Leidraad voor Uitkomstenonderzoek

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leidraad voor Uitkomstenonderzoek"

Transcriptie

1 Rapport Leidraad voor Uitkomstenonderzoek ten behoeve van de beoordeling doelmatigheid intramurale geneesmiddelen Publicatienummer 270 Op 1 december 2008 vastgesteld en uitgebracht aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus AH Diemen Fax (020) Internet Volgnummer Afdeling PAK Auteur mw. dr. G.O. Delwel Doorkiesnummer Tel. (020) Bestellingen Extra exemplaren kunt u bestellen via onze website (www.cvz.nl) of telefonisch bij de servicedesk onder nummer (020)

2 Inhoud: pag. Samenvatting 1 1. Inleiding 3 1.a. Achtergrond 4 1.b. Beoordeling intramurale geneesmiddelen 5 1.c. Dure intramurale geneesmiddelen en weesgeneesmiddelen 7 1.d. Definities doelmatigheid, doeltreffende toepassing en uitkomstenonderzoek 8 1.e. Beoordelingskader doelmatigheid voor intramurale geneesmiddelen 9 1.f. Pragmatische opzet uitkomstenonderzoek 10 1.g. Betrokkenheid en verantwoordelijkheid voor de dossiervorming en het uitkomstenonderzoek 10 1.h. Bekostiging van het uitkomstenonderzoek 11 1.i. Besluitvorming voor intramurale geneesmiddelen 13 1.j. Toekomstige ontwikkelingen in de bekostiging van intramurale geneesmiddelen 16 Deel I Analyse methoden Modellen versus empirische studies ten behoeve van doelmatigheidsvraagstukken 16 2.a. Doel 16 2.b. Afbakening en inleiding 17 2.c. De voors en tegens van kosten-effectiviteitsmodellen 18 2.d. Modellen in het kader van de NZa beleidsregels 18 2.e. Methoden 20 2.f. Onzekerheid en kosten-effectiviteitsmodellen 20 2.g. Value of information - analyse 22 2.h. Value of sample information in relatie tot t=0 en t= i. Voor welke problemen is de t=0 tot t=3 actualisatie van de doelmatigheid onmogelijk 25 Deel II Gegevensverzameling Kostengegevens 25 3.a. Perspectief en kostencategorieën 26 3.b. Meten en waarderen 28 3.c. Gegevensbronnen 28 3.c.1. Patiënten 29 3.c.2. Zorgverleners

3 30 3.c.3. Zorgregistraties 31 3.c.4. Arbeidsregistratie 31 3.c.5. De kosten van ziekten database 32 3.d. Analyse van kosten Patiëntenkenmerken en klinische gegevens 35 4.a. Inleiding 37 4.b. Vergelijkende behandeling 37 4.c. Patiëntenkenmerken en klinische gegevens 38 4.d. Welke overige klinische gegevens dienen we te verzamelen? 41 4.e. Effectmaten in het kader van de doelmatigheid 41 4.f. Wat dienen we vast te leggen? 42 4.g. Potentiële gegevensbronnen 42 4.g.1. Data uit lopende trials 42 4.g.2. Patiënten- en cross-sectionele registraties 43 4.g.3. Patiënt statussen 43 4.g.4. Data uit prospectief opgezette observationele studies 43 4.g.5. Aanvullende gegevens 44 4.h. Consequenties voor de praktijk Patiënt gerapporteerde uitkomsten kwaliteit van leven 45 5.a. Inleiding 45 5.b. Definitie 46 5.c. Het maatschappelijk perspectief 46 5.d. Value of information 46 5.e. Methoden voor het kwantificeren van gezondheidstoestanden 50 5.f. Een klinische variant van de QALY: de Q-TWiST 51 5.g. Patiëntperspectief 53 5.h. De kosten van het onderzoek 53 5.i. Medisch-ethische toetsing en privacy 54 5.j. Eisen aan de rapportage 56 Deel III Klinische praktijk Klinische praktijk dynamiek klinisch handelen en doeltreffende toepassing 57 6.a. Inleiding 57 6.b. Dynamiek van klinisch handelen 57 6.b.1. Behandelde populatie in praktijk verschilt van populatie uit de klinische studie(s) 60 6.b.2. Gebruik van geneesmiddel in de praktijk verschilt

4 van gebruik in de klinische studie(s) 61 6.b.3. Effectiviteit en bijwerkingen in de praktijk verschillen van die in het klinisch onderzoek 62 6.c. Doeltreffende toepassing 62 6.c.1. Minimale dataset 64 6.d. Gegevensverzameling 64 6.d.1. Patiëntenregistratie 67 6.d.2. Naturalistische of pragmatische gerandomiseerde studie 67 6.d.3. Gerandomiseerd klinisch onderzoek 68 6.e. Precisie, externe validiteit en bias 69 6.f. Toepasbaarheid bij intramurale weesgeneesmiddelen 69 6.g. Eisen aan rapportage doeltreffende toepassing 69 6.h. Conclusies 72 Deel IV Uitwerking Pragmatische aanpak van het uitkomstenonderzoek 73 7.a. Inleiding 74 7.b. Stroomschema als handvat voor de pragmatische opzet van uitkomstenonderzoek 75 7.c. Definiëring van brede en gerichte gegevensverzameling en minimale dataset 75 7.d. Interpretatie van deel I uit het stroomschema: vaststellen van de doelmatigheid van het geneesmiddel en stappenplan 79 7.e. Interpretatie van deel II uit het stroomschema: vaststellen van de doeltreffende toepassing van het geneesmiddel en stappenplan 83 7.f. Conclusies 85 Deel V Vervolgstappen De drie jaarstermijn en de besluitvorming 85 8.a. Drie jaarstermijn 86 8.b. Besluitvorming Reacties belanghebbende partijen Bijlage(n) 1. Lijst met afkortingen 2. Overzicht opgenomen intramurale middelen in 2006, 2007 en 2008 (jan-sept) 3. Reacties belanghebbende partijen

5

6 Totstandkoming rapport De eindredactie van het rapport is gedaan door: Mw. dr. G.O. Delwel adviseur farmaco-economie (secretaris werkgroep) in samenwerking met: Drs. W.G.M. Toenders, apotheker, secretaris CFH Prof. Dr. J.L. Severens, gezondheidswetenschapper, MUMC, CFH-lid (voorzitter werkgroep) De inhoudelijke hoofdstukken twee tot en met zeven zijn uitgewerkt door de werkgroep Beoordeling doelmatigheid intramurale geneesmiddelen. Deelnemers Werkgroep Beoordeling doelmatigheid intramurale geneesmiddelen Voorzitter - Prof. Dr. J.L. Severens, gezondheidswetenschapper, MUMC, CFH-lid Secretaris - Dr. G.O. Delwel, adviseur farmaco-economie, CVZ Deskundigen - Prof. Dr. J. van Busschbach, psycholoog, Erasmus MC/ De Viersprong - Prof. Dr. J.W. Coebergh, sociaal geneeskundige, epidemioloog, IKZ/ ErasmusMC - Prof. Dr. A.C.G. Egberts, ziekenhuisapotheker, UU/ UMCU - Dr. R.M.C. Herings, pharmaco-epidemioloog, Pharmo - Dr. W.B. van den Hout, farmaco-econoom, LUMC - Prof. Dr. P.C. Huygens, hematoloog, VUMC - Dr. P. Knoester, ziekenhuisapotheker, Rijnland ziekenhuis - Dr. J. Kosterink, ziekenhuisapotheker, UMCG, CFH-lid - Dr. P.F.M. Krabbe, psycholoog, UMCN, CFH-lid - Prof. Dr. J.J. Polder, gezondheidseconoom, RIVM/ Universiteit van Tilburg - Prof. Dr. M.J Postma, farmaco-econoom, UMCG, CFH-lid - Prof. Dr. M.H. Prins, epidemioloog, MUMC - Prof. Dr. P.L.C.M. van Riel, reumatoloog, UMCN - Prof. Dr. J.H.M. Schellens, oncoloog/ klinisch farmacoloog, NKI, voorzittter CFH - Dr. L.J. Schouten, arts, epidemioloog, MUMC - Prof. Dr. A. Steenhoek, ziekenhuisapotheker, ibmg/ Erasmus MC - Prof. Dr. M.W. van Tulder, gezondheidswetenschapper, VUMC - Prof. Dr. C.A. Uyl de Groot, gezondheidswetenschapper, imta/ VUMC - Prof. Dr. P.H.B. Willemse, internist-oncoloog, UMCG, BOM CVZ - Dr. W. Goettsch, adviseur farmaco-economie - Drs. W.G.M. Toenders, apotheker, secretaris CFH Waarnemers - Drs. K. van Bezooijen, arts n.p., voorzitter Platform Medicijnenbeleid, NFK - Dr. H.J.M.I. Kemna, NVZ (vanaf 4 e bijeenkomst werkgroep) - Drs. H. Kooijman, VWS - Dr. J. Oltvoort, Nefarma - Dr. S. de Visser, ZonMw

