Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid"

Transcriptie

1 Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid Voor meer informatie zie: Kerndoelen onderbouw Vakportaal Mens & maatschappij Vakportaal Natuur & techniek kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke en psychische gezondheid van henzelf en anderen. 41: De leerlingen leren over de bouw van planten, dieren en mensen en over de vorm en functie van hun onderdelen. 29: De leerling leert kennis te verwerven over en inzicht te verkrijgen in sleutelbegrippen uit het gebied van de levende en nietlevende natuur, en leert deze sleutelbegrippen te verbinden met situaties in het dagelijks leven. 32: De leerling leert te werken met theorieën en modellen door onderzoek te doen naar natuurkundige en scheikundige verschijnselen als elektriciteit, geluid, licht, beweging, energie en materie. 34: De leerling leert hoofdzaken te begrijpen van bouw en functie van het menselijk lichaam, verbanden te leggen met het bevorderen van lichamelijke en psychische gezondheid, en daarin een eigen verantwoordelijkheid te nemen bouwstoffen worden van het op het gebied n verloopt en benoemen van het voeding n, virussen en het mens en dit kan worden door het n waarnemen. BI/V Domein E: Reproductie S ubdomein E1: DNA-replicatie 33. De kandidaat kan met behulp van het concept DNA-replicatie ten minste in veiligheid en gezondheid benoemen op welke wijze erfelijk materiaal wordt gereproduceerd. S ubdomein E2: Levenscyclus 34. De kandidaat kan met behulp van het concept celcyclus ten minste in contexten op het gebied van energie, gezondheid en welke wijze reproductie van cellen verloopt en beargumenteren op welke wijze daarbij optredende verstoringen kunnen worden voorkomen of S ubdomein E3: Reproductie van het 35. De kandidaat kan met behulp van de concepten voortplanting en erfelijke eigenschap gebied van energie, gezondheid en voedselproductie eigenschappen worden overgedragen en benoemen op welke wijze de reproductie van eukaryoten en prokaryoten verloopt. Domein C: Zelforganisatie S ubdomein C1: Zelforganisatie van cellen 25. De kandidaat kan met behulp van de concepten genexpressie en celdifferentiatie ten minste in contexten op het gebied welke wijze de ontwikkeling van cellen verloopt en beargumenteren op welke wijze stoornissen in de ontwikkeling kunnen ontstaan en S ubdomein C2: Zelforganisatie van het 26. De kandidaat kan met behulp van het concept levenscyclus ten minste in gezondheid en welke wijze de ontwikkeling van n verloopt, verklaren op welke wijze verstoringen van de ontwikkeling ontstaan en beargumenteren op welke voorkomen of S ubdomein C3: Zelforganisatie van 27. De kandidaat kan met behulp van de concepten dynamiek en evenwicht ten van duurzaamheid en wereldbeeld benoemen op welke wijze zich kunnen ontwikkelen en mens de zelforganisatie van en het systeem Aarde van gezondheid en voeding de

2 zichzelf reguleren en van en het systeem bouwstoffen worden van het op het gebied n verloopt en benoemen van het voeding n, virussen en het mens en dit kan worden door het n waarnemen. zichzelf reguleren en van en het systeem BI/H Domein F: Evolutie transport gebied voedselproductie de stofwisseling van n verloopt en beargumenteren zelfregulatie bij welke wijze n zich te n, virussen en allergenen en kunnen waarneming regulatie op welke wijze n waarnemen. duurzaamheid treden als zelfregulatie van en mens zelfregulatie van en het van gezondheid en voeding de transport gebied voedselproductie de stofwisseling van n verloopt en beargumenteren zelfregulatie bij

3 S ubdomein F1: S electie 36. De kandidaat kan met behulp van de concepten DNA, mutatie, recombinatie en variatie ten voedselproductie verklaren op welke wijze variatie in populaties tot stand komt. 37. De kandidaat kan met behulp van de concepten populatie, variatie, selectie en soortvorming gebied wereldbeeld verklaren op welke wijze nieuwe soorten kunnen ontstaan. 38. De kandidaat kan met behulp van het concept biodiversiteit ten van duurzaamheid benoemen op welke wijze de diversiteit van populaties en binnen het systeem Aarde varieert. bouwstoffen worden van het op het gebied n verloopt en benoemen van het voeding n, virussen en het mens en dit kan worden door het welke wijze n zich te n, virussen en allergenen en kunnen waarneming regulatie op welke wijze n waarnemen. duurzaamheid treden als zelfregulatie van en mens zelfregulatie van en het BI/V Domein E: Reproductie S ubdomein E1: DNA-replicatie 33. De kandidaat kan met behulp van het concept DNA-replicatie ten minste in veiligheid en gezondheid benoemen op welke wijze erfelijk materiaal wordt gereproduceerd. S ubdomein E2: Levenscyclus 34. De kandidaat kan met behulp van het concept celcyclus ten minste in contexten op het gebied van energie, gezondheid en welke wijze reproductie van cellen verloopt en beargumenteren op welke wijze daarbij optredende verstoringen kunnen worden voorkomen of S ubdomein E3: Reproductie van het 35. De kandidaat kan met behulp van de concepten voortplanting en erfelijke eigenschap gebied van energie, gezondheid en voedselproductie eigenschappen worden overgedragen en benoemen op welke wijze de reproductie van eukaryoten en prokaryoten verloopt. van gezondheid en voeding de transport gebied voedselproductie de stofwisseling van n verloopt en beargumenteren

