Leerlijnen voor ouders

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leerlijnen voor ouders"

Transcriptie

1 Educatief partnerschap voor betere schoolprestaties Leerlijnen voor ouders In het kader van handelingsgericht werken proberen leerkrachten ouders zo veel mogelijk te betrekken bij de ontwikkeling van hun kind op school. Ouders zijn immers belangrijke partners om goed onderwijs te kunnen realiseren. Leerkrachten beseffen goed dat ouders medeverantwoordelijk zijn voor het proces en het resultaat. Hun inbreng en medewerking kan kinderen zelfs cognitief flink doen groeien. Maar hoe geef je dit partnerschap als leerkracht op een effectieve manier vorm? Claudy van Valburg is intern begeleider op basisschool Hof ter Weide en auteur van Snap je kind! (www.snapjekind.nl) Onderwijsondersteunend gedrag van ouders thuis heeft meer invloed op de schoolprestaties dan participatie van ouders op school Het betrekken van ouders bij school leeft enorm. Het ministerie van OC&W en de PO-Raad onderschrijven dit belang van partnerschap en hebben dit thema als speerpunt in hun beleid opgenomen. Het is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat ouderbetrokkenheid belangrijk is voor schoolsucces (Marzano, 2007). Marzano pleit voor het versterken van de communicatie met ouders. Het partnerschap tussen ouders en school is een stimulans voor de leerprestaties van het kind. En de samenwerking met ouders vergroot het welbevinden van het kind. Het is dus vanzelfsprekend dat een school in betrokkenheid van ouders investeert. Hoe gebeurt het nu? Scholen doen meestal veel moeite om ouders bij school te betrekken. Ze vragen ouders om met kinderen te lezen, ze hebben ouders die helpen bij uitjes, overblijfouders, luizenouders, enzovoort. En dan is er nog de oudercommissie met een belangrijke organisatorische taak. Daarnaast proberen scholen om ouders meerdere malen per jaar op school te spreken over hun kind. De afstemmingsgesprekken, tienminutengesprekken en plenaire ouderavonden worden vaak goed bezocht en de lijntjes lijken kort tussen leerkrachten en ouders. Je zou toch denken dat het wel goed zit met die ouderbetrokkenheid. Maar worden kinderen daar daadwerkelijk wijzer van? Zijn deze contactmomenten op school ook van meerwaarde voor de schoolprestaties van kinderen? De Engelse onderzoekers Desforges en Abouchaar (2003) hebben in opdracht van het Engelse ministerie van onderwijs tientallen onderzoeken gedaan naar de effecten van ouderbetrokkenheid op de schoolprestaties van kinderen. De onderzoekers concluderen dat niet zozeer de participatie op school, maar de betrokkenheid thuis een grote bijdrage levert aan de ontwikkeling en het leersucces van kinderen. Dat wordt good parenting at home genoemd. Investeren in de ouderbetrokkenheid thuis draagt dus voor een belangrijk deel bij aan het vergroten van de ontwikkelingsmogelijkheden van kinderen. Ook de Amerikaanse onderwijswetenschapper Robert Marzano (2003) onderstreept het belang van zogenoemd onderwijsondersteunend gedrag. Het is belangrijk dat school en ouders zich realiseren dat niet alleen de school, maar ook ouders invloed hebben op het schoolsucces van het kind. Met onderwijsondersteunend gedrag dragen zij bij aan een maximale ontwikkeling van het kind, bijvoorbeeld door het kind op tijd en uitgerust op school te krijgen, maar ook door thuis het kind te ondersteunen en achter de aanpak van de leerkracht te staan. Miscommunicatie Leerkrachten horen ouders vaak zeggen: Geef alsjeblieft aan als ik thuis wat kan doen. Ouders die hun kind thuis ondersteunen en vooruit helpen, dat klinkt ideaal voor de leerkracht. Maar in de praktijk zijn ouders en school vaak niet tevreden over deze steun vanuit thuis. Wat loopt er dan niet soepel? Als leerkracht zit je vaak niet te wachten op ouders die hun kind de lesstof net anders uitleggen en voor verwarring zorgen. Iedereen kent de leerling wel die compleet verward tijdens 38 JSW 9 mei 2015

2 Human Touch Photo de rekenles uitroept dat papa die optelsommen heel anders heeft uitgelegd. Ouders willen wel helpen, maar spreken de taal van de school niet. De leerkracht vraagt door hun verkeerde uitleg af waarom het kind met extra hulp van thuis juist minder goed zijn lesstof lijkt te snappen. De oorzaak? De school heeft nooit gecommuniceerd welke rekenmethodes ze gebruiken. De ouders gebruiken een andere aanpak, en het kind raakt in de war. De goed bedoelde hulp van ouders werkt daardoor averechts. Ouders vinden het lastig om hun kind te ondersteunen. Ze hebben te weinig zicht op de lesinhoud. En heeft de leerkracht ze wel op de hoogte gebracht van het aanbod, dan is het nog lastig hun kind thuis te ondersteunen. Lesstof is doorgaans anders dan vroeger en het is vaak jaren geleden dat ze zelf in de schoolbanken zaten. De meeste ouders haken af bij begrippen als hakken en plakken, splitsen en bussommen. En hun kind op weg helpen met die nieuwe manier van staartdelingen is helemaal een brug te ver. De taal die de leerkracht op school gebruikt bij uitleg, is niet de taal die ouders Bussom groep 3: 4+3=7 gewend zijn te gebruiken. Het probleem is dus dat ouders hun kind thuis wel willen helpen, maar het niet kunnen. Lotte (6 jaar) Papa, Ik heb vandaag op school bussommen gemaakt en dat kon ik supergoed! En toen er twee instapten, snapte Iris er niks meer van, maar ik wel! Lotte pakt stift en papier erbij en tekent de bussom, omdat papa het niet helemaal kan volgen. Frustratie komt naar boven als ze er ineens niet meer uitkomt. Op school kon ik het nog zo goed! Papa heeft geen idee wat een bussom is, maar doet toch een poging haar wat te helpen. Hij brengt wat goed bedoelde veranderingen in haar tekening aan. Pap, jij snapt er ook niks van! Jij maakt het alleen maar moeilijker! Boos stampt Lotte de kamer uit. Geen zin meer in uitleg van papa. Informeer ouders door het jaar heen over de lesinhoud JSW 9 mei

