Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding"

Transcriptie

1 Biologische agentia bij waterschappen Algemene inleiding

2 Afbakening van de Toolboxmeeting Definities (toolbox, onderwerp)..... Doel / doelgroep Afbakening Tijdsduur en frequentie Benodigde middelen

3 Uniforme opbouw Taken en functies Herkenning nut en noodzaak Risico & (praktische) maatregelen Relatie met eigen praktijk

4 Onderverdeling 4 toolboxen Toolbox: Werken in het groen Werken met oppervlakte water Werken met afvalwater Werken met kadavers & zieke dieren

5 Biologische agentia bij buitenwerkzaamheden Werken in het groen

6 Taken en functies Situatie Werken in groen Voorbeeld functies (niet limitatief) Medewerkers groen Onderhoudsmedewerkers, Installatiemonteurs, Muskusrattenbestrijders, Inspecteurs / handhavers, Monsternemers Toezichthouders Risico o.a. ziekte van lyme, lintwormen, q-koorts, eikenprocessierups

7 Belangrijkste maatregelen bij het werken in het groen 1. Bij werkzaamheden rekening houden met seizoenen 2. Instructie geven over risico s 3. Persoonlijke beschermingsmiddelen Persoonlijke hygiëne maatregelen Lange en goed sluitende kleding Hulpmiddel (bijv tekenpen) Gebruik van anti-insectenmiddel

8 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Ziekte van Lyme: Veroorzaker: een teek.. Symptomen..... Maatregelen..... Een teek verwijderen...

9 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Eikenprocessierups De eikenprocessierups vormt iedere zomer terugkerende plaag in een groot deel van Nederland. Herkenning rups en nesten.... Risico s en maatregelen..... Contact met de rupsen/brandharen.. Bestrijding van de rupsen/brandharen.

10 Relatie met praktijk Casus: - Wie heeft recentelijk een tekenbeet gehad? Hoe is toen gehandeld? - Heeft iemand recentelijk eikenprocessierupsen zien? En toen?

11 Samenvatting risico s Belangrijkste risico's Besmetting ziekte van Lyme Eikenprocessierups Herkennen Tekenbeet met rode ring (niet altijd) Huiduitslag (eiken processierups) Belangrijkste maatregelen Vermijd (zoveel mogelijk) contact Sluitende kleding PBM s (tekentang) anti-insectenmiddel (voorzichtigheid geboden)

12 Verdiepende info Arbocatalogus biologische agentia filmpjes over teken -> RIVM.nl (

13 Vragen?

14

15 Definities Definitie biologische agentia: micro-organisme, celculturen en menselijke endoparasieten, al dan niet genetische gemodificeerd, die infecties, allergie of toxiciteit kunnen veroorzaken Voorbeelden: - Ziek van Lyme: werken in het groen - Tularemie : werken met kadavers / zieke dieren - Ziekte van Weil : werken in/met oppervlakte water.

16 Doel van deze instructie Doel Herkennen van situaties en informatie geven over de belangrijkste risico's en maatregelen. Koppeling maken met werkzaamheden uit de praktijk. Herhalen van grootste risico s en belangrijkste maatregelen Doelgroep Alle medewerkers van waterschappen die tijdens hun werkzaamheden risico lopen in aanraking te komen met biologische agentia.

17 Doelgroepen Indicatieve lijst taken en functies volgens arbocatalogus waterschappen: Situatie Voorbeeld functies Risico Werken in groen Medewerkers groen, onderhoudsmedewerkers, toezichthouders, muskusrattenbestrijders o.a. ziekte van lyme Kadavers of zieke dieren Muskusrattenbestrijders, buitendienstmedewerkers, onderhoudsmonteurs o.a. botulisme, q-koorts Oppervlakte water Onderhoudsmedewerkers, inspecteurs, landmeters Blootstelling blauwalg Weil Botulisme

18 Afbakening, tijdsduur en frequentie Afbakening De toolbox is bedoeld om medewerkers bewust te maken over het risico biologische agentia en te informeren over maatregelen die het waterschap hier tegen genomen heeft. Tijdsduur 20 á 30 minuten Frequentie De werkgroep adviseert om jaarlijks een toolboxmeeting te houden (geen wettelijke verplichting)

19 Benodigde middelen Computer/laptop Beamer Projectiescherm Hand-outs van de toolbox

20 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Ziekte van Lyme: Veroorzaker: een teek Een spinachtig beestje van 1 tot 3 millimeter Leeft van het bloed van mensen en dieren. Leeft in hoog gras en struikgewas van bossen, in akkerranden, duinen, weilanden, heidegebieden, parken, tuinen en bij sloten. Worden actief bij een temperatuur boven de acht graden Celsius. (periode maart tot en met oktober) Teken hechten zich aan voorbijkomende mensen of dieren. (warm en vochtige plekje achter de oren, in de liezen, knieholtes of oksels, onder horlogebandje etc.).

21 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Ziekte van Lyme Als een teek langer dan 24 uur heeft vastgezeten ontstaat in 50% van de gevallen na 3 dagen tot 3 maanden na de beet een rode kring rond de plaats van de beet. Ook griepachtige verschijnselen kunnen voorkomen, zoals hoofdpijn, koorts of gewrichtspijn. Soms verdwijnen de verschijnselen spontaan. Als de ziekte van Lyme niet tijdig wordt ontdekt, kan iemand chronische huidaandoeningen of ernstige gewrichtsklachten krijgen. Wordt de ziekte van Lyme tijdig ontdekt, dan is deze goed te genezen met antibiotica. Mensen kunnen elkaar niet besmetten. Ook het verwijderen van een teek bij mens of dier levert geen besmettingsgevaar op.

22 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Ziekte van Lyme: Maatregelen Draag kleding die de huid bedekt. Smeer de onbedekte huid in met anti-insectenmiddel spray eventueel schoenen, broek en sokken in met een middel met DEET (lees hiervan goed de aanwijzingen op de verpakking). Neem in een tekenrijke omgeving altijd iets mee waarmee de teek te verwijderen is. Tekenpen of een puntige pincet Vermijd dichte begroeiing en struikgewas Als u in een tekenrijke omgeving aan het werk bent geweest: controleer altijd uw lichaam op teken, vooral op de warme en vochtige plekjes. Een spiegel is hierbij een handig hulpmiddel. Verwijder een teek zo snel mogelijk. Als het verwijderen binnen 24 uur lukt, heeft de tekenbeet vrijwel zeker geen gevolgen. Let tot drie maanden na de beet op ziekteverschijnselen, bijvoorbeeld griepachtige klachten of een rode ring om de plaats van de beet.

