Kengetallen E-23 Index levensvatbaarheid bij geboorte Index levensvatbaarheid bij afkalven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kengetallen E-23 Index levensvatbaarheid bij geboorte Index levensvatbaarheid bij afkalven"

Transcriptie

1 Kengetallen E-23 Index levensvatbaarheid bij geboorte Index levensvatbaarheid bij afkalven Inleiding Sinds 1989 wordt op basis van geboortegegevens van koeien de index geboortegemak berekend. Deze index is met name voor het stiergebruik op de pinken zeer nuttig. Echter uit onderzoek blijkt dat naast geboorte gemak ook het aantal levend geboren kalveren per stier verschilt. Nu is het voor de veehouder interessant om te weten welke stieren weinig dode kalveren geven. Voor dit doel is de index levensvatbaarheid bij geboorte ontwikkeld. Daarnaast is het voor de veehouder interessant om te weten welke dochters van stieren weinig doodgeboren kalveren geven. Voor dit doel is de index levensvatbaarheid bij afkalven ontwikkeld. Met behulp van deze informatie kan de veehouder het aantal dood geboren kalveren op zijn bedrijf omlaag brengen. Gegevens Verzameling Gegevens worden verzameld vanaf 1 januari 1993, omdat vanaf deze datum in Nederland alle levend geboren kalveren verplicht van een oormerk voorzien moeten zijn en opgegeven moeten worden bij het I&R systeem. Door dit feit kan er een dataset worden samengesteld. In de dataset wordt een kalf als doodgeboren beschouwd indien de moeder van het kalf wel een kalfdatum heeft, maar er geen levend kalf wordt aangemeld via het I&R systeem. Dataselectie Een dood geboren kalf is een kalf dat overlijdt voor, tijdens of binnen 24 uur na de geboorte, daarnaast is de draagtijd van de moeder van het kalf minimaal 260 en maximaal 300 dagen. Naast deze selectie zijn de volgende eisen aan de data gesteld: Alle meerling geboorten worden uit de dataset gehaald, omdat een meerlinggeboorte een afwijkende geboorte is; Alle ET-kalveren worden uit de dataset verwijderd, omdat het niet te bepalen is welke moedersvader, van de biologische moeder of van de draagmoeder, mee moet worden genomen in het model; De afkalfleeftijd van een pink moet minimaal 640 en maximaal 1075 dagen zijn. Dieren die een afkalfleeftijd hebben onder de 640 dagen zijn nog jong en nog niet ver ontwikkeld. Hierdoor hebben deze dieren een mindere grote kans op een levend geboren kalf; Het productiedoel van de moeder van het kalf mag geen vlees zijn. Vleesstieren worden alleen in de berekening meegenomen als ze worden gebruikt voor kruising met melkvee. Dit wordt gedaan omdat deze stieren in combinatie met vleesrassen veel keizersneden geven. Dan kan niet bepaald worden of het kalf op een natuurlijke manier ook levend geboren zou zijn; Vader en moedersvader van het kalf moeten bekend zijn; Zowel het kalf als de moeder van het kalf moeten een S-registratie hebben. Handboek CRV 1 Hoofdstuk E-23

2 Statistisch model Het berekenen van de fokwaarden gebeurt met een stiermodel, volgens de BLUP-techniek (Best Linear Unbiased Prediction). Er worden twee modellen gebruikt, één voor pinken en één voor oudere koeien. Er worden twee modellen gebruikt omdat bij pinken levensvatbaarheid een ander kenmerk is dan bij oudere koeien. De modellen verschillen in het feit dat bij de pinken het effect afkalfleeftijd wordt meegenomen, terwijl bij de oudere koeien dit effect vervangen is door pariteit. Het statistisch model, waarmee de fokwaarden voor levensvatbaarheid van stieren worden geschat, is: Y ijklmnopqr s = BJS i + RASMGD ( j of j n KL P ) + GM * J + Ho + Rp Sq + MGS r + Rest k + RASS l + RASMGS ijklmnopqr s m waarbij: Y ijklmnopqrs : Levensvatbaarheid van een kalf (0=dood en 1=levend); BJS i : Bedrijf of managementgroep i; KL j : Afkalfleeftijd van vaarzen, dit effect is in 28 klassen verdeeld. De eerste klasse wordt gevuld met dieren die een afkalfleeftijd hebben tussen de 640 en 669 dagen. De volgende klassen lopen op met 15 dagen, tot de maximumgrens van 1075 dagen; P j : Pariteit, dit effect is in 6 klassen verdeeld. Iedere pariteit vormt een klasse, de laatste klasse wordt gevuld met dieren die een pariteit van 7 of hoger hebben; GM * J k : Maand * jaar van geboorte van het kalf, iedere maand van elke jaar vormt een nieuwe klasse; RASS l : Ras l van de vader van het kalf; RASMGS m : Ras m van de moedersvader van het kalf; RASMGD n : Ras n van de moedersmoeder van het kalf; H o : Heterosis, deze wordt zowel lineair als kwadratisch meegenomen; R p : Recombinatie, deze wordt zowel lineair als kwadratisch meegenomen; S q : Vader q van het geboren kalf; MGS r : Moedersvader r van het geboren kalf; Rest : Rest-term van Y ijklmnopqrs hetgeen niet verklaard wordt door het model. De effecten S q, MGS r en Rest zijn random effecten, H o en R p zijn covariabelen en de overige effecten worden als fixed effecten in het model opgenomen. Effecten in het model Bedrijf of managementgroep Bij de pinken vormen per bedrijf 20 opeenvolgende afkalvingen een managementgroep. Indien drie jaar nadat de eerste pink van een groep heeft afgekalfd het aantal van 20 binnen de groep nog niet bereikt is, wordt de managementgroep alsnog afgesloten. Bij de oudere koeien vormen 30 koeien een managementgroep. In figuur 1 is de frequentieverdeling van het aantal managementgroepen per percentage levend geboren kalveren bij pinken weergegeven, het gaat hier om ruwe gemiddelden. Uit de figuur blijkt dat er een grote spreiding is tussen de managementgroepen. Handboek CRV 2 Hoofdstuk E-23

3 Aantal managementgroepen Percentage levend geboren kalveren Figuur 1. Frequentieverdeling van het aantal managementgroepen per percentage levend geboren kalveren bij pinken Afkalfleeftijd van vaarzen Dieren die op een jonge leeftijd afkalven, hebben minder kans op een levend geboren kalf dan dieren die op een gemiddelde leeftijd afkalven. Dit komt onder andere doordat de ontwikkeling van de geboorteweg en de grootte van het kalf nog niet op elkaar afgestemd zijn. Vaarzen die op een late leeftijd afkalven hebben ook minder kans op een levend geboren kalf. Dit komt onder andere door het feit dat bij deze dieren de elasticiteit van de bekken verminderd is door vetaanzet. Pariteit Figuur 2 geeft het percentage doodgeboorte weer per pariteit. Uit deze figuur blijkt dat de pariteiten 2 tot en met 7 niet hetzelfde percentage doodgeboorte hebben. Vanwege dit feit wordt pariteit bij koeien in het model opgenomen. percentage doodgeboorte pariteit Figuur 2. Percentage doodgeboorte per pariteit Maand * jaar van geboorte Het percentage levend geboren kalveren blijkt per maand niet gelijk te zijn. Zo worden bij de pinken in de wintermaanden minder levende kalveren geboren dan in de zomermaanden. Uit figuur 3 blijkt dat dit patroon over de jaren heen niet gelijk is. Er is bijvoorbeeld een groot verschil tussen de jaren 1994 en Vanwege dit feit wordt maand * jaar in het model opgenomen. Handboek CRV 3 Hoofdstuk E-23