4 n waarnemen. zichzelf reguleren en van en het systeem bouwstoffen worden van het op het gebied n verloopt en benoemen van het voeding n, virussen en het mens en dit kan worden door het n waarnemen. zelfregulatie bij welke wijze n zich te n, virussen en allergenen en kunnen waarneming regulatie op welke wijze n waarnemen. duurzaamheid treden als zelfregulatie van en mens zelfregulatie van en het van gezondheid en voeding de transport gebied voedselproductie de stofwisseling van n verloopt en beargumenteren zelfregulatie bij welke wijze n zich te

5 zichzelf reguleren en van en het systeem BI/H Domein F: Evolutie S ubdomein F1: S electie 36. De kandidaat kan met behulp van de concepten DNA, mutatie, recombinatie en variatie ten voedselproductie verklaren op welke wijze variatie in populaties tot stand komt. 37. De kandidaat kan met behulp van de concepten populatie, variatie, selectie en soortvorming gebied wereldbeeld verklaren op welke wijze nieuwe soorten kunnen ontstaan. 38. De kandidaat kan met behulp van het concept biodiversiteit ten van duurzaamheid benoemen op welke wijze de diversiteit van populaties en binnen het systeem Aarde varieert. BI/H Domein E: Reproductie S ubdomein E1: DNA-replicatie 32. De kandidaat kan met behulp van het concept DNA-replicatie gebied van veiligheid en gezondheid benoemen op welke wijze erfelijk materiaal wordt gereproduceerd. S ubdomein E2: Levenscyclus 33. De kandidaat kan met behulp van het concept celcyclus ten van energie, gezondheid en welke wijze reproductie van cellen verloopt. S ubdomein E3: Voortplanting van het 34. De kandidaat kan met behulp van het concept voortplanting ten voedselproductie verklaren op welke wijze de reproductie van eukaryoten en prokaryoten verloopt. S ubdomein E4: Erfelijke eigenschap 35. De kandidaat kan met behulp van het concept erfelijke eigenschap ten minste in veiligheid en voedselproductie eigenschappen worden overgedragen bij eukaryoten en prokaryoten. BI/H Domein C: Zelforganisatie S ubdomein C1: Zelforganisatie van cellen 25. De kandidaat kan met behulp van de concepten genexpressie en celdifferentiatie ten minste in energie en gezondheid benoemen op welke wijze de ontwikkeling van cellen verloopt. S ubdomein C2: Zelforganisatie van het 26. De kandidaat kan met behulp van het concept levenscyclus ten welke wijze de ontwikkeling van n verloopt en verklaren op welke wijze verstoringen van de ontwikkeling ontstaan, kunnen n, virussen en allergenen en kunnen waarneming regulatie op welke wijze n waarnemen. duurzaamheid treden als zelfregulatie van en mens zelfregulatie van en het BI/V Domein C: Zelforganisatie S ubdomein C1: Zelforganisatie van cellen 25. De kandidaat kan met behulp van de concepten genexpressie en celdifferentiatie ten van benoemen op welke wijze de ontwikkeling van cellen verloopt en beargumenteren op welke wijze stoornissen in de ontwikkeling kunnen ontstaan en S ubdomein C2: Zelforganisatie van het 26. De kandidaat kan met behulp van het concept levenscyclus ten minste in gezondheid en welke wijze de ontwikkeling van n verloopt, verstoringen van de ontwikkeling ontstaan en beargumenteren op welke wijze deze kunnen worden voorkomen of worden S ubdomein C3: Zelforganisatie van 27. De kandidaat kan met behulp van de concepten dynamiek en evenwicht ten van duurzaamheid en wereldbeeld benoemen op welke wijze zich kunnen ontwikkelen en beargumenteren met welke maatregelen de mens de zelforganisatie van en het systeem Aarde BI/V Domein F: Evolutie S ubdomein F1: S electie 36. De kandidaat kan met behulp van de concepten DNA, mutatie, genetische variatie, recombinatie en populatie ten van op welke wijze variatie in populaties tot stand komt. 37. De kandidaat kan met behulp van de concepten populatie, variatie, selectie en soortvorming ten minste in contexten op het gebied wereldbeeld nieuwe soorten kunnen ontstaan. 38. De kandidaat kan met behulp van het concept biodiversiteit ten minste in duurzaamheid en wereldbeeld veranderingen in diversiteit van populaties en binnen het systeem Aarde verklaren en beargumenteren op welke wijze deze veranderingen beïnvloed worden. S ubdomein F4: Ontstaan van het leven 39. De kandidaat kan met behulp van het concept ontstaan van het leven ten minste in wereldbeeld

