Leerlijnen voor ouders

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leerlijnen voor ouders"

Transcriptie

1 Educatief partnerschap voor betere schoolprestaties Leerlijnen voor ouders In het kader van handelingsgericht werken proberen leerkrachten ouders zo veel mogelijk te betrekken bij de ontwikkeling van hun kind op school. Ouders zijn immers belangrijke partners om goed onderwijs te kunnen realiseren. Leerkrachten beseffen goed dat ouders medeverantwoordelijk zijn voor het proces en het resultaat. Hun inbreng en medewerking kan kinderen zelfs cognitief flink doen groeien. Maar hoe geef je dit partnerschap als leerkracht op een effectieve manier vorm? Claudy van Valburg is intern begeleider op basisschool Hof ter Weide en auteur van Snap je kind! (www.snapjekind.nl) Onderwijsondersteunend gedrag van ouders thuis heeft meer invloed op de schoolprestaties dan participatie van ouders op school Het betrekken van ouders bij school leeft enorm. Het ministerie van OC&W en de PO-Raad onderschrijven dit belang van partnerschap en hebben dit thema als speerpunt in hun beleid opgenomen. Het is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat ouderbetrokkenheid belangrijk is voor schoolsucces (Marzano, 2007). Marzano pleit voor het versterken van de communicatie met ouders. Het partnerschap tussen ouders en school is een stimulans voor de leerprestaties van het kind. En de samenwerking met ouders vergroot het welbevinden van het kind. Het is dus vanzelfsprekend dat een school in betrokkenheid van ouders investeert. Hoe gebeurt het nu? Scholen doen meestal veel moeite om ouders bij school te betrekken. Ze vragen ouders om met kinderen te lezen, ze hebben ouders die helpen bij uitjes, overblijfouders, luizenouders, enzovoort. En dan is er nog de oudercommissie met een belangrijke organisatorische taak. Daarnaast proberen scholen om ouders meerdere malen per jaar op school te spreken over hun kind. De afstemmingsgesprekken, tienminutengesprekken en plenaire ouderavonden worden vaak goed bezocht en de lijntjes lijken kort tussen leerkrachten en ouders. Je zou toch denken dat het wel goed zit met die ouderbetrokkenheid. Maar worden kinderen daar daadwerkelijk wijzer van? Zijn deze contactmomenten op school ook van meerwaarde voor de schoolprestaties van kinderen? De Engelse onderzoekers Desforges en Abouchaar (2003) hebben in opdracht van het Engelse ministerie van onderwijs tientallen onderzoeken gedaan naar de effecten van ouderbetrokkenheid op de schoolprestaties van kinderen. De onderzoekers concluderen dat niet zozeer de participatie op school, maar de betrokkenheid thuis een grote bijdrage levert aan de ontwikkeling en het leersucces van kinderen. Dat wordt good parenting at home genoemd. Investeren in de ouderbetrokkenheid thuis draagt dus voor een belangrijk deel bij aan het vergroten van de ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen. Ook de Amerikaanse onderwijswetenschapper Robert Marzano (2003) onderstreept het belang van zogenoemd onderwijsondersteunend gedrag. Het is belangrijk dat school en ouders zich realiseren dat niet alleen de school, maar ook ouders invloed hebben op het schoolsucces van het kind. Met onderwijsondersteunend gedrag dragen zij bij aan een maximale ontwikkeling van het kind, bijvoorbeeld door het kind op tijd en uitgerust op school te krijgen, maar ook door thuis het kind te ondersteunen en achter de aanpak van de leerkracht te staan. Miscommunicatie Leerkrachten horen ouders vaak zeggen: Geef alsjeblieft aan als ik thuis wat kan doen. Ouders die hun kind thuis ondersteunen en vooruit helpen, dat klinkt ideaal voor de leerkracht. Maar in de praktijk zijn ouders en school vaak niet tevreden over deze steun vanuit thuis. Wat loopt er dan niet soepel? Als leerkracht zit je vaak niet te wachten op ouders die hun kind de lesstof net anders uitleggen en voor verwarring zorgen. Iedereen kent de leerling wel die compleet verward tijdens 38 JSW 9 mei 2015

2 Human Touch Photo de rekenles uitroept dat papa die optelsommen heel anders heeft uitgelegd. Ouders willen wel helpen, maar spreken de taal van de school niet. De leerkracht vraagt door hun verkeerde uitleg af waarom het kind met extra hulp van thuis juist minder goed zijn lesstof lijkt te snappen. De oorzaak? De school heeft nooit gecommuniceerd welke rekenmethodes ze gebruiken. De ouders gebruiken een andere aanpak, en het kind raakt in de war. De goed bedoelde hulp van ouders werkt daardoor averechts. Ouders vinden het lastig om hun kind te ondersteunen. Ze hebben te weinig zicht op de lesinhoud. En heeft de leerkracht ze wel op de hoogte gebracht van het aanbod, dan is het nog lastig hun kind thuis te ondersteunen. Lesstof is doorgaans anders dan vroeger en het is vaak jaren geleden dat ze zelf in de schoolbanken zaten. De meeste ouders haken af bij begrippen als hakken en plakken, splitsen en bussommen. En hun kind op weg helpen met die nieuwe manier van staartdelingen is helemaal een brug te ver. De taal die de leerkracht op school gebruikt bij uitleg, is niet de taal die ouders Bussom groep 3: 4+3=7 gewend zijn te gebruiken. Het probleem is dus dat ouders hun kind thuis wel willen helpen, maar het niet kunnen. Lotte (6 jaar) Papa, Ik heb vandaag op school bussommen gemaakt en dat kon ik supergoed! En toen er twee instapten, snapte Iris er niks meer van, maar ik wel! Lotte pakt stift en papier erbij en tekent de bussom, omdat papa het niet helemaal kan volgen. Frustratie komt naar boven als ze er ineens niet meer uitkomt. Op school kon ik het nog zo goed! Papa heeft geen idee wat een bussom is, maar doet toch een poging haar wat te helpen. Hij brengt wat goed bedoelde veranderingen in haar tekening aan. Pap, jij snapt er ook niks van! Jij maakt het alleen maar moeilijker! Boos stampt Lotte de kamer uit. Geen zin meer in uitleg van papa. Informeer ouders door het jaar heen over de lesinhoud JSW 9 mei