4 % levend geboren kalveren Maand Figuur 3. Percentage levend geboren kalveren bij oudere koeien uitgezet tegen de maanden Ras Indien een ras meer dan 100 waarnemingen in de dataset heeft, krijgt het ras een eigen rasgroep. Als een ras minder dan 100 waarnemingen heeft, behoort ze tot een restgroep. Er zijn twee restgroepen, één voor melkrassen en één voor vleesrassen. Alle vleesrassen behoren tot de vleesrassengroep, de overige rassen worden automatisch aan de melkgroep toegevoegd. Bij de rasbepaling van een dier wordt de volgende procedure doorlopen totdat er een toewijzing van een ras en daarmee de groep is gedaan. 1 het ras is gelijk aan het ras met het hoogste bloedaandeel; 2 bij gelijke bloedaandelen van twee rassen geldt het volgende: a. één van de rassen is onbekend: het ras is gelijk aan het bekende ras; b. één van de rassen is MRIJ: het ras is MRIJ; c. één van de rassen is HF: het ras is HF; d. één van de rassen is FH: het ras is FH; e. het ras is het eerste ras in de rasbalk. Deze procedure wordt bij ras vader van het kalf, ras moedersvader van het kalf en ras moedersmoeder van het kalf gevolgd. Heterosis en recombinatie Heterosis- en recombinatie-effecten spelen een rol bij het kruisen van rassen. Dit zijn genetische effecten die niet worden doorgegeven aan de nakomeling. Uit onderzoek is gebleken dat voor deze effecten gecorrigeerd dient te worden. De grootte van de heterosis wordt gedefinieerd als het verschil in niveau van het kenmerk in de kruising met het gemiddelde van de ouderrassen. Recombinatie is het verlies van het meestal positieve effect van heterosis en treedt op wanneer het eerder verkregen kruislingproduct wordt teruggekruist met één van de ouderrassen. Figuur 4 geeft het heterosiseffect weer bij de pinken. Uit de figuur blijkt dat als een pink meer dan 50 % heterosis heeft dat dit dier dan ruim 1,0% meer levend geboren kalveren geeft Handboek CRV 4 Hoofdstuk E-23

5 heterosiseffect % heterosis Figuur 4. Heterosiseffect % levend geboren kalveren uitgezet tegen het percentage heterosis Vader Het stiereffect is het directe genetische effect van de vader op de levensvatbaarheid van het kalf. Hiermee kan de fokwaarde van de stier worden berekend. Verder wordt rekening gehouden met de vader en moedersvader van de stier door de afstamming mee te nemen in de fokwaardeschatting. De erfelijkheidsgraden voor de verschillende kenmerken staan in tabel 1. Tabel 1. Erfelijkheidsgraden (h 2 ) van levensvatbaarheid bij geboorte Kenmerk h 2 pinken 0,03 koeien 0,01 Moedersvader Het effect van de moedersvader is het maternale effect op de levensstatus van het kalf. Hiermee kan de fokwaarde van de stier (moedersvader van het kalf) worden berekend. Verder wordt rekening gehouden met de vader en moedersvader van de stier door de afstamming mee te nemen in de fokwaardeschatting. De erfelijkheidsgraden voor de verschillende kenmerken staan in tabel 2. Tabel 2. Erfelijkheidsgraden (h 2 ) van levensvatbaarheid bij afkalven Kenmerk h 2 pinken 0,05 koeien 0,01 Direct en indirect effect Het eerdergenoemde stiereffect bij de vader komt overeen met het directe effect. Het directe effect kan worden gezien als het effect van de stier op bijvoorbeeld de bouw en het gewicht van het kalf. Dit effect wordt verder aangeduid als het effect bij de geboorte. Het indirecte geeft weer hoeveel kans een kalf heeft om levensvatbaar geboren te worden wanneer betreffende stier de vader is van de koe, waarbij het effect van de stier (de moedersvader) op het kalf is uitgeschakeld. Het betreft hier uitsluitend het effect van de moeder als draagster van het kalf en niet de moeder als genetisch component van het kalf. Het effect heeft onder andere te maken met een goede voorbereiding op het geboorteproces en de omstandigheden in de baarmoeder aan het einde van de dracht. Het indirecte effect geeft aan in welke mate dochters van stieren geschikt zijn om levensvatbare kalveren op de wereld te zetten. Dit effect wordt verder aangeduid als het effect bij het afkalven. Het effect bij het afkalven kan als volgt bepaald worden: Handboek CRV 5 Hoofdstuk E-23

6 IND = 1 x MV - ½ x STIER waarbij: IND = Levensvatbaarheid bij afkalven MV = Moedersvader effect op levensvatbaarheid STIER= Levensvatbaarheid bij geboorte Index Om het aantal te publiceren fokwaarden richting de veehouder te beperken zijn er twee indexen gemaakt: levensvatbaarheidindex bij geboorte en de levensvatbaarheidindex bij afkalven. De index levensvatbaarheid bij geboorte wordt berekend uit de fokwaarden voor het directe effect bij pinken en het directe effect bij oudere koeien. In formule vorm ziet de index er als volgt uit: Index levensvatbaarheid bij geboorte = b1 * F dir pink + b2 * F dir koe waarbij: F dir pink F dir koe b1 b2 : Fokwaarde direct effect pinken : Fokwaarde direct effect koeien : wegingsfactor1 : wegingsfactor2 De index (indirecte) levensvatbaarheid bij het afkalven wordt berekend uit de fokwaarden voor het indirecte effect bij pinken en het indirecte effect bij oudere koeien. In formule vorm ziet de index er als volgt uit: Index levensvatbaarheid bij afkalven = b3 * F indir pink + b4 * F indir koe waarbij: F indir pink : Fokwaarde indirect effect pinken F indir koe : Fokwaarde indirect effect koeien b3 : wegingsfactor1 b4 : wegingsfactor2 De genetische correlaties tussen de fokwaarden staan in tabel 3 De b-factoren worden bepaald door de erfelijkheidsgraden van de kenmerken, correlaties tussen de kenmerken, de genetische spreidingen van de kenmerken en de betrouwbaarheden van de kenmerken. Per stier wordt er een set van b-factoren berekend waarmee de indexen worden berekend. Tabel 3. Genetische correlaties tussen de verschillende kenmerken levensvatbaarheid van geboren kalveren Kenmerk Geboorten uit koeien direct effect Geboorten uit Pinken direct effect Afkalven van Pinken indirect effect 0.52 Afkalven van koeien indirect effect 0.73 Handboek CRV 6 Hoofdstuk E-23