6 worden voorkomen en worden S ubdomein C3: Zelforganisatie van 27. De kandidaat kan met behulp van de concepten dynamiek en en wereldbeeld benoemen op welke wijze zich kunnen ontwikkelen en beargumenteren met welke maatregelen de mens de zelforganisatie van BI/H Domein C: Zelforganisatie S ubdomein C1: Zelforganisatie van cellen 25. De kandidaat kan met behulp van de concepten genexpressie en celdifferentiatie ten minste in energie en gezondheid benoemen op welke wijze de ontwikkeling van cellen verloopt. S ubdomein C2: Zelforganisatie van het 26. De kandidaat kan met behulp van het concept levenscyclus ten welke wijze de ontwikkeling van n verloopt en verklaren op welke wijze verstoringen van de ontwikkeling ontstaan, kunnen worden voorkomen en worden S ubdomein C3: Zelforganisatie van 27. De kandidaat kan met behulp van de concepten dynamiek en en wereldbeeld benoemen op welke wijze zich kunnen ontwikkelen en beargumenteren met welke maatregelen de mens de zelforganisatie van benoemen met behulp van welke theorie het voorkomen van leven op Aarde wordt verklaard. BI/V Domein F: Evolutie S ubdomein F1: S electie 36. De kandidaat kan met behulp van de concepten DNA, mutatie, genetische variatie, recombinatie en populatie ten van op welke wijze variatie in populaties tot stand komt. 37. De kandidaat kan met behulp van de concepten populatie, variatie, selectie en soortvorming ten minste in contexten op het gebied wereldbeeld nieuwe soorten kunnen ontstaan. 38. De kandidaat kan met behulp van het concept biodiversiteit ten minste in duurzaamheid en wereldbeeld veranderingen in diversiteit van populaties en binnen het systeem Aarde verklaren en beargumenteren op welke wijze deze veranderingen beïnvloed worden. S ubdomein F4: Ontstaan van het leven 39. De kandidaat kan met behulp van het concept ontstaan van het leven ten minste in wereldbeeld benoemen met behulp van welke theorie het voorkomen van leven op Aarde wordt verklaard. van gezondheid en voeding de transport gebied voedselproductie de stofwisseling van n verloopt en beargumenteren zelfregulatie bij welke wijze n zich te n, virussen en allergenen en kunnen waarneming

7 regulatie op welke wijze n waarnemen. duurzaamheid treden als zelfregulatie van en mens zelfregulatie van en het

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo)

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo) Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo) Voor meer informatie zie: Kerndoelen onderbouw Vakportaal Mens & maatschappij Vakportaal Natuur & techniek kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo

Nadere informatie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Voortplanting

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Voortplanting Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Voortplanting kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor de

Nadere informatie

Examenprogramma biologie havo

Examenprogramma biologie havo Bijlage 3 Examenprogramma biologie havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

Examenprogramma biologie vwo

Examenprogramma biologie vwo Bijlage 4 Examenprogramma biologie vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein

Nadere informatie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11101 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/389632, houdende

Nadere informatie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Evolutie kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor de lichamelijke

Nadere informatie

Examenprogramma biologie vwo vanaf CE 2016

Examenprogramma biologie vwo vanaf CE 2016 De onderstaande lijst bevat de complete examenprogramma s voor de bovenbouw VWO (4, 5 en 6 VWO) voor de vakken Biologie, Natuurkunde en Scheikunde. Daarnaast is het hele programma van het sportsciencecamp,

Nadere informatie

PTA biologie vwo Belgisch Park cohort

PTA biologie vwo Belgisch Park cohort Domeinen biologie Het examenprogramma biologie kent de volgende (sub)domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Zelfregulatie o Subdomein B1 Eiwitsynthese o Subdomein B2 Stofwisseling van de cel o Subdomein

Nadere informatie

BIOLOGIE HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

BIOLOGIE HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V BIOLOGIE HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

PTA biologie vwo Belgisch Park cohort

PTA biologie vwo Belgisch Park cohort Domeinen biologie Het examenprogramma biologie kent de volgende (sub)domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Zelfregulatie o Subdomein B1 Eiwitsynthese o Subdomein B2 Stofwisseling van de cel o Subdomein

Nadere informatie

BIOLOGIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

BIOLOGIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V BIOLOGIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Handreiking schoolexamen biologie havo/vwo. Bij het examenprogramma geldig vanaf schooljaar

Handreiking schoolexamen biologie havo/vwo. Bij het examenprogramma geldig vanaf schooljaar Handreiking schoolexamen biologie havo/vwo Bij het examenprogramma geldig vanaf schooljaar 2013-2014 September 2012 Verantwoording 2012 SLO (nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling), Enschede Mits

Nadere informatie

De opbouw van het examenprogramma vwo

De opbouw van het examenprogramma vwo De opbouw van het examenprogramma vwo Het examenprogramma is als volgt opgebouwd. Het bestaat uit een vaardighedendeel en een inhoudelijk deel concepten en contexten. Dit ziet er als volgt uit: A. Vaardigheden

Nadere informatie

BIOLOGIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017 V16.8.1

BIOLOGIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2017 V16.8.1 BIOLOGIE VWO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2017 V16.8.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de staatsexamens

Nadere informatie

LANDSEXAMEN HAVO

LANDSEXAMEN HAVO Examenprogramma BIOLOGIE H.A.V.O. LANDSEXAMEN HAVO 2017-2018 1 Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het commissie-examen. Het centraal examen wordt afgenomen in één zitting

Nadere informatie

Differentiëren met de nieuwe editie Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw

Differentiëren met de nieuwe editie Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw Differentiëren met de nieuwe editie Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw 31-e NIBI onderwijsconferentie, 13 januari 2017 Gijs van Hengstum, Hans Prins Programma van deze workshop Deel 1: hoe moet adaptiviteit

Nadere informatie

Examenprogramma biologie havo

Examenprogramma biologie havo Examenprogramma biologie havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A1 Vaardigheden Domein A2 Analyse

Nadere informatie

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo)

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden Kernen 1. Burgerschap 36: hoofdzak de Nederlandse