23 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Ziekte van Lyme : Een teek verwijderen Neem een pincet waarmee de teek goed vast te pakken is. Dit is een speciaal tekenpincet of een puntig pincet. Pak de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast en trek voorzichtig. Soms breekt de teek af en blijft er een stukje van de monddelen van de teek achter. Dit kan geen kwaad en verdwijnt vanzelf uit het wondje. Ontsmet het wondje met 70% alcohol, jodiumtinctuur of zalf. Noteer de datum en de plaats op de lichaam van de tekenbeet. Zorg dat u deze datum altijd weer terug kunt vinden. De huisarts kan de datum nodig hebben voor zijn onderzoek. Ga naar de huisarts als (3e dag tot 3 maanden) na de tekenbeet: Een rode vlek ontstaat die steeds groter wordt; Een grieperig gevoel ontstaat met koorts en spierpijn; U dubbel gaat zien of een scheef aangezicht krijgt; Gewrichtsklachten ontstaan. Nogmaals: Wordt de ziekte van Lyme tijdig ontdekt, dan is deze goed te genezen met antibiotica!!

24 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Eikenprocessierups De rups is de larve van de nachtvlinder. Deze vlinder legt haar eitjes in de toppen van eikenbomen, waar de eitjes overwinteren. Eind april, begin mei worden de rupsen geboren. Na een aantal vervellingen zijn ze volgroeid. Na de derde vervelling, meestal tussen half mei en eind juni, krijgen de rupsen brandharen. Het zijn deze brandharen die de klachten bij de mens veroorzaken. Eind juli vindt de metamorfose tot vlinder plaats. Eikenbomen met rupsen zijn te herkennen aan de nesten met dichte spinsels van vervellinghuidjes, uitwerpselen en brandharen waarin de rupsen overdag zitten. De nesten zitten vaak in de takoksels van bomen. Daarnaast zijn deze bomen vaak kaalgevreten, omdat de eikenprocessierupsen s nachts in optocht ( processie ) op zoek gaan naar voedsel: de eikenbladeren.

25 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Eikenprocessierups: Risico s Na contact met de brandharen van de eikenprocessierups kunnen na enkele uren klachten ontstaan: Pijnlijke jeuk aan de huid Huiduitslag in de vorm van bultjes of blaasjes. Irritatie van de ogen en luchtwegen (mogelijk) Braken, duizeligheid, koorts en algehele malaise (zeldzaam) Maatregelen Houdt dan afstand van de eikenbomen waarin ze zitten. Raak de rupsen en de nesten niet aan Ga niet op de grond zitten. Draag kleding met lange mouwen en broekspijpen en een gesloten kraag. LET OP: Ook oude nesten kunnen na jaren bij aanraking nog overlast veroorzaken!

26 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Eikenprocessierups: Contact met de rupsen/brandharen Brandharen zo snel mogelijk van de huid goed afspoelen met stromend water. Bij contact van brandharen met een klein stukje huid kan strippen met een stukje plakband Geïrriteerde ogen zorgvuldig uitspoelen. Voorkom krabben of wrijven, Dit bevordert de verspreiding van de brandharen en maakt de klachten erger. Tegen de jeuk kan een crème of strooisel op basis van kamfer of menthol helpen. Kleding goed te wassen en uit spoelen. In de meeste gevallen verdwijnen de klachten vanzelf in enkele dagen tot maximaal 2 weken. Bij aanhoudende of ernstige klachten is het verstandig contact op te nemen met de huisarts.

27 Instructie over de risico s bij het werken in het groen Eikenprocessierups: Bestrijding van de rupsen/brandharen Er zijn gespecialiseerde bedrijven die de rupsen bestrijden (stofzuigen, preventieve bestrijdingsmiddelen) Het preventief spuiten mag toegepast worden conform een uitzonderingsituatie onder het zilver certificaat voor Duurzaam Terreinbeheer adressen zijn op te vragen bij de gemeente of GGD Wanneer u eiken processierupsen hebt gezien: Het buitengebied: Meldt het bij de betreffende gemeente. Particulier terrein: Particuliere grondbezitters moeten zelf voor bestrijding zorgen. Waterschapsterrein: Meldt het bij de toezichthouder groenbeheer

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia: Werken met oppervlakte water 2013 v1.1

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia: Werken met oppervlakte water 2013 v1.1 Biologische agentia bij waterschappen Algemene inleiding Afbakening van de Toolboxmeeting Definities (toolbox, onderwerp)..... Doel / doelgroep......... Afbakening........... Tijdsduur en frequentie......

Nadere informatie

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia_werken met kadavers & zieke dieren 2013 v1.1

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding. Biologische agentia_werken met kadavers & zieke dieren 2013 v1.1 Biologische agentia bij waterschappen Algemene inleiding Afbakening van de Toolboxmeeting Definities (toolbox, onderwerp)..... Doel / doelgroep......... Afbakening........... Tijdsduur en frequentie......

Nadere informatie

Een teek? Pak m beet!

Een teek? Pak m beet! Een teek? Pak m beet! Informatie over teken en de ziekte van Lyme Een tekenbeet is meestal onschuldig, maar kán u ziek maken als de teek lang vastgebeten in uw huid zit. Geef de teek dus geen kans. Een

Nadere informatie

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding

Biologische agentia bij waterschappen. Algemene inleiding Biologische agentia bij waterschappen Algemene inleiding Afbakening van de Toolboxmeeting Definities (toolbox, onderwerp)..... Doel / doelgroep......... Afbakening........... Tijdsduur en frequentie......

Nadere informatie

UGP-folders. Tekenbeten

UGP-folders. Tekenbeten UGP-folders Tekenbeten Controleer de huid, na verblijf in de natuur, dagelijks zorgvuldig op de aanwezigheid van teken. Bekijk met extra aandacht de oksels, liezen, bilspleet en knieholten. Verwijder teken

Nadere informatie

Een tekenbeet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Een tekenbeet. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Een tekenbeet U bent op de Spoedeisende Hulp (SEH) geweest in verband met een tekenbeet. De arts heeft de teek verwijderd. Noteer de datum in uw agenda en controleer de volgende weken de plaats van de

Nadere informatie

Informatieblad. Veilig en gezond werken. Lyme-ziekte. bron: website RIVM

Informatieblad. Veilig en gezond werken. Lyme-ziekte. bron: website RIVM Informatieblad Lyme-ziekte Veilig en gezond werken bron: website RIVM Wat u moet weten van tekenbeten en Lyme- ziekte Iedereen die op de één of andere manier met de natuur in aanraking komt, moet rekening

Nadere informatie

De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose.