7 Basis Fokwaarden voor levensvatbaarheid worden op drie verschillende basis gepresenteerd te weten zwartbont-stierbasis, roodbont-stierbasis en Lokaal-stierbasis. Zwartbont-stierbasis KI-stieren die geboren zijn in 2001 en 2002 met minimaal 87,5% HF-bloed en 12,5% of minder FHbloed en haarkleur zwartbont en officële fokwaarde hebben voor het kenmerk. Roodbont-stierbasis KI-stieren die geboren zijn in 2001 en 2002 met minimaal 87,5% HF-bloed en 12,5% of minder MRIJ-bloed en haarkleur roodbont en officële fokwaarde hebben voor het kenmerk. Lokaal-stierbasis KI-stieren die geboren zijn in in de periode van 1998 tot en met 2002 met minimaal 87,5% MRIJbloed en 12,5% of minder HF-bloed en officële fokwaarde hebben voor het kenmerk. Stieren die de zwartbontbasis en de roodbontbasis vormen bepalen de spreiding voor alle bases. Hierbij wordt de spreiding in fokwaarden berekend waarbij gestandaardiseerd wordt naar een betrouwbaarheid van 80 procent. Dit betekent dat 4 punten spreiding gelijk is aan 0,9 x genetische spreiding. Het voordeel van één spreiding voor alle bases is dat er alleen een verschil in niveau bestaat tussen de bases en geen verschil in spreiding. Iedere vijf jaar, in een jaar deelbaar door 5, wordt het referentiejaar voor de basis met 5 jaar opgeschoven De basisverschillen zijn vermeld in tabel 4. De gemiddelde en spreidingen van de stieren die in de zwartbont en roodbontbasis zitten staan vermeld in tabel 5. Tabel 4. Basisverschillen voor levensvatbaarheidkenmerken Z R R Y Z Y Levensvatbaarheid bij geboorte Levensvatbaarheid bij geboorte, vaarzen Levensvatbaarheid bij geboorte, koeien Levensvatbaarheid bij afkalven Levensvatbaarheid bij afkalven, vaarzen Levensvatbaarheid bij afkalven, koeien Tabel 5. Gemiddelden en spreidingen van de verschillende levensvatbaarheid fokwaarden voor de zwartbont en roodbont basis Kenmerk Gemiddelde (%) Spreiding Geboorten uit Pinken direct effect Afkalven van Pinken indirect effect Geboorten uit Koeien direct effect Afkalven van Koeien indirect effect 89,1 3,02 89,1 3,02 95,0 0,84 95,0 0,86 Handboek CRV 7 Hoofdstuk E-23

8 Publicatie De levensvatbaarheidsindexen worden gepresenteerd met een gemiddelde van 100 en een spreiding van 4. Een fokwaarde voor de index levensvatbaarheid boven de 100 betekent dat de stier meer levend geboren kalveren geeft dan het gemiddelde. Bij een fokwaarde lager dan 100 geeft de stier minder levend geboren kalveren dan het gemiddelde. In tabel 5 staan per fokwaarde de spreidingen. Een stier met bijvoorbeeld een fokwaarde van 104 voor de index directe levensvatbaarheid (bij geboorten) geeft bij de pinken 3,02% en bij de koeien 0,84% meer levende kalveren dan een stier die een fokwaarde van 100 heeft. Voor beide indexen levensvatbaarheid geldt dat die wordt gepubliceerd indien de betrouwbaarheid van de index levensvatbaarheid bij geboorte groter is dan 35%. Naar analogie van de index voor geboortegemak en voor afkalfgemak, wordt de directe index afgekort als LVG en de indirecte index als LVA. LVG is levensvatbaarheid van de nakomelingen van een stier bij de geboorte. LVA is de levensvatbaarheid van de kalveren uit de dochters van een stier bij de geboorte. Handboek CRV 8 Hoofdstuk E-23

Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven

Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven Kengetallen E-23 Fokwaarde levensvatbaarheid bij geboorte Fokwaarde levensvatbaarheid bij afkalven Inleiding Sinds 1989 wordt op basis van geboortegegevens van koeien de index geboortegemak berekend. Deze

Nadere informatie

Kengetallen E-32 Fokwaarde Kalvervitaliteit

Kengetallen E-32 Fokwaarde Kalvervitaliteit Kengetallen E-32 Fokwaarde Kalvervitaliteit Inleiding Een duurzame en welzijnsvriendelijke melkveehouderij vraagt om vitale kalveren. Uitval van kalveren tijdens de opfok levert niet alleen economische

Nadere informatie

Kengetallen E-39 Fokwaarde Leeftijd van afkalven bij vaarzen

Kengetallen E-39 Fokwaarde Leeftijd van afkalven bij vaarzen Leeftijd bij afkalven (dagen) Kengetallen E-39 Fokwaarde Leeftijd van afkalven bij vaarzen Inleiding Het opfokken van jongvee vormt een aanzienlijke kostenpost op een melkveebedrijf. Streefwaardes voor

Nadere informatie

Kengetallen E-14 Fokwaarde geboortegemak Fokwaarde afkalfgemak

Kengetallen E-14 Fokwaarde geboortegemak Fokwaarde afkalfgemak Kengetallen E-14 Fokwaarde geboortegemak Fokwaarde afkalfgemak Inleiding Van KI-stieren worden gegevens verzameld over het gemak waarmee hun nakomelingen geboren worden. Het doel van de registratie van

Nadere informatie

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Kengetallen E-2 Fokwaarde Ureum Inleiding Op 1 januari 2006 is het nieuwe mestbeleid van start gegaan met strengere normen. Dit nieuwe beleid was nodig omdat het Europees hof het oude (Minas)beleid onvoldoende

Nadere informatie

Kengetallen E-15 Fokwaarde melksnelheid

Kengetallen E-15 Fokwaarde melksnelheid Kengetallen E-15 Fokwaarde melksnelheid Inleiding Het is van belang om te weten hoe snel dochters van een bepaalde stier melken. Immers, te snel melkende koeien hebben een grotere kans op mastitis en kunnen

Nadere informatie

Kengetallen E-34 Fokwaarde Ketose

Kengetallen E-34 Fokwaarde Ketose Kengetallen E-34 Fokwaarde Ketose Inleiding Aan het begin van de lactatie is ketose een van de meest voorkomende aandoeningen bij melkvee. In de periode tot 60 dagen na afkalven hebben melkkoeien veelal

Nadere informatie

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Kengetallen E-2 Fokwaarde Ureum Inleiding Op 1 januari 2006 is het nieuwe mestbeleid van start gegaan met strengere normen. Dit nieuwe beleid was nodig omdat het Europees hof het oude (Minas)beleid onvoldoende

Nadere informatie

Kengetallen E-18. Fokwaarde Celgetal met testdagmodel

Kengetallen E-18. Fokwaarde Celgetal met testdagmodel Kengetallen E-18 Fokwaarde Celgetal met testdagmodel Inleiding Mastitis is een van de belangrijkste bedrijfsgebonden ziekten in de Nederlandse rundveehouderij. Mastitis resulteert in hoge economische verliezen

