taboe. Eenzaamheid is geen makkelijk vraagstuk. Door drempels te verlagen en gebruik te maken van de kennis en ervaring die er is, kunnen we stappen zetten. Het aanpakken van eenzaamheid zit vaak niet in het bedenken van grootse oplossingen, maar in het kleine gebaar. Eenzaamheid raakt iedereen en is van ons allemaal. Daarom moeten we het samen aanpakken. In dit verslag blikken we terug op een gesprek hierover tussen professionals en ouderen uit verschillende culturen. Met de besproken punten kunnen we samen aan de slag om eenzaamheid onder ouderen te verminderen. Op 6 juli 2017 organiseerde de gemeente Utrecht samen met partners in de stad de werkconferentie Kleurrijk Ontmoeten over eenzaamheid. De centrale vraag deze middag was: Hoe kunnen we eenzaamheid onder migranten ouderen bespreekbaar maken? Professionals en ouderen praatten in workshops over het doorbreken van taboes en hoe professionals het beste rekening kunnen houden met verschillende culturele achtergronden. Dit heeft veel goede ideeën, verhalen en tips opgeleverd. Deze willen we graag met u delen. Zo kunnen we er samen mee aan de slag! In dit boekje vindt u een impressie. Per workshop leest u de belangrijkste ervaringen en tips. Het zijn verhalen van de mensen die deze middag aanwezig waren. Kees Diepeveen, Wethouder Zorg, Welzijn en Maatschappelijke Ondersteuning Arie Ouwerkerk, directeur Coalitie Erbij (links) overhandigt het eerste exemplaar van de Handreiking Lokale aanpak van eenzaamheid (www.samentegeneenzaamheid.nl) aan wethouder Kees Diepeveen. 2

3 EENZAAMHEID ONDER OUDEREN MET EEN MIGRATIEACHTERGROND Eenzaamheid, waar we hebben we het over? Mensen kunnen op verschillende manieren eenzaam zijn: sociaal en emotioneel eenzaam. Bij sociale eenzaamheid mist iemand mensen om zich heen, bijvoorbeeld vrienden, buren of collega s. Bij emotionele eenzaamheid mist iemand een intieme relatie waar hij of zij over persoonlijke dingen kan praten, zoals met een partner of vriend. WORKSHOP Marokkaanse groep Het beeld is dat familiebanden altijd sterk zijn en mensen hoe dan ook terug kunnen vallen op hun familie. Dat blijkt niet in alle gevallen te kloppen. Het is belangrijk dat mensen, ook naast hun familie, een sociaal vangnet hebben om op terug te vallen. Iedereen heeft verbinding nodig. Door laagdrempeligheid krijg je verbinding. Investeer in het aanbieden van activiteiten waar ouderen verbinding kunnen zoeken. Het is belangrijk om vertrouwen te winnen, maar dat kost wel tijd. Toch is dit vertrouwen essentieel om de zorgvraag duidelijk te krijgen. Om vertrouwen te winnen, is het belangrijk om begrip te tonen. Veel ouderen ervaren praktische belemmeringen, zoals de kosten voor een taxi. Zet meer in op het wegnemen van die praktische drempels. Huisartsen hebben een belangrijke signaalfunctie waar nog niet altijd voldoende gebruik van wordt gemaakt. Maak huisartsen meer alert. Volksgezondheidsmonitor Uit de Utrechtse Volksgezondheidsmonitor blijkt dat veel mensen in Utrecht zich (soms) eenzaam voelen. Wanneer we kijken naar de cijfers over ouderen, blijkt dat 56% van de 65-plussers zich wel eens eenzaam voelt, waarvan 12% ernstig eenzaam. Voor ouderen met een migratieachtergrond blijkt dat maar liefst 64% sociale eenzaamheid ervaart. Workshops Op de volgende pagina s leest u wat er besproken is in de verschillende workshops. Ervaring Toen ik een lange tijd geleden naar Nederland kwam, woonde ik eerst in Harmelen, totdat ik naar Utrecht verhuisde. Ik ben toen gescheiden en bleef alleen met de kinderen over. Met mijn familie heb ik het niet getroffen, ik heb geen contact meer met ze. Iedereen heeft zijn eigen weg gekozen. Zowel de jongens als de meisjes hebben een gezin gesticht en niemand vraagt naar mij. 3