3 Licht voor ouders spellingregels toe, leg taalbegrippen uit en zet rekenstrategieën naast elkaar Partnerschap is pas effectief als door school en ouders dezelfde taal wordt gesproken. Wil je inzetten op goede steun vanuit thuis, dan is een betere afstemming een voorwaarde. Hoe kun je dat als leerkracht bewerkstelligen? Enkele suggesties: 1. Informeer ouders door het jaar heen over de lesinhoud. Leg ze bijvoorbeeld eens per twee maanden in een beknopte mail uit waar je op dat moment mee bezig bent en vooral ook hoe je dat de kinderen uitlegt. 2. Plan een afstemmingsgesprek van ongeveer twintig minuten aan het begin van het jaar. Spreek wederzijdse verwachtingen uit en stel leerdoelen voor het kind op. Dit eerste contact zorgt ervoor dat ouders een persoonlijke relatie krijgen met de leerkracht en zich sneller zullen committeren aan gezamenlijke doelen en afspraken. Ouders en school laten zien samen verantwoordelijk te zijn voor de ontwikkeling van hun kind. 3. Sta open voor vragen van ouders. Organiseer twee keer per jaar een inloopuurtje voor ouders waarop ze specifiek vragen kunnen stellen over het lesaanbod. 4. Nodig ouders uit in de klas en laat ze een deel van een ochtend of middag meekijken hoe je als leerkracht de kinderen bepaalde lesstof uitlegt en hoe je kinderen laat oefenen. Hardop denken en handelen vanuit het kindperspectief (modellen) is hierbij een goede strategie. De leerkracht doet voor welke aanpak kinderen gebruiken. Kinderen leren hiervan en ouders luisteren mee. Je kunt ook kinderen vragen de ouders uitleg te geven over de lesinhoud. Spelling in groep 5 Lezen en spellen gebeurde in groep 3 en 4 veelal met klankzuivere woorden. Klankzuivere woorden zijn woorden die je net zo schrijft als je ze uitspreekt, zoals hek, bos en speeltuin. Gelukkig is de Nederlandse taal redelijk klankzuiver. Toch redt je kind het niet om foutloos Nederlands te schrijven, zonder de spellingregels aan te leren. Uitleg In groep 4 heeft je kind al kennis gemaakt met enkele spellingregels. Ook heeft je kind in groep 4 al geleerd dat er verschillende soorten woorden zijn. Iedere woordsoort vereist een eigen aanpak. Hoe zat Het ook alweer? Klankzuivere woorden ofwel luisterwoorden: Je schrijft ze zoals ze worden uitgesproken. Bijvoorbeeld bloemkool, worst. Net als woorden: Schrijf dit woord net zoals het woord dat je al kent. Bijvoorbeeld kraai = maai, zeur = kleur. Weetwoorden: Maak een denkbeeldige foto van het woord en onthoud hoe je het schrijft. Bijvoorbeeld bij pauw en meisje. Regelwoorden: Let op! Pas de goede regel toe. Bijvoorbeeld spellen en spelen. In groep 5 komen er een paar nieuwe regels bij waardoor je kind nog meer regelwoorden goed weet te schrijven. Ik hoor een - t -, ik schrijf een - d -. Ik maak het woord langer. Je kind heeft in groep 3 en 4 al geleerd om woorden te verlengen. Verlengen betekent het woord in het meervoud zetten (één boek, twee boeken). Op basis van dat verlengen zal hij nu leren bepalen of je een woord waarbij je een - t - aan het eind hoort met een - d - of een - t - achteraan schrijft. Hij leert dat hij het woord hond moet verlengen tot honden. Hij hoort nu een - d -, dus hij schrijft het woord met een - d - aan het eind. Erg lastig is dat er ook woorden zijn waarbij de verlengingsregel niet van toepassing is. Van het woord speelgoed is bijvoorbeeld geen meervoud te maken! Je kind moet het woord gewoon leren. Snap je kind de leerkracht goed en consequent door het hele jaar heen gebeurt, heb je als ouder al aardig de leerlijnen in beeld. Lesstof delen met ouders lijkt gemakkelijk, maar is een hele klus voor de leerkracht. De leerlijnen staan beschreven in vele methoden, maar wat vertel je aan ouders en wat niet? Vaak blijft de informatievoorziening van de leerkracht aan ouders een opsomming van onderwerpen. Ouders kunnen daar vervolgens niets mee. Beste ouders van groep 6 A, verlengingsregel De verlengingsregel is alleen van toepassing op zelfstandige naamwoorden (hoed - hoeden, kast - kasten). Je mag deze regel niet toepassen bij persoonsvormen! Denk bijvoorbeeld aan de extra - t - die je altijd schrijft bij de hij-vorm (hij wordt). Ook al hoor je een - d - in het woord bij verlenging (worden), je schrijft toch een - dt -. Praktijk Stijn: Schrijf ik het woordje hond met een - t - of - d - achteraan? Ik hoor een - t -! 6 Groep 5 deel 1 GrO ep 5 D eel 1 5 In de lange vorm vera en de - f - verandert in Nieuw dit jaar zijn ook f-v. Je kind heeft al eerd en - z - en - f - en - v - k banden meetrillen. Daar dan de - s - en - f - waarb Er kunnen echter fouten o niet stemloos uitspreekt o dan niet vertrouwen op zij sen) en moet dan gewoonw Je kind leert begin groep 5 dat h regels: Aan het eind van een Nederlan - z - staan. Niet diev, maar dief. Ook leert je kind hoe hij woorde - f - schrijft wanneer hij die lange Woorden die eindigen op een lang veel gevallen een - z - als er een uit kaas - kazen, mees-mezen. Dat geb eindigen op -oes, -uis, -ies, -eus en - Een muis eet kaas en de poes lust wel een Muizen eten kazen en poezen lusten muiz Woorden die eindigen op een lange kla veel gevallen een - v - als er een uitgang brief - brieven, raaf - raven. Dat gebeur eindigen op -oef, -uif, -euf en -ijf, maar n De duif bracht een lief briefje bij de juf. De duiven brachten lieve brieven bij de juf. The most critical parent involvement is what happens in the home, but parents need specific information on how to help and what to do. Bron: The parent/teacher home visit project (www.pthvp.org) Snappen wat je kind leert De rol van de school moet erop gericht zijn om ouders te stimuleren in hun actieve rol als educatief opvoeder. Zorg als school dat ouders daadwerkelijk goede ondersteuning kunnen bieden. Ze moeten snappen wat hun kind leert en de taal van de leerkracht spreken. Er zijn al veel scholen op de goede weg. Zij informeren ouders tijdens ouderavonden aan het begin van het schooljaar over de lesstof. Sommen worden getoond en spellingregels passeren de revue. De meeste ouders stellen dit jaarlijkse initiatief erg op prijs en krijgen deze informatie graag. Maar weten zij in december nog wat er wanneer aan bod komt? Kunnen zij hun kind met deze informatie voldoende steunen? Er zijn gelukkig ook steeds meer leerkrachten die ouders door het jaar heen op de hoogte houden van de lesstof om dit wegzakken te voorkomen. Als de informatievoorziening door Komende 2 weken komen de volgende spellingsregels aan bod: - ezel/kikker regel - stomme -e- Het woordpakket zit in de bijlage. Veel succes maar weer! Groetjes meester Kelvin Juf Jonneke (leerkracht groep 7): Ik houd mijn ouders elke maand op de hoogte van de nieuwste spellingregels en mail ook het woordpakket. Zo kunnen ze thuis eventueel oefenen met hun kind. Ook mail ik als we weer nieuwe rekenstof behandelen. Soms komen ouders bij me langs, om na te vragen hoe ik iets uitleg. Ik begrijp van hen dat veel lesstof nu anders wordt uitgelegd dan vroeger. Verwarrend hoor! 40 JSW 9 mei 2015