De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose. Ziekte van Lyme Borreliose, Lyme-borreliose, erythema migrans Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme is een infectieziekte. Een andere naam die ook wel eens gebruikt wordt, is borreliose. Hoe krijgt

Nadere informatie

Informatiebrief tekenbeten en Lyme

Informatiebrief tekenbeten en Lyme Informatiebrief tekenbeten en Lyme Teken Wat zijn teken? Teken lijken op kleine platte spinnetjes. Ze komen in het hele land voor in bossen, duinen, heidegebieden, beschutte weilanden, parken en tuinen.

Nadere informatie

Wat is de ziekte van Lyme?

Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme Wat is de ziekte van Lyme? De ziekte van Lyme is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. U kunt met deze bacterie besmet raken wanneer u door

Nadere informatie

Schoolkamp en Teken Beatrixschool Haarlem

Schoolkamp en Teken Beatrixschool Haarlem Schoolkamp en Teken Beatrixschool Haarlem Voorwoord Kamperen is voor de Beatrixschool al ruim 30 jaar een traditie. Een prachtige traditie vergeleken met de schoolreisjes van deze tijd. Een pretpark is

Nadere informatie

Zorg bij insectensteken en tekenbeten

Zorg bij insectensteken en tekenbeten Zorg bij insectensteken en tekenbeten Inhoud Insectensteken 3 Klachten en symptomen 3 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van insectenbeten 4 Wat kun je er zelf aan doen 5 Geneesmiddelen 5

Nadere informatie

Insectensteken en tekenbeten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Insectensteken en tekenbeten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Insectensteken en tekenbeten Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Insectensteken 3 Klachten en symptomen 3 Wanneer arts raadplegen 4 Voorkomen van

Nadere informatie

Spoedgevallen. Patiënteninformatie. EEN tekenbeet: paniek!

Spoedgevallen. Patiënteninformatie. EEN tekenbeet: paniek! Spoedgevallen Patiënteninformatie EEN tekenbeet: geen reden tot paniek! 1. Wat is een teek? Een teek is klein zwart diertje, niet veel groter dan een speldenkop. Je vindt ze vooral op lage begroeiing

Nadere informatie

Inhoud. Waar komt de teek voor? Hoe ziet een teek eruit? Levenscyclus teek. De teek op jacht

Inhoud. Waar komt de teek voor? Hoe ziet een teek eruit? Levenscyclus teek. De teek op jacht Inhoud 1.Teken en de ziekte van Lyme 2.Ervaringen en onderzoek in de sector 3.Relatie met het werk 4.Preventie Preventie van tekenbeten en de ziekte van Lyme tijdens het werk in de Bos - en Natuursector

Nadere informatie

Teken en de ziekte van Lyme Vragen & Antwoorden Informatie over teken en de ziekte van Lyme

Teken en de ziekte van Lyme Vragen & Antwoorden Informatie over teken en de ziekte van Lyme Teken en de ziekte van Lyme Vragen & Antwoorden Informatie over teken en de ziekte van Lyme Een tekenbeet is meestal onschuldig, maar kán u ziek maken als de teek langer dan 24 uur op uw huid zit. Geef

Nadere informatie

spoedgevallen informatiebrochure Een tekenbeet: geen reden tot paniek!

spoedgevallen informatiebrochure Een tekenbeet: geen reden tot paniek! spoedgevallen informatiebrochure Een tekenbeet: geen reden tot paniek! Inhoudstafel 1. Wat is een teek? 4 2. Wat doe je best na een tekenbeet? 5 3. Wat zijn de symptomen van de ziekte van Lyme? 5 4. Hoe

Nadere informatie

Struikelen, uitglijden en vallen bij waterschappen werken op/aan een technische installatie

Struikelen, uitglijden en vallen bij waterschappen werken op/aan een technische installatie Struikelen, uitglijden en vallen bij waterschappen werken op/aan een technische installatie Geopend in powerpoint is deze toolbox interactief. Klik op en u wordt in de juiste volgorde door de toolbox heen

Nadere informatie

In dit hoofdstuk komt aan de orde: Bloedneus Insectensteken Tekenbeten Kwallenbeten Tand door de lip Voorwerp in de neus Voorwerp in het oor

In dit hoofdstuk komt aan de orde: Bloedneus Insectensteken Tekenbeten Kwallenbeten Tand door de lip Voorwerp in de neus Voorwerp in het oor In dit hoofdstuk komt aan de orde: Bloedneus Insectensteken Tekenbeten Kwallenbeten Tand door de lip Voorwerp in de neus Voorwerp in het oor Uitgeslagen tand Slangenbeten Irritatie door eikenprocessierups

Nadere informatie

Struikelen, uitglijden en vallen bij waterschappen werken in het groen

Struikelen, uitglijden en vallen bij waterschappen werken in het groen Struikelen, uitglijden en vallen bij waterschappen werken in het groen Geopend in powerpoint is deze toolbox interactief. Klik op en u wordt in de juiste volgorde door de toolbox heen geleid. Klik op en

Nadere informatie

Een teek? Pak m beet! Vragen & Antwoorden Informatie over teken en de ziekte van Lyme

Een teek? Pak m beet! Vragen & Antwoorden Informatie over teken en de ziekte van Lyme Een teek? Pak m beet! Vragen & Antwoorden Informatie over teken en de ziekte van Lyme Een tekenbeet is meestal onschuldig, maar kán u ziek maken als de teek lang op uw huid zit. Geef de teek dus geen kans.

Nadere informatie

Protocol tekenbeet. Adriaan Roland Holstschool Opgesteld: februari 2013

Protocol tekenbeet. Adriaan Roland Holstschool Opgesteld: februari 2013 Protocol tekenbeet Adriaan Roland Holstschool Opgesteld: februari 2013 Inhoud Inhoud... 2 Aanleiding... 3 De ziekte van Lyme in Nederland... 4 De teek... 5 Een tekenbeet... 5 Voorkomen van tekenbeten...