4 4

5 WORKSHOP Turkse groep WORKSHOP Surinaamse groep De taalbarrière speelt een grote rol bij eenzaamheid. Mensen kunnen hun gevoel niet uiten in een vreemde taal, maar zijn ook bang om fouten te maken in een andere taal. Hierbij speelt mee dat niet alle ouderen de taal hebben leren lezen of schrijven en dus analfabeet zijn. Om een oudere te helpen is het belangrijk om vertrouwen op te bouwen. Hiervoor is het belangrijk op zoek te gaan naar een sleutelfiguur, die de opening kan zijn in contact met de oudere zelf. De drempel voor het ontmoeten van ouderen kan lager worden door naar ze toe te gaan i.p.v. af te wachten tot zij aan de bel trekken. Een hulpmiddel daarbij kan zijn iemand met dezelfde culturele achtergrond als de oudere mee te vragen. Het is belangrijk om aan te sluiten bij de cultuur van de oudere, bijvoorbeeld door gepaste vragen te stellen. Maar ook door in dagbesteding rekening te houden met eten, muziek en geloof. Want: In de kleine dingetjes voelen mensen zich thuis. Hoewel de groep divers was en mensen cultureel en persoonlijk van elkaar verschilden, was er veel herkenning wanneer het om eenzaamheid ging. Het is belangrijk mensen over de drempel te helpen bij het deelnemen aan activiteiten. Bijvoorbeeld door een keer mee te gaan. Wanneer ouderen eenmaal over de drempel zijn, zullen ze sneller zelf gaan. Maak een duidelijk overzicht waar mensen hulp, voorzieningen, aanspreekpunten of activiteiten kunnen vinden. Er wordt namelijk veel aangeboden, maar het is niet altijd duidelijk waar men het kan vinden. Zoek actief contact met ouderen. Zorg daarbij voor erkenning en respect, bijvoorbeeld door je te verdiepen in iemands culturele achtergrond. Help ouderen bij het overkomen van praktische drempels, zoals het omgaan met computers. Ervaring Een Turkse oudere vertelt dat hij door het hervinden van zijn oude hobby, het werken aan auto s, niet langer eenzaam was. De belangrijke boodschap is: Het benutten van kennis kan het beste medicijn zijn tegen eenzaamheid. Zorg dat mensen zich van waarde voelen. Ervaring Ik ben sinds 1980 in Nederland, heb zes kinderen en altijd gewerkt. Onlangs verliep mijn rijbewijs waardoor ik een nieuwe moest aanvragen. Het maken van een afspraak hiervoor moest via de computer, iets wat mij niet lukt. Ik heb toen mijn kinderen gevraagd de afspraak te maken maar zij zijn druk met werk en hun eigen leven. Dit resulteerde in het feit dat ik pas na twee maanden mijn rijbewijs op kon halen. Omdat alles tegenwoordig via de computer gaat, moet ik continu mijn kinderen of anderen om hulp vragen en kan ik niks meer zelf. Ik ben niet eenzaam, ik word eenzaam gemaakt. 5

6 WORKSHOP Chinese groep GEMEENSCHAPPELIJK Ouderen geven aan dat moeite met de taal een grote rol speelt bij het eenzaam zijn. Veel ouderen hebben moeite met de taal en het lukt hen daarom ook niet altijd om hulp te zoeken. Alles in Nederland is goed, alleen de taal is moeilijk. Bij iedere workshop hebben de aanwezigen een aantal belangrijke punten en tips opgeschreven. Sommige opmerkingen komen herhaaldelijk terug. Deze staan hieronder. Ouderen hebben moeite met het regelen van zaken, bijvoorbeeld bij het aanvragen van documenten. Het lukt hen niet dit via internet te doen. Het regelen van dingen is moeilijk, alles gaat tegenwoordig via internet of social media. Om eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan is het faciliteren van ontmoetingen belangrijk. Dit kan bijvoorbeeld in buurtcentra. Ouderen moeten in de buurt deel kunnen nemen aan activiteiten zodat ze daar verbinding kunnen vinden. Faciliteer activiteiten, zodat deze laagdrempelig worden en gemakkelijk toegankelijk zijn voor ouderen. Voor veel ouderen is er op dit moment nog te weinig aanbod. De taalbarrière speelt een grote rol bij het ontstaan van eenzaamheid bij ouderen met een migratieachtergrond. Ze vinden het lastig om hun gevoel te uiten in een vreemde taal en het lukt hen daarom niet altijd om tijdig hulp te zoeken. Veel ouderen ervaren praktische belemmeringen, bijvoorbeeld door automatisering en de omgang met een computer. Maar ook drempels rondom financiën worden genoemd. Het is belangrijk om vertrouwen te winnen. Een vertrouwensband is van groot belang om iemand te kunnen helpen. Dit vertrouwen ontstaat onder andere door begrip te tonen. Hulpverleners moeten oog hebben voor de culturele achtergrond van iemand. Het is goed als hulpverleners zich daarin verdiepen, zodat ze beter kunnen aansluiten bij het leven van ouderen en respect kunnen tonen. 6

7 De werkconferentie over eenzaamheid is tot stand gekomen in samenwerking met Colofon Uitgave: Samenwerkingspartners Kleurrijk Ontmoeten Fotografie: Daphne Kuilman, Vormgeving: Coöperatie Utregse Ontwerpers U.A. Drukwerk: De Bondt grafimedia communicatie b.v. Datum: november

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg

Zorg na de diagnose. Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Zorg na de diagnose Emete Solmaz, specialist ouderengeneeskunde, Royaal Thuis Brian Sinnema, casemanager dementie, HWW Zorg Disclosure belangen sprekers Potentiële belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN.

