Ir. T. Luijendijk Sectie JMB Afdeling 3mE. 19 September

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ir. T. Luijendijk Sectie JMB Afdeling 3mE. 19 September 2011 1"

Transcriptie

1 Metalen Ir. T. Luijendijk Sectie JMB Afdeling 3mE 19 September

2 Metalen of Metals Hard rock muziek 1970, agressieve ritmes, zwaar versterkte elektrische gitaren en duistere tonen Heavy metal Trash metal Power metal Gotic metal Doom metal Black metal Metallica Seek & Destroy 2

3 Kenmerken metalen Elektronegatief; metalen staan gemakkelijk elektronen af Elektronenwolk verantwoordelijk voor de metaalbinding Goede geleiders voor warmte en elektriciteit Vaste stof bij kamertemperatuur (behalve kwik) en meestal een hoog smeltpunt Goed pletbaar, vervormbaar bij kamertemperatuur en nog beter bij verhoogde temperatuur 3

4 Metalen volgens Wikipedia Metaal is afkomstig van het Griekse woord "μέταλλον" métallon, "mine, quarry (steengroeve) 4

5 Metalen omvatten een grote reeks aan elementen Element Atoomnummer Dichtheid g/cm 3 Smelttemp. C Lithium 3 0, ,54 Osmium 76 22,

6 Gallium kristal (Wikipedia) 6

7 Goudklomp (Wikipedia) 7

8 Metallisch glas Duitser Schroers werkzaam aan Yale University De Hosson RUG Metallisch glas 3 x zo sterk als staal, Krasvaste behuizing van mobiele telefoons en horloges Verdere toepassing in de micro-elektromechanische systemen (chips met bewegende delen) MEMS Toepassing in een airbag, chip met versnellingsmeter Microscopisch kleine pompjes voor toedienen van medicijnen en pijnstillers Metallisch glas verkeerd in een metastabiele toestand Start ontwikkeling rond 1960 Au-Si legeringen, flits gieten, afkoelsnelheid miljoen graden/seconde Ontwikkeling vanaf 1990 Metaalmengsel ; 44Zr-11Ti-10Cu-10Ni-25Be (atomen van sterk verschillende grootte) Afkoelsnelheid 10 C/s Verwerking vanaf 400 C 8

9 corrosiebestendigheid edel Goud (Au) Platina (Pt) Zilver (As) Koper (Cu) Nikkel (Ni) IJzer (Fe) Zink (Zn) Aluminium (Al) Magnesium (Mg) Natrium (Na) Calcium (Ca) Kalium (K) onedel 9

10 10

11 Metalen Aluminium Titaan en zirkoon IJzer Koper Nikkel Constructiematerialen Aluminiumlegeringen g Zuiver als legeringen Staal en RVS Zuiver koper, messing, brons Nikkellegeringen g 11

12 Blackbird met een snelheid van Mach 3 (USAF/Judson Brohmer) 12

13 Titaan als wandbekleding in het Guggenheim museum in Bilbao (foto Ahisgett/Flickr) 13

14 Warmtewisselaar voor een onderzeeër uit titaan (foto Oostendorp Apparatenbouw Tiel) 14

15 Foto Oostendorp Tiel 15

16 Foto Oostendorp (Tiel) 16

17 Indeling titaanlegeringen g Ongelegeerd Ti met variërend O 2 -gehalte Treksterkte kt MPa α en near α legeringen Treksterkte k MPa α-β legeringen Treksterkte MPa Metastabiele β legeringen Treksterkte MPa 17

18 Commerciëel zuiver titaan Grade 1 0,18 % O 2 Grade 2 025%O 0,25 2 Grade 3 0,35 % O 2 Grade 4 040%O 0,40 2 Grade 7 0,25 % O 2 en 0,2 % Pd Grade 11 0,18 % O 2 en 0,12-0,25 % Pd Grade 12 0,25 % O 2 en 0,3 Mo+0,6-0,9 % Ni 18

19 Structuur zuiver titaan 19

20 Vergelijking g titaan en zirkoon Eigenschap Titaan Zirkoon Atoomnummer Dichtheid (g/cm 3 ) 4,51 6,51 Elasticiteitsmodulus (GPa) ,3 Smeltpunt t ( C) Uitzettingscoëfficient x10-6 / C 8,41 5,98 Thermische geleidbaarheid (W/m.K) 21,9 13 Elektrische weerstand 20 C (μω.cm) 42 39,7 20

21 Zirkoon 21

22 Mechanische eigenschappen zirkoon Kwaliteit Zr 702 Zr 704 Zr 705 Zr 706 R m (Mpa) R e (Mpa) Rek (%)

23 Vergelijking staal en aluminiumlegeringen Staal Aluminiumlegeringen Rekgrens: MPa Rekgrens: MPa Hardheid: HV Hardheid: HV Dichtheid: 7,9 g/cm 3 Dichtheid: 2,7 g/cm 3 Elasticiteitsmodulus: it it l GPa Elasticiteitsmodulus: it it l GPa Smelttemperatuur : C Smelttemperatuur: C Prijsindex: Prijsindex:

24 Voor en nadelen Al ten opzichte van Staal Nadelen Geringe sterkte Zacht Lage E-waarde Niet te gebruiken bij hoge temperaturen Alleen via elektrolyse te vervaardigen, dus Hoge energiekosten Hoge prijs Las altijd poreus Voordelen Laag gewicht Goede corrosievastheid Uitstekend vervormbaar (extrusie) 24

25 eerste fietsframe van aluminium (1909) 25

26 AA 6069 T6 Al-Mg-Si-Cu-Cr-V Sterkte MPa Rekgrens MPa Rek % Probleem bij lassen: verlies aan sterkte van 30 tot t wel 40 % in de WBZ 26

27 Algemene eigenschappen eenvoudig vorm te geven corrosiebestendig 27

28 integratie van functies schroeven klikken scharnieren bron: Comhan, Uithoorn 28

29 invloed van legeringselementen anodiseerbaarheid lasbaarheid 1xxx 3xxx 5xxx 6xxx 7xxx 2xxx 7xxx 29 sterkte laag sterkte hoog

30 30

31 31

32 Sterkteverlies na lassen Opheffen van koudvervorming in de warmtebeinvloede zone (WBZ) Oververoudering in de WBZ Alustar geringere sterkteverliezen door dispersieharding met TiC deeltjes (ontwikkeling Corus) 32

33 Vermoeiingsbreuk in zone naast de las (warmtebeinvloede zone) 33

34 Wat is staal Staal is een legering van ijzer en koolstof met max. 1,9 % koolstof Het is de koolstof die ijzer zijn sterkte geeft Het koolstofgehalte mag niet te hoog zijn in verband met de koudvervormbaarheid en lasbaarheid Vandaag de dag zijn er ongeveer 2500 staalsoorten Wereldproductie ton (Corus IJmuiden circa ton) 34

35 Staalgezegden g Sterk staaltje Stalen zenuwen PBS (pisbakkenstaal) Stalen tijdperk Stalen ros Stalin man van staal (Sovjetdictator Josef Djoegasvili) Draadstaal (TV-programma) 35

36 Winnaar Structural Steel Design Award 2011 Baanbrekend ontwerpproces, detailengineering en productie Opgebouwd uit 1824 stalen hoeklijnen en bevat 548 knooppunten. Hurkende man (Lelystad) 36

37 Auditorium in Bilbao (Spanje) 37

38 Turning Torso toren in Malmö, Zweden 38

39 Verkeerstoren Bilbao, Spanje 39

40 Geschiedenis van staal 1 Eerste staal circa 1500 v.chr. in Klein-Azië Productie in laagovens (geheim van het Hettitische Rijk) IJzer werd niet gesmolten en bevatte veel slakdeeltjes Via verhitten en smeden slak uitdrijven (geen constante kwaliteit) 40