Nadere informatie

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum

Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Kengetallen E-25 Fokwaarde Ureum Inleiding Op 1 januari 2006 is het nieuwe mestbeleid van start gegaan met strengere normen. Dit nieuwe beleid was nodig omdat het Europees hof het oude (Minas)beleid onvoldoende

Nadere informatie

Kengetallen. E-19 Fokwaarde voor levensduur

Kengetallen. E-19 Fokwaarde voor levensduur Kengetallen E-19 Fokwaarde voor levensduur Inleiding De levensduur van een melkkoe geeft aan hoe lang een koe in staat is geweest niet afgevoerd te worden vanwege een tekortkoming. Anders gezegd, hoe tevreden

Nadere informatie

Jaarlijkse bijeenkomst GES. Apeldoorn 21 maart 2011

Jaarlijkse bijeenkomst GES. Apeldoorn 21 maart 2011 Jaarlijkse bijeenkomst GES Apeldoorn 21 maart 2011 Eerste jaar GES Agenda Aanpassingen fokwaardeschatting 2011 2. Eerste jaar GES Eerste jaar GES Interne organisatie: bestuur + VSI, technische commissie,

Nadere informatie

Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken

Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken Inleiding In 1981 heeft CRV het systeem van bedrijfsinspectie geïntroduceerd. Dit houdt in dat bij deelnemers aan bedrijfsinspectie routinematig alle

Nadere informatie

Kengetallen E-7 Fokwaardeschatting melkproductiekenmerken met testdagmodel

Kengetallen E-7 Fokwaardeschatting melkproductiekenmerken met testdagmodel Kengetallen E-7 Fokwaardeschatting melkproductiekenmerken met testdagmodel Inleiding In de veefokkerij gaat het erom door selectie en vervolgens paring van ouderdieren een volgende generatie runderen te

Nadere informatie

Kengetallen E-26 Publicatieregels stierindexen

Kengetallen E-26 Publicatieregels stierindexen Kengetallen E-26 Publicatieregels stierindexen Inleiding De fokwaardeschatting voor stieren valt onder regelgeving van de overheid. De GES (Genetische Evaluatie Stieren) is verantwoordelijk voor de publicatie

Nadere informatie

Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken

Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken Inleiding In 1981 heeft CRV het systeem van bedrijfsinspectie geïntroduceerd. Dit houdt in dat bij deelnemers aan bedrijfsinspectie routinematig alle

Nadere informatie

Kengetallen. E-17 Fokwaarde Vruchtbaarheid

Kengetallen. E-17 Fokwaarde Vruchtbaarheid Kengetallen E-17 Fokwaarde Vruchtbaarheid Inleiding De vruchtbaarheid van een stier uit zich op twee manieren: via het bevruchtend vermogen van zijn sperma en via de vruchtbaarheid van zijn dochters. Het

Nadere informatie

Kengetallen E-7 Fokwaardeschatting melkproductiekenmerken met testdagmodel

Kengetallen E-7 Fokwaardeschatting melkproductiekenmerken met testdagmodel Kengetallen E-7 Fokwaardeschatting melkproductiekenmerken met testdagmodel Inleiding In de veefokkerij gaat het erom door selectie en vervolgens paring van ouderdieren een volgende generatie runderen te

Nadere informatie

Aanpassingen fokwaardeschatting 2013 Stand van zaken omrekening genomics. 12 maart 2013 Gerben de Jong

Aanpassingen fokwaardeschatting 2013 Stand van zaken omrekening genomics. 12 maart 2013 Gerben de Jong Aanpassingen fokwaardeschatting 2013 Stand van zaken omrekening genomics 12 maart 2013 Gerben de Jong Aanpassingen april 2013 Exterieur: openheid en parameters Kalvervitaliteit: nieuw kenmerk uitstel aug

Nadere informatie

Kengetallen E-30 Fokwaarde Klauwgezondheid

Kengetallen E-30 Fokwaarde Klauwgezondheid Kengetallen E-30 Fokwaarde Klauwgezondheid Inleiding Klauwaandoeningen en kreupelheid vormen samen met mastitis en verminderde vruchtbaarheid de belangrijkste bedrijfsgezondheidsproblemen in de Nederlandse

Nadere informatie

Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken

Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken Kengetallen E-8 Fokwaardeschatting exterieurkenmerken Inleiding In 1981 heeft CRV het systeem van bedrijfsinspectie geïntroduceerd. Dit houdt in dat bij deelnemers aan bedrijfsinspectie routinematig alle

Nadere informatie

Overzicht van alle bases voor fokwaarden en basisverschillen

Overzicht van alle bases voor fokwaarden en basisverschillen en basisverschillen Dit stuk beschrijft de situatie vanaf augustus 2013, waarbij wordt beschreven welke bases er worden gehanteerd, wat van de basisverschillen zijn en welke dieren op welke basis worden

Nadere informatie

Kengetallen E-27 Fokwaarde Uiergezondheid

Kengetallen E-27 Fokwaarde Uiergezondheid Kengetallen E-27 Fokwaarde Uiergezondheid Inleiding Klinische mastitis is een van de belangrijkste dierziekten bij melkvee. Er zijn managementstrategieën ontwikkeld die kunnen helpen bij het reduceren

Nadere informatie

Kengetallen E-22 Vleesindex

Kengetallen E-22 Vleesindex Kengetallen E-22 Vleesindex Inleiding Sinds januari 1995 worden slachtgegevens verzameld op Nederlandse slachthuizen. De slachtgegevens worden door de slachthuizen naar het PVV in Rijswijk gestuurd. In

Nadere informatie

Kengetallen. E-17 Fokwaarde Vruchtbaarheid

Kengetallen. E-17 Fokwaarde Vruchtbaarheid Kengetallen E-17 Fokwaarde Vruchtbaarheid Inleiding De vruchtbaarheid van een stier uit zich op twee manieren: via het bevruchtend vermogen van zijn sperma en via de vruchtbaarheid van zijn dochters. Het

Nadere informatie

Rassen die passen HOOFDSTUK 8. 8.1 Hoe gaat het kruisen in zijn werk?

Rassen die passen HOOFDSTUK 8. 8.1 Hoe gaat het kruisen in zijn werk? Rassen 8.1 Hoe gaat het kruisen in zijn werk? Bij fokkerij is het de kunst om een r te fokken dat het best bij het bedrijf en de omstandigheden past. Deze ideale koe zal er voor elke veehouder anders uitzien.

Nadere informatie

Registratie. koppelen de status van de dieren terug naar het Sanitel-systeem.