Nadere informatie

Insectensteken. Mogelijke ziektes en maatregelen

Insectensteken. Mogelijke ziektes en maatregelen Insectensteken Mogelijke ziektes en maatregelen Algemene maatregelen Sommige insecten steken alleen van zonsondergang tot zonsopgang (zoals malariamuggen en zandvliegjes), maar andere insecten (zoals de

Nadere informatie

[Blaren & Teken] NUTTIGE INFORMATIE VOOR MEERDAAGSE PROGRAMMA S

[Blaren & Teken] NUTTIGE INFORMATIE VOOR MEERDAAGSE PROGRAMMA S [Blaren & Teken] NUTTIGE INFORMATIE VOOR MEERDAAGSE PROGRAMMA S Blaren Over blaren wordt soms wat aanmatigend gedaan. Laat je niets wijsmaken door andere wandelaars die menen dat zij dé oplossing hebben

Nadere informatie

Eigenlijk is een tekenbeet geen. snuitvormig orgaan vol bloed. Zo

Eigenlijk is een tekenbeet geen. snuitvormig orgaan vol bloed. Zo Tekenbeten en. Bron: ARBO Geen echte beet. In OHV nr.77 heeft al eens iets gestaan over Lyme, maar onderstaand stuk is door artsen geschreven en is, met toestemming van de Arbo Management Groep te Utrecht,

Nadere informatie

WEEKBRIEF 29ste jaargang nr. 29 15 april 2016 Reijmerweg 92 6871 HG Renkum Tel. 0317-315130 0317-843525

WEEKBRIEF 29ste jaargang nr. 29 15 april 2016  Reijmerweg 92 6871 HG Renkum Tel. 0317-315130 0317-843525 WEEKBRIEF 29ste jaargang nr. 29 15 april 2016 www.prinsesbeatrixrenkum.nl Reijmerweg 92 6871 HG Renkum Tel. 0317-315130 0317-843525 JARIGEN 20-04 Jayden, groep 4 20-04 Isa, groep 6 21-04 Sara, groep 3

Nadere informatie

Dermatologie. Lyme-borreliose / Ziekte van Lyme

Dermatologie. Lyme-borreliose / Ziekte van Lyme Dermatologie Lyme-borreliose / Ziekte van Lyme 1 Wat is Lyme-borreliose? Lyme-borreliose is een infectieziekte, die wordt veroorzaakt door de bacterie Borrelia burgdorferi. Deze bacterie wordt op de mens

Nadere informatie

Vraag en antwoord Eikenprocessierups met betrekking tot:

Vraag en antwoord Eikenprocessierups met betrekking tot: Vraag en antwoord Eikenprocessierups met betrekking tot: 1. Biologie, ecologie 2. Verspreiding 3. Gezondheidsaspecten 4. Behandeling van klachten 5. Hoe klachten te voorkomen 6. Gedragsadviezen 7. Risico

Nadere informatie

Volgende medewerker willen we graag aan u voorstellen. Ze is zeker niet nieuw voor ons, maar wel voor sommige ouders.

Volgende medewerker willen we graag aan u voorstellen. Ze is zeker niet nieuw voor ons, maar wel voor sommige ouders. Voorstelling nieuwe medewerkers Volgende medewerker willen we graag aan u voorstellen. Ze is zeker niet nieuw voor ons, maar wel voor sommige ouders. Bij de Wipneusjes: Dorien ter vervanging van Monique

Nadere informatie

Wanneer zijn teken actief. De periode dat ze voorkomen hangt sterk af van het weer. Van april tot september zijn ze zeker aanwezig.

Wanneer zijn teken actief. De periode dat ze voorkomen hangt sterk af van het weer. Van april tot september zijn ze zeker aanwezig. Teken Teken zijn kleine spinachtige beestjes die vooral in bomen en struiken zitten. Ze variëren in grootte van een halve tot enkele millimeters. Ze worden zelden groter dan een centimeter. Teken zijn

Nadere informatie

Inhoudsopgave Algemeen: Special Heroes Fitkids SO: Afsluiting thema: Gezondheid SO: Bezoek eindgroep aan de Musehof VSO: Gym

Inhoudsopgave Algemeen: Special Heroes Fitkids SO: Afsluiting thema: Gezondheid SO: Bezoek eindgroep aan de Musehof VSO: Gym Nieuwsbrief nummer 13 1 April 2014 Pagina 1 van 2 Inhoudsopgave Algemeen: Special Heroes Fitkids SO: Afsluiting thema: Gezondheid SO: Bezoek eindgroep aan de Musehof VSO: Gym Bijlage Brief week van de

Nadere informatie

Protocol ziekte van Lyme

Protocol ziekte van Lyme Versie 29 maart 2005 Concernstaf HRM Backoffice Hans Groen Aanleiding 3 De Teek 4 Verschijnselen van de ziekte 5 Behandeling van een tekenbeet 6 Preventieve maatregelen 7 Immunisatie 9 Tot slot 10 Voorbeelden

Nadere informatie

Informatieblad Zomer, milieu en gezondheid en de rol van het Bureau GMV 2011

Informatieblad Zomer, milieu en gezondheid en de rol van het Bureau GMV 2011 Informatieblad Zomer, milieu en gezondheid en de rol van het Bureau GMV 2011 Eikenprocessierups en gezondheid De eikenprocessierups is de larve van een nachtvlinder die haar eitjes legt in de toppen van

Nadere informatie

Nieuwsbrief 42 Maart - April 2008 DE WEEK VAN DE TEEK

Nieuwsbrief 42 Maart - April 2008 DE WEEK VAN DE TEEK Nieuwsbrief 42 Maart - April 2008 DE WEEK VAN DE TEEK Naar aanleiding van de internationale week van de teek (30 maart tot en met 6 april) is het interessant om de gevaren van teken op landbouwgebied even

Nadere informatie

Teek-it-easy Een spel over... teken!