41 Aan de productie van staal gaat de productie van gietijzer uit erts vooraf China rond het begin van de jaartelling In Europa uopain de middeleeuwen Vraag aan een expert op dit gebied hoe dit in zijn werk ging 41

42 Geschiedenis van staal uitvinding van de puddeloven door Henry Cort Productie op industriële schaal, maar nog steeds geen staal met een homogene structuur Bessemerproces (patent van Henry Kelly in 1851) Thomasconverter (Sidney Gilchrist Thomas 1878) Eiffeltoren (1890) uit thomasstaal Siemens-Martinoven (1864); gebruikt tot 1950 Elektrostaalprocessen circa 1890 (vlamboogoven) Oxystaalproces vanaf LD converter (Linz-Donavitz) 1958 Hoogovens IJmuiden 42

43 Principe Bessemerproces Bessemer convertor te Sheffield 43 (bron Wikipedia)

44 44

45 ferriet 45 Phases in steel

46 Microstructuur - samenstelling fasen en chemische samenstelling - dislocatiedichtheid en structuur - afmetingen en verdeling precipitaten - korrelgrootte en vorm - orientatieverdeling kristallen (textuur) 46

47 Ontwikkeling Hoge Sterkte Stalen (HSS) Constructiestaal met verhoogde rekgrens > 235 MPa Staal met een hogere rekgrens met behoud van de taaiheid of zelfs met een betere taaiheid Specifieke constructiestalen zoals de Quenched en Tempered soorten (QT) Dual Phase staal TRIP staal (Transformation Induced Plasticity) 47

48 Definitie hoge rekgrens staal afhankelijk van toepassing Gastransportleidingen R 0,2 480 MPa (X70) R 02 0,2 550 MPa (X80) Scheepsbouw R 0,2 420 MPa Onderzeeboten R 02 0, MPa Staalconstructiebouw R 0,2 460 MPa Beweegbare bruggen R 02 0,2 690 MPa Drukvatenindustrie R 0,2 480 MPa (X70) 48

49 Hoge sterkte staal opgenomen in NEN-EN nov (Hot rolled products of structural t steels Deel 1 Algemene technische leveringsvoorwaarden Deel 2 Technische leveringsvoorwaarden voor ongelegeerd constructiestaal Deel 3 Technische leveringsvoorwaarden voor normaalgegloeid en normaliserend gewalst fijnkorrelig constructiestaal Deel 4 Technische h leveringsvoorwaarden voor lasbaar thermomechanisch gewalste fijnkorrelige constructiestaalsoorten Deel 5 Technische leveringsvoorwaarden van weersbestendig constructiestaal Deel 6 Technische leveringsvoorwaarden voor platte producten met hoge vloeigrens in veredelde toestand 49

50 Metallurgische realisatie van HSS Taaiheid Fijne korrel CE Lasbaarheid Veiligheid constructie Rekgrens door microlegeren 50

51 0,2 % C 0,2 % Si 0,15 % V 0,15 % N Normaal gegloeid op 900 C 51

52 Technieken om een fijne korrel te verkrijgen 1. Normaalgloeien na warmwalsen 2. Warmwalsen laag in het tweefasen austeniet/ferrietgebied (einddeformaties bij relatief lage walstemperaturen) ook wel normaliserend walsen genoemd 3. Toevoegen van micro-legeringselementen als V, Nb, Ti en een verhoogd Al gehalte in combinatie met een bepaald stikstofgehalte (microgelegeerd) HSLA (High Strength Low Alloy) 4. Combinatie van 2 en 3 (TMCP=Thermo Th Mechanical Controlled Processing ook wel TM-staal genoemd) 5. Quenched en tempered staalsoorten met extra toevoegingen g van Cr, Mo, Ni, Cu voor een betere doorharding 52

53 Walsprocessen voor hoge sterkte staal A conventional B C D E F G rolling y recr. T N air MLE y not recr. Ac 3 Ac 3 water Ar 3 a + y ACC a M s TM TM "as rolled ("U") + N (y) (a+y (U) + Q + T ) TM+ACC TM + DQ QST Ar 1 Time 53

54 Microstructuur van HSS N Normalized TMa TM (air) Q Q+T TMb TM (ACC) 54 Bron: Dillinger Hütte GTS

55 Korrelgrootte afhankelijk van warmtetraject en chemische samenstelling materiaal 55

56 Invloed afmetingen en volumefractie precipitaten op sterkteverhoging 56

57 Soorten micro-gelegeerd staal V microgelegeerd Nb microgelegeerd Nb-Mo microgelegeerd V-Nb (+N) microgelegeerd V-N microgelegeerd Ti microgelegeerd Nb-Ti microgelegeerd V-Ti microgelegeerd Voor hogere sterkte gelegeerd met tienden van % Cr Mo Cu Ni 57

58 Invloed fabrikant op eigenschappen Hoge walstemperatuur Lage walskrachten en grotere materiaaldiktes Grotere korrel door korrelgroei tijdens walsen Lage walstemperatuur Hogere walskrachten en kleinere materiaaldiktes Kleinere korrel door beperken korrelgroei Keuze microlegeringselementen g Optimale sterkte en acceptabele taaiheid Optimale taaiheid met acceptabele sterkte Combinatie van goede mechanische eigenschappen met goede verwerkbaarheid en lasbaarheid Verhogen van de afkoelsnelheid ter beïnvloeding van het precipitatiegedrag it ti 58

59 Ti-Nb microgelegeerd g Titaan versterkt de korrelverfijning door Nb Toevoeging van 0,04 04 Ti aan met Nb microgelegeerd staal geeft een verhoging van de rekgrens van 100 MPa bij een oproltemperatuur (coiling) van 675 C Regrenzen tot 550 MPa Met V en Mo toevoegingen g tot 690 MPa 59

60 Microgelegeerd g staal met Vanadium Toegepast als Warmgewalste toestand (HR) Gecontroleerd gewalst (TM) Normaal gegloeid (N) Afgeschrikt en ontlaten (QT) Sterkteverhoging door vorming van V(CN) in de ferriet tijdens de afkoeling na het walsen Grote invloed van afkoelsnelheid op de sterkteverhoging Sterkteverhoging 5 tot 15 MPa per 0,01 % V Voor korrelverfijning V combineren met Ti 60

61 Invloed Mn en V op de 0,2 % rekgrens 0,2 % rekgren ns (MPa a) ,2 1,2 Mn Mn 0,06 Nb 0,06 Nb 03Mn 0,3 1,2 Mn 0,06 Nb , , ,15 Vanadium (%) 61

62 Microgelegeerd g met Niobium Niobium is een betere korrelverfijner dan V Niobiumgehaltes van 0,02-0,04% Sterkteverhoging 35 tot 40 MPa per 0,01% Nb Nadeel verlaging van de kerftaaiheid id als niet gelijktijdig het koolstofgehalte wordt verlaagd en de korrelgrootte verkleind wordt door gecontroleerd walsen Afwalsen bij relatief lage temperaturen en grote walssteken om onregelmatige korrelgrootte te voorkomen Plaatdikte tot 75 mm met R 0, MPa 62

63 Microgelegeerd g met V en Nb Combineren van beide elementen voor precipitatieharding p en korrelverfijning gecombineerd met een verlaging van het koolstofgehalte (< 0,1 %) Hogere sterkte en lage overgangstemperatuur Meeste effect bij gecontroleerd walsen Door laag koolstofgehalte uitstekende lasbaarheid 63

64 Nb-Mo microgelegeerd g Afhankelijk van afkoelsnelheid ferriet/perliet structuur naaldvormige ferrietstructuur (laag koolstof bainiet) Toename rekgrens met 20 MPa per 0,1% Mo Mo versterkt de precipitatieharding door Nb(CN) Rekgrens > 700 MPa Toegepast voor pijpleidingen 64