3 Licht voor ouders spellingregels toe, leg taalbegrippen uit en zet rekenstrategieën naast elkaar Partnerschap is pas effectief als door school en ouders dezelfde taal wordt gesproken. Wil je inzetten op goede steun vanuit thuis, dan is een betere afstemming een voorwaarde. Hoe kun je dat als leerkracht bewerkstelligen? Enkele suggesties: 1. Informeer ouders door het jaar heen over de lesinhoud. Leg ze bijvoorbeeld eens per twee maanden in een beknopte mail uit waar je op dat moment mee bezig bent en vooral ook hoe je dat de kinderen uitlegt. 2. Plan een afstemmingsgesprek van ongeveer twintig minuten aan het begin van het jaar. Spreek wederzijdse verwachtingen uit en stel leerdoelen voor het kind op. Dit eerste contact zorgt ervoor dat ouders een persoonlijke relatie krijgen met de leerkracht en zich sneller zullen committeren aan gezamenlijke doelen en afspraken. Ouders en school laten zien samen verantwoordelijk te zijn voor de ontwikkeling van hun kind. 3. Sta open voor vragen van ouders. Organiseer twee keer per jaar een inloopuurtje voor ouders waarop ze specifiek vragen kunnen stellen over het lesaanbod. 4. Nodig ouders uit in de klas en laat ze een deel van een ochtend of middag meekijken hoe je als leerkracht de kinderen bepaalde lesstof uitlegt en hoe je kinderen laat oefenen. Hardop denken en handelen vanuit het kindperspectief (modellen) is hierbij een goede strategie. De leerkracht doet voor welke aanpak kinderen gebruiken. Kinderen leren hiervan en ouders luisteren mee. Je kunt ook kinderen vragen de ouders uitleg te geven over de lesinhoud. Spelling in groep 5 Lezen en spellen gebeurde in groep 3 en 4 veelal met klankzuivere woorden. Klankzuivere woorden zijn woorden die je net zo schrijft als je ze uitspreekt, zoals hek, bos en speeltuin. Gelukkig is de Nederlandse taal redelijk klankzuiver. Toch redt je kind het niet om foutloos Nederlands te schrijven, zonder de spellingregels aan te leren. Uitleg In groep 4 heeft je kind al kennis gemaakt met enkele spellingregels. Ook heeft je kind in groep 4 al geleerd dat er verschillende soorten woorden zijn. Iedere woordsoort vereist een eigen aanpak. Hoe zat Het ook alweer? Klankzuivere woorden ofwel luisterwoorden: Je schrijft ze zoals ze worden uitgesproken. Bijvoorbeeld bloemkool, worst. Net als woorden: Schrijf dit woord net zoals het woord dat je al kent. Bijvoorbeeld kraai = maai, zeur = kleur. Weetwoorden: Maak een denkbeeldige foto van het woord en onthoud hoe je het schrijft. Bijvoorbeeld bij pauw en meisje. Regelwoorden: Let op! Pas de goede regel toe. Bijvoorbeeld spellen en spelen. In groep 5 komen er een paar nieuwe regels bij waardoor je kind nog meer regelwoorden goed weet te schrijven. Ik hoor een - t -, ik schrijf een - d -. Ik maak het woord langer. Je kind heeft in groep 3 en 4 al geleerd om woorden te verlengen. Verlengen betekent het woord in het meervoud zetten (één boek, twee boeken). Op basis van dat verlengen zal hij nu leren bepalen of je een woord waarbij je een - t - aan het eind hoort met een - d - of een - t - achteraan schrijft. Hij leert dat hij het woord hond moet verlengen tot honden. Hij hoort nu een - d -, dus hij schrijft het woord met een - d - aan het eind. Erg lastig is dat er ook woorden zijn waarbij de verlengingsregel niet van toepassing is. Van het woord speelgoed is bijvoorbeeld geen meervoud te maken! Je kind moet het woord gewoon leren. Snap je kind de leerkracht goed en consequent door het hele jaar heen gebeurt, heb je als ouder al aardig de leerlijnen in beeld. Lesstof delen met ouders lijkt gemakkelijk, maar is een hele klus voor de leerkracht. De leerlijnen staan beschreven in vele methoden, maar wat vertel je aan ouders en wat niet? Vaak blijft de informatievoorziening van de leerkracht aan ouders een opsomming van onderwerpen. Ouders kunnen daar vervolgens niets mee. Beste ouders van groep 6 A, verlengingsregel De verlengingsregel is alleen van toepassing op zelfstandige naamwoorden (hoed - hoeden, kast - kasten). Je mag deze regel niet toepassen bij persoonsvormen! Denk bijvoorbeeld aan de extra - t - die je altijd schrijft bij de hij-vorm (hij wordt). Ook al hoor je een - d - in het woord bij verlenging (worden), je schrijft toch een - dt -. Praktijk Stijn: Schrijf ik het woordje hond met een - t - of - d - achteraan? Ik hoor een - t -! 6 Groep 5 deel 1 GrO ep 5 D eel 1 5 In de lange vorm vera en de - f - verandert in Nieuw dit jaar zijn ook f-v. Je kind heeft al eerd en - z - en - f - en - v - k banden meetrillen. Daar dan de - s - en - f - waarb Er kunnen echter fouten o niet stemloos uitspreekt o dan niet vertrouwen op zij sen) en moet dan gewoonw Je kind leert begin groep 5 dat h regels: Aan het eind van een Nederlan - z - staan. Niet diev, maar dief. Ook leert je kind hoe hij woorde - f - schrijft wanneer hij die lange Woorden die eindigen op een lang veel gevallen een - z - als er een uit kaas - kazen, mees-mezen. Dat geb eindigen op -oes, -uis, -ies, -eus en - Een muis eet kaas en de poes lust wel een Muizen eten kazen en poezen lusten muiz Woorden die eindigen op een lange kla veel gevallen een - v - als er een uitgang brief - brieven, raaf - raven. Dat gebeur eindigen op -oef, -uif, -euf en -ijf, maar n De duif bracht een lief briefje bij de juf. De duiven brachten lieve brieven bij de juf. The most critical parent involvement is what happens in the home, but parents need specific information on how to help and what to do. Bron: The parent/teacher home visit project (www.pthvp.org) Snappen wat je kind leert De rol van de school moet erop gericht zijn om ouders te stimuleren in hun actieve rol als educatief opvoeder. Zorg als school dat ouders daadwerkelijk goede ondersteuning kunnen bieden. Ze moeten snappen wat hun kind leert en de taal van de leerkracht spreken. Er zijn al veel scholen op de goede weg. Zij informeren ouders tijdens ouderavonden aan het begin van het schooljaar over de lesstof. Sommen worden getoond en spellingregels passeren de revue. De meeste ouders stellen dit jaarlijkse initiatief erg op prijs en krijgen deze informatie graag. Maar weten zij in december nog wat er wanneer aan bod komt? Kunnen zij hun kind met deze informatie voldoende steunen? Er zijn gelukkig ook steeds meer leerkrachten die ouders door het jaar heen op de hoogte houden van de lesstof om dit wegzakken te voorkomen. Als de informatievoorziening door Komende 2 weken komen de volgende spellingsregels aan bod: - ezel/kikker regel - stomme -e- Het woordpakket zit in de bijlage. Veel succes maar weer! Groetjes meester Kelvin Juf Jonneke (leerkracht groep 7): Ik houd mijn ouders elke maand op de hoogte van de nieuwste spellingregels en mail ook het woordpakket. Zo kunnen ze thuis eventueel oefenen met hun kind. Ook mail ik als we weer nieuwe rekenstof behandelen. Soms komen ouders bij me langs, om na te vragen hoe ik iets uitleg. Ik begrijp van hen dat veel lesstof nu anders wordt uitgelegd dan vroeger. Verwarrend hoor! 40 JSW 9 mei 2015