Registratie. koppelen de status van de dieren terug naar het Sanitel-systeem. Registratie Een goede van het rundvee is een van de fundamenten van een succesvolle rundveeverbetering. Het Identificatie- & Registratiesysteem (I&R-systeem) van de overheid, beter bekend als Sanitel,

Nadere informatie

STRATEGISCH FOKKEN HOOFDSTUK 7 68 DEEL 1: STRATEGISCH FOKKEN DEEL 1:: STRATEGISCH FOKKEN 69

STRATEGISCH FOKKEN HOOFDSTUK 7 68 DEEL 1: STRATEGISCH FOKKEN DEEL 1:: STRATEGISCH FOKKEN 69 7.1 Het nut van een fokdoel Fokken is investeren in de toekomst. De stieren van vandaag zorgen voor melkgevende dochters over zo n drie jaar. Die dochters vormen het kapitaal van de melkveehouderij. Om

Nadere informatie

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015

Programma: SPONSORS. Ontwikkelingen GES 2015. GES organisatie. Agenda. Quotum eraf, fosfaat erop? Apeldoorn 4 november 2015 10.00 - Geart Benedictus: Welkom Programma: Quotum eraf, fosfaat erop? Toekomst fokkerij? Apeldoorn 4 november 2015 10.05 - Jan Huitema (melkveehouder en Europarlementariër) 10.35 - Bonny van Ranst (melkveehouder

Nadere informatie

Kengetallen. E-13 Voortplanting

Kengetallen. E-13 Voortplanting Kengetallen E-13 Voortplanting Inleiding Op melkveebedrijven wordt jaarlijks een aanzienlijke schade geleden als gevolg van een niet optimale tussenkalftijd en een voortijdige afvoer van koeien die niet

Nadere informatie

Wat heeft de veehouder aan Genomics

Wat heeft de veehouder aan Genomics 2/1/21 Wat heeft de veehouder aan Genomics Mario Calus en Johan van Arendonk Wageningen UR Livestock Research en Wageningen University Wat wil de veehouder? Een goed inkomen halen van het bedrijf door

Nadere informatie

Overzicht van alle bases voor fokwaarden en basisverschillen

Overzicht van alle bases voor fokwaarden en basisverschillen en basisverschillen Dit stuk beschrijft de situatie vanaf april 2015, waarbij wordt beschreven welke bases er worden gehanteerd, wat de basisverschillen zijn en welke diergroepen op welke basis worden

Nadere informatie

Vruchtbaarheidsindex 2008 voor schapen

Vruchtbaarheidsindex 2008 voor schapen Vruchtbaarheidsindex 008 voor schapen S. Janssens, 0/0/009 Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, departement Biosystemen, K.U.Leuven Inleiding De index voor vruchtbaarheid, afgekort als, wordt berekend na

Nadere informatie

Rassen die passen HOOFDSTUK Hoe gaat het kruisen in zijn werk?

Rassen die passen HOOFDSTUK Hoe gaat het kruisen in zijn werk? Rassen 8.1 Hoe gaat het kruisen in zijn werk? Bij fokkerij is het de kunst om een r te fokken dat het best bij het bedrijf en de omstandigheden past. Deze ideale koe zal er voor elke veehouder anders uitzien.

Nadere informatie

Kengetallen. E-1 Voorspelling Dagproductie

Kengetallen. E-1 Voorspelling Dagproductie Kengetallen E-1 Voorspelling Dagproductie Inleiding Ter ondersteuning van de fokkerij en het bedrijfsmanagement berekent NRS diverse kengetallen. Te denken valt aan bijvoorbeeld de fokwaarden van koeien

Nadere informatie

Basis = Melkdoel zwart, Melkdoel rood, Dubbeldoel of Belgisch witblauw

Basis = Melkdoel zwart, Melkdoel rood, Dubbeldoel of Belgisch witblauw Genetische trends van koeien in Nederland Datum: 16-08-2016 Algemene toelichting op de genetische trends van koeien: Er worden alleen gemiddelde fokwaarden getoond als het aantal waarnemingen per jaar

Nadere informatie

Kengetallen. E-5 MPR-Kwaliteit. Inleiding. MPR 24 uur. 4 Betekenis van MPR 24 uur

Kengetallen. E-5 MPR-Kwaliteit. Inleiding. MPR 24 uur. 4 Betekenis van MPR 24 uur Kengetallen E-5 MPR-Kwaliteit Inleiding Via Melkproductieregistratie (MPR) worden gegevens over de melk-, vet en eiwitproductie van de veestapel verzameld. Deze gegevens zijn de basis van managementinformatie

Nadere informatie

Aanpassingen fokwaardeschatting april 2012

Aanpassingen fokwaardeschatting april 2012 Aanpassingen fokwaardeschatting april 2012 Aanpassingen Fokdoel -NVI Verwantschapsgraad Vleesindex Interbull Communicatie Aanpassingen Fokdoel -NVI Verwantschapsgraad Vleesindex Interbull Communicatie

Nadere informatie

Overzicht van alle bases voor fokwaarden en basisverschillen

Overzicht van alle bases voor fokwaarden en basisverschillen en basisverschillen Dit stuk beschrijft de situatie vanaf april 2017, waarbij wordt beschreven welke bases er worden gehanteerd, wat de basisverschillen zijn en welke diergroepen op welke basis worden

Nadere informatie

N o t i t i e. Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): -

N o t i t i e. Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): - Auteur: Horneman Betreft: Lactosebepalingen MPR Datum: Arnhem, 29 augustus 2006 Onze referentie: R&D/06.0108/MH/HWA Bijlage(n): - N o t i t i e Sinds begin 2006 worden resultaten van lactosebepalingen

Nadere informatie

DE BASIS VAN DE FOKKERIJ

DE BASIS VAN DE FOKKERIJ 6.1 WAT IS FOKKERIJ? Fokken is het selecteren van de juiste koeien. Van de ene koe of stier willen veehouders een nakomeling, van de andere niet. Fokken is het bewust combineren van ouderdieren: een nieuwe

Nadere informatie

Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen

Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen Nieuwe Vruchtbaarheidsindexen voor schapen S. Janssens, november Onderzoeksgroep Huisdierengenetica, departement Biosystemen, KU Leuven www.huisdierengenetica.be Gegevens De meest recente Vruchtbaarheids

Nadere informatie

VRUCHTBAARHEID. eigen attentielijsten samenstellen. Voor elk onderdeel zijn er aparte attentielijsten,

VRUCHTBAARHEID. eigen attentielijsten samenstellen. Voor elk onderdeel zijn er aparte attentielijsten, VRUCHTBAARHEID Het behalen van goede sresultaten vraagt veel inspanningen van veehouders. CRV wil de veehouders maximaal ondersteunen op elk onderdeel van de. Zo brengt VeeManager alle KoeAttenties op

Nadere informatie

Alles wat u moet weten over inteelt

Alles wat u moet weten over inteelt Alles wat u moet weten over inteelt Inteelt is vaak een onderwerp van gesprek. In dit artikel vertellen wij u aan de hand van vragen en antwoorden alles over inteelt en hoe u hiermee om kunt gaan. Indien

Nadere informatie

Stierenboek Roodbont Fries Vee Van Gratama Wiisnoas is sperma beschikbaar uit de genenbank, te bestellen via het bestuur.

Stierenboek Roodbont Fries Vee Van Gratama Wiisnoas is sperma beschikbaar uit de genenbank, te bestellen via het bestuur. Stierenboek Roodbont Fries Vee Van Gratama Wiisnoas is sperma beschikbaar uit de genenbank, te bestellen via het bestuur. www.roodbontfriesvee.nl twitter.com/roodbfriesekoe www.facebook.com/roodbontfriesvee

Nadere informatie

K.I.SAMEN zet de toon in ieder segment.