65 Microgelegeerd g met Titaan Titaan voor korrelverfijning en precipitatieharding en voor geometrie sulfidische insluitsels Korrelverfijning Ti minder effectief dan Nb, maar beter dan V Ti alleen toepassen bij volledig gekalmeerd staal Rekgrens 345 tot 550 MPa voor plaatdiktes tot 10 mm Voor precipitatieharding door TiC (Ti>0,025%) (Mn,Ti)S Ti 4C 2S 2 TiC Voldoende titaan dan hoge sterkte door precipitatieharding, maar thermomechanisch walsen is een absolute voorwaarde voor voldoende taaiheid 65

66 Kerftaaiheid van HSS eit [J] Kerbsc chlagarb S355J2G3 S460ML S690QL Temperatur [ C] 66 Bron: Dillinger Hütte GTS

67 Rekgrens en CE (koolstofequivalent) yi ield str ress [M MPa] 600 Normalised 550 TM-rolled , , , , , , , ,50 carbon equivalent C eq [%] 67 Bron: Dillinger Hütte GTS

68 Voordelen van TM staal Gereduceerde hardheid voor TM 500 V10] e [HV10] heid [H WEZ Z hardh Härte HAZ W 450 S460N S 460 M Abkühlzeit t8/5 [s] afkoeltijd t8/5 [s] 68 Bron: Dillinger Hütte GTS

69 Voordelen TM staal Uitstekende taaiheid zelfs na koudvervorming ohne 5% Kaltver. 5 %+250 C/1h Ke erbschlag garbeit [J] without 5 % cold def. 5 % C/1h S460ML Temperatur [ C] 69 Bron: Dillinger Hütte GTS

70 Sterkte en vervormbaarheid De microstructuur bepaalt de sterkte en de vervormbaarheid. Omdat de microstructuur een complex geheel is dat door de behandeling van het metaal (deformatie, hoge temperatuur, afkoeling) sterk kan veranderen, treden ook grote variaties in de sterkte en vervormbaarheid op. 70

71 Kerftaaiheid versus sterkte 71

72 Fabricagetechnieken QT HSS Opwarmen en afschrikken Versneld afkoelen dikte 105 mm dikte > 105 mm 72

73 73

74 HB Härte H ardness h through thickness hardening CE = 0,70% vergütet CE = 0,55% vergütet CE = 0,70% Q + T (640 C) CE = 0,55% Q + T (620 C) CE = 0,55% Q + T (580 C) Eigenschappen QT HSS Abstand distance von from Blechoberfläche plate surface [mm] Toename legeringselemtenten l t met toenemende dikte plate thn. < 20 > > > > CE(IIW) Pcm CET Bron: Dillinger Hütte GTS

75 Effect van de rekgrens op de plaatdikte van HSS relatieve plaatdikte (mm) S1100 S960 S890 S690 S460 S H. van Wortel TNO

76 Maximaal mogelijke plaatdikte voor Q+Ten TMCP 250 mm Q+T MPa 460 MPa 500 MPa 550 MPa 690 MPa 960 Mpa 1100 Mpa Min. thn. 76 Bron: Dillinger Hütte GTS

77 Leveringsprogramma afhankelijk van productieomstandigheden max. lengte Länge: 28 28mm Bree edte in mm Br reite in mm TM N Q Dicke in mm Dikte in mm 77 Bron: Dillinger Hütte GTS

78 Kenmerkende hardheden van HSS in de range van S350 tot S1100 Hardness s base metal, HV V S350 S460 S690 S890 S960 S1100 High Strength Steel type 78 Bron: H. van Wortel TNO

79 Waarom staal met een verhoogde sterkte? Voor constructies waarbij voornamelijk trekbelasting optreedt Is stijfheid de bepalende factor dan heeft de toepassing van HSS geen zin Voor gelaste constructie oppassen met hoge sterkte staal als er sprake is van wisselende belasting 79

80 Leidt toepassing HSS tot t een kostenbesparing? 10 % hogere vloeigrens geeft 10 % lager gewicht Staalprijs ca. 10 % duurder d Voorwaarden Bewerkbaarheid gelijk of beter dan Koudvervormbaarheid van standaard Lasbaarheid materiaal als het S355 betreft 80

81 Gewicht en kosten autobumper (bron Acelor/Mittal) 81

82 Transformation-Induced Plasticity (TRIP) steel austeniet ferriet bainiet martensiet 82 High-strength steels

83 83

84 Nieuw proces maakt staal sterker Ondernemer Gary Cola Flash Bainite staal voor de automobielindustrie Supersnelle verhitting tot 1100 C, haltetijd 10 s, en afschrikken in een vloeistofbad Claim van 30 % meer rek en hogere sterkte dan van traditioneel adto vervaardigd staal 84 Bron: Technishow Nieuws

85 Nesciobrug voor voetgangers en fietsers te Diemen-Adam 85

86 Prince Claus Bridge Utrecht (NL) 1300 t of S460M/ML up to 90 mm thickness 86 Bron: Dillinger Hütte GTS

87 Millau Viaduct (F) Application examples Type: By 2460 m length the longest cable-stayed bridge in the world Heavy plates: of plates. Among this of S460M/ML up to 120 mm thickness 87 Bron: Dillinger Hütte GTS

88 Application examples Erasmus Bridge Rotterdam (NL) Type: Cable-stayed bridge + flap bridge Total length: Central span : flap span : 500 m 410 m 90 m Steel grades: S355M: 4200 t, mm S460ML: 2000 t, mm S460QL1: 800 t, mm Weight savings Cost savings = = 18 % 10 % 88 Bron; Dillinger Hütte GTS

89 Met dank aan Tata Steel IJmuiden Audio Visueel Centrum TU Delft De Koninklijke Marine TNO Industrie Jilt Sietsma (TU Delft) Dillinger Hüttewerken (Duitsland) 89

Metaal 2e college metaal Utrecht

Metaal 2e college metaal Utrecht Metaal 2e college metaal Utrecht Vandaag: Afronden introductie metalen algemeen - algemene kenmerken - legeringen - ferro / non ferro - edelmetalen - eigenschappen IJzer en staal boek Algemene eigenschappen

Nadere informatie

Metaal. 2e college metaal Utrecht. Materialen

Metaal. 2e college metaal Utrecht. Materialen Metaal 2e college metaal Utrecht Materialen Vandaag: Afronden introductie metalen algemeen - algemene kenmerken - legeringen - ferro / non ferro - edelmetalen - eigenschappen IJzer en staal Materialenboek

Nadere informatie

I www.gns-nederland.nl T +31 (0)40 368 22 70 E info@gns-nederland.nl INHOUDSOPGAVE

I www.gns-nederland.nl T +31 (0)40 368 22 70 E info@gns-nederland.nl INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Technische informatie Roestvaststaal 1.1 Algemene informatie 2 1.2 Korte typering veel gebruikte kwaliteiten 3 Hoofdstuk 2: Mechanische eigenschappen 2.1 RVS stafmateriaal en

Nadere informatie

Non-ferrometalen. constructiematerialen. ferrometalen

Non-ferrometalen. constructiematerialen. ferrometalen 1. Situering constructiematerialen Metalen Verbindingen Niet-metalen non-ferrometalen ferrometalen 2. Hoofdkenmerken Þ non-ferrometalen zijn... Ze worden in zowel zuivere vorm als in legeringen gebruikt.

Nadere informatie

Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen

Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen Industriële Wetenschappen 2 de graad Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen Naam: Klas: Schooljaar: Leerkracht: Bram Vervoort [Materialenleer: Ferro en Non-ferrometalen ] Inhoud 1 Werkstofnummer (ISO

Nadere informatie

PLAAT - STAAL 1 JANUARI HOLLANDSTEEL B.V. De Veken 28, 1716KE Opmeer. Staat uw materiaal niet in de lijst? Neem gerust contact met ons op.