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting

Programma van Toetsing en Afsluiting Programma van Toetsing en Afsluiting I nf or m a t i e bi j he t ops t e l l e n v a n e e n P T A B i ol o gi e v oo r j ou hav o/ v w o bo v enbo u w 5e edi t i e versie: januari 2014 M A L M BER G '

Nadere informatie

1: Wat is biologie? 2: Organisatieniveaus van de biologie

1: Wat is biologie? 2: Organisatieniveaus van de biologie 1: Wat is biologie? - Een organisme (o.a. dieren, planten en mensen) vertoont levensverschijnselen, zoals voortplanting en stofwisseling: alle chemische reacties in een organisme. - Organismen kunnen ook

Nadere informatie

Aansluiting op het actuele curriculum (2014)

Aansluiting op het actuele curriculum (2014) Aansluiting op het actuele curriculum (2014) De verschillende modules van GLOBE lenen zich uitstekend om de leerlingen de verschillende eindtermen en kerndoelen aan te leren zoals die zijn opgesteld door

Nadere informatie

BIOLOGIE VWO NIEUWE EXAMENPROGRAMMA

BIOLOGIE VWO NIEUWE EXAMENPROGRAMMA BIOLOGIE VWO NIEUWE EAMENPROGRAMMA VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 oktober 2015 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk

Nadere informatie

Inleiding in de biologie

Inleiding in de biologie Examen Voorbereiding Inleiding in de biologie Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 1 Inleiding in de biologie Begrippenlijst: Begrip Biologische eenheden Prokaryoten Eukaryoten Populatie Levensgemeenschap

Nadere informatie

Examenprogramma biologie vwo

Examenprogramma biologie vwo Examenprogramma biologie vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Structuren

Nadere informatie

2015-2016 Naam Vak Biologie Niveau Mavo

2015-2016 Naam Vak Biologie Niveau Mavo 2015-2016 Naam Vak Biologie Niveau Mavo PTA Herkansbaar 9 Toets A Toets zintuigen en regeling per 5% ja 9 Toets 1 Toets cellen en ordening trim1 0% ja 9 Toets 2 Toets voortplanting en erfelijkheid trim2

Nadere informatie

Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw 5e editie, verdeling eindtermen en (sub)domeinen havo. Inleiding

Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw 5e editie, verdeling eindtermen en (sub)domeinen havo. Inleiding Biologie voor jou havo/vwo bovenbouw 5e editie, verdeling eindtermen en (sub)domeinen havo Inleiding In dit document is inzichtelijk gemaakt welke eindtermen in welk thema van Biologie voor jou staan opgenomen.

Nadere informatie

BIOLOGIE HAVO NIEUWE PROGRAMMA VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2015

BIOLOGIE HAVO NIEUWE PROGRAMMA VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2015 BIOLOGIE HAVO NIEUWE PROGRAMMA VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2015 juni 2014 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Werkversie Syllabus biologie havo en vwo bij het examenprogramma van CVBO Examen havo 2010 Examen vwo 2011

Werkversie Syllabus biologie havo en vwo bij het examenprogramma van CVBO Examen havo 2010 Examen vwo 2011 Werkversie Syllabus biologie havo en vwo bij het examenprogramma van CVBO Examen havo 2010 Examen vwo 2011 Deze syllabus is identiek aan de syllabus voor examen havo 2009 en vwo 2010. Concept juli 2009

Nadere informatie

Werkversie Syllabus biologie vwo bij het examenprogramma van CVBO Examen 2012

Werkversie Syllabus biologie vwo bij het examenprogramma van CVBO Examen 2012 Werkversie Syllabus biologie vwo bij het examenprogramma van CVBO Examen 2012 Concept Juli 2009 Verantwoording: 2009 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo, Utrecht Alle rechten

Nadere informatie

Nask2 inhouden (PO-vmbo)

Nask2 inhouden (PO-vmbo) Nask2 inhouden (PO-vmbo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw vmbo bovenbouw gl/tl exameneenheden Vakkernen 1. Materie 42: De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige

Nadere informatie

Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno

Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno Inhoudsopgave Bladzijde Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno Venturie 7 Conclusie urenoverzicht

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BA4. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BA4. Bertrand Russell College Schooljaar - 2015 2016 BA4 Bertrand Russell College Studie:BA4 Vak: Nederlands Moment: per 4 Weegfactor: 1 Tijdsduur:100 min Leerstof: Literatuurgeschiedenis: 16e, 17e en 18e eeuw P501 cijfer Moment: per

Nadere informatie

BIOLOGIE HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

BIOLOGIE HAVO VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 BIOLOGIE HAVO VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van de

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BA6. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BA6. Bertrand Russell College Schooljaar - 2015 2016 BA6 Bertrand Russell College Studie:BA6 Vak: Nederlands Moment: per 2 Weegfactor: 1 Tijdsduur:100 min Leerstof: Literatuurgeschiedenis tot Romantiek P501 cijfer Moment: per 3 Weegfactor:

Nadere informatie

Elke blok wordt afgesloten met een schriftelijke toets die meetelt voor het schoolexamen. De eerste toets valt in het 2 e SE moment (dec).