4 ndert de - s - in een - z - een - v -. de regels rondom het gebruik van de s-z en er geleerd dat je het verschil tussen de - s - an horen. Bij de - z - en - v - laat je je stemdoor gaat de letter duidelijk anders klinken ij je niet je stem, maar wel lucht gebruikt. ntstaan als je kind de stemloze - s - of - f - f andere mensen dat niet doen. Je kind kan n gehoor (klankzuivere benadering toepaseg onthouden hoe je het woord schrijft. ij kan terugvallen op de volgende ds woord kan nooit een - v - of een Niet vaaz, maar vaas. n die eindigen op een - s - of een r maakt (meervouden). e klank en een - s - krijgen in gang achter komt. Denk aan eurt ook bij de woorden die ijs, behalve bij kruisen. muis. en. nk en een - f - krijgen in achter komt. Denk aan t ook bij de woorden die iet bij fotografen. waarom In groep 5 komen er een paar nieuwe regels bij waardoor je kind meer regelwoorden goed weet te schrijven. Hoe meer regels hij kent en kan toepassen, hoe minder fouten je kind zal maken. Tips Kinderen van deze leeftijd zie je steeds meer gebruik maken van de computer. Op school en ook thuis tikken ze snel een tekstje of verhaaltje. Meestal gaat dit niet zonder fouten. Als je een woord fout intikt, verschijnt er een rode kartellijn onder. Dit is erg handig voor een volwassene die een tikfoutje heeft gemaakt en heel goed weet hoe je een woord moet schrijven. Daar is de spellingcontrole tenslotte voor bedoeld. Maar een kind moet nog leren spellen. De computer corrigeert wel de tikfouten, maar niet de spelling. Neem bijvoorbeeld het woord: slakken. Als je dit woord intikt met één - k -, komt er slaken te staan. Dat wordt niet gecorrigeerd door de spellingcontrole, omdat het woord slaken een Nederlands woord is ( Zij slaken een gil ). Je kind schiet er dus niets mee op. Spelling, daar moet je zelf over nadenken. HeT kan ook anders De - f - wordt ook wel de fietspomp letter genoemd. Je hoort ffffff. De - v - is van vlieg. Je hoort vvvvv. De - s - wordt ook wel de slangletter genoemd. Je hoort sssss. De - z - is de zwaanletter. De zwaan zwemt. Groep 5 deel 1 7 Voorbeelden uitleg van lesinhoud aan ouders Wil je ouders echt recht doen, dan zorg je dat ouders meer informatie krijgen dan alleen de lesstof op een rij. Dus naast het wat, ook het hoe. Dat betekent spellingregels toelichten, taalbegrippen uitleggen, rekenstrategieën naast elkaar zetten. Pas dan kunnen ouders een bijdrage leveren aan het leerproces van hun kind en educatief partner zijn. Ouders kunnen hun kind goed ondersteunen, het kind voelt zich begrepen, en dat komt het schoolwerk ten goede. De ouder is een waardevolle educatieve partner en zijn steun doet ertoe! Lust of last voor school? Er zijn leerkrachten die zich op de vingers gekeken voelen als ouders geïnformeerd worden over de lesstof. Ze denken ook dat ouders overdreven vaak gaan oefenen met hun kind en houden ouders liever op afstand. Maar ouders die inzicht willen in de lesstof en thuis willen ondersteunen, gaan zelf wel zoeken naar bruikbare informatie op internet. Met het gevaar dat ze kinderen met behulp van verkeerde informatie ondersteunen en denken vooruit te helpen. Dan kunnen ouders maar beter correcte informatie krijgen vanuit school. Goede ondersteuning Wanneer je als leerkracht weet dat ouders thuis goede steun kunnen bieden zul je waarschijnlijk ook meer resultaat verwachten van het kind. Praktische invulling In september 2011 is er een initiatief vanuit ouders en leerkrachten gestart om educatief partnerschap een praktische invulling te geven. Deze groep ouders en leerkrachten zagen een uitdaging in het goed informeren van ouders over de lesstof, zodat ouders per schooljaar kunnen volgen wat en hoe hun kind op school leert. Dit neemt scholen veel werk uit handen. De meest gebruikte methoden van taal en rekenen zijn op een rij gezet en de belangrijkste lesstof is begrijpelijk en compact beschreven. Het resultaat is een reeks van achtentwintig opvolgende boekjes, met de naam Snap je kind. Voor groep 1 en 2 zijn er twee boekjes en voor groep 3 tot en met 8 vier boekjes per leerjaar. Begrippen en werkwijzen worden per periode uitgelegd en de ouder krijgt tips om op speelse wijze met zijn kind te oefenen. Er zijn twee boekjes per schooljaar voor groep 1 en 2 en vier boekjes voor groep 3 tot en met 8. Dus zit de leerling in groep 3, dan kan de ouder thuis per kwartaal lezen wat zijn kind leert. De boekjes informeren ouders over wat er aan lesstof voor taal en rekenen op de basisschool wordt aangeboden. Het is geschreven door ervaren leerkrachten en ouders samen. Bij een ouderabonnement ontvangen ouders de boekjes per kwartaal thuis. Scholen kunnen er ook voor kiezen de boekjes eenmalig aan ouders te schenken, om zo een impuls te geven aan educatief partnerschap. Kijk op voor meer informatie en een inkijkexemplaar. Tip: leerkrachten kunnen gratis kennismakingsfolders voor ouders en een poster voor in de klas bestellen. Tilly Melissen, directeur van KBS Hof ter Weide: Partnerschap is een speerpunt voor ons. Ouders zijn onze belangrijkste partner om goed onderwijs te kunnen realiseren. Ouders worden door middel van de boekjes op de hoogte gehouden van het lesaanbod en kunnen daardoor veel beter volgen wat hun kind doet. Wij hebben dit schooljaar al onze ouders de boekjes eenmalig geschonken. Dit om het partnerschap op onze school even een goede impuls te geven. Veel ouders zijn zo enthousiast dat ze voor het volgend schooljaar zelf een abonnement hebben genomen. Want leerkrachten die meer verwachten van de ondersteuning van ouders, hebben doorgaans ook hogere verwachtingen van de leerprestaties van het kind van deze ouders (Smit et al, 2006). En, heb je hogere verwachtingen van een kind, dan zal het kind die verwachtingen vaak ook waarmaken. LITERA TUUR! Marzano, R.J. (2003). What works in school. Translating research into action. Virginia: ASCD. Desforges C, & Abouchaar A. (2003). The Impact of Parental Involvement, Parental Support and Family Education on Pupil Achievements and Adjustment: A Literature Review. Nottingham: DfES Publications. Smit, F., Driessen, G., Sluiter, R. & Bus, M. (2006). Ouders, scholen en diversiteit. Ouderbetrokkenheid en participatie op scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen. Nijmegen: ITS. JSW 9 mei