Teek-it-easy Een spel over... teken! Teek-it-easy Een spel over... teken! Deelnemers Spel Begeleiding Aantal Leeftijd Doelgroep Spelsoort Duur Aantal 10 of meer 10-12 jaar JRK-groep Binnen rustig 45 min. à 1u30 1 à 2 13-15 jaar Scholen Varia

Nadere informatie

bètavakken, VMBO Economie, VMBO Groen, VMBO Techniek, VMBO Zorg, zaakvakken. VO

bètavakken, VMBO Economie, VMBO Groen, VMBO Techniek, VMBO Zorg, zaakvakken. VO TekenQuiz Vakgebied: Leerniveau: bètavakken, VMO conomie, VMO Groen, VMO Techniek, VMO Zorg, zaakvakken. VO antal items: 15 Max. aantal punten: 44 ls je de bronnen uit het artikel op Onderwijsvanmorgen.nl

Nadere informatie

Kleine ongevallen uit

Kleine ongevallen uit Kleine ongevallen uit De bloedneus Meest voorkomende oorzaak? Neuspeuteren Wat ga je doen? Laat het s.o. zitten en stel hem gerust Houd het hoofdje van een klein kind voorover Oudere kinderen en volwassenen

Nadere informatie

Vraag en antwoord Eikenprocessierups: 1. Biologie, ecologie

Vraag en antwoord Eikenprocessierups: 1. Biologie, ecologie Vraag en antwoord Eikenprocessierups: 1. Biologie, ecologie 2. Verspreiding 3. Gezondheidsaspecten 4. Behandeling van klachten 5. Hoe klachten te voorkomen 6. Gedragsadviezen 7. Risico s voor dieren 8.

Nadere informatie

Protocol ziekte van Lyme

Protocol ziekte van Lyme Middelen Mens en Organisatie Protocol ziekte van Lyme Hans Groen Korte Ouderkerkerdijk 7 Amsterdam Postbus 94370 1090 GJ Amsterdam T 0900 93 94 (lokaal tarief) F 020 608 39 00 KvK 41216593 www.waternet.nl

Nadere informatie

Insecten die steken, bijten en zorgen voor irritatie

Insecten die steken, bijten en zorgen voor irritatie Insecten die steken, bijten en zorgen voor irritatie Bedwantsen Eikenprocessierupsen Muggen Teken Vliegen Vlooien Vogelmijten Wespen, bijen en hommels In deze folder vindt u meer informatie over bovenstaande

Nadere informatie

NIEUWE LEDEN OUDERCOMMISSIE

NIEUWE LEDEN OUDERCOMMISSIE WEEKBRIEF 28ste jaargang nr. 30 17 april 2015 www.prinsesbeatrixrenkum.nl Reijmerweg 92 6871 HG Renkum Tel. 0317-315130 0317-843525 JARIGEN 20-04 Piet Oerlemans Jayden Wentink, groep 4 Isa Zwartepoorte,

Nadere informatie

Antwoord Vraag ABC Vraagnr Nee. Waarop moet u letten bij het verwijderen van een

Antwoord Vraag ABC Vraagnr Nee. Waarop moet u letten bij het verwijderen van een Antwoord Vraag ABC Vraagnr Nee Waarop moet u letten bij het verwijderen van een 1 Als de teek pas net op de huid zit, heeft hij nog geen speeksel kunnen spuiten in de bijtwond. achtergebleven angel? Niet

Nadere informatie

LET OP!! NIEUW LAATSTE PAGINA : AANVRAAGBRIEF VOOR VERLOF.

LET OP!! NIEUW LAATSTE PAGINA : AANVRAAGBRIEF VOOR VERLOF. Basisschool Bleijerheide. Juni 2008 Bewaren!!!!!!! LET OP!! NIEUW LAATSTE PAGINA : AANVRAAGBRIEF VOOR VERLOF. Zie verder in deze nieuwsbrief voor nadere informatie. BELANGRIJKE DATUMS 2 juli Schoolverlatersavond

Nadere informatie

Laat je niet beetnemen

Laat je niet beetnemen Lesbrief bij de website Laat je niet beetnemen Mei 2010 M. Visser van Dam / A.C. Wieringa NVLP RIVM Juliana van Stolbergschool Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Informatie over de website 3. Werken met de

Nadere informatie

bosschap bedrijfsch3p ver. brs en natuur

bosschap bedrijfsch3p ver. brs en natuur bosschap bedrijfsch3p ver. brs en natuur Waarom deze voorlichting van het Bosschap? De ziekte van Lyme komt steeds vaker voor. Vooral wie veel in het groen is, loopt risico. ledereen die werkzaam is in

Nadere informatie

Blijf zoveel mogelijk op de paden en vermijd dichte begroeiing en struikgewas.

Blijf zoveel mogelijk op de paden en vermijd dichte begroeiing en struikgewas. EHBO en veiligheid Medicatie Medicatie van deelnemers wordt bewaard bij de deelkampcoördinatoren of bij de EBHO. Op die manier kan het niet kwijt raken en is er toezicht op het innemen hiervan. Dit wordt

Nadere informatie

Vraag en antwoord Eikenprocessierups

Vraag en antwoord Eikenprocessierups Vraag en antwoord Eikenprocessierups Inhoud 1. Biologie, ecologie 2. Verspreiding 3. Gezondheidsaspecten 4. Behandeling van klachten 5. Hoe klachten te voorkomen 6. Gedragsadviezen 7. Risico s voor dieren

Nadere informatie

Vraag en antwoord Eikenprocessierups

Vraag en antwoord Eikenprocessierups Vraag en antwoord Eikenprocessierups update maart 2015 Onderwerp 1 Biologie, ecologie... 2 2 Verspreiding... 4 3 Gezondheidsaspecten... 5 4 Behandeling van klachten... 7 5 Hoe klachten te verminderen...

Nadere informatie

Teken zijn klein Gassneradvies.nl. Ziekte van Lyme (kans ~ 3%) Vaak 1e signaal: Erythema migrans (~75%)

Teken zijn klein Gassneradvies.nl. Ziekte van Lyme (kans ~ 3%) Vaak 1e signaal: Erythema migrans (~75%) Preventie van - en omgaan met tekenbeten en de ziekte van Lyme 7 November 2015 Studiedag Oranje Kruis EHBO instructeurs Fedor Gassner Gassner Biologisch Risico Advies www.gassneradvies.nl fedorgassner@gmail.com

Nadere informatie

Laat je niet beetnemen

Laat je niet beetnemen Lesbrief bij de website Laat je niet beetnemen April 2007 M. Visser van Dam / A.C. Wieringa NVLP RIVM Juliana van Stolbergschool Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Informatie over de website 3. Werken met de

Nadere informatie

Teek Ixodus ricinus. (Foto onder Creative Commons Licence)