Elke blok wordt afgesloten met een schriftelijke toets die meetelt voor het schoolexamen. De eerste toets valt in het 2 e SE moment (dec). KLAS 4 2012-2013 Boek: Biologie voor jou (4 VWO) stofomschrijving BLOK I Thema 1 Inleiding Thema 2 Voortplanting en ontwikkeling BLOK II Thema 3 Erfelijkheid Thema 4 DNA BLOK III Thema 5 Homeostase BLOK

Nadere informatie

infprg03dt practicumopdracht 4

infprg03dt practicumopdracht 4 infprg03dt practicumopdracht 4 W. Oele 31 augustus 2008 1 Evolutie Het volgende citaat komt letterlijk van Wikipedia: Met evolutietheorie (soms ook wel evolutieleer genoemd) wordt de wetenschappelijke

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Biologie ( havo vwo )

Biologie ( havo vwo ) Tussendoelen Biologie ( havo vwo ) Biologie havo/vwo = Basis Biologische eenheid Levenskenmerk Uitleggen hoe bouw en werking van onderdelen van een organisme bijdragen aan de functies voeding, verdediging

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING het versnelde programma

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING het versnelde programma PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING het versnelde programma TOPmavo/vmbo-t 4 Picasso Lyceum Paletsingel 38c 2718 NT ZOETERMEER 079-3471700 Engelse taal Voor leerlingen van TOPmavo/vmbo-t 4 is Engelse

Nadere informatie

Werkversie Syllabus biologie havo bij het examenprogramma van CVBO Examen 2011

Werkversie Syllabus biologie havo bij het examenprogramma van CVBO Examen 2011 Werkversie Syllabus biologie havo bij het examenprogramma van CVBO Examen 2011 Concept Juli 2009 Verantwoording: 2009 Centrale Examencommissie Vaststelling Opgaven vwo, havo, vmbo, Utrecht Alle rechten

Nadere informatie

TOTALEN EINDCIJFER SCHOOLEXAMEN (Resultaat : Weging)

TOTALEN EINDCIJFER SCHOOLEXAMEN (Resultaat : Weging) KBL 4 Thema 1 Stofwisseling K1, K2, K3, K6, K9, Thema 2 Planten K6 Excursie (Kom in de kas) 1/2 nee 2 dag Thema 3 Ecologie K1, K2, K3, K5, K6,K7,K9 P0 (+verslag ) 5 Thema 4 Mens en Milieu K7 Thema 5 Voeding

Nadere informatie

Mens en natuur vmbo Leerlijnen landelijke kaders

Mens en natuur vmbo Leerlijnen landelijke kaders vmbo Leerlijnen landelijke kaders SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Verantwoording 2009 Stichting leerplanontwikkeling (SLO), Enschede Alle rechten voorbehouden. Mits de bron wordt vermeld

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BH5. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar - 2015 2016 BH5. Bertrand Russell College Schooljaar - 2015 2016 BH5 Bertrand Russell College Studie:BH5 Vak: Nederlands P401 cijfer Moment: per 2/3 Weegfactor: 1 Tijdsduur:25 min Leerstof: Presentatie met discussie in de les in groepjes van 2

Nadere informatie

PTA biologie BBL Statenkwartier, Waldeck en Kijkduin cohort

PTA biologie BBL Statenkwartier, Waldeck en Kijkduin cohort Eindtermen biologie PTA biologie BBL Statenkwartier, Waldeck en Kijkduin cohort 2017-2018-2019 BI/K/1 Oriëntatie op leren en werken BI/K/2 Basisvaardigheden BI/K/3 Leervaardigheden in het vak biologie

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek doen Kerndoel(en): 28 Leerdoel(en): - Onderzoek doen aan de hand van onderzoeksvragen - Uitkomsten van onderzoek presenteren.

Onderwerp: Onderzoek doen Kerndoel(en): 28 Leerdoel(en): - Onderzoek doen aan de hand van onderzoeksvragen - Uitkomsten van onderzoek presenteren. Vak: Scheikunde Leerjaar: Kerndoel(en): 28 De leerling leert vragen over onderwerpen uit het brede leergebied om te zetten in onderzoeksvragen, een dergelijk onderzoek over een natuurwetenschappelijk onderwerp

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11109 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/403948, houdende

Nadere informatie

'Hier havo.hbo hoort u mij?' (Nieuwe) Scheikunde

'Hier havo.hbo hoort u mij?' (Nieuwe) Scheikunde 'Hier havo.hbo hoort u mij?' (Nieuwe) Scheikunde Aansluiting havo-hbo 28 september 2016 Hogeschool Domstad Emiel de Kleijn Historie 1999 (1998) Invoering van de 2 e fase HAVO: Scheikunde: 280 SLU VWO:

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2015-2016 VMBO 3T. Haags Montessori Lyceum

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar 2015-2016 VMBO 3T. Haags Montessori Lyceum Schooljaar 2015-2016 VMBO 3T Haags Montessori Lyceum Vak:Nederlands Spreken 3M (1) Spreken Debat Betoog Presentatie boek 2 (1x) Spelling, interpunctie 4M Week 1 60 min (2x) Brief schrijven 4M Week 2 90

Nadere informatie

Naar actueel, relevant en samenhangend biologieonderwijs

Naar actueel, relevant en samenhangend biologieonderwijs Naar actueel, relevant en samenhangend biologieonderwijs Eindrapportage van de Commissie Vernieuwing Biologie Onderwijs, met nieuwe examenprogramma s biologie voor havo en vwo Commissie Vernieuwing Biologie

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

Eindtermen. Periode. 2 Voortplanting K10, K12 H2: Voortplanting en ontwikkeling ST 50 cijfer ja