Inleiding IN DIT BOEK LEES JE WAAROM STEUN, RESPECT EN VERTROUWEN BIJ VRIENDSCHAP HOREN. Inleiding Met wie heb je de meeste lol? En wie bel je als je een probleem hebt? Vaak zijn dat je. Sommige mensen hebben veel, andere mensen hebben er maar een paar. Vriendschap is belangrijk in ons leven.

Nadere informatie

Samen maken wij het verschil!

Samen maken wij het verschil! Samen maken wij het verschil! Biest 43 6001 AP Weert T 0495 456 491 F 0495 456 499 www.landvanhorne.nl WAAR STAAN WE VOOR EN WAAR GAAN WE VOOR? inhoud onze identiteit 4 onze zorgvisie 6 onze kernwaarden

Nadere informatie

Bijlage 3 Samenvatting onderzoek HAN naar werkzame factoren vanuit gebruikersperspectief

Bijlage 3 Samenvatting onderzoek HAN naar werkzame factoren vanuit gebruikersperspectief Bijlage 3 Samenvatting onderzoek HAN naar werkzame factoren vanuit gebruikersperspectief In 2016 (februari tot juli) hebben acht studenten, in totaal 3 groepen, van de Hogeschool Arnhem Nijmegen nader

Nadere informatie

voor leerlingen Pesten op het werk VRAGEN EN OPDRACHTEN

voor leerlingen Pesten op het werk VRAGEN EN OPDRACHTEN voor leerlingen Pesten op het werk VRAGEN EN OPDRACHTEN Bladzijde 5 Waarom dit boekje? Lees de tekst goed. Beantwoord dan de onderstaande vragen. 1 Waar gaat het boekje over?... 2 Door wie kun je op het

Nadere informatie

Ondersteuning bij SEIN: woonzorg en dagbesteding

Ondersteuning bij SEIN: woonzorg en dagbesteding Samen doen wij dat! info Ondersteuning bij SEIN: woonzorg en dagbesteding informatie voor cliënten Inhoud INHOUD 1. Verhogen van de kwaliteit van leven van mensen met epilepsie 4 2. Het kwaliteitskader

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Eenzaam ben je niet alleen

Eenzaam ben je niet alleen 8-12-2015 Kennismaking Eenzaam ben je niet alleen Samen werken aan een nieuwe blik op eenzaamheid en sociaal isolement Eigen ervaring eenzaamheid, sociaal isolement? persoonlijk en/of professioneel. Waarom

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Algemene brochure voor mensen met een beperking MEE maakt meedoen mogelijk 1 Colofon Tekst en samenstelling Eenvoudig Communiceren Amsterdam Afd. Communicatie

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Het kwartetspel. Hoe mensen met een verstandelijke beperking informatie en meningen uit kunnen wisselen

Het kwartetspel. Hoe mensen met een verstandelijke beperking informatie en meningen uit kunnen wisselen Het kwartetspel Hoe mensen met een verstandelijke beperking informatie en meningen uit kunnen wisselen Colofon Auteurs: Ingrid Thijs en Marjan Heidstra (Stichting ABRI), Karen Soeterik, Carlijn Zengerink

Nadere informatie

Leer uw kind De Ondergoedregel.

Leer uw kind De Ondergoedregel. 1. Leer uw kind De Ondergoedregel. Ongeveer één op de vijf kinderen is slachtoffer van seksueel geweld, waaronder seksueel misbruik. U kunt helpen voorkomen dat het uw kind overkomt. Leer uw kind De Ondergoedregel.