7 Samenvatting NZa beleidsregels intramurale geneesmiddelen Om de bekostiging en verstrekking van intramurale geneesmiddelen te verbeteren heeft de Minister van VWS de NZa in 2005 verzocht de bestaande beleidsregel dure geneesmiddelen aan te passen en een nieuwe beleidsregel voor weesgeneesmiddelen in academische ziekenhuizen op te stellen. Deze twee NZa-beleidsregels zijn in 2006 in werking getreden. De tijdelijke opname van een intramuraal geneesmiddel of weesgeneesmiddel in één van de beleidsregels resulteert in respectievelijk 80% of 100% additionele financiering. Het CVZ beoordeelt op verzoek van de NZa of het mogelijk is om intramurale geneesmiddelen tijdelijk op te nemen in de beleidsregels (t=0). De aanspraak op deze tijdelijke additionele financiering is gekoppeld aan het verzamelen van gegevens in de klinische praktijk, het uitkomstenonderzoek. Op basis hiervan vindt na 3 jaar de besluitvorming plaats over continuering van de additionele financiering. Om de beoordelingen transparant en consistent te kunnen uitvoeren heeft het CVZ in 2006 de Procedure beoordeling intramurale geneesmiddelen en het Beoordelingskader doelmatigheid intramurale geneesmiddelen gepubliceerd. T=0 beoordelingscriteria Vraagstelling doelmatigheidstoets T=3 beoordelingscriteria Doelmatigheid Doeltreffende toepassing Tijdelijke opname Op basis van het door de aanvrager ingediende dossier toetst het CVZ de volgende criteria bij de t=0 beoordeling: de kostenprognose; de therapeutische waarde en de vraagstelling doelmatigheidstoets. Een advies over tijdelijke opname volgt als het intramurale geneesmiddel voldoet aan het kostencriterium van minimaal 2,5 miljoen per jaar én het een therapeutische meerwaarde heeft ten opzichte van de standaardbehandeling. Verder dient de vraagstelling doelmatigheidstoets zo goed mogelijk te zijn uitgewerkt, hetgeen inhoudt dat de vraagstelling een doelmatigheidsindicatie en een gemotiveerd uitgewerkt voorstel voor het uitkomstenonderzoek moet bevatten. Voor de t=3 beoordeling zal het CVZ de volgende criteria toetsen: het kostencriterium, de therapeutische waarde, de doelmatigheid en de doeltreffende toepassing. De besluitvorming zal gebaseerd zijn op het feitelijk kostenbeslag en de vraag of opname van het geneesmiddel met het oog op de therapeutische waarde en de doelmatigheid nog steeds in het belang van de volksgezondheid is. Voor het vaststellen van deze criteria is inzicht in de klinische praktijk, de dynamiek van het klinisch handelen, van groot belang. Door het bepalen van de doeltreffende toepassing van een intramuraal geneesmiddel is het mogelijk om deze dynamiek in kaart te brengen. Nieuw aan deze bekostigingssystematiek is de in beginsel tijdelijke aard ervan die gekoppeld is aan het verzamelen van

8 Uitkomstenonderzoek Cruciale vragen Werkgroep Doel Leidraad verbijzondering van de Richtlijnen Praktische informatie Soorten gegevens additionele gegevens in de klinische praktijk middels het uitkomstenonderzoek in de periode tussen tijdelijke opname en besluitvorming. Nieuw is dus dat de beoordeling van de doelmatigheid en de doeltreffende toepassing gebaseerd zal zijn op gegevens uit het uitkomstenonderzoek. Het is evident dat het onderzoek waarop de doelmatigheid van intramurale geneesmiddelen is gebaseerd dient te voldoen aan de geldende Richtlijnen voor farmaco-economisch onderzoek. De cruciale vragen zijn: Wat verstaan we in het kader van de NZa beleidsregels onder uitkomstenonderzoek?, Welke gegevens moeten we verzamelen teneinde een uitspraak over de doelmatigheid en doeltreffende toepassing mogelijk te maken? en Hoe kunnen we het uitkomstenonderzoek zo pragmatisch mogelijk inrichten? Om deze vragen te adresseren heeft het CVZ in 2007 de werkgroep Beoordeling doelmatigheid intramurale geneesmiddelen in het leven geroepen, waarin experts uit relevante disciplines participeren. Het doel van de werkgroep is een inhoudelijke verdieping en praktische uitwerking van het beoordelingskader doelmatigheid intramurale geneesmiddelen binnen het kader van de beoordelingsprocedure. De werkgroep heeft relevante methodologische aspecten van het uitkomstenonderzoek vastgesteld en uitgewerkt en bediscussieerd met betrokken partijen middels een invitational conference. Het resultaat van de besprekingen en discussies vindt u terug in deze Leidraad voor uitkomstenonderzoek. De Leidraad voor uitkomstenonderzoek vormt een verbijzondering van de Richtlijnen voor farmaco-economisch onderzoek en bevat praktische informatie voor het verrichten van uitkomstenonderzoek. Zowel de verschillende soorten benodigde gegevens als de gewenste infrastructuur voor het uitvoeren van uitkomstenonderzoek komen aan de orde. Het is duidelijk dat rond de operationalisatie van de NZa-beleidsregels diverse aspecten een rol spelen, die grofweg zijn onder te verdelen in inhoudelijke- en beleidsmatige aspecten. De focus van de werkgroep ligt bij de inhoudelijke aspecten waarvan de uitwerking in de hoofdstukken 2 tot en met 6 is beschreven. Deze Leidraad maakt duidelijk wat we verstaan onder uitkomstenonderzoek in het kader van de beleidsregels. We concluderen dat voor het vaststellen van de doelmatigheid en de doeltreffende toepassing van een geneesmiddel, drie jaar na voorlopige toelating, altijd gegevens nodig zijn uit de volgende categorieën: patiëntenkenmerken, klinische gegevens, kosten en patiëntgerapporteerde uitkomsten. Het geneesmiddel, c.q. de geregistreerde indicatie, de beschikbare gegevens en de onzekerheid van deze gegevens zijn bepalend voor de opzet van het uitkomstenonderzoek en de aard van de