K.I.SAMEN zet de toon in ieder segment. K.I.SAMEN zet de toon in ieder segment. SHOGUN PS maakt zijn verwachtingen meer dan waar! KOJACK: na zijn geweldig debuut in Zwolle nu de hoogste stijger binnen roodbont. DIMAN: de hoogste PBI + topper

Nadere informatie

Internet. 22 VRV.be. Managementproducten - Internet. Beslissen van kalf tot koe

Internet. 22 VRV.be. Managementproducten - Internet. Beslissen van kalf tot koe Internet Internet neemt een steeds belangrijkere plaats in bij de communicatie tussen VRV en allerlei bedrijven. De site van VRV biedt veel informatie en interactiemogelijkheden. De eenvoudige manier van

Nadere informatie

1 Kent u het artikel Verboden geboortekrik populair Brabants Dagblad en andere Wegener kranten van donderdag 21 november 2013.

1 Kent u het artikel Verboden geboortekrik populair Brabants Dagblad en andere Wegener kranten van donderdag 21 november 2013. > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

inkruisen Koole & Liebregts BV Melk Het Verschil tel. 0572-394778 fax 0572-394891 e-mail: koole.liebregts@wxs.nl www.koole-liebregts.

inkruisen Koole & Liebregts BV Melk Het Verschil tel. 0572-394778 fax 0572-394891 e-mail: koole.liebregts@wxs.nl www.koole-liebregts. inkruisen Koole & Liebregts BV Melk Het Verschil tel. 0572-394778 fax 0572-394891 e-mail: koole.liebregts@wxs.nl www.koole-liebregts.com Inkruisen is van alle tijden. Koole & Liebregts heeft meer dan 15

Nadere informatie

Informatie uit melk. Benny Declerck workshops voor dierenartsen. 2015 september-oktober

Informatie uit melk. Benny Declerck workshops voor dierenartsen. 2015 september-oktober Informatie uit melk Benny Declerck workshops voor dierenartsen 2015 september-oktober Agenda CRV Dataverzameling MPR kengetallen MPR informatie Ontsluitingsprocedure 2015-09+10 workshops da mpr bd 2 CRV

Nadere informatie

Genomica in de melkveehouderij de praktische toepassingen

Genomica in de melkveehouderij de praktische toepassingen Genomica in de melkveehouderij de praktische toepassingen Yvette de Haas Doel van vandaag Is er behoefte aan een gastcollege Genomica? Aan welk soort informatie heeft het onderwijs behoefte m.b.t. genomica?

Nadere informatie

Kengetallen. E-12 Inseminatiewaarde en Gebruikswaarde

Kengetallen. E-12 Inseminatiewaarde en Gebruikswaarde Kengetallen E-12 Inseminatiewaarde en Gebruikswaarde Inleiding Jaarlijks wordt circa 30% van de melkveestapel afgevoerd en vervangen door hoogdrachtige vaarzen. De afvoer van een koe kan gedwongen zijn

Nadere informatie

68 melkkoeien (incl vaarzen), 21 pinken, 24 kalveren Vervangingspercentage 29 %

68 melkkoeien (incl vaarzen), 21 pinken, 24 kalveren Vervangingspercentage 29 % 2. OMZET EN AANWAS De bedrijfseconomische berekening van de omzet en aanwas is een verhaal apart. Hieronder zal dat aan de hand van een voorbeeldberekening worden duidelijk gemaakt. 2.2 Voorbeeldbedrijf

Nadere informatie

Agrarische Bedrijfsverzorging. Digiklauw. Meer grip op klauwgezondheid

Agrarische Bedrijfsverzorging. Digiklauw. Meer grip op klauwgezondheid Agrarische Bedrijfsverzorging Digiklauw Meer grip op klauwgezondheid De gezondheid van de klauwen is een goede graadmeter voor de gezondheid van uw veestapel. Een goed beeld verkrijgen van het verloop

Nadere informatie

Er valt veel te winnen met een langere levensduur. Henk Hogeveen

Er valt veel te winnen met een langere levensduur. Henk Hogeveen Er valt veel te winnen met een langere levensduur Henk Hogeveen Lange levensduur is goed...... gevolg van betere gezondheid... gevolg van betere vruchtbaarheid... minder jongvee nodig minder kosten minder

Nadere informatie

Een objectief Ranglijst Systeem. ontworpen door. Martien Maas

Een objectief Ranglijst Systeem. ontworpen door. Martien Maas Een objectief Ranglijst Systeem ontworpen door Martien Maas Nijmegen, Nederland, Augustus 2014 1 Eigenschappen van het Ranglijst Systeem: Het Maas Ranglijst Systeem is objectief: op geen enkele manier

Nadere informatie

Insemineren, de praktijk

Insemineren, de praktijk Hoofdstuk 6 Insemineren, de praktijk Het bronstig zien van de koe Bronst waarnemen is een vak. Koeien geven veel verschillende signalen af bij bronst. Daarbij verschilt de bronst van koe tot koe. Gemiddeld

Nadere informatie

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR

Grondbeginselen erfelijkheid. Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Grondbeginselen erfelijkheid Piter Bijma Fokkerij en Genetica, Wageningen UR Kwalitatieve versus Kwantitative kenmerken Kwalitatieve kenmerken Kun je niet uitdrukken in een getal Hoornloosheid Vachtkleur

Nadere informatie

Fokwaarden bekkenmaten en het gebruik ervan. Gerben de Jong Animal Evaluation Unit

Fokwaarden bekkenmaten en het gebruik ervan. Gerben de Jong Animal Evaluation Unit Fokwaarden bekkenmaten en het gebruik ervan Gerben de Jong Animal Evaluation Unit Onderwerpen - Waarom kijken naar bekkenmaten - Metingen VRB en BWB - Hoe komen fokwaarden tot stand - Hoe verander je de

Nadere informatie

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys

Genetische variatie en inteelt : basisconcepten. Steven Janssens Nadine Buys Genetische variatie en inteelt : basisconcepten Steven Janssens Nadine Buys Inteelt Inteelt treedt op voor dieren waarvan de ouderdieren met elkaar verwant zijn (dit betekent dat in de afstamming van vader

Nadere informatie

Vetcorrectie Op basis van het voorgaande kan de NO berekend worden zonder een eventuele vetcorrectie.

Vetcorrectie Op basis van het voorgaande kan de NO berekend worden zonder een eventuele vetcorrectie. Kengetallen E3 Netto Opbrengst en Lactatiewaarde Inleiding Na elke monstername wordt voor alle melkkoeien op het bedrijf een Netto Opbrengst (NO) berekend. De NO geeft het gecorrigeerde rendement van een

Nadere informatie

Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens

Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens Inteelt en genetische diversiteit van de Cavalier King Charles Spaniel op basis van afstammingsgegevens // dr. Steven Janssens, lic. Katrien Wijnrocx en prof. Nadine Buys Livestock Genetics, KULeuven Data

Nadere informatie

Agenda. 1. Opening 2. Aanpassingen fokwaardeschattingen 3. Uiergezondheidsindex 4. MRY-DN evaluatie 5. Interbull 6. Rondvraag 7.