Eindtermen. Periode. 2 Voortplanting K10, K12 H2: Voortplanting en ontwikkeling ST 50 cijfer ja Vak Biologie Schoolexametoets Naam 30 Cellen en voortplanting Organen en cellen K4 H: Organen en cellen ST 50 cijfer ja Voortplanting K0, K H: Voortplanting en ontwikkeling ST 50 cijfer ja 30 Ordening,

Nadere informatie

PTA biologie BB locatie Waldeck cohort 2015-2016-2017

PTA biologie BB locatie Waldeck cohort 2015-2016-2017 Exameneenheden biologie PTA biologie BB locatie Waldeck cohort 2015-2016-2017 BI/K/1 Oriëntatie op leren en werken BI/K/2 Basisvaardigheden BI/K/3 Leervaardigheden in het vak biologie BI/K/4 Cellen staan

Nadere informatie

PTA BIOLOGIE Leerweg: BB3

PTA BIOLOGIE Leerweg: BB3 PTA BIOLOGIE 2016 2017 Leerweg: BB3 Herkansing Weging Resultaat vorm duur ja/nee Klas 3 1 Thema 1 Cellen 2 K1, K2, K3, K4, K5, K6 Thema 2 Ordening K13, K14, Practica cellen en ordening K2,K3,K4 HO ja Vold.

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schoolja BA5. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schoolja BA5. Bertrand Russell College Schoolja - 2016 BA5 Bertrand Russell College StudieBA5 Vak: Nederlands Moment: per 4 Weegfactor: 1 Tijdsduur:100 min Leerstof: Literatuurgeschiedenis 16e, 17e en 18e eeuw P501 cijfer Moment: per 2 Weegfactor:

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING E FASE HAVO 04-06 Editie oktober 05 Aanpassingen voor de vakken Duits, Engels, geschiedenis, biologie, KuBv, informatica en de rekentoets VAK Duits, programma aangepast

Nadere informatie

BIOLOGIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

BIOLOGIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 BIOLOGIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde havo

Examenprogramma scheikunde havo Examenprogramma scheikunde havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Kennis

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING E FASE HAVO 04-06 Editie augustus 05 Aanpassingen voor de vakken Duits, Engels, geschiedenis, biologie, KuBv, informatica VAK Duits, programma aangepast in juni 05

Nadere informatie

BIOLOGIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

BIOLOGIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V BIOLOGIE VMBO TL/GL VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.05.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

Lessenserie Energietransitie

Lessenserie Energietransitie LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Thema s en onderwerpen Overzicht Lessenserie Energietransitie Thema s en onderwerpen per les De zoektocht naar voldoende energie voor de komende generaties is één van de belangrijkste

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11109 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/403948, houdende

Nadere informatie

PTA biologie KBL locatie Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort 2015-2016-2017

PTA biologie KBL locatie Bohemen, Kijkduin, Statenkwartier, Waldeck cohort 2015-2016-2017 Exameneenheden biologie BI/K/1 Oriëntatie op leren en werken BI/K/2 Basisvaardigheden BI/K/3 Leervaardigheden in het vak biologie BI/K/4 Cellen staan aan de basis BI/K/5 Schimmels en bacteriën: nuttig

Nadere informatie

Ben jij er ook? Docentenhandleiding

Ben jij er ook? Docentenhandleiding Ben jij er ook? Docentenhandleiding TYPERING MODULE Ontwikkeld voor vwo 4 Leerstofgebied Biologische eenheid: organismen, biodiversiteit Omvang 17 20 lesuren van 50 minuten + evaluatie (1 lesuur) Didactische

Nadere informatie

HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,AARDRIJKSKUNDE. HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,BIOLOGIE

HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,AARDRIJKSKUNDE. HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,BIOLOGIE HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, 2014-2015,AARDRIJKSKUNDE wf. 571 1 De wereld: Atlas S 100 2 j 1 6.5 globalisering 572 2 De aarde: Atlas S 100 2 j 2 6.5 573 3 exogene en endogene processen Gebieden: Atlas

Nadere informatie

MET VOORBEELDEN UIT DE BIOLOGIE

MET VOORBEELDEN UIT DE BIOLOGIE MET VOORBEELDEN UIT DE BIOLOGIE Redeneren = denken + formuleren Geheugen en denkkracht In de onderbouw kon je biologie opgaven vaak direct beantwoorden vanuit je geheugen. In de bovenbouw lukt dat vaak

Nadere informatie

Examenprogramma biologie

Examenprogramma biologie Examenprogramma biologie Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 biologie 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1 Werken aan vakoverstijgende

Nadere informatie

HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,AARDRIJKSKUNDE. HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,BIOLOGIE

HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,AARDRIJKSKUNDE. HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, ,BIOLOGIE HET GOESE LYCEUM, pta, havo 5, 2014-2015,AARDRIJKSKUNDE wf. 571 1 De wereld: Atlas S 100 2 j 1 6.5 globalisering 572 2 De aarde: Atlas S 100 2 j 2 6.5 573 3 exogene en endogene processen Gebieden: Atlas

Nadere informatie

Wat is biodiversiteit? Hoeveel biodiversiteit is er (wereldwijd en

Wat is biodiversiteit? Hoeveel biodiversiteit is er (wereldwijd en Biodiversiteit Cursus Natuur-in-zicht 1 Inhoud Wat is biodiversiteit? Hoeveel biodiversiteit is er (wereldwijd en bij ons)? Waar komt die biodiversiteit vandaan? Waarom is biodiversiteit belangrijk? Hoe

Nadere informatie

PTA HAVO5. Erratum 2012-2013 HAVO 5. Nederlands pag. 2. Aardrijkskunde pag. 3. Geschiedenis pag. 4. Natuurkunde pag. 5. Biologie pag.