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen

WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen WAAR KAN IK HULP VINDEN? Informatie over geestelijke gezondheidsproblemen Tekst: Aziza Sbiti & Cha-Hsuan Liu Colofon: Deze brochure is totstandgekomen met hulp van het Inspraak Orgaan Chinezen. De inhoud

Nadere informatie

Het beste uit jezelf

Het beste uit jezelf Het beste uit jezelf 2 3 Met elkaar bouwen aan het Huis van Philadelphia Philadelphia wil dat mensen met een beperking gelukkig kunnen zijn en het beste uit zichzelf kunnen halen. Daarom doen we ons werk

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

Gemeente Laren. Introductie. Kortom. Zie vragenlijst

Gemeente Laren. Introductie. Kortom. Zie vragenlijst Gemeente Laren Introductie Deze vragenlijst en een hulpmiddel en instrument om u te helpen na te denken over mogelijke knelpunten, behoeften en oplossingen in uw leven. U ben met ons in contact gekomen

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Functioneringsinstrument NAH (FINAH)

Functioneringsinstrument NAH (FINAH) Functioneringsinstrument NAH (FINAH) Meetinstrument voor het functioneren van personen met NAH op vlak van activiteiten en participatie vanuit het standpunt van de persoon met NAH en zijn/haar Versie Mantelzorger

Nadere informatie

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning

Wmo-loket. In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning sopgave 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 5 De gemeente... 5 Het Wmo loket... 5 Het gesprek... 6 2. Het gesprek voorbereiden... 7 Woonsituatie...

Nadere informatie

Het Sociaal Buurtteam Stand-By in uw buurt

Het Sociaal Buurtteam Stand-By in uw buurt Het Sociaal Buurtteam Stand-By in uw buurt Op 1 januari 2015 hebben alle gemeenten nieuwe taken gekregen op het gebied van werk, participatie, begeleiding, zorg en jeugdzorg. Tegelijk is er minder geld

Nadere informatie

Gemeente Alkmaar laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016

Gemeente Alkmaar laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016 Gemeente Alkmaar laat zien waar e zorg om draait oktober 2016 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Alkmaar.

Nadere informatie

Gemeente Hoogeveen laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2017

Gemeente Hoogeveen laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2017 Gemeente Hoogeveen laat zien waar e zorg om draait oktober 2017 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Hoogeveen.

Nadere informatie

Wensen voor mijn leven in de laatste fase

Wensen voor mijn leven in de laatste fase Wensen voor mijn leven in de laatste fase Inleiding Dit is een notitieboekje waarin u kunt aangeven wat u belangrijk vindt in het leven. Wat zijn uw wensen ten aanzien van uw leven in de laatste fase.

Nadere informatie

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl

Signaleren en aanpak van. eenzaamheid. www.cvo.vu.nl Signaleren en aanpak van eenzaamheid www.cvo.vu.nl Meer informatie over deze brochure vindt u op de website www.cvo.vu.nl. Op deze site kunt u exemplaren van de brochure bestellen of een PDF-bestand downloaden.

Nadere informatie

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1

Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 EENZAAMHEID Pieternel van Giersbergen & Dieke de Koning EENZAAMHEID / 1 Partners 'Aanpak eenzaamheid Hatert' EENZAAMHEID / 2 Programma Wat is eenzaamheid? Signalen Omgaan met EENZAAMHEID / 3 Wat is eenzaamheid?

Nadere informatie

Rapportage Onderzoek Mantelzorg

Rapportage Onderzoek Mantelzorg Rapportage Onderzoek Mantelzorg Westelijke Mijnstreek, september 2015 Inhoudsopgave pagina Inleiding - 1-1. Voorbereiding - 2-2. Bevindingen - 3-3. Conclusie & aanbevelingen - 5-4. Dankwoord - 6 - Inleiding

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie

Week tegen Eenzaamheid Kom de deur uit. Coalitie Erbij. Juli 2012. TNS NIPO Natascha Snel Suzanne Plantinga. TNS Nipo

Week tegen Eenzaamheid Kom de deur uit. Coalitie Erbij. Juli 2012. TNS NIPO Natascha Snel Suzanne Plantinga. TNS Nipo Week tegen Eenzaamheid Kom de deur uit Coalitie Erbij Juli 2012 TNS NIPO Natascha Snel Suzanne Plantinga Inhoud Conclusies en aanbevelingen 3 1 Inleiding en onderzoeksdoel 6 2 Fysieke en digitale contacten

Nadere informatie

Samen tegen Eenzaamheid

Samen tegen Eenzaamheid Concept Plan van Aanpak versie sept 2017 Concept Plan van aanpak versie sept 2017 Coalitie Erbij De Bilt - 2017-2019 Vooraf Tijdens de werkconferentie op 1 juni jl. zijn tal van ideeën en voorbeelden opgehaald

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: In de eerste bijeenkomsten hebben we besproken dat er veel verandert in de puberteit. Je lichaam verandert en de omgang met je ouders en vrienden. Maar er gebeurt

Nadere informatie

Wensen voor mijn leven in de laatste fase

Wensen voor mijn leven in de laatste fase Wensen voor mijn leven in de laatste fase 1 Inleiding Dit is een notitieboekje waarin u kunt aangeven wat u belangrijk vindt in het leven. Wat zijn uw wensen ten aanzien van uw leven in de laatste fase.