9 Mogelijke gegevensverzamelingen Patiëntregistratie Modelstudie Stroomschema Actieve participatie betrokkenen Beroepsgroep Pragmatisch Prospectieve op de indicatie gebaseerde patiënten registratie Infrastructuur gegevensverzameling. Ten behoeve van de beoordelingscriteria maken we een onderscheid in drie mogelijke gegevensverzamelingen: een gerichte en dus beperkte gegevensverzameling, een brede gegevensverzameling en een minimale dataset. De vaststelling van de noodzakelijke gegevensverzameling is bepalend voor de uitvoering van het uitkomstenonderzoek. In veel gevallen zal het uitkomstenonderzoek plaatsvinden door middel van een patiëntenregistratie. De verzamelde gegevens zullen uiteindelijk terechtkomen in een modelstudie ten behoeve van het berekenen van de doelmatigheid van het geneesmiddel. Van belang daarbij is dat de doelmatigheid geen intrinsiek kenmerk is van een geneesmiddel. De doelmatigheid van het geneesmiddel stelt men altijd vast in een specifieke context van patiëntenpopulatie, behandelstrategie en vergelijkende behandelingsmogelijkheden. De bovengenoemde onderdelen zijn samengevat in een stroomschema als handvat voor de pragmatische opzet van uitkomstenonderzoek. Deze Leidraad onderstreept dat de actieve participatie van alle betrokkenen essentieel is bij het opstellen en uitvoeren van het uitkomstenonderzoek. Het is de aanvragende WMGpartij die verantwoordelijk is voor het dossier bij de eerste beoordeling, de totstandkoming van het uitkomstenonderzoek en het dossier bij de beoordeling na drie jaar. Voor een goed verloop van dit proces is het belangrijk dat alle belanghebbenden, zoals de aanvrager, beroepsgroep, patiëntenorganisatie, fabrikanten, en ook anderen, zoals gezondheidseconomen en andere methodologen, betrokken zijn. Met name de actieve participatie van de betrokken beroepsgroep bij de opzet en uitvoering van het uitkomstenonderzoek is essentieel. De beroepsgroep dient al in het voortraject betrokken te zijn bij het opstellen van de vraagstelling doelmatigheidstoets en het daarin opgenomen voorstel voor uitkomstenonderzoek. Deze Leidraad benadrukt verder dat de opzet van het uitkomstenonderzoek pragmatisch dient te zijn. In veel gevallen zal de voorkeur voor de opzet van het uitkomstenonderzoek uitgaan naar een prospectieve, op de indicatie gebaseerde patiëntenregistratie. Patiëntenregistraties zijn praktische en waardevolle gegevensbronnen voor het verzamelen van gegevens voor de doelmatigheid en doeltreffende toepassing. Het opzetten van patiëntenregistraties is niet alleen voor deze doelen interessant. Ze zijn ook waardevol om de dynamiek in het klinisch handelen zichtbaar te maken. De gegevens bieden inzicht in de behandeling van een indicatie/ziektebeeld. Op basis van dergelijke spiegelinformatie kunnen behandelaren de therapie optimaliseren. De werkgroep benadrukt dat voor het opzetten van patiëntenregistraties een goede infrastructuur nodig is.

10

11 1. Inleiding Kernboodschappen 1. Het onderzoek waarop de doelmatigheid van intramurale geneesmiddelen is gebaseerd dient te voldoen aan de Richtlijnen voor farmaco-economisch onderzoek. 2. Intramurale geneesmiddelen komen in beginsel voor een tijdelijke extra bekostiging in aanmerking. Essentieel is het verkrijgen van additionele onderzoeksgegevens door middel van uitkomstenonderzoek. 3. De Leidraad voor uitkomstenonderzoek is een verbijzondering van de farmaco-economische richtlijnen, en levert handvatten voor het pragmatisch opzetten en uitvoeren van onderzoek. Het doel daarvan is om de doelmatigheid van intramurale geneesmiddelen in de klinische praktijk te kunnen vaststellen. De Leidraad besteedt nadrukkelijk aandacht aan de dynamiek van het klinisch handelen en de doeltreffende toepassing van intramurale geneesmiddelen. 4. Voor een eenduidig begrip hanteren we de volgende definities: Doelmatigheid kosten-effectiviteit van het intramurale geneesmiddel in de dagelijkse praktijk, uitgedrukt in kosten per QALY en/of in kosten per gewonnen levensjaar, ten opzichte van de vergelijkende behandeling. Doeltreffende toepassing het gebruik van het geneesmiddel bij een omschreven groep patiënten in de dagelijkse praktijk dat aantoonbaar een therapeutische waarde heeft die groter is dan die van reeds beschikbare behandelmogelijkheden. Uitkomstenonderzoek het verzamelen van gegevens uit de dagelijkse klinische praktijk die bruikbaar zijn voor het onderbouwen van de doelmatigheid en het vaststellen van de doeltreffende toepassing van het intramurale geneesmiddel in het kader van de additionele bekostiging van intramurale geneesmiddelen. 5. De opzet van het uitkomstenonderzoek is afhankelijk van het geneesmiddel cq. de geregistreerde indicatie, de beschikbare gegevens en de onzekerheid van deze gegevens op het moment van indiening van de aanvraag. 6. De actieve participatie van de beroepsgroep is essentieel bij het opstellen van het uitkomstenonderzoek. De beroepsgroep behoort al in het voortraject betrokken te zijn bij het opstellen van de vraagstelling doelmatigheidstoets en het daarin 1

12 opgenomen voorstel voor uitkomstenonderzoek. 7. De doelmatigheid hoeft niet uitsluitend op Nederlandse gegevens gebaseerd te zijn. Voor bepaalde effectiviteitsgegevens, zoals klinische effectiviteit en utiliteiten, is het gebruik van buitenlandse gegevens mogelijk. De doeltreffende toepassing dient op Nederlandse gegevens gebaseerd zijn. 8. De aanvragende Wet Marktordening Gezondheidszorg (WMG) partij is verantwoordelijk voor de dossiervorming op het eerste moment van indiening van het verzoek tot opname in de beleidsregel, het uitkomstenonderzoek zelf en het dossier op basis waarvan het College voor Zorgverzekeringen (CVZ) het geneesmiddel na drie jaar herbeoordeelt. Het is belangrijk dat alle belanghebbenden, zoals de aanvrager, de beroepsgroepen, de patiëntenorganisaties, de fabrikant, gezondheidseconomen en andere methodologen, betrokken zijn bij de dossiervorming en de uitvoering van het onderzoek. 9. In het bijzondere geval dat het onderzoek redelijkerwijs niet uitvoerbaar is door de aanvrager of andere belanghebbenden, zoals de fabrikant, kan cofinanciering worden aangevraagd bij ZonMw. Na opname van het geneesmiddel in de beleidsregel door de Nederlandse zorgautoriteit (NZa), kan de beroepsgroep of andere WMG-partij op basis van de door het CVZ geaccordeerde vraagstelling doelmatigheidsonderzoek een aanvraag tot cofinanciering indienen bij ZonMw. 10. Na drie jaar vindt besluitvorming plaats over het al dan niet continueren van opname in de beleidsregel en dus van de extra bekostiging. Criteria hierbij zijn het feitelijk kostenbeslag en de vraag of opname van het geneesmiddel met het oog op de therapeutische waarde en de doelmatigheid nog steeds in het belang van de volksgezondheid is. Voor het vaststellen van deze criteria is inzicht in de klinische praktijk, de dynamiek van het klinisch handelen, van groot belang. Het is mogelijk om deze dynamiek in kaart te brengen door het bepalen van de doeltreffende toepassing van het intramurale geneesmiddel. 11. De doelmatigheid ofwel kosten-effectiviteit van het intramurale geneesmiddel is één van de criteria voor de besluitvorming. Het is essentieel dat de incrementele kosten-effectiveitsratio (IKER) goed wordt onderbouwd en robuust is. 12. Zonder doelmatigheid is advisering en dus besluitvorming niet mogelijk. 2