PTA HAVO5. Erratum 2012-2013 HAVO 5. Nederlands pag. 2. Aardrijkskunde pag. 3. Geschiedenis pag. 4. Natuurkunde pag. 5. Biologie pag. PTA HAVO5 Erratum 2012-2013 HAVO 5 Nederlands pag. 2 Aardrijkskunde pag. 3 Geschiedenis pag. 4 Natuurkunde pag. 5 Biologie pag. 6 Wiskunde A pag. 7 1 Vak NEDERLANDS 5 HAVO Het erratum betreft de leerstof

Nadere informatie

AARDRIJKSKUNDE HAVO 5. Berekening cijfer. Het college: PTA 2015-2016. Leerstof/Opdracht. T5 60 Arm en Rijk Hst. 4 + Indonesie Hst.

AARDRIJKSKUNDE HAVO 5. Berekening cijfer. Het college: PTA 2015-2016. Leerstof/Opdracht. T5 60 Arm en Rijk Hst. 4 + Indonesie Hst. AK AARDRIJKSKUNDE T5 60 Arm en Rijk Hst. 4 + Indonesie Hst. 1 en 2 T6 60 Systeem Aarde T7 60 Wonen in Nederland Berekening cijfer (T1+T2+T3+T4+T5+T6+T7)/20 BI BIOLOGIE T6 60 Havo 5 A: Thema 1 Stofwisseling

Nadere informatie

FIRST LEGO League als onderwijsprogramma

FIRST LEGO League als onderwijsprogramma FIRST LEGO League als onderwijsprogramma In dit document staat beschreven hoe je de FIRST LEGO League kunt integreren in het lesprogramma en hoe het aansluit op de kerndoelen voor de onderbouw van het

Nadere informatie

Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk

Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk Inleiding 1 PLANTEN 1.1 Indeling van het plantenrijk 1.1.1 De groene wereld van de planten 1.1.2 Wieren (algen) 1.1.3 Mossen 1.1.4 Paardenstaarten 1.1.5 Varens

Nadere informatie

Docentenhandleiding Vogelen met DNA

Docentenhandleiding Vogelen met DNA Docentenhandleiding Vogelen met DNA Doelgroep: 4-5 Havo, 4-6 VWO Leerstofgebied: biologie, erfelijkheid, evolutie Werkvorm: digitaal, alleen of groepswerk (max. 3 leerlingen per groep) Duur: 1 á 2 lesuren

Nadere informatie

MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING

MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING MENDELS TOMATEN PLANTJES DOCENTENHANDLEIDING INHOUDSOPGAVE Inleiding pagina 4 Aansluiting bij het onderwijs pagina 5 Doelgroep, niveau en vak Leerdoelen Voorkennis Plaats in het curriculum Eindtermen Indeling

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar BA6. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar BA6. Bertrand Russell College Schooljaar 2015-2016 BA6 Bertrand Russell College Vak:Nederlands en per 2 100 min Literatuurgeschiedenis tot Romantiek P501 per 3 25 min Praktische opdracht Poëzie P502 per 3 25 min Praktische opdracht

Nadere informatie

3 H3. Geslachtscellen maken? CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

3 H3. Geslachtscellen maken? CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur Its Academy Laatst gewijzigd Licentie Webadres 08 May 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/51181 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar BA4. Bertrand Russell College

Programma van toetsing en afsluiting Schooljaar BA4. Bertrand Russell College Schooljaar 2016-2017 BA4 Bertrand Russell College Vak:Nederlands en 100 min Literatuurgeschiedenis: 16e, 17e en 18e eeuw P501 per 2 70 min Moderne literatuur: poëzie Tijdschrift + schriftelijke toets per

Nadere informatie

JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar

JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar JAARPLAN NATUURWETENSCHAPPEN tweede jaar DEEL 1 Organismen vormen een levensgemeenschap Hoofdstuk 1 Voedselrelaties Hoofdstuk 2 Foto DEEL 2 Organismen planten zich voort Hoofdstuk 1 Voortplanting bij bloemplanten

Nadere informatie

PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING MAVO

PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING MAVO Schoolexamen: klas 4 (2016 / 2017) vak: Nederlands leerjaar: 4 1 Luister- en Kijkvaardigheid Domeinen Toetsnummer Toetsvorm Werktijd Herkansin g K1,K2, K3, K4, SE 1 CITO 100 min. Ja 20% K8 Schrijfvaardigheid

Nadere informatie

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.10.1

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.10.1 BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEAMEN 2016 V15.10.1 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van

Nadere informatie

VMBO Kaderberoepsgerichte leerweg Sveen 2012-2014 / biologie

VMBO Kaderberoepsgerichte leerweg Sveen 2012-2014 / biologie VMBO Kaderberoepsgerichte leerweg Sveen 2012-2014 / biologie Leerjaar Toetscode Toetsomschrijving Weging SE-vmbo3-4 Leerjaar3 VMBO3 SE1 Organen en cellen 1 VMBO3 SE2 Ordening 3 VMBO3 SE3 Voorpl. en ontwikk.