PLAAT - STAAL 1 JANUARI HOLLANDSTEEL B.V. De Veken 28, 1716KE Opmeer. Staat uw materiaal niet in de lijst? Neem gerust contact met ons op. PLAAT - STAAL Bekijk hier het enorme assortiment plaatstaal van Hollandsteel, met onze vlakbedlaser snijden wij platen Staal, Rvs en Aluminium tot wel 20MM dik. De vlakbedlaser kan een plaat met een maximale

Nadere informatie

STAAL SERVICE VLAANDEREN STERK IN METAAL EN SERVICE NON-FERRO & SPECIAAL-STAAL

STAAL SERVICE VLAANDEREN STERK IN METAAL EN SERVICE NON-FERRO & SPECIAAL-STAAL STAAL SERVICE VLAANDEREN STERK IN METAAL EN SERVICE NON-FERRO & SPECIAAL-STAAL INDUSTRIEPARK NOORD II ZANDVOORTSTRAAT 17 B-2800 MECHELEN TEL. 0032 15 20 29 60 FAX 0032 15 20 29 30 EMAIL: SALES@STAALSERVICEVLAANDEREN.BE

Nadere informatie

Materialenkennis. voor de laspraktijk 8

Materialenkennis. voor de laspraktijk 8 Materialenkennis voor de laspraktijk 8 Geri van Krieken Warmtebehandelingen Voordat er kan worden gelast, zal er enige voorkennis moeten zijn van het te lassen basismateriaal en hoe dit tot stand is gekomen.

Nadere informatie

Materialen. Introductie over Metaal:

Materialen. Introductie over Metaal: Introductie over Metaal: Wat is metaal Winning Structuur Eigenschappen Soorten metaal Methoden van bewerken Methoden van behandelen Metaalproducten Voordelen/nadelen Zuivere metalen IJzer Aluminium Koper

Nadere informatie

Wat is roestvast staal? Fe Cr > 10,5% C < 1,2%

Wat is roestvast staal? Fe Cr > 10,5% C < 1,2% Wat is roestvast staal? Cr > 10,5% C < 1,2% wat is roestvast staal? Wat is roestvast staal? Ijzerlegering met 10,5% chroom en 1,2% koolstof, noodzakelijk voor de opbouw van een zelfherstellende oxidelaag

Nadere informatie

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten Lassen van hoge rekgrens staalsoorten S.Mueller www.voestalpine.com/welding Onderwerpen 1. Wat is hoge rekgrens staal + toepassingen 2. Verschillende soorten en vervaardiging 3. Lassen 1. Invloed van lassen

Nadere informatie

Fred Neessen. Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel?

Fred Neessen. Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel? 2 Het lassen van ongelijksoortige verbindingen Kan dat allemaal wel? 3 Het lassen van ongelijksoortige verbindingen. Kan dat allemaal wel? en Harm Meelker, Lincoln Smitweld B.V., Nijmegen Inleiding Het

Nadere informatie

Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke

Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke , Laslegeringen voor kwalitatieve onderhoudswerke Reparaturschweißlegierungen GmbH Am Kavitt 4 D-47877 Willich Postfach 237 D-47863 Willich (+49) 2154 95 55-0 FAX (+49) 2154 95 55-55 e-mail: info @ omniweld.de

Nadere informatie

BRONS BRONS

BRONS BRONS Legeringen van koper met tin en eventuele andere toevoegingen worden brons genoemd. Deze structuur wordt gekenmerkt door een uitstekende koudvervormbaarheid en een grote mate van versteviging. Verhoging

Nadere informatie

Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram

Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram. Metaalstructuren en toestandsdiagram en toestandsdiagram en toestandsdiagram De Eiffeltoren (één van de nietklassieke wereldwonderen) is 317 meter hoog tot aan de top van de vlaggenstok, zonder de televisieantennes mee te rekenen. Met televisieantennes

Nadere informatie

Lichtmasten van metaal. aluminium of staal? Johan Maljaars en Ed Reddering

Lichtmasten van metaal. aluminium of staal? Johan Maljaars en Ed Reddering Lichtmasten van metaal aluminium of staal? Reddering Inhoud 2 3 Walsen van staal Eindproduct: ronde buis 4 Extruderen van aluminium Eindproduct: buis, evt. met verstijvers, lipjes, goten of andere variaties

Nadere informatie

Internet: www.heinesteel.com e-mail: info@heinesteel.com Heine Steel BV, Hanzeweg 57 7418AV Deventer, Tel. 0570-608944 / Fax 0570-608945

Internet: www.heinesteel.com e-mail: info@heinesteel.com Heine Steel BV, Hanzeweg 57 7418AV Deventer, Tel. 0570-608944 / Fax 0570-608945 Inhoudsopgave Blankstaal Ongelegeerd blankstaal Rond 3 Vierkant 5 Zeskant 6 Platstaal 7 Profielstaal 17 Spiestaal 17 Automatenstaal Rond 18 Vierkant 22 Zeskant 23 Zilverstaal 24 Aluminium Staven Rond,

Nadere informatie

P-stalen Warmgewalst constructiestaal volgens EN / EN in diverse leveringstoestanden, geschikt voor warmte- en drukvattoepassingen.

P-stalen Warmgewalst constructiestaal volgens EN / EN in diverse leveringstoestanden, geschikt voor warmte- en drukvattoepassingen. -stalen Warmgewalst constructiestaal volgens EN 10207 / EN 10028 in diverse leveringstoestanden, geschikt voor warmte- en drukvattoepassingen. -steels Hot rolled steels for pressure purposes and boilers

Nadere informatie

a s s o r t i m e n t l o g i s t i e k

a s s o r t i m e n t l o g i s t i e k compleet in duplex technische informatie a s s o r t i m e n t l o g i s t i e k compleet in duplex Met trots presenteren wij ons -programma, met uitgebreide technische informatie, ons assortiment en op

Nadere informatie

RP PARTS GIETSTUKKEN STAAL

RP PARTS GIETSTUKKEN STAAL RP PARTS GIETSTUKKEN STAAL RP Techniek kan veel voor u betekenen op het gebied van gietstukken staal. RP Techniek BV heeft namelijk vele jaren ervaring op het gebied van sourcing en werkt nauw samen met

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Vakgroep Productietechniek Materiaalkundig Laboratorium Agricola Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 115210 6 juli 2007, 09.00-12.30

Nadere informatie

Chroom-Molybdeen staalsoorten

Chroom-Molybdeen staalsoorten Materialenkennis voor de laspraktijk 20 Geert van den Handel Chroom-Molybdeen staalsoorten Voordat er kan worden gelast, zal er enige voorkennis moeten zijn van het te lassen basismateriaal en hoe dit

Nadere informatie

Lasbaarheid van materialen - gietijzer

Lasbaarheid van materialen - gietijzer Laskennis opgefrist (nr. 3) Lasbaarheid van materialen - gietijzer In deze aflevering van de rubriek Laskennis Opgefrist aandacht voor gietijzer. Gietijzer is een ijzerlegering met meer dan 2 % koolstof,

Nadere informatie

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal?

WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL. Wat is Hardmetaal? WWW.MMBTOOLS.NL INFO@MMBTOOLS.NL Wat is Hardmetaal? MMB TOOLS 2015 Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel.