4 ndert de - s - in een - z - een - v -. de regels rondom het gebruik van de s-z en er geleerd dat je het verschil tussen de - s - an horen. Bij de - z - en - v - laat je je stemdoor gaat de letter duidelijk anders klinken ij je niet je stem, maar wel lucht gebruikt. ntstaan als je kind de stemloze - s - of - f - f andere mensen dat niet doen. Je kind kan n gehoor (klankzuivere benadering toepaseg onthouden hoe je het woord schrijft. ij kan terugvallen op de volgende ds woord kan nooit een - v - of een Niet vaaz, maar vaas. n die eindigen op een - s - of een r maakt (meervouden). e klank en een - s - krijgen in gang achter komt. Denk aan eurt ook bij de woorden die ijs, behalve bij kruisen. muis. en. nk en een - f - krijgen in achter komt. Denk aan t ook bij de woorden die iet bij fotografen. waarom In groep 5 komen er een paar nieuwe regels bij waardoor je kind meer regelwoorden goed weet te schrijven. Hoe meer regels hij kent en kan toepassen, hoe minder fouten je kind zal maken. Tips Kinderen van deze leeftijd zie je steeds meer gebruik maken van de computer. Op school en ook thuis tikken ze snel een tekstje of verhaaltje. Meestal gaat dit niet zonder fouten. Als je een woord fout intikt, verschijnt er een rode kartellijn onder. Dit is erg handig voor een volwassene die een tikfoutje heeft gemaakt en heel goed weet hoe je een woord moet schrijven. Daar is de spellingcontrole tenslotte voor bedoeld. Maar een kind moet nog leren spellen. De computer corrigeert wel de tikfouten, maar niet de spelling. Neem bijvoorbeeld het woord: slakken. Als je dit woord intikt met één - k -, komt er slaken te staan. Dat wordt niet gecorrigeerd door de spellingcontrole, omdat het woord slaken een Nederlands woord is ( Zij slaken een gil ). Je kind schiet er dus niets mee op. Spelling, daar moet je zelf over nadenken. HeT kan ook anders De - f - wordt ook wel de fietspomp letter genoemd. Je hoort ffffff. De - v - is van vlieg. Je hoort vvvvv. De - s - wordt ook wel de slangletter genoemd. Je hoort sssss. De - z - is de zwaanletter. De zwaan zwemt. Groep 5 deel 1 7 Voorbeelden uitleg van lesinhoud aan ouders Wil je ouders echt recht doen, dan zorg je dat ouders meer informatie krijgen dan alleen de lesstof op een rij. Dus naast het wat, ook het hoe. Dat betekent spellingregels toelichten, taalbegrippen uitleggen, rekenstrategieën naast elkaar zetten. Pas dan kunnen ouders een bijdrage leveren aan het leerproces van hun kind en educatief partner zijn. Ouders kunnen hun kind goed ondersteunen, het kind voelt zich begrepen, en dat komt het schoolwerk ten goede. De ouder is een waardevolle educatieve partner en zijn steun doet ertoe! Lust of last voor school? Er zijn leerkrachten die zich op de vingers gekeken voelen als ouders geïnformeerd worden over de lesstof. Ze denken ook dat ouders overdreven vaak gaan oefenen met hun kind en houden ouders liever op afstand. Maar ouders die inzicht willen in de lesstof en thuis willen ondersteunen, gaan zelf wel zoeken naar bruikbare informatie op internet. Met het gevaar dat ze kinderen met behulp van verkeerde informatie ondersteunen en denken vooruit te helpen. Dan kunnen ouders maar beter correcte informatie krijgen vanuit school. Goede ondersteuning Wanneer je als leerkracht weet dat ouders thuis goede steun kunnen bieden zul je waarschijnlijk ook meer resultaat verwachten van het kind. Praktische invulling In september 2011 is er een initiatief vanuit ouders en leerkrachten gestart om educatief partnerschap een praktische invulling te geven. Deze groep ouders en leerkrachten zagen een uitdaging in het goed informeren van ouders over de lesstof, zodat ouders per schooljaar kunnen volgen wat en hoe hun kind op school leert. Dit neemt scholen veel werk uit handen. De meest gebruikte methoden van taal en rekenen zijn op een rij gezet en de belangrijkste lesstof is begrijpelijk en compact beschreven. Het resultaat is een reeks van achtentwintig opvolgende boekjes, met de naam Snap je kind. Voor groep 1 en 2 zijn er twee boekjes en voor groep 3 tot en met 8 vier boekjes per leerjaar. Begrippen en werkwijzen worden per periode uitgelegd en de ouder krijgt tips om op speelse wijze met zijn kind te oefenen. Er zijn twee boekjes per schooljaar voor groep 1 en 2 en vier boekjes voor groep 3 tot en met 8. Dus zit de leerling in groep 3, dan kan de ouder thuis per kwartaal lezen wat zijn kind leert. De boekjes informeren ouders over wat er aan lesstof voor taal en rekenen op de basisschool wordt aangeboden. Het is geschreven door ervaren leerkrachten en ouders samen. Bij een ouderabonnement ontvangen ouders de boekjes per kwartaal thuis. Scholen kunnen er ook voor kiezen de boekjes eenmalig aan ouders te schenken, om zo een impuls te geven aan educatief partnerschap. Kijk op voor meer informatie en een inkijkexemplaar. Tip: leerkrachten kunnen gratis kennismakingsfolders voor ouders en een poster voor in de klas bestellen. Tilly Melissen, directeur van KBS Hof ter Weide: Partnerschap is een speerpunt voor ons. Ouders zijn onze belangrijkste partner om goed onderwijs te kunnen realiseren. Ouders worden door middel van de boekjes op de hoogte gehouden van het lesaanbod en kunnen daardoor veel beter volgen wat hun kind doet. Wij hebben dit schooljaar al onze ouders de boekjes eenmalig geschonken. Dit om het partnerschap op onze school even een goede impuls te geven. Veel ouders zijn zo enthousiast dat ze voor het volgend schooljaar zelf een abonnement hebben genomen. Want leerkrachten die meer verwachten van de ondersteuning van ouders, hebben doorgaans ook hogere verwachtingen van de leerprestaties van het kind van deze ouders (Smit et al, 2006). En, heb je hogere verwachtingen van een kind, dan zal het kind die verwachtingen vaak ook waarmaken. LITERA TUUR! Marzano, R.J. (2003). What works in school. Translating research into action. Virginia: ASCD. Desforges C, & Abouchaar A. (2003). The Impact of Parental Involvement, Parental Support and Family Education on Pupil Achievements and Adjustment: A Literature Review. Nottingham: DfES Publications. Smit, F., Driessen, G., Sluiter, R. & Bus, M. (2006). Ouders, scholen en diversiteit. Ouderbetrokkenheid en participatie op scholen met veel en weinig achterstandsleerlingen. Nijmegen: ITS. JSW 9 mei