5 hét vakblad voor het basisonderwijs Wil je meer lezen? Neem dan nú een proefabonnement! KLIK HIER Nummer 9, jaargang 98, mei Jeugd in School en Wereld Vakblad voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs en opleiding Nummer 8, jaargang 98, april Jeugd in School en Wereld Vakblad voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs en opleiding Onderzoekend leren Zomerscholen in Nederland steeds populairder Overgewicht bij kinderen: pak het aan! Wanneer werken complimenten? Zoekgedrag op internet JSW14_0237_TDS_nr9-1.indd :00 Gesprekken over onderwijsbehoeften Kun je rekenen met prentenboeken? Zo leer je goed gedrag aan JSW biedt maandelijks een stevig aanbod van vakkennis dat direct aansluit op de innovatie in het onderwijs en dit vertaalt naar de praktijk van alledag. Elke editie brengt een gevarieerd overzicht met praktische (overzichts)artikelen, methodebesprekingen of -vergelijkingen, ervaringen van leerkrachten met een bepaalde aanpak of werkwijze en interviews met onderwijsgevenden en deskundigen. Werk je in het (speciaal) basisonderwijs of ben je (pabo)student? Ontvang JSW geheel vrijblijvend en inclusief toegang tot het digitale archief, drie maanden lang voor slechts 13,50! Zo blijf jij als professional helemaal op de hoogte! JSW14_0152_TDS_nr8.indd :26 Meer weten? Ga naar of bel

Waarom vliegt een vlieg?

Waarom vliegt een vlieg? Oriëntatie op mens en wereld Onderzoeksvragen formuleren Waarom vliegt een vlieg? Waarom is het formuleren van goede belangrijk? Per dag beantwoorden leerkrachten heel wat vragen van leerlingen. Je kunt

Nadere informatie

Verbeteren van de werkhouding

Verbeteren van de werkhouding Sociaal-emotionele ontwikkeling De inzet van filmopnames Verbeteren van de werkhouding Hoe kun je als leerkracht de werkhouding van leerlingen ingrijpend verbeteren? Een mogelijkheid is om filmopnames

Nadere informatie

Moedig een nieuwsgierige

Moedig een nieuwsgierige Professionalisering Nieuwsgierigheid Moedig een nieuwsgierige houding aan Nieuwsgierigheid wordt steeds vaker gezien als houding die we in het onderwijs moeten aanmoedigen en voeden. In dit artikel staat

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht:

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht: Dyslexiebehandeling Informatiepakket leerkracht: - Werkwijze bij Onderwijszorg Nederland (ONL) - Klankenschema - Stappenplan - Kopie overzichts-steunkaart - Uitleg losse steunkaarten - Uitleg steunkaart

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

En, wat hebben we deze les geleerd?

En, wat hebben we deze les geleerd? Feedback Evaluatie Team 5 En, wat hebben we deze les geleerd? FEED BACK in de klas En, wat hebben we deze les geleerd? Leerkracht Marnix wijst naar het doel op het bord. De leerlingen antwoorden in koor:

Nadere informatie

Zo zorg je dat feedback werkt

Zo zorg je dat feedback werkt Professionalisering Geef leerlingen het roer Zo zorg je dat feedback werkt Feedback is een belangrijke tool in het aanleren van zelfregulatievaardigheden van leerlingen. Door feedback structureel toe te

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 2 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 2 is het tweede deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

Nakijkwerk in uitvoering

Nakijkwerk in uitvoering Feedback Evaluatie Correctie Nakijkwerk in uitvoering 2 FEED de BACK Een grote stapel schriften ligt te wachten op uw rode pen. Elke dag weer. i n Team klas Voelt u zich wel eens schuldig, als u werk van

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 2 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 2 is het tweede deel van

Nadere informatie

praktijk Vorming van creativiteit

praktijk Vorming van creativiteit praktijk Vorming van creativiteit Creatief bezig zijn is niet synoniem met tekenen, schilderen of een andere kunstzinnige bezigheid. Creativiteit behelst het vormen van originele ideeën en die weergeven

Nadere informatie

Wat schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan?