Nadere informatie

HARDEN/VEREDELEN CONDITIONING. conditioning. Verhoogde sterke eigenschappen. Goede buigingsweerstand

HARDEN/VEREDELEN CONDITIONING. conditioning. Verhoogde sterke eigenschappen. Goede buigingsweerstand HARDEN/VEREDELEN Beschermgas, vacuüm, inductief Thermische processen Hoge slijtvastheid Verhoogde sterke eigenschappen Hoge standtijd Hoge vermoeiingssterkte Uitstekende hardheid Verbeterde duktiliteit

Nadere informatie

Cor-Ten staalplaten Productoverzicht. ThyssenKrupp Christon

Cor-Ten staalplaten Productoverzicht. ThyssenKrupp Christon Cor-Ten staalplaten Productoverzicht ThyssenKrupp Christon 2 Cor-Ten staalplaten Weerbestendig materiaal Wat is Cor-Ten? Cor-Ten (ook gekend als weervast staal) is een staalsoort die zonder oppervlaktebehandeling

Nadere informatie

Keuze van toevoegmateriaal voor het lassen van Aluminium en Al-legeringen

Keuze van toevoegmateriaal voor het lassen van Aluminium en Al-legeringen Keuze van toevoegmateriaal voor het lassen van Aluminium en Al-legeringen Ir. Roger Creten, EWE Gastdocent KUL en Thomas More Campus Denayer Lastek Belgium Soorten aluminiumlegeringen Zuiver aluminium

Nadere informatie

Wijzigingen en drukfouten voorbehouden.

Wijzigingen en drukfouten voorbehouden. Corrosievast en Chemische samenstelling (richtwaarden) in % Classificatie Hittebestendig staal C Mn Si Cr Ni Mo Nb Cu N W AWS A-5.4 EN 1600 Arosta 304L 0,020 0,8 0,8 19,5 9,7 - - - - - E308L-16 E 19 9

Nadere informatie

Corus Strip Products IJmuiden. Ympress Laser E250C. Ontwikkeld voor lasersnijden. Laser

Corus Strip Products IJmuiden. Ympress Laser E250C. Ontwikkeld voor lasersnijden. Laser Corus Strip Products IJmuiden Ympress E250C Ontwikkeld voor lasersnijden Ympress E250C Toepassingsvoorbeelden Ympress E250C vervangt constructie-staal in een groot Leverbare afmetingen aantal toepassingen.

Nadere informatie

Duplex staal; Kort verleden doch een grote toekomst

Duplex staal; Kort verleden doch een grote toekomst Jubileum Duplex staal; Kort verleden doch een grote toekomst Corrosievaste RVS-soorten zijn onder te verdelen in enkele grote groepen. Indien men dit doet aan de hand van de structuur, dan zijn de hoofdgroepen

Nadere informatie

j a c h t- e n s c h e e p s b o u w

j a c h t- e n s c h e e p s b o u w a l u m i n i u m p r o g r a m m a v o o r d e j a c h t e n s c h e e p s b o u w Koper Messing Brons Aluminium Roestvaststaal Staal Specials Kunststof hamel metaal Hamel metaal is als voorraadhoudende

Nadere informatie

Week 5: Oppervlakteruwheid Hardheid Materiaalaanduiding

Week 5: Oppervlakteruwheid Hardheid Materiaalaanduiding Technisch tekenen Week 5: Oppervlakteruwheid Hardheid Materiaalaanduiding Technisch tekenen 5.1 Oppervlakteruwheid 1 Oppervlakteruwheid: is afhankelijk van de gekozen bewerking kan te maken hebben met

Nadere informatie

Hybride constructies. Aluminium en staal. Prof.dr.ir. Johan Maljaars TNO en TU/e

Hybride constructies. Aluminium en staal. Prof.dr.ir. Johan Maljaars TNO en TU/e Aluminium en staal TNO en TU/e Overzicht Introductie Vergelijk van materiaaleigenschappen Ontwerpen van aluminium constructies Aandachtspunten hybride constructies Ontwerpen van hybride constructies Brandwerendheid

Nadere informatie

SOORTEN RVS - ROESTVAST STAAL EN HUN EIGENSCHAPPEN

SOORTEN RVS - ROESTVAST STAAL EN HUN EIGENSCHAPPEN SOORTEN RVS - ROESTVAST STAAL EN HUN EIGENSCHAPPEN Teneinde de vele roestvast-staaltypen te onderscheiden zijn diverse classificatiesystemen in gebruik. Een van de bekendste is het door het Amerikaanse

Nadere informatie

8 Aanvulling Hoofdstuk 8 Metalen

8 Aanvulling Hoofdstuk 8 Metalen 8 Aanvulling Hoofdstuk 8 Metalen 8.1 Vervaardiging van staalproducten 8.2 Verschil warm- en koudwalsen 8.3 Vermoeiing 8.1 De vervaardiging van staalproducten Bij paragraaf 8.2.3 in het boek. Bij de vervaardiging

Nadere informatie

State of the art: Joining of Aluminium

State of the art: Joining of Aluminium State of the art: Joining of Aluminium Marcel Hermans Delft University of Technology Materials Science and Engineering Joining and Mechanical Behaviour 1 State of the art: Joining of Aluminium Literatuur

Nadere informatie

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk!

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk! Wat is Hardmetaal? Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel. Hardmetaal ontstaat na een zorgvuldig

Nadere informatie

I T +31 (0) E INHOUDSOPGAVE LEVERPROGRAMMA PLAATSTAAL. Hoofdstuk 1: Koudgewalst dun plaatstaal

I  T +31 (0) E INHOUDSOPGAVE LEVERPROGRAMMA PLAATSTAAL. Hoofdstuk 1: Koudgewalst dun plaatstaal Onderstaand assortimentsoverzicht geeft een indruk van de mogelijkheden van GNS Nederland. Gezien de enorme diversiteit aan afmetingen is enkel melding gemaakt van leverbare uitvoeringen/kwaliteiten. De

Nadere informatie

I T +31 (0) E INHOUDSOPGAVE. Hoofdstuk 1: Mechanische eigenschappen gewalste producten

I  T +31 (0) E INHOUDSOPGAVE. Hoofdstuk 1: Mechanische eigenschappen gewalste producten INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Mechanische eigenschappen gewalste producten pag 1.1 Warmgewalste/ warmvervaardigde producten 1.1.1 Warmgewalst ongelegeerd constructiestaal, onbehandeld (+U) (EN 10025-2) 2

Nadere informatie

UDDEHOLM RAMAX HH. Uddeholm Ramax HH is een deel van het Uddeholm Stainless Concept.

UDDEHOLM RAMAX HH. Uddeholm Ramax HH is een deel van het Uddeholm Stainless Concept. UDDEHOLM RAMAX HH Uddeholm Ramax HH verschaft verschillende voordelen: Uddeholm Ramax HH geeft een uniforme hardheid in alle richtingen met uitstekende weerstand tegen indrukking Het is een corrosie bestendige

Nadere informatie

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern.

gelijk aan het aantal protonen in de kern. hebben allemaal hetzelfde aantal protonen in de kern. 1 Atoombouw 1.1 Atoomnummer en massagetal Er bestaan vele miljoenen verschillende stoffen, die allemaal zijn opgebouwd uit ongeveer 100 verschillende atomen. Deze atomen zijn zelf ook weer opgebouwd uit

Nadere informatie

Normpakket: Lassen A-Z

Normpakket: Lassen A-Z CEN ISO/TR 15608 Welding - Guidelines for a metallic materials grouping system /TR 15608:2013) CEN ISO/TR 20172 Lassen - Groepsindelingen voor materialen - Europese materialen /TR 20172:2009) CEN ISO/TR

Nadere informatie

Het lassen van hoge rekgrens staalsoorten (S690QL)

Het lassen van hoge rekgrens staalsoorten (S690QL) Het lassen van hoge rekgrens staalsoorten (S690QL) Fred Neessen, Lincoln Smitweld B.V. De eisen gesteld aan de mechanisch technologische eigenschappen van hoge rekgrens staalsoorten (toegepast o.a. in

Nadere informatie

UDDEHOLM ROYALLOY TM

UDDEHOLM ROYALLOY TM UDDEHOLM ROYALLOY TM Uddeholm Royalloy is geproduceerd door Edro Specially Steels,Inc., een divisie van de Voestalpine groep. Royalloy is beschermd door Edro Patenten #6,045,633 en #6,358,344 De informatie