5 hét vakblad voor het basisonderwijs Wil je meer lezen? Neem dan nú een proefabonnement! KLIK HIER Nummer 9, jaargang 98, mei Jeugd in School en Wereld Vakblad voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs en opleiding Nummer 8, jaargang 98, april Jeugd in School en Wereld Vakblad voor het basisonderwijs, speciaal onderwijs en opleiding Onderzoekend leren Zomerscholen in Nederland steeds populairder Overgewicht bij kinderen: pak het aan! Wanneer werken complimenten? Zoekgedrag op internet JSW14_0237_TDS_nr9-1.indd :00 Gesprekken over onderwijsbehoeften Kun je rekenen met prentenboeken? Zo leer je goed gedrag aan JSW biedt maandelijks een stevig aanbod van vakkennis dat direct aansluit op de innovatie in het onderwijs en dit vertaalt naar de praktijk van alledag. Elke editie brengt een gevarieerd overzicht met praktische (overzichts)artikelen, methodebesprekingen of -vergelijkingen, ervaringen van leerkrachten met een bepaalde aanpak of werkwijze en interviews met onderwijsgevenden en deskundigen. Werk je in het (speciaal) basisonderwijs of ben je (pabo)student? Ontvang JSW geheel vrijblijvend en inclusief toegang tot het digitale archief, drie maanden lang voor slechts 13,50! Zo blijf jij als professional helemaal op de hoogte! JSW14_0152_TDS_nr8.indd :26 Meer weten? Ga naar of bel

Moedig een nieuwsgierige

Moedig een nieuwsgierige Professionalisering Nieuwsgierigheid Moedig een nieuwsgierige houding aan Nieuwsgierigheid wordt steeds vaker gezien als houding die we in het onderwijs moeten aanmoedigen en voeden. In dit artikel staat