Agenda. 1. Opening 2. Aanpassingen fokwaardeschattingen 3. Uiergezondheidsindex 4. MRY-DN evaluatie 5. Interbull 6. Rondvraag 7. Agenda 1. Opening 2. Aanpassingen fokwaardeschattingen 3. Uiergezondheidsindex 4. MRY-DN evaluatie 5. Interbull 6. Rondvraag 7. Sluiting Aanpassingen fokwaardeschattingen 2009 Animal Evaluation Unit Onderwerpen

Nadere informatie

Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV. Genomics

Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV. Genomics Dr. Peter Vercauteren Hoofd KI/ET CRV Genomics Deze presentatie Genomic selection bij melkvee vleesvee Implementatie in de fokprogramma s Waar we tegen aan lopen Genomics Peter Vercauteren 26 oktober 2011

Nadere informatie

Oefenvraagstukken genetica

Oefenvraagstukken genetica Oefenvraagstukken genetica Monohybride kruisingen. 50 meerkeuze vragen. OPLOSSEN MET KRUISSINGSSCHEMA!!!!! 1. Poes Kitty met lange haren heeft gepaard met kater Kobus. Zij krijgt zowel kortharige als langharige

Nadere informatie

Monohybride en dihybride kruisingen vmbo-kgt34

Monohybride en dihybride kruisingen vmbo-kgt34 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 19 July 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/63372 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Veekeuring Fryslân. 4. Alleen dieren die in de catalogus voorkomen doen mee aan de individuele keuring.

Veekeuring Fryslân. 4. Alleen dieren die in de catalogus voorkomen doen mee aan de individuele keuring. Veekeuring Fryslân Vraagprogramma * Deelname is opengesteld voor dieren uit de provincie Friesland. * Dieren dienen op de sluitingsdatum van de aangifte aanwezig te zijn op een UBN binnen de provincie

Nadere informatie

Na volledig invullen van de enquête neemt een assistente of uw bedrijfseigen dierenarts contact met u op om een afspraak te maken voor het BGP 2017.

Na volledig invullen van de enquête neemt een assistente of uw bedrijfseigen dierenarts contact met u op om een afspraak te maken voor het BGP 2017. Inleiding Beste veehouder/ veehoudster, Binnenkort bent u weer toe aan de update van uw BGP en BBP! Om zoveel mogelijk uit uw BGP te halen en kosten zo laag mogelijk te houden verzoeken we u vriendelijk

Nadere informatie

YOUR PARTNER IN CROSSBREEDING

YOUR PARTNER IN CROSSBREEDING XsiresNB sept-12pagina's:nb-sept.-xsires 29-01-2008 09:12 Pagina 1 YOUR PARTNER IN CROSSBREEDING Robuuste Scandinavische Roodbonten In deze uitgave o.a. Xsires de enige echte specialist in inkruisen Alle

Nadere informatie

Nieuwe fokwaarden, hoe te lezen?

Nieuwe fokwaarden, hoe te lezen? Nieuwe fokwaarden, hoe te lezen? Bijeenkomst Studieclub Geitenhouderij 23 juni 2015 Jan ten Napel, senior genetics researcher Fokken of gokken? De melkgeitenhouderij moet zich steeds aanpassen om voorbereid

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1 havo 2003-II

Eindexamen wiskunde B1 havo 2003-II Kalveren In de veeteelt gebruikt men voor rundvee reeds lang de methode van kunstmatige inseminatie (afgekort KI). De laatste jaren is daarnaast de reageerbuisbevruchting ofwel invitrofertilisatie (afgekort

Nadere informatie

opfok24 > gezonde kalveren > robuuste vaarzen > hoge levensproductie

opfok24 > gezonde kalveren > robuuste vaarzen > hoge levensproductie opfok24 > gezonde kalveren > robuuste vaarzen > hoge levensproductie Het beste uit uw jongvee Vaarzen die op 24 maanden aan de melk komen, worden de beste koeien. Zowel in melkproductie als in levensduur.

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6

Inhoud. Voorwoord 5. Inleiding 6 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Erfelijkheidsleer 9 1.1 Erfelijke verandering 9 1.2 Ontdekking van de erfelijkheidsleer (genetica) 12 1.3 De chromosomen 13 1.4 Kwalitatieve eigenschappen 17 1.5 De monogene

Nadere informatie

Fokwaarden voor rundvee in Nederland. Een inleiding voor de leek. Juli 2006 J. Honkoop

Fokwaarden voor rundvee in Nederland. Een inleiding voor de leek. Juli 2006 J. Honkoop Fokwaarden voor rundvee in Nederland Een inleiding voor de leek Juli 2006 J. Honkoop 1 Voorwoord Als IT-consultant, onderzoeker en gerechtelijk deskundige verricht ik allerlei onderzoeken op IT-gebied.

Nadere informatie

SUCCESVOLLE OPFOK VAN JONGVEE OP HET MELKVEEBEDRIJF

SUCCESVOLLE OPFOK VAN JONGVEE OP HET MELKVEEBEDRIJF SUCCESVOLLE OPFOK VAN JONGVEE OP HET MELKVEEBEDRIJF Deze brochure wordt u aangeboden door: Vlaamse overheid Departement Landbouw en Visserij Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Melkvee en Stallenbouw

Nadere informatie

14/11/2012. ... maar er zijn ook problemen! Dit is wat we een koe graag zien doen... (4 to 9 uur/dag - Hafez & Bouissou, 1975)

14/11/2012. ... maar er zijn ook problemen! Dit is wat we een koe graag zien doen... (4 to 9 uur/dag - Hafez & Bouissou, 1975) Voeropname (ds/d) 14/11/2012 Fokken voor efficiëntieverbetering Dit is wat we een koe graag zien doen... (4 to 9 uur/dag - Hafez & Bouissou, 1975) Yvette de Haas... maar er zijn ook problemen! Broeikas

Nadere informatie

Wageningen UR Livestock Research

Wageningen UR Livestock Research Wageningen UR Livestock Research Partner in livestock innovations Rapport 648 Naar een probleemloos afkalvende dikbilkoe Project Natuurlijke Luxe 2006-2012 December 2012 Colofon Uitgever Wageningen UR

Nadere informatie

Relatie klauwaandoeningenregistratie en klauwgezondheid. Afvoerredenen Nederlandse melkkoeien. Klauwaandoeningen Spiegel voor Management

Relatie klauwaandoeningenregistratie en klauwgezondheid. Afvoerredenen Nederlandse melkkoeien. Klauwaandoeningen Spiegel voor Management Relatie klauwaandoeningenregistratie en klauwgezondheid UDV Onderwijsdag 9 november 2016 Dairy Campus Afvoerredenen Nederlandse melkkoeien. De gemiddelde koe in Nederland leeft 5,7 jaar Belangrijkste redenen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE KB minitoets bij opdracht 15 A B X C D

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE KB minitoets bij opdracht 15 A B X C D landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren SPE KB minitoets bij opdracht 15 variant a Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar

Deelrapport populatie-analyse collie korthaar Deelrapport populatie-analyse collie korthaar De genetische analyse van de stamboomgegevens van de Britse populatie van de korthaar Collie door de Britse Kennel Club is uitgevoerd met het uitgangspunt