13 Beleidsregels intramurale geneesmiddelen Additionele financiering Tijdelijk Koppeling additionele gegevensverzameling Beoordeling intramurale geneesmiddelen 1.a. Achtergrond Om de bekostiging en verstrekking van dure geneesmiddelen en weesgeneesmiddelen te verbeteren heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) in 2005 de Nederlandse zorgautoriteit (NZa) opdracht gegeven de bestaande beleidsregel dure geneesmiddelen aan te passen en een nieuwe beleidsregel weesgeneesmiddelen in academische ziekenhuizen op te stellen 1,2,3. Deze beleidsregels zijn 1 januari 2006 in werking getreden. In het kader van deze NZabeleidsregels beoordeelt het CVZ op verzoek van de NZa of het mogelijk is om dure geneesmiddelen en weesgeneesmiddelen tijdelijk op te nemen in de betreffende beleidsregel, waardoor aanspraak ontstaat op additionele financiering. Voor de tijdelijke opname beoordeelt het College voor zorgverzekeringen (CVZ) en zijn Commissie Farmaceutische Hulp (CFH) de kostenprognose van het middel, de therapeutische waarde en de vraagstelling doelmatigheidstoets. Vervolgens vindt na drie jaar een herbeoordeling plaats, waarbij het feitelijk kostenbeslag van het middel wordt vastgesteld, de therapeutische waarde en de doelmatigheid worden beoordeeld en de doeltreffende toepassing duidelijk wordt. Op basis van deze herbeoordeling zal de NZa besluiten of het middel in de betreffende beleidsregel blijft opgenomen. Nieuw aan deze bekostigingssystematiek is de in beginsel tijdelijke aard ervan die gekoppeld is aan het uitkomstenonderzoek om additionele gegevens te verzamelen. Dit sluit aan bij een internationale ontwikkeling waarbij de beleidsmaker gebruik maakt van het instrument van de tijdelijke toelating gekoppeld aan aanvullende gegevensverzameling. 4 Dit maakt additionele bekostiging of vergoeding van veelbelovende, maar nog onvoldoende bewezen medische interventies bij indicatiegebieden met beperkte alternatieve behandelingsmogelijkheden mogelijk. Het doel is tevens om gegevens te verzamelen om de onzekerheid over de waarde van de technologie te verkleinen. Gebruik van deze tijdelijke toelating heeft een aantal voordelen: de patiënt krijgt op een gecontroleerde manier toegang tot de nieuwe technologie die nog onvoldoende bewijs voor definitieve toepassing heeft; de bewijsvoering met betrekking tot de effectiviteit en kosten-effectiviteit neemt toe; de stimulering en doorontwikkeling van innovatieve medische interventies voor specifieke indicaties en patiëntenpopulaties krijgt een kans. Het CVZ is in 2006 gestart met de beoordeling van intramurale geneesmiddelen. Hiertoe heeft het CVZ de beoordelingsprocedure voor deze geneesmiddelen uitgewerkt in de Procedure beoordeling intramurale geneesmiddelen. 5 3

14 Procedure Kader Pragmatisch Werkgroep Doel Richtinggevende leidraad In bijlage 5 van deze procedure staan de vereisten voor de samenstelling van het dossier beschreven. Ten behoeve van de beoordeling van de vraagstelling doelmatigheidtoets en de doelmatigheidsindicatie en na drie jaar de beoordeling van de doelmatigheid van intramurale geneesmiddelen heeft het CVZ een beoordelingskader opgesteld 6. Hierin staat op hoofdlijnen aangegeven wat de eisen aan de vraagstelling en de doelmatigheid zijn. Het CVZ heeft een pragmatische visie op het verrichten van uitkomstenonderzoek. De gestelde eisen aan de aanvragende Wet Marktordening Gezondheidszorg (WMG) partij moeten realistisch zijn, gelet op het maatschappelijk belang, de onderzoekscapaciteit van de aanvragende partijen, de beschikbaarheid van gegevens en de financiering van het onderzoek. Het uitkomstenonderzoek dient dan ook gericht plaats te vinden. Het is van belang om alleen gegevens te verzamelen die essentieel zijn voor de beoordeling van de doelmatigheid én inzicht geven in de doeltreffende toepassing van het geneesmiddel. Om een pragmatische invulling van het uitkomstenonderzoek mogelijk te maken heeft het CVZ een werkgroep Beoordeling doelmatigheid intramurale geneesmiddelen geïnstalleerd. Het doel van de werkgroep is een inhoudelijke verdieping en praktische uitwerking te geven van het beoordelingskader doelmatigheid intramurale geneesmiddelen. De focus van de werkgroep ligt op het uitkomstenonderzoek. Als resultante van de beraadslagingen van de werkgroep is deze richtinggevende Leidraad voor uitkomstenonderzoek opgesteld. 1.b. Beoordeling intramurale geneesmiddelen De bekostiging van geneesmiddelen in ziekenhuizen verloopt via de jaarlijks vastgestelde ziekenhuisbudgetten en diagnose behandel combinatie s (DBCs). De sterk stijgende kosten van de intramurale geneesmiddelen kunnen leiden tot financiële knelpunten bij ziekenhuizen waarbij de toegankelijkheid tot deze middelen onder druk zou kunnen komen te staan. De beleidsregels hebben als doel het bevorderen van gelijke toegang voor alle patiënten tot de behandeling met intramurale geneesmiddelen. Voor intramurale geneesmiddelen die zijn opgenomen in de beleidsregel ontvangt het ziekenhuis extra financiering in de vorm van 80% vergoeding van de kosten van dure geneesmiddelen en 100% van die van weesgeneesmiddelen. De NZa-beleidsregels zijn uitsluitend een bekostigingsinstrument. Opname in de beleidsregel regelt niet de wettelijke aanspraak op geneesmiddelen in ziekenhuizen. Patiënten hebben recht op geneesmiddelen conform het bepaalde in artikel 2.1 van het Besluit zorgverzekering: De inhoud en omvang van de vormen van zorg of diensten worden mede bepaald door de stand van 4

15 de wetenschap en praktijk en, bij ontbreken van een zodanige maatstaf, door hetgeen in het betrokken vakgebied geldt als verantwoorde en adequate zorg en diensten. Aanvraag opname in beleidsregel door WMG-partij Vaste beoordelingscriteria Beoordeling doelmatigheid na 3 jaar Wat is duur? Elke partij die valt onder de Wet Marktordening Gezondheidszorg (WMG) kan een aanvraag doen tot opname in de NZa-beleidsregel. Hiertoe behoren de ziekenhuizen (NVZ, NFU), beroepsgroepen (Orde), zorgverzekeraars (ZN) en patiënten (NPCF). In de praktijk doen de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de Nederlandse Federatie van Universitair medische centra (NFU) de meeste aanvragen voor respectievelijk opname van intramurale geneesmiddelen dan wel opname van weesgeneesmiddelen. Fabrikanten zijn geen officiële WMG-partij, maar zijn natuurlijk wel een belangrijke belanghebbende. Betrokkenheid van de fabrikanten in de dossiervorming en de uitvoering van het onderzoek is logisch fabrikanten beschikken immers over alle informatie die nodig was voor de registratie van het intramurale geneesmiddel en zijn gebaat bij opname van hun middel in de NZa-beleidsregel. Het CVZ beoordeelt op verzoek van de NZa de geneesmiddelen volgens vaste criteria die staan uitgewerkt in de Procedure beoordeling intramurale geneesmiddelen 5. Net als bij de extramurale geneesmiddelen dient de onderbouwing van de doelmatigheid van de intramurale geneesmiddelen te voldoen aan de Richtlijnen voor farmaco-economisch onderzoek 7. Nieuw voor deze middelen is dat het de doelmatigheid in de dagelijkse klinische praktijk betreft, waarvoor gegevens uit additioneel onderzoek zijn verkregen. De beoordeling van de doelmatigheid vindt dan ook pas na drie jaar plaats. Dit in tegenstelling tot de beoordeling van de extramurale middelen die meestal eenmalig, meteen na registratie plaatsvindt ten behoeve van de vergoeding via opname in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). 1.c. Dure intramurale geneesmiddelen en weesgeneesmiddelen Wat verstaan we onder een duur intramuraal geneesmiddel? Het kostencriterium voor de tijdelijke opname van intramurale geneesmiddelen in de beleidsregel dure geneesmiddelen is als volgt gedefinieerd: De totale kosten van het geneesmiddel dienen op macroniveau tenminste 0,5% te bedragen van de totale geneesmiddelenkosten op maconiveau bij de in de reikwijdte van deze beleidsregel genoemde zorgaanbieders, met uitzondering van revalidatie inrichtingen volgens de definitie in deze beleidsregel, tevens op basis van de Financiële statistiek ziekenhuizen Prismant, rubriek 4621). Bij het vaststellen van de macro geneesmiddelkosten zullen de kosten van geneesmiddelen, zoals opgenomen in de beleidsregels dure geneesmiddelen en weesgeneesmiddelen, 5