Nadere informatie

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht:

Dyslexiebehandeling. Informatiepakket leerkracht: Dyslexiebehandeling Informatiepakket leerkracht: - Werkwijze bij Onderwijszorg Nederland (ONL) - Klankenschema - Stappenplan - Kopie overzichts-steunkaart - Uitleg losse steunkaarten - Uitleg steunkaart

Nadere informatie

Zo zorg je dat feedback werkt

Zo zorg je dat feedback werkt Professionalisering Geef leerlingen het roer Zo zorg je dat feedback werkt Feedback is een belangrijke tool in het aanleren van zelfregulatievaardigheden van leerlingen. Door feedback structureel toe te

Nadere informatie

3 Hoogbegaafdheid op school

3 Hoogbegaafdheid op school 3 Hoogbegaafdheid op school Ik laat op school zien wat ik kan ja soms nee Ik vind de lessen op school interessant meestal soms nooit Veel hoogbegaafde kinderen laten niet altijd zien wat ze kunnen. Dit

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs

Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Ouderbetrokkenheid in het voortgezet onderwijs Een goede relatie tussen ouders en school komt het leerresultaat ten goede en dat is wat we allemaal willen! Convenant Impuls Kwaliteitsverbetering Onderwijs

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van groep 5 en 6 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 2 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 2 is het tweede deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

En, wat hebben we deze les geleerd?

En, wat hebben we deze les geleerd? Feedback Evaluatie Team 5 En, wat hebben we deze les geleerd? FEED BACK in de klas En, wat hebben we deze les geleerd? Leerkracht Marnix wijst naar het doel op het bord. De leerlingen antwoorden in koor:

Nadere informatie

In het kader van School Aan Zet hebben het

In het kader van School Aan Zet hebben het Passend onderwijs Werken met een persoonlijk onderzoeksdossier Excellente leerlingen uitdagen Je hebt ze vast ook in je klas: leerlingen die structureel extra uitdaging nodig hebben. Aansluiten bij de

Nadere informatie

Methode de baas of baas over de methode?

Methode de baas of baas over de methode? Welkom Doel bijeenkomst Kris Verbeeck & Maaike Verschuren Methode de baas of baas over de methode? Kennis nemen van de pedagogische, inhoudelijke en didactische kwaliteit van de rekenles Reflecteren op

Nadere informatie

Hoe begeleid je leerlingen bij hun eigen onderzoek?

Hoe begeleid je leerlingen bij hun eigen onderzoek? Oriëntatie op mens en wereld Onderzoekend leren Hoe begeleid je leerlingen bij hun eigen onderzoek? Bij onderzoekend leren gaan leerlingen op onderzoek uit op basis van hun eigen onderzoeksvragen. De leerkracht

Nadere informatie

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders

Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Samenvatting tevredenheidsmeting ouders Hierbij ontvangt u van mij een samenvatting van de uitkomsten van de tevredenheidsmeting, die begin november is afgenomen. We hebben deze in het team en met de MR

Nadere informatie

Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen

Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen Toelichting bij de kaartjes die in het opzoekboekje spelling en werkwoordspelling zijn opgenomen Van elk kaartje wordt in deze toelichting kort beschreven wat erop staat. Een spellingregel wordt extra

Nadere informatie

Wat is Digi-Spelling?

Wat is Digi-Spelling? Digi - Spelling Digi-Spelling is een webbased remediërend spellingprogramma van de Zuid-Vallei. Het programma behoort tot de reeks remediërende programma s van De Zuid-Vallei. Voor informatie over het

Nadere informatie

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1.

Dit programma is gemaakt voor leerlingen van eind groep 3 en groep 4 van de basisschool, het praktijkonderwijs, vmbo bbl en mbo 1. Spelling op maat 1 De programma s Spelling op maat 1, 2 en 3 vormen een complete leerlijn voor de spelling die op de basisschool moet worden aangeleerd. Spelling op maat 1 is het eerste deel van deze leerlijn.

Nadere informatie

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Wat Werkt in de klas @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Doel: -Je weet wat een instructieles tot een goede les maakt. -Je hebt kennis opgedaan over de 9 didactische strategieën

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 december 2014

Nieuwsbrief groep 3 december 2014 Nieuwsbrief groep 3 december 2014 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van december. Nieuws uit de groep: We hebben de woorden van kern 5 bijgevoegd in de nieuwsbrief. Het is belangrijk om deze woorden

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

Leerstofaanbod groep 4

Leerstofaanbod groep 4 Leerstofaanbod groep 4 Rekenen Rekenen Methode: RekenZeker De lessen zijn onderverdeeld in een aantal domeinen: getallen, bewerkingen (optellen, aftrekken en tafels en meten van tijd en geld. Optellen

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Een stimulans voor begrijpend lezen

Een stimulans voor begrijpend lezen Taal Onderzoek in de school Een stimulans voor begrijpend lezen Veel basisscholen kampen met tegenvallende resultaten bij begrijpend lezen. Hoe kunnen de resultaten verbeterd worden? Wat is hierbij je

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven

Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven Hoofdstuk 14 - Sneller en beter een tekst schrijven 14.1. Inleiding 199 14.2. Sneller typen met woordvoorspelling 201 14.3. Beter spellen en schrijven zonder typen 203 Deel 4 - ICT als brug tussen capaciteit

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012

Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Vragenlijst leerlingen Eureka! Oberon & Eureka!, januari 2012 Toelichting Beste leerling, Jij zit in de Eureka!-klas. We zijn benieuwd naar jouw mening. Die kun je geven in deze vragenlijst. Die bestaat

Nadere informatie

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de ARRANGEMENTKAART maart 2013 Arbeid schriftelijke taal VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5