Teek Ixodus ricinus. (Foto onder Creative Commons Licence) Een tekenbeet Teek Ixodus ricinus. (Foto onder Creative Commons Licence) Tekenbeet Ziekte van Lyme Mensen die zich veel in de natuur bevinden hebben er vast al eens last van gehad: een teek. Een klein

Nadere informatie

Havelter Schapendrift 22, 7971 BC Havelte tel:

Havelter Schapendrift 22, 7971 BC Havelte tel: Mei 2017 Nieuwsbrief Havelter Schapendrift 22, 7971 BC Havelte tel: 0521-227521 e-mail: bosrank@talentwesterveld.nl Agenda 2 mei Tentoonstelling project WO2 3 mei Herdenking bij de kazerne groep 8 5 mei

Nadere informatie

nieuwsbrief Kijk voor meer nieuws uit de groepen op www.rootselaarschool.nl

nieuwsbrief Kijk voor meer nieuws uit de groepen op www.rootselaarschool.nl nieuwsbrief Schooljaar 2014 2015 16 april 2015 nr. 29 Kijk voor meer nieuws uit de groepen op www.rootselaarschool.nl GAANDEWEG Geven is delen. In de Bijbelverhalen van deze week ontmoeten wij een zeer

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 7: juli en augustus 2014. Zomerspecial

Nieuwsbrief nr. 7: juli en augustus 2014. Zomerspecial Nieuwsbrief nr. 7: juli en augustus 2014 Zomerspecial Geachte relatie, Het is inmiddels al weer dagen, koud en vochtig weer. Het lijkt wel ofdat de herfstvakantie is begonnen in plaats van de zomervakantie

Nadere informatie

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid

Colofon. www.stichtinggezondheid.nl. Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid. Teksten: Stichting Gezondheid Colofon Dit e-book is een uitgave van Stichting Gezondheid Teksten: Stichting Gezondheid Vormgeving: Michael Box (Internet Marketing Nederland) Correspondentie: Stichting Gezondheid (Stefan Rooyackers)

Nadere informatie

Dermatologie casus van de maand maart 2010

Dermatologie casus van de maand maart 2010 Dermatologie casus van de maand maart 2010 ================================================================= Extra informatie: inmiddels is middels microscopie leishmaniasis bevestigd! Leishmaniasis

Nadere informatie

Toolbox Eikenprocessie rupsen en de Bastaardsatijnvlinder rupsen

Toolbox Eikenprocessie rupsen en de Bastaardsatijnvlinder rupsen Samengevat Toolbox Eikenprocessie rupsen en de Bastaardsatijnvlinder rupsen De Eikenprocessierupsen en de Bastaardsatijnvlinder rupsen zijn gesignaleerd op meerdere werklocaties in het werkgebied SAAone.

Nadere informatie

BEHEERSPLAN EIKENPROCESSIERUPS MIDDEN-DRENTHE 2012

BEHEERSPLAN EIKENPROCESSIERUPS MIDDEN-DRENTHE 2012 BEHEERSPLAN EIKENPROCESSIERUPS MIDDEN-DRENTHE 2012 INHOUD INLEIDING... 3 1 ALGEMEEN... 4 1.1 Eikenprocessierups in het kort?... 4 1.2 Verspreidingsgebied... 4 1.3 Waar bestaat de overlast uit... 4 2 BESTRIJDING...

Nadere informatie

Teken: pak ze voor ze jou pakken!

Teken: pak ze voor ze jou pakken! Teken: pak ze voor ze jou pakken! Lesmateriaal voor het VMBO groen Basis Beroepsgericht een kennismaking met de teek en de ziekte van Lyme Dit lesmateriaal is tot stand gekomen met een WURKS subsidie van

Nadere informatie

Gezondheidsbevordering en het voorkomen van tekenbeten en ziekten: een kennismaking

Gezondheidsbevordering en het voorkomen van tekenbeten en ziekten: een kennismaking Gezondheidsbevordering en het voorkomen van tekenbeten en ziekten: een kennismaking 1 An Verdeyen Stafmedewerker gezondheid en milieu Coördinator medisch milieukundigen Korte schets organisatie VIGeZ Kaders

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups?

Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups? Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups? voor groenbeheerders, boomkwekers en particulieren Sinds 1987 vormt de eikenprocessierups een jaarlijks terugkerend probleem in een groot deel van Nederland.

Nadere informatie

Waarom ik voor teken moet oppassen. Teken komen overal ter wereld voor

Waarom ik voor teken moet oppassen. Teken komen overal ter wereld voor Waarom ik voor teken moet oppassen Teken komen overal ter wereld voor 1 Teken behoren tot de familie van de spinachtigen en voeden zich met bloed. Om hun honger te stillen, kruipen ze bijvoorbeeld op muizen,

Nadere informatie

Vlooien. levenscyclus van de vlo

Vlooien. levenscyclus van de vlo Vlooien Vlooien zijn de meest voorkomende parasieten bij hond en kat. Ze komen gedurende het hele jaar voor. Ze voeden zich met het bloed van hun gastheer en veroorzaken huidirritatie door injectie van

Nadere informatie

De Kan Z PROTOCOL GEZONDHEIDSRISICO S

De Kan Z PROTOCOL GEZONDHEIDSRISICO S De Kan Z PROTOCOL GEZONDHEIDSRISICO S ALGEMENE REGEL: Als een kind ziek is;last heeft van het ziek zijn of zich niet lekker voelt en het kind het gewone programma van een dag niet aan kan, dan moet een

Nadere informatie

Vraag en antwoord Eikenprocessierups, update juni 2009

Vraag en antwoord Eikenprocessierups, update juni 2009 Vraag en antwoord Eikenprocessierups, update juni 2009 Opgesteld door Bureau Gezondheid Milieu en Veiligheid van de GGD en Brabant /Zeeland, Tilburg en RIVM, Bilthoven in samenwerking met de Expertgroep

Nadere informatie

Voorbereiding post 3. Oei, ik groei! Groep 1-2-3

Voorbereiding post 3. Oei, ik groei! Groep 1-2-3 Voorbereiding post 3 Oei, ik groei! Groep 1-2-3 Welkom bij IVN Valkenswaard-Waalre Dit is de digitale voorbereiding op post 3: Oei, ik groei! voor groep 1, 2 en 3. Inhoud: Algemeen Verhaal Spel Werkvel

Nadere informatie

Stichting De Lotus kinderopvang/bso Protocol hygiëne.