16 Operationalisatie kostencriterium Weesgeneesmiddel Operationalisatie kostencriterium weesgeneesmiddel T=0 beoordelingen vanaf 2006 niet meetellen in het totaalbedrag. 2 De operationalisatie van het kostencriterium in de praktijk is als volgt. Een intramuraal geneesmiddel is duur als de kosten van het geneesmiddel minimaal 2,5 miljoen euro op jaarbasis zijn. Een weesgeneesmiddel is een geneesmiddel dat door de Europese registratie-autoriteit EMEA een speciale status als weesgeneesmiddel heeft gekregen. Weesgeneesmiddelen of orphan drugs zijn geneesmiddelen die bestemd zijn voor de diagnose, preventie of behandeling van zeldzame aandoeningen. In Europa is een ziekte zeldzaam indien niet meer dan 5 op de inwoners in de Europese Unie deze aandoening hebben. Dat betekent voor Nederland dat maximaal patiënten deze aandoening hebben. De intramurale weesgeneesmiddelen betreffen over het algemeen indicaties waarvoor veel minder patiënten zijn, we spreken dan ook wel over ultra orhan drugs. Het kostencriterium voor tijdelijke opname van een weesgeneesmiddel in de beleidsregel weesgeneesmiddelen in academische ziekenhuizen is als volgt gedefinieerd: Uitsluitend academische ziekenhuizen komen voor nacalculatie van een weesgeneesmiddel in aanmerking en alleen als de uitgaven aan dat weesgeneesmiddel op basis van de geprognosticeerde kosten hoger zijn dan de financiële grens van 5% van de gemiddelde geneesmiddeluitgaven van de academische ziekenhuizen. Bij het vaststellen van de geneesmiddelkosten zullen de kosten van geneesmiddelen zoals opgenomen in de beleidsregels dure geneesmiddelen in ziekenhuizen en weesgeneesmiddelen, niet meetellen in het totaalbedrag. 3 Operationalisatie van het kostencriterium in de praktijk laat zien dat het bedrag momenteel in de orde van grootte van euro per jaar ligt. Sinds 1 januari 2006 heeft de Commissie Farmaceutische Hulp (CFH) van het CVZ voor 33 geneesmiddelen een eerste beoordeling op t=0 uitgevoerd (zie bijlage II voor een overzicht). In acht gevallen betrof de aanvraag een weesgeneesmiddel. Voor 31 van deze middelen is positief geadviseerd aan de NZa. De opname in de beleidsregel was mogelijk gezien de therapeutische meerwaarde, de kostenprognose en de voldoende uitgewerkte vraagstelling doelmatigheidstoets. In twee gevallen was het advies negatief; in het ene geval was geen sprake van een therapeutische meerwaarde, in het andere geval voldeed het geneesmiddel niet aan het door de NZa gehanteerde kostencriterium. Zoals u ziet in bijlage 2, betrof één van deze eerste beoordelingen de aanvraag tot tijdelijke opname van een weesgeneesmiddel in de beleidsregel dure geneesmiddelen. Dit is mogelijk. Het kan een overweging zijn als de 6

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen NVTAG Symposium Juridische kaders van HTA 7 juni 2007 Koosje van Lessen Kloeke k.vanlessenkloeke@leijnseartz.com 1 Inleiding -Welke partijen

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-2017

BELEIDSREGEL BR/CU-2017 BELEIDSREGEL BR/CU-2017 Dure Geneesmiddelen Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Voorwaarden voor vergoeding

Voorwaarden voor vergoeding Voorwaarden voor vergoeding Introductie in de procedures voor de aanvraag van een DBC. Mr. Ron de Graaff 12 maart 2008 Vergoeding medische technologie Extramuraal (Regeling Hulpmiddelen) AWBZ gefinancierde

Nadere informatie

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg NFK Staat voor mensen geraakt door kanker Pauline Evers, beleidsmedewerker 15 november 2013 Nationaal plan En nu? DOEL-workshop Implementatie van het nationaal plan

Nadere informatie

In dit reglement staat beschreven wat de opdracht van de adviescommissie is, hoe de commissie is samengesteld en welke werkwijze ze hanteert.

In dit reglement staat beschreven wat de opdracht van de adviescommissie is, hoe de commissie is samengesteld en welke werkwijze ze hanteert. Reglement adviescommissie add-on Geneesmiddelen Versie 1.0: 20 november 2014 1. Inleiding De Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra (NFU), Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ),

Nadere informatie

Decision making in drug reimbursement

Decision making in drug reimbursement Decision making in drug reimbursement Margreet Franken Samenvatting Samenvatting 211 Introductie De gemiddelde levensverwachting neemt toe in veel landen. Dit gaat gepaard met stijgende kosten, waardoor

Nadere informatie

Rol kosteneffectiviteit bij besluitvorming basispakket. Patrick Kruger Geneesmiddelen en medische technologie, VWS mei 2012

Rol kosteneffectiviteit bij besluitvorming basispakket. Patrick Kruger Geneesmiddelen en medische technologie, VWS mei 2012 Rol kosteneffectiviteit bij besluitvorming basispakket Patrick Kruger Geneesmiddelen en medische technologie, VWS mei 2012 Agenda Historie Kosteneffectiviteitsratio s binnen beleid Trends en kosten (per

Nadere informatie

Voorbeeld adviesrapport MedValue

Voorbeeld adviesrapport MedValue Voorbeeld adviesrapport MedValue (de werkelijke naam van de innovatie en het ziektebeeld zijn verwijderd omdat anders bedrijfsgevoelige informatie van de klant openbaar wordt) Dit onafhankelijke advies

Nadere informatie

Formulier verstrekking advies aan NZa over Nederlandse Zorgautoriteit wijzigingsverzoek add-on geneesmiddelenlijst

Formulier verstrekking advies aan NZa over Nederlandse Zorgautoriteit wijzigingsverzoek add-on geneesmiddelenlijst Formulier verstrekking advies aan NZa over Nederlandse Zorgautoriteit wijzigingsverzoek add-on geneesmiddelenlijst versie 1 Met ingang van 1 januari 2015 vraagt de NZa advies aan vertegenwoordigers van

Nadere informatie

Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden

Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden Rapport Fluorideapplicaties bij jeugdige verzekerden Op 22 november 2011 uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over?

Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over? Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over? Joris Uges Haga Ambassade 8-september 2015 waardecreatie in de zorg 2 Uit onderzoek blijkt dat de lancering van nieuwe geneesmiddelen tussen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van de Wet marktordening gezondheidszorg;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van de Wet marktordening gezondheidszorg; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 16992 23 juni 2015 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 16 juni 2015, kenmerk 776212-137548-MC,

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle

Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle Algemeen Controleplan 2016 AO/IC controle Materiële Controle Menzis Zorgkantoor Datum Auteur Status Versie Bestand Afdrukdatum 22 februari 2016 Martin Eising Definitief 1.0 Controleplan 2016 AO IC controle

Nadere informatie

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik)

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Ingrid van der Eijk Market Access Manager NIA Symposium, 27 maart 2014 Takeda Nederland bv Vergoeding van dure geneesmiddelen hoe werkt dat?