Nadere informatie

Rekenen met prentenboeken

Rekenen met prentenboeken Rekenen-wiskunde Rekenen-wiskunde voor kleuters Rekenen met prentenboeken Hoewel literaire prentenboeken niet geschreven zijn om er gerichte reken-wiskundelessen mee te geven, kunnen deze boeken kinderen

Nadere informatie

Bijlage interview meisje

Bijlage interview meisje Bijlage interview meisje Wat moet er aan de leerlingen gezegd worden voor het interview begint: Ik ben een student van de Universiteit van Gent. Ik wil met jou praten over schrijven en taken waarbij je

Nadere informatie

Informatie groep 3 en 4

Informatie groep 3 en 4 Informatie groep 3 en 4 Hierbij even wat informatie over de dingen waar uw kind dit schooljaar mee te maken krijgt. Dit kan u helderheid verschaffen over wat de kinderen leren in groep 3 en 4. En ook hoe

Nadere informatie

Taal in Blokjes software

Taal in Blokjes software Taal in Blokjes software Leermodules Taal in Blokjes is een uitsnede van de F&L methode. De Taal in Blokjes software is gekoppeld aan de 11 leermodules van de Taal in Blokjes workshop. Deze modules bevatten

Nadere informatie

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep.

VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. VEILIG LEREN LEZEN. Elke keer wanneer er met een nieuwe kern wordt begonnen kunt u hieronder lezen waar we die periode aan werken in de groep. Dit leert uw kind in Kern 8 Woorden: bank en licht Woorden

Nadere informatie

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak b/d-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Stap 1

veilig leren Veilig leren lezen Artikelen - Letterkennis, aanpak b/d-probleem lezen Auteur: Susan van der Linden Stap 1 veilig leren lezen Letterkennis Aanpak b/d-probleem Auteur: Susan van der Linden De letters b en d zijn voor veel kinderen een bron van verwarring. Dit komt door hun gelijke vorm. Toch kunt u dit probleem

Nadere informatie

woorden met eer (heer) De /r/ is een plaagletter bij /eer/. volgwoord woorden met oor (oor) De /r/ is een plaagletter bij /oor/.

woorden met eer (heer) De /r/ is een plaagletter bij /eer/. volgwoord woorden met oor (oor) De /r/ is een plaagletter bij /oor/. Groep 5 Spelling Thema 1 Een plek om te werken De /f/ is de fietspompletter. Je hoort met f (fluit) /ffff/. De /v/ is van vlieg. Je hoort /vvvv/. met v (vis) woorden met aar (jaar) luisterwoord woorden

Nadere informatie

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak.

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. 2 juli 2014 KBS De Hoeksteen 11QH Olmendreef 100 3137 CR Vlaardingen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Hoe maak

Nadere informatie

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Kern 6: geit-pauw-duif-ei

Kern 6: geit-pauw-duif-ei Kern 6: geit-pauw-duif-ei In deze kern leert uw kind Letters: g - ui - au - f - ei Woorden: geit, pauw, duif, ei Alle letters compleet In kern 6 leert uw kind de laatste nieuwe letters. Op het eind van

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Inleiding. Drie taalvormen

Inleiding. Drie taalvormen Inleiding Uw kind gaat binnenkort naar of zit inmiddels op de basisschool. Vaak horen wij van ouders: Tja, mijn kind zit nu in groep 1 of 2. Het stempelt daar met letters en het bekijkt en luistert naar

Nadere informatie

Nieuws vanuit groep 4

Nieuws vanuit groep 4 Nieuws vanuit groep 4 De afgelopen weken zijn we druk bezig geweest met de winter. Tijdens de natuurlessen hebben we gesproken over verschillende weersoorten en de vorming van sneeuw en ijs. We hebben

Nadere informatie

Kern 4: huis-weg-bos-tak-hut

Kern 4: huis-weg-bos-tak-hut Kern 4: huis-weg-bos-tak-hut In deze kern leert uw kind: Letters: h - w - o - a - u Woorden: huis, weg, bos, tak, hut De letters i - m - r - v - s aa - p e - t ee - n b oo zijn bekende letters geworden.

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Lees U laat uw kind de eerste set woorden van de week voorlezen. Deze woorden staan rechtsboven op iedere uitlegkaart.

Lees U laat uw kind de eerste set woorden van de week voorlezen. Deze woorden staan rechtsboven op iedere uitlegkaart. Snel aan de slag! Wat heeft u nodig? Het juiste Spelling in beeld-oefenboekje Een schriftje waar uw kind in kan werken Een pen waarmee uw kind prettig werkt Een markeerstift of een aantal kleurpotloden

Nadere informatie

Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3)

Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3) Leestips Tips voor aanvankelijk technisch lezen (groep 3) In groep 3 krijgt je kind gerichte leesinstructie. Hij leert dat woorden uit letters bestaan en dat aan al deze letters een bepaalde klank vastzit.

Nadere informatie

Informatieboekje (voor)lezen

Informatieboekje (voor)lezen Informatieboekje (voor)lezen Welkom op basisschool Het Mozaïek Algemeen Uw kind is in een ontwikkelingsfase gekomen waarbij hij/zij met regelmaat in contact komt te staan met andere kinderen / volwassenen.