Nadere informatie

Oefeningen materiaalleer

Oefeningen materiaalleer Oefeningen materiaalleer KV = koudvervormd? = nog niet helemaal duidelijk HOOFDSTUK 1 p 1.17 voor een korte staaf is, dus Oef 7: is hoger en verandert niet ifv x tussen en, we zien dat de start van de

Nadere informatie

Schmolz+Bickenbach Nederland. Kwaliteitsstaal

Schmolz+Bickenbach Nederland. Kwaliteitsstaal Kwaliteitsstaal Schmolz+Bickenbach Nederland 2 IMS Group IMS Schmolz+Bickenbach Nederland: al sinds 1954 uw betrouwbare partner voor staal, roestvast staal en aluminium IMS Schmolz+Bickenbach Nederland

Nadere informatie

Why edit if we deliver grinded (or fully grinded) Präzi Flachstahl Corrosiebestendige stalen

Why edit if we deliver grinded (or fully grinded) Präzi Flachstahl Corrosiebestendige stalen Why edit if we deliver grinded (or fully grinded) Präzi Flachstahl Corrosiebestendige stalen Inhoud Wie zijn TTL group N.V. en Präzi Flachstahl AG Wat is staal Wat is corrosie Corrosiebestendige stalen

Nadere informatie

Verslag Materiaalgebruik Dieselmotoren

Verslag Materiaalgebruik Dieselmotoren Verslag Materiaalgebruik Dieselmotoren Scheepvaart en transportcollege Rotterdam mei 2005 mei 2005 Pagina 1 van de 9 Inleiding Al sinds de eerste verbrandingsmotor wordt staal, een legering van ijzer en

Nadere informatie

VII.Metalen. kern(en) + elektronen. atomen. verbindingen. verklaren én voorspellen eigenschappen. model

VII.Metalen. kern(en) + elektronen. atomen. verbindingen. verklaren én voorspellen eigenschappen. model VII.Metalen kern(en) + elektronen atomen verbindingen interacties verklaren én voorspellen eigenschappen model eigenschappen: kneedbaarheid, thermische en elektrische geleidbaarheid, smeltpunt, kookpunt

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Vakgroep Productietechniek Materiaalkundig Laboratorium Agricola Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 115210 4 juli 2008, 09.00-12.30

Nadere informatie

Bereiding van staal. Bereiding van staal. Bereiding van staal. Van ijzererts tot ruwijzer. Geschiedenis. Enkele definities.

Bereiding van staal. Bereiding van staal. Bereiding van staal. Van ijzererts tot ruwijzer. Geschiedenis. Enkele definities. Bereiding van staal Bereiding van staal Staal Geschiedenis Ijzertijd (prehistorie) ijzer maken door verhitting van ijzererts en houtskool => veel insluitsels en verontreiniging => zwakke fysische eigenschappen

Nadere informatie

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture

HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN.» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture HERSTELLEN EN VERBETEREN VAN ONDERDELEN D.M.V. LASERCLADDEN» J. Lambrecht» Laser Cladding Venture LASERCLADDEN Beschrijving Karakteristieken Toepassingen Ontwikkelingen Slotwoord & vragen WAT IS LASERCLADDEN?

Nadere informatie

NITROTEC CONVERTING. converting. Alternatief voor hardchroomlagen. Verhoging van de corrosiebestendigheid. Hoge slijtvastheid

NITROTEC CONVERTING. converting. Alternatief voor hardchroomlagen. Verhoging van de corrosiebestendigheid. Hoge slijtvastheid NITROTEC Thermochemische processen Verhoging van de corrosiebestendigheid Hoge slijtvastheid Alternatief voor hardchroomlagen Duidelijke verbetering van de sterkte-eigenschappen CONVERTING converting Attractieve

Nadere informatie

Bijlage VMBO-BB 2004 METALEKTRO CSE BB. tijdvak 1

Bijlage VMBO-BB 2004 METALEKTRO CSE BB. tijdvak 1 Bijlage VMBO-BB 2004 tijdvak METALEKTRO CSE BB Deze bijlage bestaat uit: - bijlage plattegrond - bijlage 2 tabel geharmoniseerde code - bijlage tekeningenboekje kabelhaspel - bijlage 4 tabel materialen

Nadere informatie

UDDEHOLM NIMAX. Nimax is geregistreerd in de Europese Unie en U.S.

UDDEHOLM NIMAX. Nimax is geregistreerd in de Europese Unie en U.S. Betrouwbaar en doeltreffend gereedschapstaal is essentieel voor een goed resultaat. Het zelfde geldt voor het bereiken van een hoge productiviteit en een goede beschikbaarheid. Om het juiste gereedschapstaal

Nadere informatie

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten

Lassen van hoge rekgrens staalsoorten Lassen van hoge rekgrens staalsoorten S.Müller www.voestalpine.com/welding Onderwerpen 1. Wat is hoge rekgrens staal + toepassingen 2. Verschillende soorten en vervaardiging 3. Lassen 1. Invloed van lassen

Nadere informatie

Leverings- programma

Leverings- programma Leveringsprogramma Aluminium Roestvaststalen buizen Roestvaststalen buistoebehoren Roestvaststalen lange producten Roestvaststalen platte producten Kwaliteitsstaal Blankstaal Stalen buizen Gereedschapsstaal

Nadere informatie

Uddeholm UNIMAX. Het UNIverseel gereedschapsstaal met een MAXimale standtijd

Uddeholm UNIMAX. Het UNIverseel gereedschapsstaal met een MAXimale standtijd Uddeholm UNIMAX Het UNIverseel gereedschapsstaal met een MAXimale standtijd UNIMAX UDDEHOLM UNIMAX Een nieuw doorhardbaar kunststof matrijzen staal met een goede slijtbestendigheid en taaiheid. Een alternatief

Nadere informatie

Prijzen excl. BTW, geldig van 16-02 tot 31-07-2015 MEER VERMOGEN DAN U ZOU VERWACHTEN. HOLEX ProSteel de nieuwe generatie VHM-ruwfrezen HPC.

Prijzen excl. BTW, geldig van 16-02 tot 31-07-2015 MEER VERMOGEN DAN U ZOU VERWACHTEN. HOLEX ProSteel de nieuwe generatie VHM-ruwfrezen HPC. Prijzen excl. BTW, geldig van 16-2 tot 31-7-215 MEER VERMOGEN DAN U ZOU VERWACHTEN. HOLEX ProSteel de nieuwe generatie VHM-ruwfrezen HPC. HOLEX ProSteel eshop.hoffmann-group.com VERSPANING VAN STAAL KOOLSTOFGEHALTE

Nadere informatie

5 Formules en reactievergelijkingen

5 Formules en reactievergelijkingen 5 Formules en reactievergelijkingen Stoffen bestaan uit moleculen en moleculen uit atomen (5.1) Stoffen bestaan uit moleculen. Een zuivere stof bestaat uit één soort moleculen. Een molecuul is een groepje

Nadere informatie

vm 128 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector

vm 128 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Warmtebehandelingen van staal vm 128 Vereniging FME-CWM vereniging van ondernemers in de technologisch-industriële sector Boerhaavelaan 40 Postbus 190, 2700 AD Zoetermeer Telefoon: (079) 353 11 00 Telefax:

Nadere informatie

TriboBall sferische lagers De volledig onderhoudsvrije en zeer corrosiebestendige TriboBall

TriboBall sferische lagers De volledig onderhoudsvrije en zeer corrosiebestendige TriboBall ELCEE BELUX BVBA Al meer dan 0 jaar is Elcee dé specialist op het gebied van glijlagers en u vindt bij ons het grootste assortiment glijlagers binnen de Benelux. Inspelend op de behoefte van de markt zijn

Nadere informatie

Tabellen. Thermodynamica voor ingenieurs, Tabellen 1

Tabellen. Thermodynamica voor ingenieurs, Tabellen 1 abellen abel 1. De elementen (molaire massa s) abel 2. Soortelijke warmte c p (bij lage drukken 0 1 ) in.k abel 3. Soortelijke warmte c p an lucht abel 4. Van der Waals coëfficiënten* abel 5. Gemiddelde