Nadere informatie

Handboek Melkveehouderij 2015/16

Handboek Melkveehouderij 2015/16 7 Rundveeverbetering 7.1 Organisaties in de rundveeverbetering... 7-3 7.1.1 Erkende fokkerijorganisaties... 7-3 7.1.2 Overige fokkerijorganisaties... 7-4 7.1.3 KI-organisaties... 7-4 7.1.4 Veepro... 7-4

Nadere informatie

De ideale veenweidekoe

De ideale veenweidekoe Afstudeerrapport De ideale veenweidekoe Onderzoek naar de mogelijkheden van selectie op klauwoppervlak bij koeien. Auteur: Anna Koornneef Studierichting: Dier- en Veehouderij Plaats: Zegveld Datum versie

Nadere informatie

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL

Biestmanagement, zo kan het ook. Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biestmanagement, zo kan het ook Inge Nijhoving MSD Animal Health - NL Biest Zorgt voor specifieke (IgG) en aspecifieke afweer (witte bloedcellen) Eigen veestapel bedrijfsspecifieke ziektekiemen Bevat op

Nadere informatie

Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid

Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid Robuustheid regressiemodel voor kapitaalkosten gebaseerd op aansluitdichtheid Dr.ir. P.W. Heijnen Faculteit Techniek, Bestuur en Management Technische Universiteit Delft 22 april 2010 1 1 Introductie De

Nadere informatie

Examen HAVO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Wiskunde B1 (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 18 juni 13.30 16.30 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 81 punten te behalen; het examen bestaat uit 19

Nadere informatie

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre

Inteelt in kleine populaties. Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inteelt in kleine populaties Bart Ducro Animal Breeding and Genomics Centre Inhoud Inteelt Populatiegrootte Fokbeleid Wat is inteelt? Inteelt: paren van verwanten samenbrengen van genetisch identiek materiaal

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A vwo 2000 - II

Eindexamen wiskunde A vwo 2000 - II Opgave 1 Overgewicht Sinds jaren houdt men zich bezig met de vraag of het mogelijk is een relatie aan te geven tussen enerzijds het gewicht en de lengte van volwassen mensen en anderzijds hun gezondheid.

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Genoomfokwaarden. Definities

Algemene voorwaarden Genoomfokwaarden. Definities Algemene voorwaarden Genoomfokwaarden Definities 1. KWPN: Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland te Ermelo aan de Beek 119, verder te noemen KWPN. 2. Opdrachtgever: de natuurlijke- of rechtspersoon

Nadere informatie

Basisstof 7 Genetische variatie

Basisstof 7 Genetische variatie Afbeelding 33. RNA-interferentie.1 RNA bevat 2 complementaire sequenties die aan elkaar plakken, zodat er een haarspeld structuur ontstaat (1 van afbeelding 33). Het enzym Dicer knipt het dubbele RNA in

Nadere informatie

BVD aanpak in de praktijk. Pauline Athmer DAP Nijkerk-Wellensiek

BVD aanpak in de praktijk. Pauline Athmer DAP Nijkerk-Wellensiek BVD aanpak in de praktijk Pauline Athmer DAP Nijkerk-Wellensiek Inhoud presentatie Even voorstellen Waarom BVD? De BVD drager Hoe kom je aan BVD? Hoe kom je er weer vanaf? BVD aanpak in onze praktijk Enkele

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE KB minitoets bij opdracht 15 A B X C D

landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren CSPE KB minitoets bij opdracht 15 A B X C D landbouw en natuurlijke omgeving 2009 dierhouderij en -verzorging gezelschapsdieren SPE KB minitoets bij opdracht 15 variant b Naam kandidaat Kandidaatnummer Meerkeuzevragen - Omcirkel het goede antwoord

Nadere informatie

Begeleiden voortplanting vee. Fokkerij en management

Begeleiden voortplanting vee. Fokkerij en management Begeleiden voortplanting vee Fokkerij en management Fokkerij en management Theorie Theo Boumans Jan Rietjens Jan Oosterwijk eerste druk, 2002 FOKKERIJ EN MANAGEMENT 3 Artikelcode: 28054.2 Colofon Auteursteam:

Nadere informatie

Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven. Samenvattend rapport

Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven. Samenvattend rapport Praktische kijk op droogstandsmanagement bij Vlaamse melkveebedrijven Samenvattend rapport 1 ENQUÊTE 1.1 Opstellen van de enquête In kader van het demo-project verantwoord gebruik van antibiotica in de

Nadere informatie

Nieuwsbrief Rundvee December 2016

Nieuwsbrief Rundvee December 2016 Nieuwsbrief Rundvee December 2016 Inhoud: 1. IBR en BVD vrij worden na tankmelkonderzoek 2. Aanpassingen BGP en BBP 3. BVD- virus-sneltest 4. Procapen in plaats van Penstrep-ject bij operaties 5. Nieuwe

Nadere informatie

Alle mogelijkheden van de VeeManager App

Alle mogelijkheden van de VeeManager App HANDLEIDING VEEMANAGER APP VLAANDEREN Versie 3.1, oktober 2014 Alle mogelijkheden van de VeeManager App Met de VeeManager App managet u altijd en overal uw veestapel op uw smartphone of tablet. Of u nu

Nadere informatie

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden

Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Genetische achtergrond van staart- en maneneczeem in pony s en paarden Anouk Schurink Bart Ducro Nijkerk, 11 november 2011 Informatie- en discussiebijeenkomst NSIJP Introductie Ervaring met IJslandse paarden

Nadere informatie

Bloederkalveren: waakzaamheid blijft geboden! Tekst: Jef Laureyns Faculteit Diergeneeskunde UGent

Bloederkalveren: waakzaamheid blijft geboden! Tekst: Jef Laureyns Faculteit Diergeneeskunde UGent PRAKTIJKDIERENARTS-MVBB02-2013 Bloederkalveren: waakzaamheid blijft geboden! Tekst: Jef Laureyns Faculteit Diergeneeskunde UGent Sommige vlees- en melkveebedrijven hebben de voorbije jaren te maken gehad

Nadere informatie

München-Grub 25 jaar ervaring Fleckvieh x Holstein

München-Grub 25 jaar ervaring Fleckvieh x Holstein München-Grub 25 jaar ervaring Fleckvieh x Holstein 1837 Fleckvieh in Beieren 1892 Fleckvieh stamboek in Duitsland 1953 Oprichting München-Grub 1984 Fleckvieh x Holstein door M-Grub 2004 München-Grub in

Nadere informatie

Het belang van een degelijk biestmanagement op moderne. rundveebedrijven

Het belang van een degelijk biestmanagement op moderne. rundveebedrijven Auteur: Vanessa Meganck Het belang van een degelijk biestmanagement op moderne rundveebedrijven Een kalf wordt zonder antistoffen geboren door de specifieke bouw van de placenta (moederkoek) van het rund.

Nadere informatie

LEZEN. Terpentijd

LEZEN. Terpentijd LEZEN Terpentijd - 1500 De zwartbonte koe, de Holstein-Frisian zoals we haar nu noemen, kom je overal op de wereld tegen. Ze geven veel melk en kunnen zich bijna overal aanpassen. Maar de Friese koe was

Nadere informatie