Wat schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan? Les 1: Een poëziekaart maken poëziekaart Lees over Verbonden zijn. Wat schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een Verbonden zijn De Nieuwsbegrip leesles gaat over de ramadan. Tijdens de ramadan voelen

Nadere informatie

Gevarieerde Spelling is een programma voor het leren van de belangrijkste spellingregels van het Nederlands.

Gevarieerde Spelling is een programma voor het leren van de belangrijkste spellingregels van het Nederlands. Gevarieerde Spelling Gevarieerde Spelling is een programma voor het leren van de belangrijkste spellingregels van het Nederlands. Doelgroep Gevarieerde Spelling Gevarieerde Spelling is bedoeld voor leerlingen

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 december 2014

Nieuwsbrief groep 3 december 2014 Nieuwsbrief groep 3 december 2014 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van december. Nieuws uit de groep: We hebben de woorden van kern 5 bijgevoegd in de nieuwsbrief. Het is belangrijk om deze woorden

Nadere informatie

Hoe begeleid je leerlingen bij hun eigen onderzoek?

Hoe begeleid je leerlingen bij hun eigen onderzoek? Oriëntatie op mens en wereld Onderzoekend leren Hoe begeleid je leerlingen bij hun eigen onderzoek? Bij onderzoekend leren gaan leerlingen op onderzoek uit op basis van hun eigen onderzoeksvragen. De leerkracht

Nadere informatie

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Hierbij ontvangt u van mij een samenvatting van de uitkomsten van de tevredenheidsmeting, die begin november is afgenomen. We hebben deze in het team en met de MR

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

In het kader van School Aan Zet hebben het

In het kader van School Aan Zet hebben het Passend onderwijs Werken met een persoonlijk onderzoeksdossier Excellente leerlingen uitdagen Je hebt ze vast ook in je klas: leerlingen die structureel extra uitdaging nodig hebben. Aansluiten bij de

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 1 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 1 is het eerste deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

Wat is Digi-Spelling?

Wat is Digi-Spelling? Digi - Spelling Digi-Spelling is een webbased remediërend spellingprogramma van de Zuid-Vallei. Het programma behoort tot de reeks remediërende programma s van De Zuid-Vallei. Voor informatie over het

Nadere informatie

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Wat Werkt in de klas @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Doel: -Je weet wat een instructieles tot een goede les maakt. -Je hebt kennis opgedaan over de 9 didactische strategieën

Nadere informatie

Bijlage interview meisje

Bijlage interview meisje Bijlage interview meisje Wat moet er aan de leerlingen gezegd worden voor het interview begint: Ik ben een student van de Universiteit van Gent. Ik wil met jou praten over schrijven en taken waarbij je

Nadere informatie

Methode de baas of baas over de methode?

Methode de baas of baas over de methode? Welkom Doel bijeenkomst Kris Verbeeck & Maaike Verschuren Methode de baas of baas over de methode? Kennis nemen van de pedagogische, inhoudelijke en didactische kwaliteit van de rekenles Reflecteren op

Nadere informatie

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Toelichting Beste leerling, Jij zit in de Eureka!-klas. We zijn benieuwd naar jouw mening. Die kun je geven in deze vragenlijst. Die bestaat

Nadere informatie

Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen

Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen Van elk kaartje wordt in deze toelichting kort beschreven wat erop staat. Een spellingregel wordt extra

Nadere informatie

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak b/d-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Stap 1

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak b/d-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Stap 1 veilig leren lezen Letterkennis Aanpak b/d-probleem Auteur: Susan van der Linden De letters b en d zijn voor veel kinderen een bron van verwarring. Dit komt door hun gelijke vorm. Toch kunt u dit probleem

Nadere informatie

Wensen en verwachtingenavond de Zeetuin 16 april 2015

Wensen en verwachtingenavond de Zeetuin 16 april 2015 Op de Zeetuin werken ouders en leerkrachten samen omdat kinderen zich beter voelen, zich beter ontwikkelen en beter leren als ouders en school als partners samenwerken. Wensen en verwachtingenavond de

Nadere informatie

Nieuwsbrief 24 2 maart 2015

Nieuwsbrief 24 2 maart 2015 Nieuwsbrief 24 2 maart 2015 Oranjestraat 28, 7681 DN Vroomshoop, tel: 0546-642137 Van de directie Beste ouders, We hopen, dat u samen met uw kinderen een fijne voorjaarsvakantie had! Dinsdag komt de schoolfotograaf.

Nadere informatie

Basisspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basis Werkwoordspelling en Basisgrammatica.

Basisspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basis Werkwoordspelling en Basisgrammatica. Basisspelling Basisspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basis Werkwoordspelling en Basisgrammatica. Het Muiswerkprogramma Basisspelling bestrijkt de basisregels van

Nadere informatie

Taal in Blokjes software

Taal in Blokjes software Taal in Blokjes software Leermodules Taal in Blokjes is een uitsnede van de F&L methode. De Taal in Blokjes software is gekoppeld aan de 11 leermodules van de Taal in Blokjes workshop. Deze modules bevatten

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

D A L T O N K R A N T

D A L T O N K R A N T D A L T O N K R A N T 2013-2014 Daltonkrant In deze krant: Interview met Marle, Colin en Angelina Fotoreportage wat is dalton Enquête groep 4-8 ouders in de klas Schooljaar 2013-2014 Met dank aan: leerlingen

Nadere informatie

Een spreekbeurt houden

Een spreekbeurt houden Een spreekbeurt houden Groep 4 gaat voor het eerst een spreekbeurt voorbereiden en houden. Moeilijk? Eng? Voor veel kinderen is praten met de groep als publiek wel lastig. De een maakt zich er drukker

Nadere informatie

Vernieuwende elementen 1. Visie op ouderbetrokkenheid is gestimuleerd vanuit het bovenschools management

Vernieuwende elementen 1. Visie op ouderbetrokkenheid is gestimuleerd vanuit het bovenschools management Nederlandse Hervormde Basisschool De Lelie Driebruggen pagina 1 De Lelie: samen bouwen aan een veilig schoolklimaat en onderwijs op maat, in afhankelijkheid en vertrouwen De Lelie in Driebruggen is een

Nadere informatie

praktijk Gesprekken met ouders

praktijk Gesprekken met ouders praktijk Gesprekken met ouders Ouders zijn belangrijke partners van de school. Scholen zijn zich ervan bewust dat samenwerken met ouders bijdraagt aan het schoolsucces en het welbevinden van hun leerlingen.