Stichting De Lotus kinderopvang/bso Protocol hygiëne. Stichting De Lotus kinderopvang/bso Protocol hygiëne. Kinderopvang is aan kwaliteitsregels gebonden. Gelukkig maar want ouders willen graag het beste voor hun kind en daar komt hygiëne ook bij kijken.

Nadere informatie

Protocol gezondheid. Protocol gezondheid Peuteropvang Calimero versie 0 oktober 2016

Protocol gezondheid. Protocol gezondheid Peuteropvang Calimero versie 0 oktober 2016 1 Protocol gezondheid 2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Handen wassen 3 3. Ziektes 4 4. Schoonmaken 5 5. Klimaat op de groep 5 6. Buitenspelen 5 7. Overig 6 Bijlage: Handenwasinstructie 7 3 1. Inleiding Omdat

Nadere informatie

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap Zicht op Q-koorts Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. 1 Kernboodschap Q-koorts kunt

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Scabiës. Schurft. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Scabiës. Schurft. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Scabiës i Patiënteninformatie Schurft Slingeland Ziekenhuis Wat is schurft? Schurft (officiële naam: Scabiës) is een huidziekte waar je mee besmet kunt worden. Schurft wordt veroorzaakt door

Nadere informatie

Dermatologie. Schurft

Dermatologie. Schurft Dermatologie Schurft Sinds de afgelopen zomer krijgt de GGD West-Brabant meldingen van schurft. Ook bereiken ons diverse vragen over deze infectieziekte en de behandeling daarvan. Om u zo volledig mogelijk

Nadere informatie

Korenmail. Oproep ouders voor het documentatiecentrum. We gaan verzamelen. Jaargang 10, nr. 28 april 2010

Korenmail. Oproep ouders voor het documentatiecentrum. We gaan verzamelen. Jaargang 10, nr. 28 april 2010 Jaargang 10, nr. 28 april 2010 PCBS De Korenaar Staringlaan 53 7314 LN Apeldoorn Redactie: Ger Cupido, Jan Kieft, Bert Stappenbeld. E: korenaar@pcboapeldoorn.nl W: www.korenaar.pcboapeldoorn.nl PCBS De

Nadere informatie

Jeugdpuistjes en steenpuisten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Jeugdpuistjes en steenpuisten. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Jeugdpuistjes en steenpuisten Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Jeugdpuistjes (acne) 3 Klachten en symptomen 3 Oorzaken 3 Wanneer arts raadplegen

Nadere informatie

Dermatologie. Lichen sclerosus

Dermatologie. Lichen sclerosus Dermatologie Lichen sclerosus 1 Wat is lichen sclerosus? Lichen sclerosus is een (goedaardige) huidaandoening, waarbij de huid langzaam zijn elasticiteit verliest waardoor deze vast en strak aanvoelt en

Nadere informatie

EERSTE HULP BIJ EEN TEKENBEET

EERSTE HULP BIJ EEN TEKENBEET EERSTE HULP BIJ EEN TEKENBEET Heb jij of één van je leden een tekenbeet? Geen paniek. Juist handelen en controle zijn wel aangewezen. Na een tekenbeet word je meestal niet ziek. Maar wanneer de teek drager

Nadere informatie

ECZEEM BIJ KINDEREN A1002

ECZEEM BIJ KINDEREN A1002 ECZEEM BIJ KINDEREN A1002 Inleiding Er bestaan veel verschillende soorten eczeem. Bij jonge kinderen is er vooral sprake van constitutioneel eczeem, ook wel atopisch eczeem of dauwworm genoemd. Dit is

Nadere informatie

PO in Actie. U hoort komende week meer hierover.

PO in Actie. U hoort komende week meer hierover. Nieuwsbrief 18 9 juni 2017 In dit nummer: PO in Actie 1 Agenda 1 Jarigen 2 Nieuw op school 2 Kennismakingsbijeenkomst nieuwe kleuters De vakantiebiep 3 Entreetoets 3 PBS 4 Kind op Maandag 5 Bijlage: Eikenprocessierups

Nadere informatie

Ziektebeleid. Kinderdagverblijf t Olefantje Weerdsingel

Ziektebeleid. Kinderdagverblijf t Olefantje Weerdsingel Ziektebeleid Weerdsingel Voor dit ziektebeleid hebben wij gekeken naar de richtlijnen van de GG&GD. De volgende gedachten zijn hierbij ons uitgangspunt geweest: A Een kind dat zich ziek voelt, (hangerig/huilerig/

Nadere informatie

Toelichting bij de posterserie Gevaren in de Nederlandse natuur. Verkorte werkinstructie

Toelichting bij de posterserie Gevaren in de Nederlandse natuur. Verkorte werkinstructie Toelichting bij de posterserie Gevaren in de Nederlandse natuur Verkorte werkinstructie Gebruik deze posters tijdens voorlichtingsmomenten en licht ze mondeling toe met behulp van de informatie in dit

Nadere informatie

Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school * Risicogroepen. Ja, 5 dagen voor tot negen dagen na het begin van de zwelling.

Ziekte Ziekteverschijnselen Incubatietijd Besmettelijk? Wering school * Risicogroepen. Ja, 5 dagen voor tot negen dagen na het begin van de zwelling. Hieronder vindt u een lijst met veel voorkomende kinderziektes op school. Als school hanteren wij de richtlijnen van de GGD. Op de site van de GGD vindt u nog meer informatie over deze kinderziektes en

Nadere informatie

Dermatologie. Lichen sclerosus. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

Dermatologie. Lichen sclerosus. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Dermatologie Lichen sclerosus Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Wat is lichen sclerosus? Lichen sclerosus is een (goedaardige) huidaandoening,

Nadere informatie

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar

EHBébé. Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar EHBébé Ongevallengids voor kinderen tussen 0 en 3 jaar Bij baby s en peuters moet je vaak ogen op je rug hebben. Jammer genoeg ontsnappen ze al eens aan onze waakzame blik, soms met de nodige blutsen,

Nadere informatie

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 2. Deze bijlage bevat informatie. 800045-2-739b

Bijlage VMBO-KB. biologie CSE KB. tijdvak 2. Deze bijlage bevat informatie. 800045-2-739b Bijlage VMBO-KB 2008 tijdvak 2 biologie CSE KB Deze bijlage bevat informatie. 800045-2-739b Ziek van de natuur Lees eerst informatie 1 tot en met 4 en beantwoord dan vraag 38 tot en met 49. Bij het beantwoorden

Nadere informatie

Teken: pak ze voor ze jou pakken!