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

VRAAGVERHELDERING EasyCare WELZIJN. Naam wijkbewoner / cliënt: Geboortedatum: Geboortedata gezinsleden: Datum/data vraagverheldering

VRAAGVERHELDERING EasyCare WELZIJN. Naam wijkbewoner / cliënt: Geboortedatum: Geboortedata gezinsleden: Datum/data vraagverheldering VRAAGVERHELDERING EasyCare WELZIJN Naam wijkbewoner / cliënt: Geboortedatum: Geboortedata gezinsleden: Datum/data vraagverheldering Andere aanwezige(n): Nee Ja Naam: Relatie tot cliënt: Easycare Welzijn

Nadere informatie

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen?

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Familie of naaste zijn van iemand die zichzelf beschadigt kan erg moeilijk zijn. Iemand van wie je houdt doet zichzelf pijn en het lijkt alsof je niks kunt

Nadere informatie

Welkom bij onze vernieuwde Kanjerkrant! Dit schooljaar kunt u van meerdere groepen iets lezen in ons krantje. We hopen dat u het leuk vindt om te

Welkom bij onze vernieuwde Kanjerkrant! Dit schooljaar kunt u van meerdere groepen iets lezen in ons krantje. We hopen dat u het leuk vindt om te Welkom bij onze vernieuwde Kanjerkrant! Dit schooljaar kunt u van meerdere groepen iets lezen in ons krantje. We hopen dat u het leuk vindt om te lezen en dat u zo een duidelijk beeld krijgt van wat er

Nadere informatie

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen?

Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Hoe kunt u met minder geld toch de kwaliteit van dienstverlening waarborgen voor kwetsbare doelgroepen? Visie tafelleider: Met minder geld hetzelfde of misschien zelfs meer doen. Dat is de grote uitdaging

Nadere informatie

DE ONTMOETING ROUWCAFE VOOR NABESTAANDEN DOOR VERLIES AAN DE DOOD WWW.ROUWZORGAMSTERDAM.NL

DE ONTMOETING ROUWCAFE VOOR NABESTAANDEN DOOR VERLIES AAN DE DOOD WWW.ROUWZORGAMSTERDAM.NL DE ONTMOETING ROUWCAFE VOOR NABESTAANDEN DOOR VERLIES AAN DE DOOD WWW.ROUWZORGAMSTERDAM.NL Samen Eenzaamheid verminderen GGD 24 november 2015 Verlies en rouw en eenzaamheid Rouw= het antwoord dat je geeft

Nadere informatie

MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN

MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN MANTELZORG VANAF JANUARI 2015 EEN GROTERE ZORG VOOR GEMEENTEN Veel jongeren hebben al vroeg de zorg voor een gezinslid. Maar wie zorgt er eigenlijk voor hen? De klassieke verzorgingsstaat verandert in

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

Belangrijk nieuws voor alle Utrechters! Ondersteuning, zorg, jeugdhulp en werk in 2015

Belangrijk nieuws voor alle Utrechters! Ondersteuning, zorg, jeugdhulp en werk in 2015 Belangrijk nieuws voor alle Utrechters! Ondersteuning, zorg, jeugdhulp en werk in 2015 Utrecht.nl Nieuwe taken voor de gemeente; wat betekent dat voor u? Buurtteams in 2015 Vanaf 1 januari 2015 kunt u

Nadere informatie

Belangrijk nieuws. voor alle inwoners van Leiden

Belangrijk nieuws. voor alle inwoners van Leiden Belangrijk nieuws voor alle inwoners van Leiden ONDERSTEUNING - ZORG - JEUGDHULP - WERK IN 2015 Meedoen en zelf aan zet Nieuwe taken voor de gemeente Iedereen doet mee Mensen gaan naar school, zijn aan

Nadere informatie

Gemeente Maastricht laat zien waar goede zorg om draait. maart 2017

Gemeente Maastricht laat zien waar goede zorg om draait. maart 2017 Gemeente Maastricht laat zien waar e zorg om draait maart 2017 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Maastricht.

Nadere informatie

De kracht van ontmoeting tussen families

De kracht van ontmoeting tussen families De kracht van ontmoeting tussen families Vlaams Geestelijke Gezondheidscongres - Antwerpen Leen Stroobants Coördinator Similes Limburg 18 september 2012 Familieleden ervaren problemen Begrijpen niet wat

Nadere informatie

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS

DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS WWW.PESTWEB.NL DO'S EN DON'TS VOOR OUDERS Kinderen en jongeren willen je hulp, als je maar (niet)... Wat kinderen zeggen over pesten Kinderen gaan over het algemeen het liefst met hun probleem naar hun

Nadere informatie

Gemeente Zoetermeer laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2017

Gemeente Zoetermeer laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2017 Gemeente Zoetermeer laat zien waar e zorg om draait oktober 2017 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Zoetermeer.