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Module 4 Making progress Unit 1 Mind your safety

Module 4 Making progress Unit 1 Mind your safety Unit 1 Mind your safety 1 Ik heb een memo geschreven in het Nederlands. Hierin staat: hoe laat we moeten inchecken; welke papieren we bij ons moeten hebben; hoeveel handbagage we mogen meenemen aan boord;

Nadere informatie

Geachte leden van de vaste commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Geachte leden van de vaste commissie Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Tweede Kamer der Staten-Generaal Vaste commissie OCW Postbus 20018 2500 EA Den Haag De Bilt, 11 september 2016 Onderwerp: Positionpaper over het wetsvoorstel vaststellen van het handelingsdeel van het

Nadere informatie

Groep 1/2 Groep 1/2 heeft afgelopen periode gewerkt aan het thema dieren. Welke dieren leven in de dierentuin en welke op de kinderboerderij?

Groep 1/2 Groep 1/2 heeft afgelopen periode gewerkt aan het thema dieren. Welke dieren leven in de dierentuin en welke op de kinderboerderij? Het schooljaar is weer begonnen. Dit jaar zijn we gestart met groep 1 tot en met 5. Het was eerst voor iedereen even wennen, maar het gaat nu heel erg goed! Groep 1/2 Groep 1/2 heeft afgelopen periode

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 4 en 5 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 4 en 5 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 1 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 1 is het eerste deel van

Nadere informatie

Heb je wel eens bij je leerlingen nagevraagd

Heb je wel eens bij je leerlingen nagevraagd Rekenen-Wiskunde Aansluiten op de onderwijsbehoeften van je leerlingen Effectieve voorbereiding van de rekenles Wat moet je doen om in te spelen op de onderwijsbehoeften van leerlingen? Hoe draag je als

Nadere informatie

Positieve houding. Hoge verwachtingen. Flexibele planning

Positieve houding. Hoge verwachtingen. Flexibele planning Visie Aanpassingen in de gedragingen van de leerkracht Het vertalen van een politiek besluit zoals het M- decreet in de dagelijkse praktijk is geen gemakkelijke opgave. Als leerlingen met een beperking

Nadere informatie

Afstemmen van het schoolmeubilair

Afstemmen van het schoolmeubilair De rol van de school en de leerkracht Afstemmen van het schoolmeubilair Kinderen op reguliere basisscholen brengen een groot deel van hun schooldag zittend door. Het afstemmen van het schoolmeubilair op

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 december 2016

Nieuwsbrief groep 3 december 2016 Nieuwsbrief groep 3 december 2016 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van december. Nieuws uit de groep: We hebben de woorden van kern 5 bijgevoegd in de nieuwsbrief. Het is belangrijk om deze woorden

Nadere informatie

Informatieboekje (voor)lezen

Informatieboekje (voor)lezen Informatieboekje (voor)lezen Welkom op basisschool Het Mozaïek Algemeen Uw kind is in een ontwikkelingsfase gekomen waarbij hij/zij met regelmaat in contact komt te staan met andere kinderen / volwassenen.

Nadere informatie

Leerstofaanbod groep 4

Leerstofaanbod groep 4 Leerstofaanbod groep 4 Rekenen Rekenen Methode: RekenZeker De lessen zijn onderverdeeld in een aantal domeinen: getallen, bewerkingen (optellen, aftrekken en tafels en meten van tijd en geld. Optellen

Nadere informatie

Kern 6: geit-pauw-duif-ei

Kern 6: geit-pauw-duif-ei Kern 6: geit-pauw-duif-ei In deze kern leert uw kind Letters: g - ui - au - f - ei Woorden: geit, pauw, duif, ei Alle letters compleet In kern 6 leert uw kind de laatste nieuwe letters. Op het eind van

Nadere informatie

Return to sender. Vera Vergunst, Carla Versteeg & Anne van der Kooi

Return to sender. Vera Vergunst, Carla Versteeg & Anne van der Kooi Return to sender returnbrieven Vera Vergunst, Carla Versteeg & Anne van der Kooi Deze uitgave maakt onderdeel uit van het product Return to Sender. Dit product is voortgekomen uit een door CED-Groep en

Nadere informatie

Uitleg bij de spellingskaartjes.

Uitleg bij de spellingskaartjes. Uitleg bij de spellingskaartjes. 1. De BLAUWE kaartjes zijn bedoeld om alleen te oefen met de spellingskaartjes 2. Met de Paarse kaartjes mag je met zijn tweeën oefenen met de spellingskaartjes 3. De Groene

Nadere informatie

Waarom is het onderhouden van contact met de school van uw kind belangrijk?

Waarom is het onderhouden van contact met de school van uw kind belangrijk? Contact met school Contact onderhouden met de school van uw kind kan op verschillende manieren. Denk aan het bezoeken van een ouderavond of het aanspreken van de leerkracht aan het einde van de schooldag

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 7 en 8 van de basisschool, alle niveaus van het vmbo en mbo 1 en 2. Spelling op maat 3 De Muiswerkprogramma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 3 is het derde deel van

Nadere informatie

Informatie groep 3 en 4

Informatie groep 3 en 4 Informatie groep 3 en 4 Hierbij even wat informatie over de dingen waar uw kind dit schooljaar mee te maken krijgt. Dit kan u helderheid verschaffen over wat de kinderen leren in groep 3 en 4. En ook hoe

Nadere informatie

Technisch lezen Methode: Lijn 3 - Alle letters kennen. - Van deze letters woorden kunnen maken. - Correct en vlot kunnen lezen van. woorden.