Nadere informatie

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ

Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Onderzoeksrapport Rolstoelen AWBZ Gevolgen van artikel 15 BZA-AWBZ Op 19 juni 2006 uitgebracht aan het hoofd van de afdeling Geschillen van het College voor zorgverzekeringen Uitgave College voor zorgverzekeringen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

AWBZ en tandheelkundige hulp

AWBZ en tandheelkundige hulp CVZ 75/14 ONTWERP Rapport AWBZ en tandheelkundige hulp Op.. april 2003 uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk Directie Zorgmarkten Cure 0900 770 70 70 vragencure@nza.nl CI/13/9c

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk Directie Zorgmarkten Cure 0900 770 70 70 vragencure@nza.nl CI/13/9c Aan de Raad van Bestuur en collectieven van medisch specialisten van Algemene ziekenhuizen (010) Categorale ziekenhuizen (011) Academische ziekenhuizen (020) Revalidatie-instellingen (100) Dialysecentra

Nadere informatie

ACP 32/5 + 9 bijlagen Agendapunt 4

ACP 32/5 + 9 bijlagen Agendapunt 4 ACP 32/5 + 9 bijlagen Agendapunt 4 2012052446 ACP- juni 2012 Agendapunt 4 Titel advies: Advies ranibizumab (Lucentis ) bij de indicatie neovasculaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie Projectleider CVZ

Nadere informatie

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Datum 13 maart 2015 GVS rapport 15/04 dulaglutide (Trulicity )

Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG. Datum 13 maart 2015 GVS rapport 15/04 dulaglutide (Trulicity ) > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG 0530.2015030019 Zorginstituut Nederland Pakket Eekholt 4 1112 XH Diemen Postbus

Nadere informatie

BELEIDSREGEL AL/BR Overheveling GGZ budget AWBZ-Zvw

BELEIDSREGEL AL/BR Overheveling GGZ budget AWBZ-Zvw BELEIDSREGEL Overheveling GGZ budget AWBZ-Zvw Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

Leidraad wijziging acuut zorgaanbod Midden-Nederland

Leidraad wijziging acuut zorgaanbod Midden-Nederland Leidraad wijziging acuut zorgaanbod Midden-Nederland APRIL 2015 1. Inleiding Het doel van het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) is het borgen en optimaliseren van de beschikbaarheid, de bereikbaarheid

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-7047

BELEIDSREGEL BR/CU-7047 BELEIDSREGEL Eerstelijns psychologische zorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef, en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

Market access intramuraal en extramuraal in de praktijk

Market access intramuraal en extramuraal in de praktijk PRONK & VAN WOUDENBERG Health Care Consultancy Market access intramuraal en extramuraal in de praktijk Ilse van Woudenberg Market Access Director/Partner NVFM 19 november 2015 2 Agenda Twee verschillende

Nadere informatie

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Mei 2014 Aanleiding Het CVZ beschrijft in het Rapport geneeskundige GGZ deel 2 de begrenzing

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 13 september 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 13 september 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

De Nederlandse Zorgautoriteit heeft met inachtneming van Hoofdstuk 4, paragrafen 4.2 en 4.4, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg),

De Nederlandse Zorgautoriteit heeft met inachtneming van Hoofdstuk 4, paragrafen 4.2 en 4.4, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), PRESTATIE- EN TARIEFBESCHIKKING DOT Nummer Datum inwerkingtreding Datum beschikking 1 januari 2015 22 juli 2014 Geldig tot Behandeld door 1 januari 2016 directie Zorgmarkten Cure De Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

De inspectie zal haar toezichtbeleid bij brief communiceren aan VWS en betrokken partijen alsmede aan het zorgveld via de IGZ website.

De inspectie zal haar toezichtbeleid bij brief communiceren aan VWS en betrokken partijen alsmede aan het zorgveld via de IGZ website. > Retouradres Postbus 2680 3500 GR Utrecht Stadsplateau 1 3521 AZ Utrecht Postbus 2680 3500 GR Utrecht T 088 120 50 00 F 088 120 50 01 www.igz.nl Onderwerp Toezichtbeleid IGZ Nadere toelichting richtlijn

Nadere informatie

Geneesmiddelen met een therapeutische minderwaarde ten opzichte van andere in het pakket opgenomen behandelmogelijkheden. Hiervan is sprake indien

Geneesmiddelen met een therapeutische minderwaarde ten opzichte van andere in het pakket opgenomen behandelmogelijkheden. Hiervan is sprake indien Criteria voor beoordeling therapeutische waarde 1. Inleiding De Wetenschappelijke Adviesraad (WAR) beoordeelt geneesmiddelen met een tweeledig doel. Enerzijds is dat het geven van een duidelijke plaatsbepaling

Nadere informatie

Geneesmiddelen tegen kanker, duur(zaam)?

Geneesmiddelen tegen kanker, duur(zaam)? Geneesmiddelen tegen kanker, duur(zaam)? voorjaarssymposium verpleegkundig specialisten oncologie, 24 maart 2016 Doorn Prof. dr. ir. Koos van der Hoeven Hoofd Afdeling Medische Oncologie Disclosure belangen

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CA Nationaal Programma Ouderenzorg 2014

BELEIDSREGEL CA Nationaal Programma Ouderenzorg 2014 BELEIDSREGEL Nationaal Programma Ouderenzorg 2014 Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

Aanvraag MRI door een huisarts in de Zorgverzekeringswet

Aanvraag MRI door een huisarts in de Zorgverzekeringswet Onderwerp: Samenvatting: Aanvraag voor een MRI door een huisarts in voorgeschreven situaties is zorg zoals huisartsen plegen te bieden Indien een MRI wordt aangevraagd door een huisarts voor indicaties

Nadere informatie

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken

Eindopdracht Verbeterplan zorg aan chronisch zieken OEFENTOETS 2 Dit document bevat een uitwerking van de eindopdracht behorende bij de Praktijkcursus Gezondheidszorg, namelijk het schrijven van een verbeterplan voor de zorg aan chronisch zieke patiënten

Nadere informatie

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw.

2. De dieetadvisering die vergoed wordt op basis van dit standpunt over artikel 2.6 lid 7 Bzv, valt onder het verplichte eigen risico binnen de Zvw. 2012095565 DE UITVOERING VAN ARTIKEL 2.6 lid 7 Bzv In het bijgevoegde standpunt legt CVZ artikel 2.6 lid 7 Bzv uit. Op 1 januari 2012 is de omschrijving van de prestatie 'dieetadvisering' in het Besluit

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5094

BELEIDSREGEL BR/CU-5094 BELEIDSREGEL Dyslexiezorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels vast met betrekking

Nadere informatie

Uniformering regeling waskosten AWBZ-instellingen

Uniformering regeling waskosten AWBZ-instellingen Uniformering regeling waskosten AWBZ-instellingen Op 8 oktober 2007 uitgebracht aan de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer Uitgave Volgnummer Afdeling Auteur College

Nadere informatie

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen December 2012 1. Inleiding In de algemene programmatekst Kwaliteit van Zorg zijn drie programmalijnen

Nadere informatie

Onderwerp: Achmea Voorschrijf Flits 1 Het voorschrijven van generieke statines

Onderwerp: Achmea Voorschrijf Flits 1 Het voorschrijven van generieke statines & GEZONDHEID Achmea divisie Zorg & Gezondheid, Postbus 19, 3800 HA Amersfoort Storkstraat 12 3833 LB Leusden www.achmeazorg.nl Aan: Raad van Bestuur Datum: Juli 2014 : Onderwerp: Achmea Voorschrijf Flits

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere taken van gemeenschappelijk

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 juni 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 juni 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EH Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 248 Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs) Nr. 44 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Klinische bewijsvoering van ondergeschoven kindje tot pijler van nieuw hulpmiddelenbeleid. Koen van der Kroef Directie GMT

Klinische bewijsvoering van ondergeschoven kindje tot pijler van nieuw hulpmiddelenbeleid. Koen van der Kroef Directie GMT Klinische bewijsvoering van ondergeschoven kindje tot pijler van nieuw hulpmiddelenbeleid Koen van der Kroef Directie GMT Inhoud a. Waar komen we vandaan? b. Ontwikkelingen/Trendanalyse c. Conclusie/boodschap

Nadere informatie

Zorginstituut Nederland

Zorginstituut Nederland > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Algemene Rekenkamer t.a.v. drs. C.C.M. Vendrik, wnd voorzitter Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA DEN HAAG Betreft 2740.2015036391 Reactie op het Conceptrapport

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR-REG-17107

BELEIDSREGEL BR-REG-17107 BELEIDSREGEL Prestatiebeschrijvingen voor ergotherapie j/( Nederlandse / Zorgautoriteit Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef, en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt

Nadere informatie

BELEIDSREGEL CA-BR-1517a. Experiment regelarme instellingen Wlz. Bijlage 17 bij circulaire Care/AWBZ/14/10c

BELEIDSREGEL CA-BR-1517a. Experiment regelarme instellingen Wlz. Bijlage 17 bij circulaire Care/AWBZ/14/10c Bijlage 17 bij circulaire Care/AWBZ/14/10c BELEIDSREGEL Experiment regelarme instellingen Wlz Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de

Nadere informatie

Deze regeling is van toepassing op zorgaanbieders die dyslexiezorg 1 als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet (Zvw) leveren.