Nadere informatie

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld?

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? ARTIKEL - 30 OKTOBER 2015 Het Platform Eer en Vrijheid organiseerde op 8 oktober een landelijke bijeenkomst over eergerelateerd geweld. Hilde Bakker (Kennisplatform

Nadere informatie

Functioneringsinstrument NAH (FINAH)

Functioneringsinstrument NAH (FINAH) Functioneringsinstrument NAH (FINAH) Meetinstrument het functioneren van personen met NAH op vlak van activiteiten en participatie vanuit het standpunt van de persoon met NAH en zijn/haar Versie Hulpverlener

Nadere informatie

Gemeente Utrecht laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016

Gemeente Utrecht laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016 Gemeente Utrecht laat zien waar e zorg om draait oktober 2016 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Utrecht.

Nadere informatie

VRAAGVERHELDERING WELZIJN NIJMEGEN. Naam cliënt: Geboortedatum cliënt: Datum vraagverheldering. Andere aanwezige(n): Nee. Relatie tot cliënt:

VRAAGVERHELDERING WELZIJN NIJMEGEN. Naam cliënt: Geboortedatum cliënt: Datum vraagverheldering. Andere aanwezige(n): Nee. Relatie tot cliënt: VRAAGVERHELDERING WELZIJN NIJMEGEN Naam cliënt: Geboortedatum cliënt: Datum vraagverheldering Andere aanwezige(n): Nee Ja Naam: Relatie tot cliënt: Easycare welzijn - Vraagverheldering Welzijn Nijmegen-

Nadere informatie

Werken, leren en activiteiten

Werken, leren en activiteiten Werken, leren en activiteiten Het beste uit het leven halen Meedoen in de samenleving. Voor sommige mensen is dat niet vanzelfsprekend. Ze hebben door psychische of psychosociale problematiek bijvoorbeeld

Nadere informatie

Ich bön d r väör dich!

Ich bön d r väör dich! Ich bön d r väör dich! Wie zijn wij? NaoberzorgPunt is een vereniging van betrokken inwoners en ondernemers in Roggel. Wij zijn een netwerkorganisatie en werken samen met de huisartsenzorg, ondernemersvereniging,

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

Waarover gaat deze handreiking?

Waarover gaat deze handreiking? Waarover gaat deze handreiking? Als je zorg en ondersteuning nodig hebt, is het belangrijk dat jouw wensen worden opgeschreven in een zorgplan. Een zorgplan maak je samen met mensen die dicht bij je staan

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel ZIEKTEBELEVING. (NON) HODGKIN Ziektebeleving

Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin. onderdeel ZIEKTEBELEVING. (NON) HODGKIN Ziektebeleving Patiënteninformatiedossier (PID) (Non) Hodgkin onderdeel ZIEKTEBELEVING (NON) HODGKIN Inhoud... 3 Emoties... 4 Omgaan met de ziekte... 4 Praten over uw gevoelens... 5 Uw gedachten opschrijven... 5 Andere

Nadere informatie

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Jongeren Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Vragen? Voor wie is deze brochure? Je hebt deze brochure gekregen omdat je autisme hebt of nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

De Sleutel tot het benutten van potentie

De Sleutel tot het benutten van potentie De Sleutel tot het benutten van potentie Wat is potentie eigenlijk? Een snelle blik in een woordenboek levert de volgende resultaten op: het kunnen; dat waartoe iemand of iets toe in staat is; vermogen.

Nadere informatie

Kanteling Wmo Iedereen doet mee

Kanteling Wmo Iedereen doet mee Kanteling Wmo Iedereen doet mee Wmo-loket In gesprek over wat u nodig heeft aan ondersteuning Een brochure voor iedereen die ondersteuning nodig heeft vanuit de Wmo. Vrijwillige ouderenadviseur uit Gelderland

Nadere informatie

Wat zijn chromosomen en genen?

Wat zijn chromosomen en genen? Voorwoord Deze gids bevat informatie over wat er tot nu toe bekend is over 47,XYY. Het is geschreven als hulpmiddel om deze genetische aandoening beter te kunnen begrijpen en om anderen beter uitleg hierover

Nadere informatie

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt.