Technisch lezen Methode: Lijn 3 - Alle letters kennen. - Van deze letters woorden kunnen maken. - Correct en vlot kunnen lezen van. woorden. Welkom! Van harte welkom in groep 3. Door middel van deze brochure informeren we u aan het begin van het schooljaar graag over belangrijke zaken in deze groep. Neemt u ook regelmatig een kijkje op onze

Nadere informatie

Instapmodule Niveau AA

Instapmodule Niveau AA Instapmodule Niveau AA Instapmodule ter voorbereiding op Nieuwsrekenen in het S(B)O: Geleid probleemoplossen augustus 2012 www. nieuwsrekenen.nl Inhoudsopgave Gebruikswijzer... 3 Deel 1: Samen... 4 Deel

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven 14.1. Inleiding 199 14.2. Sneller typen met woordvoorspelling 201 14.3. Beter spellen en schrijven zonder typen 203 Deel 4 - ICT als brug tussen capaciteit

Nadere informatie

Kern 4: huis-weg-bos-tak-hut

Kern 4: huis-weg-bos-tak-hut Kern 4: huis-weg-bos-tak-hut In deze kern leert uw kind: Letters: h - w - o - a - u Woorden: huis, weg, bos, tak, hut De letters i - m - r - v - s aa - p e - t ee - n b oo zijn bekende letters geworden.

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 januari 2017

Nieuwsbrief groep 3 januari 2017 Nieuwsbrief groep 3 januari 2017 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van januari. Nieuws uit de groep: Wat hebben de kinderen in deze eerste periode al veel geleerd! Het is erg leuk om deze vooruitgang

Nadere informatie

Inleiding. Drie taalvormen

Inleiding. Drie taalvormen Inleiding Uw kind gaat binnenkort naar of zit inmiddels op de basisschool. Vaak horen wij van ouders: Tja, mijn kind zit nu in groep 1 of 2. Het stempelt daar met letters en het bekijkt en luistert naar

Nadere informatie

Gratis spellen bij kern 4 Spel 1: Tik aan Spel 2: Een verlanglijstje schrijven Spel 3: Prentenboeken lezen Spel 4: Rijmpjes maken

Gratis spellen bij kern 4 Spel 1: Tik aan Spel 2: Een verlanglijstje schrijven Spel 3: Prentenboeken lezen Spel 4: Rijmpjes maken Gratis spellen bij kern 4 Spel 1: Tik aan U heeft een paar kleine blaadjes papier nodig. U schrijft een opdracht op een blaadje, bijv. 'tik een oor aan'. Uw kind leest de zin en voert uit wat het leest.

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school brengt zijn dochter Ama voor het eerst naar school. Hij praat met de juf. Ama is al op een peuterspeelzaal geweest. Is Ama verlegen? Wat

Nadere informatie

Lezen met begrip: de sleutel tot schoolsucces

Lezen met begrip: de sleutel tot schoolsucces Lezen met begrip: de sleutel tot schoolsucces Mariët Förrer is Senior consultant CPS onderwijsontwikkeling en advies te Amersfoort. E-mail: m.förrer@cps.nl Dit artikel verkent, vanuit het perspectief van

Nadere informatie

Kleuters leren lezen

Kleuters leren lezen Kleuters leren lezen Lerespel Inhoudsopgave INLEIDING... 3 STAP 1: KINDEREN MOETEN EERST BESEFFEN WAT LEZEN IS EN WAAROM HET HANDIG IS OM HET TE KUNNEN.... 4 STAP 2: DE VOORBEREIDING OP HET ZELF LEZEN;

Nadere informatie

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool De vakantieschool is een bijzonder moment, waarbij de sfeer op school anders is dan anders. Er is extra aandacht voor de leerlingen en de

Nadere informatie

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten.

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten. Dalton Wat is Dalton? Wat doen we? -------------------------------------------------------------- Nieuws 2010-2011/1 ------------------------------------------------------------ Hallo Allemaal, Dit Daltonkrantje

Nadere informatie

Taaljournaal, tweede versie

Taaljournaal, tweede versie SPELLING Taaljournaal, tweede versie Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl, www.rekenpilots.nl en

Nadere informatie

Klankzuivere werkwoorden vervoegen Methode voor beelddenkers Juf Kitty 2016

Klankzuivere werkwoorden vervoegen Methode voor beelddenkers Juf Kitty 2016 Klankzuivere werkwoorden vervoegen Methode voor beelddenkers Juf Kitty 2016 Inleiding Waarom klopt het niet als je werdt schrijft? Is het kookte of kookde? Als je onvoldoende Nederlands spreekt als tweede

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 23 oktober 2012 Nr.05

NIEUWSBRIEF 23 oktober 2012 Nr.05 NIEUWSBRIEF 23 oktober 2012 Nr.05 Algemeen: HONDEN OP HET SCHOOLPLEIN Gisteren is er weer een kind op het schoolplein gebeten door een kleine hond. Gelukkig bleek de schade mee te vallen. Toch doen wij

Nadere informatie

DIDACTISCH GROEPSPLAN

DIDACTISCH GROEPSPLAN SBO De Boei DIDACTISCH GROEPSPLAN GROEP: Kof LEERKRACHT(EN): Anke Heijs/Margriet Wouda VAKGEBIED: Rekenen PERIODE: Jan.-juni Samenstelling van de groep: Stimulerende factoren: Belemmerde factoren: Beginsituatie:

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep.