Deze regeling is van toepassing op zorgaanbieders die dyslexiezorg 1 als omschreven bij of krachtens de Zorgverzekeringswet (Zvw) leveren. REGELING Tijdelijke regeling dyslexiezorg Gelet op: de artikelen 37, 38, 62 en 68 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg); de beleidsregel Dyslexiezorg, kenmerk BR/CU-5076; de regeling Declaratiebepalingen

Nadere informatie

Datum 16 september 2016 Betreft Beleidsdoorlichting artikel 2.2. Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg

Datum 16 september 2016 Betreft Beleidsdoorlichting artikel 2.2. Toegankelijkheid en betaalbaarheid van de zorg > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Kostprijsberekening geriatrische revalidatiezorg

Kostprijsberekening geriatrische revalidatiezorg BELEIDSREGEL Kostprijsberekening geriatrische revalidatiezorg Ingevolge artikel 57, eerste lid, sub b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/REG Experiment regelarme instellingen Wlz. Grondslag

BELEIDSREGEL BR/REG Experiment regelarme instellingen Wlz. Grondslag BELEIDSREGEL Experiment regelarme instellingen Wlz Grondslag Gelet op artikel 57, eerste lid, onderdelen b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)

Nadere informatie

29282 Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Den Haag, 22 april 2013.

29282 Arbeidsmarktbeleid en opleidingen zorgsector. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal. Den Haag, 22 april 2013. 32393 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg en enkele andere wetten in verband met de aanvulling met instrumenten voor bekostiging (Wet aanvulling instrumenten bekostiging WMG) 29282 Arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

drempelbedrag van 700,. Bij het leveren van geneesmiddelen dient sprake te zijn van rationele farmacotherapie.

drempelbedrag van 700,. Bij het leveren van geneesmiddelen dient sprake te zijn van rationele farmacotherapie. Bijlage 17 bij circulaire Care/AWBZ/14/04c BELEIDSREGEL Extreme kosten zorggebonden materiaal en geneesmiddelen Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

a. Deze beleidsregel is van toepassing op zorg als bedoeld in artikel 1 sub b van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg).

a. Deze beleidsregel is van toepassing op zorg als bedoeld in artikel 1 sub b van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg). BELEIDSREGEL Innovatie ten behoeve van nieuwe zorgprestaties 1. Algemeen a. Deze beleidsregel is van toepassing op zorg als bedoeld in artikel 1 sub b van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg). Dit

Nadere informatie

SGE70\'DHEID ^ SEP.20B SCANPLAZA

SGE70\'DHEID ^ SEP.20B SCANPLAZA Nederlandse Zorgautoriteit Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport mevrouw drs. E.L Schippers Postbus 20350 W 0 L K SGE70\'DHEID ^ SEP.20B Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502

Nadere informatie

NADERE REGEL NR/CU-540

NADERE REGEL NR/CU-540 NADERE REGEL Tijdelijke regeling dyslexiezorg Gelet op de artikelen 37, 38, 62 en 68 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), heeft de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de volgende regeling vastgesteld:

Nadere informatie

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige

Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties. De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige Onderwerp: Samenvatting: Soort uitspraak: Diagnostische technieken door optometristen gehanteerd behoren tot te verzekeren prestaties De optometrist verricht diagnostiek in de oogheelkundige zorg. Een

Nadere informatie

Regeling gezamenlijke aanlevering ZZP-opgave

Regeling gezamenlijke aanlevering ZZP-opgave REGELING Gezamenlijke aanlevering ZZP-opgave Regeling gezamenlijke aanlevering ZZP-opgave Gelet op de artikelen 61, 62 en 68 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) heeft de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Pakketbeheer weesgeneesmiddelen. Datum 26 oktober 2015 Status Definitief

Pakketbeheer weesgeneesmiddelen. Datum 26 oktober 2015 Status Definitief Pakketbeheer weesgeneesmiddelen Datum 26 oktober 2015 Status Definitief Colofon Volgnummer 2015010627 Contactpersoon Afdeling mw. drs. A.J. Link en mw. drs. P. Pasman +31 (0)20 797 86 47 Geneesmiddelenzorg

Nadere informatie

d. De geldigheidsduur van de onderstaande beleidsregel verandert van onbepaald in tot en met 31 december 2009 : Beleidsregel met kenmerk CI-1099.

d. De geldigheidsduur van de onderstaande beleidsregel verandert van onbepaald in tot en met 31 december 2009 : Beleidsregel met kenmerk CI-1099. BELEIDSREGEL Dure Geneesmiddelen 1. Algemeen a. De Raad van Bestuur van de Nederlandse Zorgautoriteit (hierna: NZa) heeft deze beleidsregel vastgesteld, gelet op artikel 57 van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

LEIDRAAD WIJZIGING ACUUT ZORGAANBOD 2.0

LEIDRAAD WIJZIGING ACUUT ZORGAANBOD 2.0 LEIDRAAD WIJZIGING ACUUT ZORGAANBOD 2.0 November 2015 1. Inleiding Het doel van het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) is het borgen en optimaliseren van de beschikbaarheid, de bereikbaarheid en

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Arib (PvdA) over het nut van de griepprik (2011Z20885).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Arib (PvdA) over het nut van de griepprik (2011Z20885). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 30 79 11 F 070 30

Nadere informatie

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting

Bezoekadres Kenmerk Bijlage(n) Samenvatting > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 17356 27 augustus 2012 Aanwijzing van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van 17 augustus 2012, MC-U-3125844,

Nadere informatie

Kwaliteit en doelmatigheid van voorschrijven van medicijnen. Rob Essink, apotheker MPH, 28 maart 2013

Kwaliteit en doelmatigheid van voorschrijven van medicijnen. Rob Essink, apotheker MPH, 28 maart 2013 Kwaliteit en doelmatigheid van voorschrijven van medicijnen Rob Essink, apotheker MPH, 28 maart 2013 Inhoud presentatie 1. Het Instituut voor Verantwoord Medicijngebruik 2. Monitoren voorschrijfgedrag,

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nederlandse Zorgautoriteit inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere

Nadere informatie

Uw brief van Uw kenmerk Datum 11 januari 2008 Farmatec/FZ februari 2008

Uw brief van Uw kenmerk Datum 11 januari 2008 Farmatec/FZ februari 2008 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Uw brief van Uw kenmerk Datum 11 januari 2008 Farmatec/FZ-2825521 20 februari 2008 Ons kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer

Nadere informatie

Inhoud. Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot

Inhoud. Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot Onderzoek naar potentiële besparingen van innovatieve complexe wondzorg September 2014 Transform to the power of digital Inhoud Doel en uitgangspunten Aanpak en gegevensverzameling Resultaten Tot slot

Nadere informatie

Controleprotocol. geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013. - Nacalculatie DBC s GRZ. - Oude parameters. - vaststelling verrekenbedrag 2013

Controleprotocol. geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013. - Nacalculatie DBC s GRZ. - Oude parameters. - vaststelling verrekenbedrag 2013 Controleprotocol geriatrische revalidatiezorg (GRZ) 2013 - Nacalculatie DBC s GRZ - Oude parameters - vaststelling verrekenbedrag 2013 Ten behoeve van de uit te voeren controle door externe accountant

Nadere informatie

Deze beleidsregel regelt het aanvragen van een vergoeding voor kleinschalige experimenten met AWBZ-zorg gericht op ketenzorg dementie.