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt. Hoofdstuk 7 Emoties Nu is het tijd om door te gaan. Je hebt je dwarslaesie, je bent hopelijk klaar met al de medische dingen, nu is het tijd om ook je gevoelens aandacht te geven. Dus: ga lekker zitten,

Nadere informatie

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid'

'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' 'Voor mekaar, actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid' Voor Mekaar is de titel van het Rotterdamse actieprogramma gericht op het bestrijden van eenzaamheid (december 2014). Het volledige

Nadere informatie

Gemeente Sittard-Geleen laat zien waar goede zorg om draait. maart 2017

Gemeente Sittard-Geleen laat zien waar goede zorg om draait. maart 2017 Gemeente Sittard-Geleen laat zien waar e zorg om draait maart 2017 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente

Nadere informatie

Gemeente Almere laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016

Gemeente Almere laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016 Gemeente Almere laat zien waar e zorg om draait oktober 2016 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Almere.

Nadere informatie

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden.

Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen. Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut. www.huiselijkgeweldhollandsmidden. Hulp en informatie om huiselijk geweld te stoppen Help jezelf. Help de ander. 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut www.huiselijkgeweldhollandsmidden.nl Huiselijk geweld stopt nooit vanzelf Misschien wil je

Nadere informatie

Niet vergeten, samen doen! Alzheimer Nederland afd. Stad Utrecht Marianne Stadlander, voorzitter Utrecht, 28 januari 2015

Niet vergeten, samen doen! Alzheimer Nederland afd. Stad Utrecht Marianne Stadlander, voorzitter Utrecht, 28 januari 2015 Niet vergeten, samen doen! Alzheimer Nederland afd. Stad Utrecht Marianne Stadlander, voorzitter Utrecht, 28 januari 2015 Niet vergeten, samen doen! Wie zijn wij en wat doen wij? Om wie gaat het? Wat vindt

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst zorg & ondersteuning 22 maart 2017

Verslag bijeenkomst zorg & ondersteuning 22 maart 2017 Verslag bijeenkomst zorg & ondersteuning 22 maart 2017 In Zaanstad kan iedereen meedenken én praten over (goede) zorg en ondersteuning. Dit jaar heeft de gemeente haar werkwijze vernieuwd. Om zo beter

Nadere informatie

Zo maakt MEE meedoen mogelijk

Zo maakt MEE meedoen mogelijk werk mediation uw mening ervaringsdeskundigheid Klik op de onderwerpen voor filmpjes en verhalen uit het dagelijks leven van mensen met een beperking. onafhankelijke cliëntondersteuning Zo maakt MEE meedoen

Nadere informatie

Waar zie je de bijzondere vogel en hoe ziet hij eruit?

Waar zie je de bijzondere vogel en hoe ziet hij eruit? Les 1: Een verhaal schrijven Voor je gaat schrijven: een schema maken Je hebt net een verhaal bedacht. Schrijf alles wat je hebt bedacht kort op in het schema hieronder. Zijn er vragen waar je nog niet

Nadere informatie

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger!

Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Problemen? Praat erover! Zo werk je prettiger! Vooraf Problemen. Iedereen heeft ze wel eens. Je zit de hele dag te piekeren en slaapt slecht. Gelukkig lossen veel problemen zich vanzelf op. En hoeft je

Nadere informatie

Speel het spel. stimulansen

Speel het spel. stimulansen Speel het spel In een mix van hints, pictionary, ganzenbord en spijker slaan staan we stil bij belevingsgericht werken. In twee teams strijden we om de eer: wie is het meest belevingsgericht? Hierbij moeten

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Waarde-volle zorg is ook nog JONG!

Waarde-volle zorg is ook nog JONG! Waarde-volle zorg is ook nog JONG! LOC maakte een nieuwe visie op de zorg. Die heet Waarde-volle zorg. Allerlei mensen herkennen zich daar in. Dat komt doordat die gaat over dingen die voor ons allemaal

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

Gemeente Emmen laat zien waar goede zorg om draait. maart 2017

Gemeente Emmen laat zien waar goede zorg om draait. maart 2017 Gemeente Emmen laat zien waar e zorg om draait maart 2017 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Emmen. Sinds

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE?

GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE? GESPREKSHANDLEIDING GOED VRIENDJE? FOUT VRIENDJE? GESPREKSHANDLEIDING BIJ DE BROCHURE GOED OF FOUT VRIENDJE? Aanleiding Kwetsbare meiden, de ideale slachtoffers voor mensen met verkeerde bedoelingen. Ook

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot

Inhoudsopgave Inleiding Leeswijzer 1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2. Het gesprek voorbereiden 3. Tot slot Inhoudsopgave Inleiding... 4 Leeswijzer... 5 1. Wet maatschappelijke ondersteuning... 6 De gemeente... 6 Het Wmoloket... 6 Het gesprek... 7 2. Het gesprek voorbereiden... 8 Woonsituatie... 9 Huishouden...