Nadere informatie

Lasbaarheid van Materialen Staal

Lasbaarheid van Materialen Staal Laskennis opgefrist (nr. 59) Lasbaarheid van Materialen Staal Oorzaak lasonvolkomenheden Tijdens het lassen moet de lasser zien te voorkomen dat er onvolkomenheden ontstaan in de las, zeker als de las

Nadere informatie

Praktische Gids Poedercoat Kwaliteit is geen toeval. Hoofdgroepen, het AA systeem

Praktische Gids Poedercoat Kwaliteit is geen toeval. Hoofdgroepen, het AA systeem Praktische Gids Poedercoat Kwaliteit is geen toeval Het ruime aanbod en de specifieke eigenschappen van aluminium-legeringen Marc De Bonte marc.debonte@mtm.kuleuven.be Laakdal, 25 juni 2013 1 Hoofdgroepen,

Nadere informatie

Technische informatie Roestvast staaltypen

Technische informatie Roestvast staaltypen Technische informatie Roestvast staaltypen UW WERELD, ONZE KENNIS Eigenschappen van enkele veelvoorkomende roestvast staaltypen. In dit artikel wordt aandacht geschonken aan enkele veelvoorkomende austenitische

Nadere informatie

Scheikunde Samenvatting H4+H5

Scheikunde Samenvatting H4+H5 Scheikunde Samenvatting H4+H5 Hoofdstuk 4 4.2 Stoffen worden ingedeeld op grond van hun eigenschappen. Er zijn niet-ontleedbare stoffen en ontleedbare stoffen. De niet-ontleedbare stoffen zijn verdeeld

Nadere informatie

DE NIEUWE ISO 15614-1 DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014.

DE NIEUWE ISO 15614-1 DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014. DE TUSSEN STAND OP 5 NOVEMBER 2014. Chronologische volgorde vanaf 1992 procedure kwalificaties. - EN 288-3 : 1992. - ISO 15614-1 : 2004 - ISO 15614-1 : waarschijnlijk medio 2015. - Dan al te gebruiken

Nadere informatie

Hoofdstuk Inhoudsopgave blz

Hoofdstuk Inhoudsopgave blz Hoofdstuk Inhoudsopgave blz 1.0 Inleiding 3 2.0 Materiaalsoorten 4 3.0 Toepassingen 5 4.0 Varianten 6 5.0 Inbouwvoorschriften 7 6.0 Belastbaarheid en toerentallen 8 2 1.0 Inleiding Er bestaan extreme bedrijfsomstandigheden

Nadere informatie

Elephant Dentaal Legeringen. Technische Gegevens. Elephant. dental health products

Elephant Dentaal Legeringen. Technische Gegevens. Elephant. dental health products Elephant Dentaal Legeringen Technische Gegevens Elephant dental health products Kwaliteit is ons beste product. Met Elephant kiest u voor een tandheelkundige onderneming met tientallen jaren ervaring in

Nadere informatie

THEORIE UIT EXPERIMENTEN TABELLEN SCIENCE / NATUURKUNDE / SCHEIKUNDE

THEORIE UIT EXPERIMENTEN TABELLEN SCIENCE / NATUURKUNDE / SCHEIKUNDE THEORIE UIT EXPERIMENTEN ONDERBOUW TABELLEN SCIENCE / NATUURKUNDE / SCHEIKUNDE TABEL 1 DICHTHEID (bij 25 C) gram per cm 3 = g cm -3 aardgas 0,00076 alcohol 0,8 aluminium 2,7 broom 3,1 butagas 0,0024 eikenhout

Nadere informatie

Het smelten van tin is géén reactie.

Het smelten van tin is géén reactie. 3 Reacties Reacties herkennen (3.1 en 3.2 ) Een chemische reactie is een gebeurtenis waarbij stoffen verdwijnen en nieuwe stoffen ontstaan. Bij een reactie verdwijnen de beginstoffen. Er ontstaan nieuwe

Nadere informatie

Test report What You See Is Magic Realistic

Test report What You See Is Magic Realistic Test report What You See Is Magic Realistic Dit document vormt een kort verslag van de bevindingen die zijn geregistreerd tijdens het testen van de eerste versies van de interactieve multimediale Augmented

Nadere informatie

Gietbrons en roestvast staal

Gietbrons en roestvast staal Gietbrons en roestvast staal Gietbrons en roestvast staal GIETBRONS EN ROESTVAST STAAL Sinds 1960 is Elcee leverancier van glijlagers en glijstrippen in alle mogelijke gietbronsen roestvast staalkwaliteiten.

Nadere informatie

1) Stoffen, moleculen en atomen

1) Stoffen, moleculen en atomen Herhaling leerstof klas 3 1) Stoffen, moleculen en atomen Scheikundigen houden zich bezig met stoffen. Betekenissen van stof zijn onder andere: - Het materiaal waar kleding van gemaakt is; - Fijne vuildeeltjes;

Nadere informatie

NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN

NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN NITAI NITREREN, NITROCARBONEREN Thermochemische processen Hoge slijtvastheid bij adhesie Hoge randhardheid Vermindering van de wrijvingscoëfficiënt Verhoging van de corrosiebestendigheid CONVERTING converting

Nadere informatie

TIG ROESTVASTSTAAL CBL - AVESTA TIG 308 LSI. Diameter Mm Type Verpakkingseenheid

TIG ROESTVASTSTAAL CBL - AVESTA TIG 308 LSI. Diameter Mm Type Verpakkingseenheid CBL - AVESTA TIG 308 LSI Voor het lassen van roestvast staal van het type 304 en 304L. Normen en mechanische eigenschappen zie MIG 308 LSI 00180001 1.00 AVESTA 5 kg 00180002 1.20 AVESTA 5 kg 00180003 1.60

Nadere informatie

Voorraadartikelen die U voor 16.30 uur bestelt, worden de volgende dag geleverd.

Voorraadartikelen die U voor 16.30 uur bestelt, worden de volgende dag geleverd. 3. PLATEN 3-1 WGW PLATEN T/M 10 MM S235JRG2 3-2 WGW PLATEN 12 T/M 100 MM S235JRG2 3-3 WGW PLATEN RUUKKI LASER 250 C 3-4 WGW PLATEN RUUKKI LASER 355MC 3-5 WGW PLATEN RUUKKI LASER 420 MC 3-6 WGW BANDPLATEN

Nadere informatie

Informatie omtrent het weerstandlassen met procestape

Informatie omtrent het weerstandlassen met procestape Informatie omtrent het weerstandlassen met procestape Door gebruik te maken van een metalen strip tussen een puntlaselektrode en het werkstuk is men erin geslaagd het weerstandlassen op een hoger kwaliteitsniveau

Nadere informatie

THE INNOVATOR OF OUR INDUSTRY Precisie ponsnippels

THE INNOVATOR OF OUR INDUSTRY Precisie ponsnippels THE INNOVATOR OF OUR INDUSTRY recisie ponsnippels onsnippels armtebehandeling voor gereedschapsstaal Voor een optimaal resultaat is een juiste warmtebehandeling van de ponsnippels noodzakelijk. ereedschapsstaal

Nadere informatie

20MnV6 machinebuis voor de verspaning

20MnV6 machinebuis voor de verspaning VERSPANING 20MnV6 machinebuis voor de verspaning ODS Toepassingen De warmgewalste naadloze buizen hollow bars worden veelal bewerkt op CNC gestuurde draaiautomaten, kotterbanken etc. voor de fabricage