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. Dit leert uw kind in Kern 8 Woorden: bank en licht Woorden

Nadere informatie

IN DRIE STAPPEN NAAR EEN FOUTLOZE WERKWOORDSPELLING. werkwoordspelling.com M.Kiewit

IN DRIE STAPPEN NAAR EEN FOUTLOZE WERKWOORDSPELLING. werkwoordspelling.com M.Kiewit IN DRIE STAPPEN NAAR EEN FOUTLOZE WERKWOORDSPELLING werkwoordspelling.com M.Kiewit Schematisch overzicht Stap 1: De persoonsvorm De persoonsvorm is het werkwoord dat op de eerste plaats komt te staan als

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Een spreekbeurt houden

Een spreekbeurt houden Een spreekbeurt houden Groep 4 gaat voor het eerst een spreekbeurt voorbereiden en houden. Moeilijk? Eng?We hebben nu al een beetje geoefend met een boekbespreking, maar voor veel kinderen is praten met

Nadere informatie

Checklist Rekenen Groep 3. 1. Tellen tot 20. 2. Getallen splitsen. Hoe kun je zelf het tellen controleren?

Checklist Rekenen Groep 3. 1. Tellen tot 20. 2. Getallen splitsen. Hoe kun je zelf het tellen controleren? Checklist Rekenen Groep 3 1. Tellen tot 20 Als kleuters, in groep 1 en groep 2, zijn de kinderen bezig met de zogenaamde voorbereidende rekenvaardigheid. Onderdelen hiervan zijn ordenen en seriatie. Dit

Nadere informatie

Lesdoelen De kinderen leren dat er woorden zijn die de (soort)naam voor mensen en dieren aanduiden en maken kennis met de term zelfstandig naamwoord.

Lesdoelen De kinderen leren dat er woorden zijn die de (soort)naam voor mensen en dieren aanduiden en maken kennis met de term zelfstandig naamwoord. groep 4 vakantie instaples 1 taal Lesdoelen De kinderen leren dat er woorden zijn die de (soort)naam voor mensen en dieren aanduiden en maken kennis met de term zelfstandig naamwoord. Materiaal Oefenblad

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school

Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school brengt zijn dochter Ama voor het eerst naar school. Hij praat met de juf. Ama is al op een peuterspeelzaal geweest. Is Ama verlegen? Wat

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Wat is een dyslecticus? Dyslexie zal altijd wel hebben bestaan. Een oogafwijking?

Wat is een dyslecticus? Dyslexie zal altijd wel hebben bestaan. Een oogafwijking? Wat is een dyslecticus? Dat is iemand met dyslexie. Dyslexie is een woord uit het Grieks dat slecht lezen betekent. Dyslectici, dat is het meervoud van dyslecticus, hebben niet alleen moeite met lezen,

Nadere informatie

INFORMATIE OVER HET SCHOOLLEVEN OP PC BASISSCHOOL DE MORGENSTER TE SLEEUWIJK

INFORMATIE OVER HET SCHOOLLEVEN OP PC BASISSCHOOL DE MORGENSTER TE SLEEUWIJK INFORMATIE OVER HET SCHOOLLEVEN OP PC BASISSCHOOL DE MORGENSTER TE SLEEUWIJK JAARGANG 2015/2016 NUMMER 4, 09-10-2015 Deze nieuwsbrief is onderdeel van de informatievoorziening aan ouders, zoals in de schoolgids

Nadere informatie

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Een stimulans voor begrijpend lezen

Een stimulans voor begrijpend lezen Taal Onderzoek in de school Een stimulans voor begrijpend lezen Veel basisscholen kampen met tegenvallende resultaten bij begrijpend lezen. Hoe kunnen de resultaten verbeterd worden? Wat is hierbij je

Nadere informatie

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma Huiswerk op De Springplank Informatiebrochure voor ouders / verzorgers Deze brochure is opgezet om u als ouders/verzorgers te informeren over de rol van huiswerk op De Springplank. We hopen dat deze informatie

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de ARRANGEMENTKAART maart 2013 Arbeid schriftelijke taal VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5

Nadere informatie

Hoofdstuk 15 - Spellingfouten voorkomen

Hoofdstuk 15 - Spellingfouten voorkomen Hoofdstuk 15 - Spellingfouten voorkomen 15.1. Inleiding 205 15.2. Hoorfouten opsporen met voorleessoftware 207 15.3. Gelijkende woorden controleren met de homofonenfunctie 209 Deel 4 - ICT als brug tussen

Nadere informatie

Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3)

Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3) Leestips Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3) In groep 3 krijgt je kind gerichte leesinstructie. Hij leert dat woorden uit letters bestaan en dat aan al deze letters een bepaalde klank vastzit.

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

RESULTATEN LEERLINGEN. Rapportage K.B.S. `t Schrijverke, Lelystad

RESULTATEN LEERLINGEN. Rapportage K.B.S. `t Schrijverke, Lelystad RESULTATEN LEERLINGEN Rapportage K.B.S. `t Schrijverke, Lelystad Tevredenheidsonderzoeken 1 t Schrijverke Schoolklimaat Leerlingen gaan graag naar school. 3,1 Leerlingen voelen zich veilig op school. 3,5

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 januari 2016

Nieuwsbrief groep 3 januari 2016 Nieuwsbrief groep 3 januari 2016 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van januari. Nieuws uit de groep: Wat hebben de kinderen in deze eerste periode al veel geleerd! Het is erg leuk om deze vooruitgang

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van oktober. Door middel van de nieuwsbrief houden we u op de hoogte van alles wat er in de groep gebeurd. Ook vertellen we wat

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte Les 1: Een gedicht over Egypte schrijven Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken 1. Bekijk het Nieuwsbegripfilmpje van het Jeugdjournaal op www.nieuwsbegrip.nl. Het filmpje gaat over de situatie

Nadere informatie

Nieuws vanuit groep 4

Nieuws vanuit groep 4 Nieuws vanuit groep 4 De afgelopen weken zijn we druk bezig geweest met de winter. Tijdens de natuurlessen hebben we gesproken over verschillende weersoorten en de vorming van sneeuw en ijs. We hebben

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 18. Het 10-minutengesprek. Wat leert u in deze les? Vergelijkingen maken. Zeggen hoe vaak iets gebeurt. Verkleinwoordjes. Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Uitgeschreven interviews van groep tien

Uitgeschreven interviews van groep tien Uitgeschreven interviews van groep tien Dejonghe Lisa Lannoye Eva Van Damme Sieglinde Interview voor leerling Marie : Schrijfleven van een leerling Ben jij iemand die graag schrijft? Zoja, wat schrijf

Nadere informatie