Teken: pak ze voor ze jou pakken! Teken: pak ze voor ze jou pakken! Lesmateriaal voor het VMBO groen Kader Beroepsgericht een kennismaking met de teek en de ziekte van Lyme Dit lesmateriaal is tot stand gekomen met een WURKS subsidie van

Nadere informatie

Ziek van water? Verdiepende risico-inventarisatie en -evaluatie biologische agentia bij het werken met proceswater binnen Vlisco Netherlands B.V.

Ziek van water? Verdiepende risico-inventarisatie en -evaluatie biologische agentia bij het werken met proceswater binnen Vlisco Netherlands B.V. Ziek van water? Verdiepende risico-inventarisatie en -evaluatie biologische agentia bij het werken met proceswater binnen Vlisco Netherlands B.V. Man-So Wong Maart 2014 Opbouw presentatie Aanleiding Onderzoeksvraag

Nadere informatie

Kinderziekten met vlekjes. Informatie voor ouders / verzorgers

Kinderziekten met vlekjes. Informatie voor ouders / verzorgers Kinderziekten met vlekjes Informatie voor ouders / verzorgers Bijna ieder kind krijgt wel eens een ziekte die vlekjes of blaasjes op de huid geeft. Meestal gaat het om waterpokken, om de vijfde ziekte,

Nadere informatie

In het kader van ons schoolfruit project krijgen de kinderen deze week een pruim, een appel en een peer.

In het kader van ons schoolfruit project krijgen de kinderen deze week een pruim, een appel en een peer. Nieuwsbrief nummer 35 schooljaar 2010-2011 Op 27 mei vanaf 13.50 uur organiseren we voor de eerste keer een zogenaamde Kleedjesmarkt. Het is de bedoeling dat elk kind een kleedje meeneemt waarop hij/ zij

Nadere informatie

Voor een goed parasietenbestrijdingsadvies. Informatie over vlooien, teken & maden

Voor een goed parasietenbestrijdingsadvies. Informatie over vlooien, teken & maden Voor een goed parasietenbestrijdingsadvies Informatie over vlooien, teken & maden Vlooien bij hond en kat Een vlooieninfectie is voor een volwassen dier al hinderlijk, maar is voor een jong dier nog veel

Nadere informatie

12 mei 2014 Nummer 3 2014 Leidse Bond voor speeltuinen. Nieuwsbrief

12 mei 2014 Nummer 3 2014 Leidse Bond voor speeltuinen. Nieuwsbrief 12 mei 2014 Nummer 3 2014 Nieuwsbrief Woensdag 21 mei is de ALV van de Beste speeltuinvrienden, Het was een drukke maand vol met hoogtepunten. Alle hoogtepunten komen aanbod in deze nieuwsbrief. Onderwerpen

Nadere informatie

EHBébé ONGEVALLENGIDS VOOR KINDEREN TUSSEN 0 EN 3 JAAR

EHBébé ONGEVALLENGIDS VOOR KINDEREN TUSSEN 0 EN 3 JAAR EHBébé ONGEVALLENGIDS VOOR KINDEREN TUSSEN 0 EN 3 JAAR Bij baby s en peuters moet je vaak ogen op je rug hebben. Jammer genoeg ontsnappen ze al eens aan onze waakzame blik, soms met de nodige blutsen,

Nadere informatie

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid

Kinderdagverblijf. Duckie. Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie Ziektebeleid Ziektebeleid Kinderdagverblijf Duckie is niet berekend op de opvang van zieke kinderen. Ziekte is echter een nogal rekbaar begrip. Er ontstaat daardoor voor de ouders

Nadere informatie

Wat zijn de verschijnselen

Wat zijn de verschijnselen Lichen sclerosus Wat is lichen sclerosus Lichen sclerosus is een (goedaardige) huidaandoening, waarbij de huid langzaam zijn elasticiteit verliest. Hierdoor voelt deze vast en strak aan en wordt wit van

Nadere informatie

Behandeling van hoofdluis

Behandeling van hoofdluis Behandeling van hoofdluis Hoofdluizen en neten Hoofdluizen zijn kleine beestjes van zo n twee à drie millimeter groot. Ze zijn grauwgrijs tot donkerbruin van kleur. Ze zitten het liefst op het haar van

Nadere informatie

Bron: Plukartikel Week van de teek Een teek? Pak m beet! Week van de teek: 11 tot en met 17 april 2016

Bron: Plukartikel Week van de teek Een teek? Pak m beet! Week van de teek: 11 tot en met 17 april 2016 Plukartikel Week van de teek 2016 Een teek? Pak m beet! Week van de teek: 11 tot en met 17 april 2016 Themaweek een gezamenlijk krachtig initiatief De Week van de teek in het vroege voorjaar is al een

Nadere informatie

Kijk dus op schoolspot.nl, dé ICT-webwinkel voor iedereen in het basisonderwijs!

Kijk dus op schoolspot.nl, dé ICT-webwinkel voor iedereen in het basisonderwijs! Nieuwsbrief Avondvierdaagse Twee moeders van school, Babs van den Akker en Miranda van Dam, hebben de coördinatie om gezamenlijk mee te doen aan de vierdaagse in Velp voor kinderen van de Dorpsschool overgenomen

Nadere informatie

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput

Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Toolbox-meeting Het gevaar van naalden (van junks) in de liftput Inleiding Monteurs van vooral de service en reparatie&renovatie lopen een kans geïnfecteerd te raken met een virus, tengevolge van het (per

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. 800045-2-617b Ziek van de natuur Lees eerst informatie 1 tot en met 4 en beantwoord dan vraag 36 tot en met 52.

Nadere informatie

Dermatologie. Patiënteninformatie. Lichen sclerosus. Slingeland Ziekenhuis

Dermatologie. Patiënteninformatie. Lichen sclerosus. Slingeland Ziekenhuis Dermatologie Lichen sclerosus i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Wat is lichen sclerosus? Lichen sclerosus is een huidziekte. Deze huidziekte komt het meest voor bij vrouwen en begint meestal

Nadere informatie

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Spanje, Javea, Cap Sant Antoni december 2013 - februari 2014 Door: Silvia Hellingman-Biocontrole Onderzoek en Advies en Jan van Eijle

Nadere informatie