Nadere informatie

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn

Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn 1 Kaders bij zelfsturing: financieel gezond zijn Zelfsturende teams hebben in de meeste organisaties 4 doelen: Tevreden cliënten Tevreden medewerkers Kwaliteit van zorg Financieel gezond zijn Financieel

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum:

O&O-competentietest. Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: O&O-competentietest Ben je een onderzoeker of een ontwerper, een denker of een doener? O&O-competentietest van: Ingevuld door: Datum: Ontwikkeld door Expertisecentrum technasium Januari 007 Vormgeving

Nadere informatie

Wonen, werken, leren en activiteiten

Wonen, werken, leren en activiteiten Wonen, werken, leren en activiteiten Het beste uit het leven halen Meedoen in de samenleving. Voor sommige mensen is dat niet vanzelfsprekend. Ze hebben door psychische of psychosociale problematiek bijvoorbeeld

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

BEMOEIPRAAT OF GOEDE ZORG?

BEMOEIPRAAT OF GOEDE ZORG? BEMOEIPRAAT OF GOEDE ZORG? 1 Dit boek is van Ik vul dit boek samen in met mijn begeleider 2 3 Voorwoord Dit boek is een hulpmiddel voor cliënten. Met dit boek kunnen cliënten met hun begeleider in gesprek

Nadere informatie

Voorwoord. Het is wel van belang om altijd eerlijk te zijn wanneer u het er met haar over heeft.

Voorwoord. Het is wel van belang om altijd eerlijk te zijn wanneer u het er met haar over heeft. Voorwoord Deze gids bevat informatie over wat er tot nu toe bekend is over 47,XXX ook wel beter bekend als Trisomie X. Het is geschreven als hulpmiddel om deze genetische aandoening beter te kunnen begrijpen

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talenten en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

Gemeente Leeuwarden laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016

Gemeente Leeuwarden laat zien waar goede zorg om draait. oktober 2016 Gemeente Leeuwarden laat zien waar e zorg om draait oktober 2016 In deze rapportage van Mijnkwaliteitvanleven.nl leest u de resultaten van dit landelijke initiatief, specifiek gericht op de gemeente Leeuwarden.

Nadere informatie

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN

HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN E-blog HEY WAT KAN JIJ EIGENLIJK GOED? VERKLAP JE TALENT IN 8 STAPPEN In talent & groei Het is belangrijk om je talent goed onder woorden te kunnen brengen. Je krijgt daardoor meer kans om het werk te

Nadere informatie

De KrimpenWijzer is er voor al uw vragen en ondersteuning op het gebied van welzijn, zorg, opvoeden en opgroeien.

De KrimpenWijzer is er voor al uw vragen en ondersteuning op het gebied van welzijn, zorg, opvoeden en opgroeien. De KrimpenWijzer is er voor al uw vragen en ondersteuning op het gebied van welzijn, zorg, opvoeden en opgroeien. Zit u niet lekker in uw vel en wilt u hier wat aan veranderen? Vindt u het moeilijk om

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Veranderingen in het Sociaal Domein

Veranderingen in het Sociaal Domein Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Veranderingen in het Sociaal Domein Themabijeenkomst Ouderen in Leidsche Rijn 13 november 2013 Decentralisaties van Rijk naar Gemeente: AWBZ Jeugdzorg Participatiewet

Nadere informatie

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film Mantelzorg bij kleinschalig wonen Handreiking bij film Colofon Datum: september 2012 Auteurs: Ilse de Bruijn (MOVISIE) en Nienke Blijham (Vilans) Met medewerking van: De Rinnebeek (locatie van zorgorganisatie

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

Werk of vrijwilligerswerk: voor iedereen?

Werk of vrijwilligerswerk: voor iedereen? juni 2015 Peiling 3 Werk of vrijwilligerswerk: voor iedereen? ervaringen met betaald werk en vrijwilligerswerk van sociaal kwetsbare Utrechters Meetellen in Utrecht heeft een onderzoek gedaan naar betaald

Nadere informatie

Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging

Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging Handvatten voor het omgaan met zelfbeschadiging Als iemand in jouw omgeving zichzelf beschadigt is dat erg ingrijpend. Het kan allerlei emoties oproepen. Je bent misschien erg verdrietig, boos of je voelt

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Cliëntondersteuner (naam, organisatie):

Cliëntondersteuner (naam, organisatie): Naam: Geboortedatum: Cliëntondersteuner (naam, organisatie): Datum gesprek: DOMEIN Thema s voor gesprek met cliënt. Ondersteuningsvraag van cliënt bij dit thema. A. Familie en vrienden. Huiselijke relaties

Nadere informatie

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan?

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan? Les 1: Een poëziekaart maken Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart Lees over Verbonden zijn. Verbonden zijn De Nieuwsbegrip leesles gaat over de ramadan. Tijdens de

Nadere informatie