Nadere informatie

Hoogtemperatuur vacuümsolderen van Titaan en Titaanlegeringen

Hoogtemperatuur vacuümsolderen van Titaan en Titaanlegeringen Hoogtemperatuur vacuümsolderen van Titaan en Titaanlegeringen E.W. Schuring November 2014 ECN-L--14-067 Hoogtemperatuur vacuümsolderen van Titaan en Titaanlegeringen E.W. Schuring NIL BIL Lassymposium

Nadere informatie

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code

Tentamen MATERIAALKUNDE II, code Universiteit Twente Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Leerstoel Productietechniek Tentamen MATERIAALKUNDE II, code 191152100 27 juni 2014, 08.45-12.15 uur AANWIJZINGEN 1. Vergeet niet

Nadere informatie

INZETHARDEN CONVERTING. converting. Hoge slijtvastheid bij abrasieve belasting

INZETHARDEN CONVERTING. converting. Hoge slijtvastheid bij abrasieve belasting INZETHARDEN Carboneren, carbonitreren Thermochemische processen Hoge kernduktiliteit Verbeterde trillingscapaciteit CONVERTING converting Hoge slijtvastheid bij abrasieve belasting Hoge randhardheid Wat

Nadere informatie

3D opbouwen van metaalproducten direct vanuit een CAD/CAM omgeving of puntenwolk Ook wel Additive Manufacturing genoemd Gebaseerd op Layer Technology

3D opbouwen van metaalproducten direct vanuit een CAD/CAM omgeving of puntenwolk Ook wel Additive Manufacturing genoemd Gebaseerd op Layer Technology 3D opbouwen van metaalproducten direct vanuit een CAD/CAM omgeving of puntenwolk Ook wel Additive Manufacturing genoemd Gebaseerd op Layer Technology Materialiseren van een virtueel ontwerp c.q. realiseren

Nadere informatie

Docenten: M.J. ten Bouwhuijs Datum: mei 2003 P.F. Willemse. Hoofdstuk 16: Beïnvloeden van de eigenschappen van een materiaal via de samenstelling

Docenten: M.J. ten Bouwhuijs Datum: mei 2003 P.F. Willemse. Hoofdstuk 16: Beïnvloeden van de eigenschappen van een materiaal via de samenstelling Materiaalkunde 2 Hoofdstuk 16: Beïnvloeden van de eigenschappen van een materiaal via de samenstelling 1. Een fase is een homogeen deel van een systeem en heeft karakteristieke eigen waarden 2. Allotropie

Nadere informatie

Hardmetaal RM- kwaliteit.

Hardmetaal RM- kwaliteit. Hardmetaal RM- kwaliteit Hardmetaal RM- kwaliteit IDEALE COMBINATIE TUSSEN HARDHEID, SLIJTVASTHEID & BREUKVASTHEID Hardmetaal in RM-kwaliteit bestaat uit een "medium" korrelgrootte die hardheid en slijtvastheid

Nadere informatie

Basismechanica SOLDEREN GRIZLI777. 2012-2013 Tim Fack

Basismechanica SOLDEREN GRIZLI777. 2012-2013 Tim Fack Basismechanica GRIZLI777 SOLDEREN 2012-2013 Tim Fack Solderen Inhoud 1. Inleiding pagina 2 2. Capillaire werking pagina 3 3. Soldeertoestellen pagina 4 4. Zachtsolderen pagina 5 5. Hardsolderen pagina

Nadere informatie

Hardheidscoderingen aluminium

Hardheidscoderingen aluminium Hardheidscoderingen aluminium Toestand Definitie F Zoals geproduceerd. Er zijn geen grenzen voor de mechanische eigenschappen gespecificeerd. 0 Zacht gegloeid - producten, die de vereiste eigenschappen

Nadere informatie

Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie

Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie 26/01/2012 Duurzaam herstellen en produceren van hoogwaardige producten met lasertechnologie Marleen Rombouts Lasercentrum Vlaanderen, Vito, Mol (België) Marleen.Rombouts@vito.be Benelux Laserevent 2012,

Nadere informatie

Niet-IJzermetalen of Non Ferro. A. Brok

Niet-IJzermetalen of Non Ferro. A. Brok Niet-IJzermetalen of Non Ferro A. Brok = Soortelijke massa in Kg/m 3 Non Ferro Metalen Zware metalen >5000 Kg/m 3 Koper (Cu) Zink (Zn) Lood (Pb) Tin (Sn) Lichte metalen

Nadere informatie

Röntgen. Zagen programma

Röntgen. Zagen programma Röntgen Zagen programma REW Gereedschappen b.v. Kollergang 3 6961 LZ EERBEEK Postbus 103 6960 AC EERBEEK Tel. 0313 65 55 50 Fax 0313 65 55 65 E-mail info@rew.nl www.rew.nl Röntgen Bi-Alfa Cobalt (M42)

Nadere informatie

Lasgroep Zuid Limburg

Lasgroep Zuid Limburg Lasgroep Zuid Limburg Metaalkunde in de Lastechniek H. Harry. Schrijen Schrijen CCM, 1 40 % van de grote ongelukken wordt veroorzaakt door : Slechte Fabricage en Ontwerp Gebrek aan Kennis H. Harry. Schrijen

Nadere informatie

BRONS ALUMINIUMBRONS FOSFORBRONS MESSING SONDERMESSING KOPER KOPER LAAGGELEGEERD KOPER BERYLLIUM KOPER CHROOM ZIRKOON KOPER COBALT BERYLLIUM

BRONS ALUMINIUMBRONS FOSFORBRONS MESSING SONDERMESSING KOPER KOPER LAAGGELEGEERD KOPER BERYLLIUM KOPER CHROOM ZIRKOON KOPER COBALT BERYLLIUM BRONS ALUMINIUMBRONS FOSFORBRONS MESSING SONDERMESSING KOPER KOPER LAAGGELEGEERD KOPER BERYLLIUM KOPER CHROOM ZIRKOON KOPER COBALT BERYLLIUM KOPERNIKKEL KOPER NIKKEL SILICIUM GIETIJZER ALUMINIUM ROESTVRIJSTAAL

Nadere informatie

Plasticiteit. B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde. Structuur van de lessen 1-4

Plasticiteit. B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde. Structuur van de lessen 1-4 Plasticiteit Hoofdstuk 6 B. Verlinden Inleiding tot de materiaalkunde Structuur van de lessen 1-4 Algemene introductie in de wereld van de materialen Les 1 materialen ontwerp materialen en milieu Elastische

Nadere informatie

INOX ELEKTRODEN CBL - 308L/MVR BASIC. Diameter Mm Amp. Aantal Elek./pak Aantal Kg/pak Aantal Kg/karton

INOX ELEKTRODEN CBL - 308L/MVR BASIC. Diameter Mm Amp. Aantal Elek./pak Aantal Kg/pak Aantal Kg/karton CBL - 308L/MVR BASIC Is een basisch beklede roestvaste elektrode met goede mechanische eigenschappen. Deze elektrode is ook geschikt voor het maken van doorlassingen en heeft een lage warmscheurgevoeligheid.voor

Nadere informatie

Wanneer keramiek toepassen als constructiemateriaal?

Wanneer keramiek toepassen als constructiemateriaal? Wanneer keramiek toepassen als constructiemateriaal? Rick Bruggeman (HTS-materiaalkunde 1988) Inhoud presentatie Ceratec (kort) Inleiding keramiek Eigenschappen keramiek Toepassingen (nadruk hoog temperatuur)

Nadere informatie

Stoffen, structuur en bindingen

Stoffen, structuur en bindingen Hoofdstuk 1: Stoffen, structuur en bindingen Scheikunde vwo 2011/2012 www.lyceo.nl Onderwerpen Scheikunde 2011 2012 Stoffen, structuur en binding Kenmerken van Reacties Zuren en base Redox Chemische technieken

Nadere informatie

Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar

Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar Hardmetaal als Kerncompetentie Hardmetaal als alternatief voor Roestvast Staal corrosiebestendig chemisch resistent niet magnetiseerbaar Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een

Nadere informatie