Nadere informatie

Programma van Toetsing en Afsluiting schoolexamens d Oultremontcollege Afdeling MAVO

Programma van Toetsing en Afsluiting schoolexamens d Oultremontcollege Afdeling MAVO Programma van Toetsing en Afsluiting schoolexamens d Oultremontcollege 2017 2018 Afdeling MAVO PROGRAMMA van TOETSING en AFSLUITING MAVO Schoolexamen: klas 4 (2017 / 2018) vak: Nederlands leerjaar: 4

Nadere informatie

Programma van toetsing en afsluiting. Schooljaar 2015-2016. havo 5. Chr. College Groevenbeek

Programma van toetsing en afsluiting. Schooljaar 2015-2016. havo 5. Chr. College Groevenbeek Schooljaar 2015-2016 havo 5 Chr. College Groevenbeek Godsdienst 4SE 401 Levensbeschouwing / Hindoeisme S 4 4SE 50 min 4SE 402 Jodendom / Islam S 6 4SE 50 min 4SE 403 Christendom van 0 tot nu S 6 4SE 50

Nadere informatie

3 Factoren die het watergehalte van organismen 40 bepalen. 3.1 Bepalende factoren voor watergehalte 40 3.2 Belang van water voor levende wezens 41

3 Factoren die het watergehalte van organismen 40 bepalen. 3.1 Bepalende factoren voor watergehalte 40 3.2 Belang van water voor levende wezens 41 3 1 Functionele morfologie van de cel 1 De cel gezien door de lichtmicroscoop 06 2 De cel gezien door de elektronenmicroscoop 09 2.1 Bouw en functie van het eenheidsmembraan 10 2.2 Overzicht van de celorganellen

Nadere informatie

Docent Natuur en Techniek :Hans van der Grind

Docent Natuur en Techniek :Hans van der Grind Docent Natuur en Techniek :Hans van der Grind Deelcursus MBO lange versie op basis van regionale samenwerking met Rotterdamse pabo s InHolland, Thomas More en HR ) ieder pabo verzorgt ± 8 10 bijeenkomsten

Nadere informatie

Kennisbasis. Biologie, Natuurkunde, Scheikunde, Techniek, Wiskunde. Lerarenopleiding voortgezet onderwijs

Kennisbasis. Biologie, Natuurkunde, Scheikunde, Techniek, Wiskunde. Lerarenopleiding voortgezet onderwijs Kennisbasis Biologie, Natuurkunde, Scheikunde, Techniek, Wiskunde Lerarenopleiding voortgezet onderwijs 2 Kennisbasis, Biologie, Natuurkunde, Scheikunde, Techniek, Wiskunde Kennisbasis Biologie, Natuurkunde,

Nadere informatie

1. Fossielen, dood of levend?

1. Fossielen, dood of levend? 1. Fossielen, dood of levend? Op veel plaatsen op aarde kun je fossielen vinden. Deze oeroude overblijfselen van organismen vertellen een deel van het levensverhaal van de aarde. Soms worden er planten

Nadere informatie

Examenprogramma scheikunde vwo

Examenprogramma scheikunde vwo Examenprogramma scheikunde vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het centraal examen en het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Stoffen

Nadere informatie

Studiewijzer per opleiding

Studiewijzer per opleiding Nederlandse taal 201 T 3001 2 PTA blok 1 en 2. Methode op niveau. Vaardigheden, spelling, woordenschat, leesvaardig en grammatica. 202 T 3002 3 PTA Spelling. Struikelblokken. 203 T 3003 3 PTA Leesvaardigheid

Nadere informatie

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V

BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V BIOLOGIE VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2018 V17.03.2 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname van

Nadere informatie

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 7 en 8

Samenvatting Biologie Hoofdstuk 7 en 8 Samenvatting Biologie Hoofdstuk 7 en 8 7.1 Verschillen tussen mensen Fenotype = de uiterlijke eigenschappen die te maken hebben met het functioneren van je lichaam. Genotype = alle inwendige en uitwendige

Nadere informatie

Duurzaamheid in het curriculum

Duurzaamheid in het curriculum Duurzaamheid in het curriculum Didier Van de Velde onderwijsadviseur AKOV NME studiedag 29 april 2014 Kan techniek ons wereldbeeld veranderen? 2 IS TECHNIEK NEUTRAAL? WAPENS DODEN GEEN MENSEN, ALLEEN MENSEN

Nadere informatie

Eindtermen Natuurwetenschappen. Voor de eerste graad van het secundair onderwijs.

Eindtermen Natuurwetenschappen. Voor de eerste graad van het secundair onderwijs. Voor de eerste graad van het secundair onderwijs. 11 januari 2010 MOTIVERING VOOR HET INDIENEN VAN VERVANGENDE EINDTERMEN NATUURWETENSCHAPPEN Een belangrijk onderscheid tussen de door de Vlaamse regering

Nadere informatie

Natuur In Zicht - Biodiversiteit

Natuur In Zicht - Biodiversiteit Natuur In Zicht - Biodiversiteit Kennismaking lesgever 2 1 Lesverloop 3 Biodiversiteit: wat is het? Hoe ontstaat het? Belang van biodiversiteit Bedreiging van biodiversiteit Wat kan je zelf doen? Hectarespel

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring:

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Docentenvragenlijst op het gebied van ict-gebruik en natuur- en techniekonderwijs, voormeting Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Ik ben een:

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11101 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/389632, houdende

Nadere informatie