Deze beleidsregel regelt het aanvragen van een vergoeding voor kleinschalige experimenten met AWBZ-zorg gericht op ketenzorg dementie. Bijlage 10 bij circulaire AWBZ/CARE/11/9c BELEIDSREGEL Ketenzorg dementie Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse

Nadere informatie

Analyse declaratiegegevens hoofdbehandelaarschap

Analyse declaratiegegevens hoofdbehandelaarschap Analyse declaratiegegevens hoofdbehandelaarschap Inhoudsopgave 1. Samenvatting 3 2. Inleiding 4 2.1 Doel van het onderzoek 4 2.2 Aanpak onderzoek 4 2.3 Data onderzoek 5 2.4 Datakwaliteit 7 2.5 Bespreking

Nadere informatie

Richtlijnen onderbouwing vergelijkende claims

Richtlijnen onderbouwing vergelijkende claims Richtlijnen onderbouwing vergelijkende claims (Uitwerking art. 5.8 sub g Gedragscode Geneesmiddelenreclame) 1. Definities Voor de toepassing van deze Richtlijnen wordt onder vergelijkende claim verstaan

Nadere informatie

De overheid en zorg. Wat toetsen en waarom. Bert Boer. Competitieve waarden. Regeerakkoord over het pakket. Wat voor soort beslissingen?

De overheid en zorg. Wat toetsen en waarom. Bert Boer. Competitieve waarden. Regeerakkoord over het pakket. Wat voor soort beslissingen? De overheid en zorg Plaats datum Ik kan niet zonder jou over de haat-liefde-verhouding tussen de zorg en de overheid CVZ 19 november 2010 Waarden en belangen Toelating, verzekering, financiering, planning,

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/REG-17106

BELEIDSREGEL BR/REG-17106 BELEIDSREGEL Prestatiebeschrijvingen voor logopedie Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) beleidsregels

Nadere informatie

De prestaties en tarieven zijn van toepassing voor cliënten geïndiceerd voor of aangewezen op verblijf.

De prestaties en tarieven zijn van toepassing voor cliënten geïndiceerd voor of aangewezen op verblijf. Bijlage 19 bij circulaire Care/Wlz/15/07c BELEIDSREGEL Extreme kosten zorggebonden materiaal en geneesmiddelen Ingevolge artikel 57, eerste lid, onderdeel b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg

Nadere informatie

STANDPUNTEN ANAKINRA (VOORLOPIGE BEHANDELRICHTLIJN) Oktober 2002

STANDPUNTEN ANAKINRA (VOORLOPIGE BEHANDELRICHTLIJN) Oktober 2002 NVR map Anakinra 12-03-2003 09:36 Pagina 1 STANDPUNTEN ANAKINRA (VOORLOPIGE BEHANDELRICHTLIJN) Oktober 2002 NVR map Anakinra 12-03-2003 09:36 Pagina 2 De door de gepubliceerde richtlijnen en standpunten

Nadere informatie

Gegevens over volksgezondheid zijn essentieel voor beleid en wetenschappelijk

Gegevens over volksgezondheid zijn essentieel voor beleid en wetenschappelijk Samenvatting Effectief volksgezondheidsbeleid en succesvol wetenschappelijk volkgezondheidsonderzoek zijn beide afhankelijk van gegevens over de Nederlandse volksgezondheid. Op dit moment laat de beschikbaarheid

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/CU-5066

BELEIDSREGEL BR/CU-5066 BELEIDSREGEL Afschrijvingskosten dubieuze debiteuren curatieve GGZ Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef en onder b, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit

Nadere informatie

Advies alglucosidase alfa (Myozyme ) bij de indicatie ziekte van Pompe Op basis van het herbeoordelingsrapport van de CFH

Advies alglucosidase alfa (Myozyme ) bij de indicatie ziekte van Pompe Op basis van het herbeoordelingsrapport van de CFH Rapport Advies alglucosidase alfa (Myozyme ) bij de indicatie ziekte van Pompe Op basis van het herbeoordelingsrapport van de CFH Op xx xx xxxx uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

Macrobeheersinstrument geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2017

Macrobeheersinstrument geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2017 NADERE REGEL Macrobeheersinstrument geneeskundige geestelijke gezondheidszorg 2017 Gelet op de artikelen 36, 62 en 68 van de Wet marktordening gezondheidszorg besluit de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa)

Nadere informatie

Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma. Hedwig Blommestein

Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma. Hedwig Blommestein Uitkomstenonderzoek in non-hodgkin lymphoma ~Kansen en uitdagingen~ Hedwig Blommestein Inleiding Inhoud presentatie Uitkomstenonderzoek Casus rituximab maintenance Achtergrond Resultaten t Conclusie Uitkomstenonderzoek

Nadere informatie

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling.

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Rapport Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Auteurs: F.J.M. van Leerdam 1 K. Kooijman 2 F. Öry 1 M. Landweer 3 1: TNO Preventie en Gezondheid Postbus

Nadere informatie

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak

Inhuur in de Kempen. Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden. Onderzoeksaanpak Inhuur in de Kempen Eersel, Oirschot en Reusel-De Mierden Onderzoeksaanpak Rekenkamercommissie Kempengemeenten 21 april 2014 1. Achtergrond en aanleiding In gemeentelijke organisaties met een omvang als

Nadere informatie

ANONIEM BINDEND ADVIES

ANONIEM BINDEND ADVIES ANONIEM BINDEND ADVIES Partijen : A te B tegen C te D en E te F Zaak : EU/EER, geneeskundige zorg, operatieve curettage zweetklieren bij hyperhidrosis, Hydrex-apparaat Zaaknummer : 2010.02245 Zittingsdatum

Nadere informatie

BESLISSING OP BEZWAAR

BESLISSING OP BEZWAAR BESLISSING OP BEZWAAR 112222-167609 Bij brief van 18 december 2014, die is ingekomen bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) op 19 december 2014, is door de gezamenlijke zorgverzekeraars (bezwaarden) bezwaar

Nadere informatie

GEZONDHEIDSENQUETE 2013

GEZONDHEIDSENQUETE 2013 GEZONDHEIDSENQUETE 2013 RAPPORT 3: GEBRUIK VAN GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSDIENSTEN Sabine Drieskens, Lydia Gisle (ed.) Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Operationele Directie Volksgezondheid en surveillance

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport T.a.v. mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11

Nadere informatie

DE NEDERLANDSE STRATEGIE TEN AANZIEN VAN DE ZELDZAME ZIEKTES. Algemeen

DE NEDERLANDSE STRATEGIE TEN AANZIEN VAN DE ZELDZAME ZIEKTES. Algemeen DE NEDERLANDSE STRATEGIE TEN AANZIEN VAN DE ZELDZAME ZIEKTES Algemeen Dit document geeft invulling aan de AANBEVELING van de RAAD (de Raad van Europese ministers van Volksgezondheid) van juni 2009 over

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 29 248 Invoering Diagnose Behandeling Combinaties (DBCs) Nr. 239 Ontvangen ter Griffie op 2 oktober 2012. Het besluit tot het doen van een aanwijzing

Nadere informatie

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid

Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Onderzoek naar de evalueerbaarheid van gemeentelijk beleid Plan van aanpak Rekenkamer Maastricht februari 2007 1 1. Achtergrond en aanleiding 1 De gemeente Maastricht wil maatschappelijke doelen bereiken.

Nadere informatie

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd.

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd. MEMO 23 februari 2009 Inleiding In diverse overleggen tussen de accountantskantoren werkzaam in de sector zorgverzekeringen is aan de orde geweest in hoeverre voor 2008 de accountants door middel van opname

Nadere informatie

2016D21474. Lijst van vragen

2016D21474. Lijst van vragen 2016D21474 Lijst van vragen De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer inzake het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek

Nadere informatie

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Position paper Speerpunten Nefemed over voorwaardelijke toelating Innovatie is belangrijk voor verbetering van de kwaliteit van zorg in Nederland; De regeling

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft als doel kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen bij iedere uroloog ten gunste van iedere patiënt.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars September 2015 Utrecht 1 Handreiking zorgvraagzwaarte-indicator GGZ; Voor GGZinstellingen en zorgverzekeraars

Nadere informatie

BELEIDSREGEL BR/REG-17105

BELEIDSREGEL BR/REG-17105 BELEIDSREGEL Prestatiebeschrijvingen voor oefentherapie Ingevolge artikel 57, eerste lid, aanhef, en onder b en c, van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse zorgautoriteit (NZa)

Nadere informatie