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015

Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Nieuwsbrief groep 3 oktober 2015 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van oktober. Door middel van de nieuwsbrief houden we u op de hoogte van alles wat er in de groep gebeurd. Ook vertellen we wat

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 23 oktober 2012 Nr.05

NIEUWSBRIEF 23 oktober 2012 Nr.05 NIEUWSBRIEF 23 oktober 2012 Nr.05 Algemeen: HONDEN OP HET SCHOOLPLEIN Gisteren is er weer een kind op het schoolplein gebeten door een kleine hond. Gelukkig bleek de schade mee te vallen. Toch doen wij

Nadere informatie

Gratis spellen bij kern 4 Spel 1: Tik aan Spel 2: Een verlanglijstje schrijven Spel 3: Prentenboeken lezen Spel 4: Rijmpjes maken

Gratis spellen bij kern 4 Spel 1: Tik aan Spel 2: Een verlanglijstje schrijven Spel 3: Prentenboeken lezen Spel 4: Rijmpjes maken Gratis spellen bij kern 4 Spel 1: Tik aan U heeft een paar kleine blaadjes papier nodig. U schrijft een opdracht op een blaadje, bijv. 'tik een oor aan'. Uw kind leest de zin en voert uit wat het leest.

Nadere informatie

Leerteam Ouders en School. Huiswerkbeleid op obs De Eendragt. Marjan Verdonk José Duits Mirjam Land Aglaé Malingré Christine Meulenbelt Lizzy Heistek

Leerteam Ouders en School. Huiswerkbeleid op obs De Eendragt. Marjan Verdonk José Duits Mirjam Land Aglaé Malingré Christine Meulenbelt Lizzy Heistek Leerteam Ouders en School Huiswerkbeleid op obs De Eendragt Marjan Verdonk José Duits Mirjam Land Aglaé Malingré Christine Meulenbelt Lizzy Heistek Concept versie 29-4-2015 Inhoud 1. Waarom geven wij huiswerk?

Nadere informatie

Namen MTG CITO B,W,M OBSERVATIES DOELEN & ONDERWIJSBEHOEFTEN

Namen MTG CITO B,W,M OBSERVATIES DOELEN & ONDERWIJSBEHOEFTEN Violenschool Groepsoverzicht, observaties en onderwijsbehoeften. MTG = Vakken: Spelling Lezen Rekenen methoden gebonden toetsen; B = basisgroep; W = weergroep; M = meergroep Groep: 3A, W. Bakker; IB-er

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

INFORMATIE OVER HET SCHOOLLEVEN OP PC BASISSCHOOL DE MORGENSTER TE SLEEUWIJK

INFORMATIE OVER HET SCHOOLLEVEN OP PC BASISSCHOOL DE MORGENSTER TE SLEEUWIJK INFORMATIE OVER HET SCHOOLLEVEN OP PC BASISSCHOOL DE MORGENSTER TE SLEEUWIJK JAARGANG 2015/2016 NUMMER 4, 09-10-2015 Deze nieuwsbrief is onderdeel van de informatievoorziening aan ouders, zoals in de schoolgids

Nadere informatie

Uitleg bij de spellingskaartjes.

Uitleg bij de spellingskaartjes. Uitleg bij de spellingskaartjes. 1. De BLAUWE kaartjes zijn bedoeld om alleen te oefen met de spellingskaartjes 2. Met de Paarse kaartjes mag je met zijn tweeën oefenen met de spellingskaartjes 3. De Groene

Nadere informatie

Technisch lezen Methode: Lijn 3 - Alle letters kennen. - Van deze letters woorden kunnen maken. - Correct en vlot kunnen lezen van. woorden.

Technisch lezen Methode: Lijn 3 - Alle letters kennen. - Van deze letters woorden kunnen maken. - Correct en vlot kunnen lezen van. woorden. Welkom! Van harte welkom in groep 3. Door middel van deze brochure informeren we u aan het begin van het schooljaar graag over belangrijke zaken in deze groep. Neemt u ook regelmatig een kijkje op onze

Nadere informatie

Lezen met begrip: de sleutel tot schoolsucces

Lezen met begrip: de sleutel tot schoolsucces Lezen met begrip: de sleutel tot schoolsucces Mariët Förrer is Senior consultant CPS onderwijsontwikkeling en advies te Amersfoort. E-mail: m.förrer@cps.nl Dit artikel verkent, vanuit het perspectief van

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school

Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school Thema Kinderen en school. Lesbrief 18. Voor het eerst naar school brengt zijn dochter Ama voor het eerst naar school. Hij praat met de juf. Ama is al op een peuterspeelzaal geweest. Is Ama verlegen? Wat

Nadere informatie

Checklist Rekenen Groep 3. 1. Tellen tot 20. 2. Getallen splitsen. Hoe kun je zelf het tellen controleren?

Checklist Rekenen Groep 3. 1. Tellen tot 20. 2. Getallen splitsen. Hoe kun je zelf het tellen controleren? Checklist Rekenen Groep 3 1. Tellen tot 20 Als kleuters, in groep 1 en groep 2, zijn de kinderen bezig met de zogenaamde voorbereidende rekenvaardigheid. Onderdelen hiervan zijn ordenen en seriatie. Dit

Nadere informatie

Taaljournaal, tweede versie

Taaljournaal, tweede versie SPELLING Taaljournaal, tweede versie Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs en opbrengstgericht werken zoals deze methode zijn te vinden op www.taalpilots.nl, www.rekenpilots.nl en

Nadere informatie

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk bladzijde 1. Inleiding De huiswerkgids 3 2. Hoe maak en leer je huiswerk? 4 3. Het leren van woorden (spelling/engels) 5 4. Het leren van topografie

Nadere informatie

Hallo wereld! Schrijf een reisverhaal

Hallo wereld! Schrijf een reisverhaal Doel: Deze les is een oefening in creatief schrijven. De kinderen schrijven een reisverhaal. Doelgroep: Basisonderwijs groep 4 en hoger. Als voorbereiding op deze les kunt u het digitale boek Mus op het

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Gedichten werkboekje. Naam: Groep:

Gedichten werkboekje. Naam: Groep: Gedichten werkboekje Naam: Groep: Gedichten lezen 1. Wat valt je als eerste op bij dit gedicht? Bang Bang, dat ik het nooit vergeten zal. Ik zal het nooit vergeten. Ik zag hem daar voor het laatst in de

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7

Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Huiswerkbeleid Onderwijsteam 7 Inleiding: Het onderwijs op school is er onder meer op gericht de verantwoordelijkheid en zelfstandigheid van de leerlingen te vergroten. Ook het maken van huiswerk levert

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Rekenen Methode: Wereld in Getallen. Taal Methode: Taal actief. Spelling

Rekenen Methode: Wereld in Getallen. Taal Methode: Taal actief. Spelling Welkom! Van harte welkom in groep 4. Door middel van deze brochure informeren we u aan het begin van het schooljaar graag over belangrijke zaken in deze groep. Neemt u ook regelmatig een kijkje op onze

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 18. Het 10-minutengesprek. Wat leert u in deze les? Vergelijkingen maken. Zeggen hoe vaak iets gebeurt. Verkleinwoordjes. Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Interviews. 3 de Bachelor Pedagogische Wetenschappen: Pedagogiek en Onderwijskunde Taaldidactiek

Interviews. 3 de Bachelor Pedagogische Wetenschappen: Pedagogiek en Onderwijskunde Taaldidactiek Interviews 3 de Bachelor Pedagogische Wetenschappen: Pedagogiek en Onderwijskunde Taaldidactiek Prof. Hilde Van Keer Assistent Fien De Smedt Academiejaar 2014-2015 Groep 12 Laure Eeckhout 01204321 Paulien

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Verhalen schrijven. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Verhalen schrijven wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Les 1: Even voorstellen stelt zich kort voor en vertelt

Nadere informatie

Ouders inspireren. bij voorlezen en taalontwikkeling. Praktische tips voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers

Ouders inspireren. bij voorlezen en taalontwikkeling. Praktische tips voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers Ouders inspireren bij voorlezen en taalontwikkeling Praktische tips voor leerkrachten en pedagogisch medewerkers Meer verdiepi ng en achtergron d vind je in Kwes tie van lezen nr. 8 (Stichting Leze n)

Nadere informatie

Veilig leren lezen Kern 1: ik - maan - roos vis

Veilig leren lezen Kern 1: ik - maan - roos vis Kern 1: ik - maan - roos vis Letters: m - r - v - i - s - aa - p - e Woorden: ik - maan - roos - vis - sok aan pen en Aan de hand van deze woorden leert uw kind de letters. Deze letters spreekt uw kind

Nadere informatie

Praten leer je niet vanzelf

Praten leer je niet vanzelf jeugdgezondheidszorg Praten leer je niet vanzelf... hier ben ik www.icare.nl Over de spraak-taalontwikkeling van kinderen van 0-4 jaar Praten gaat niet vanzelf, praten moet je leren. Een kind leert praten

Nadere informatie

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool

Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool Achtergrond informatie Toolkit Ouderbetrokkenheid vakantieschool De vakantieschool is een bijzonder moment, waarbij de sfeer op school anders is dan anders. Er is extra aandacht voor de leerlingen en de

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school

Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school Thema Kinderen en school. Lesbrief 10. Voor het eerst naar school brengt zijn dochter Ama voor het eerst naar school. Hij praat met de juf. Ama is al op een peuterspeelzaal geweest. Is Ama verlegen? Wat

Nadere informatie

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7

E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 E.H.B.O. Werkstuk Vera Kleuskens, groep 7 1 Vera Kleuskens groep 7 Inhoudsopgave Voorwoord... 3 Inleiding... 4 1. Wat is E.H.B.O... 5 2. E.H.B.O. vereniging... 6 3. Cursus... 7+8+9 4. Reanimatie en A.E.D....

Nadere informatie

Doelenkaart (V)SO. Domein Schriftelijk Taal, Schrijven. Schoolstandaard van de Waterlelie. Uitstroomperspectief (UPP)

Doelenkaart (V)SO. Domein Schriftelijk Taal, Schrijven. Schoolstandaard van de Waterlelie. Uitstroomperspectief (UPP) Doelenkaart (V)SO Domein Schriftelijk Taal, Schrijven Schoolstandaard van de Waterlelie A Plus Speciaal Onderwijs (SO) Uitstroom profiel vervolg onderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) Oriëntatiefase

Nadere informatie

Wat is een dyslecticus? Dyslexie zal altijd wel hebben bestaan. Een oogafwijking?

Wat is een dyslecticus? Dyslexie zal altijd wel hebben bestaan. Een oogafwijking? Wat is een dyslecticus? Dat is iemand met dyslexie. Dyslexie is een woord uit het Grieks dat slecht lezen betekent. Dyslectici, dat is het meervoud van dyslecticus, hebben niet alleen moeite met lezen,

Nadere informatie

Beginnende geletterdheid - ROC 4. Beginnende geletterdheid ROC 4

Beginnende geletterdheid - ROC 4. Beginnende geletterdheid ROC 4 Beginnende geletterdheid ROC 4 252 253 Beginnende geletterdheid - ROC 4 1. Wat gebeurt er bij lezen en schrijven? Waar gaat het over? In je stage heb je vast wel eens meegemaakt dat er op vaste momenten

Nadere informatie

Een spreekbeurt houden

Een spreekbeurt houden Een spreekbeurt houden Groep 4 gaat voor het eerst een spreekbeurt voorbereiden en houden. Moeilijk? Eng? Voor veel kinderen is praten met de groep als publiek wel lastig. De een maakt zich er drukker

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma

Het huiswerk heeft de volgende functies: - Het kan er toe bijdragen dat kinderen niet achterop raken met het onderwijsprogramma Huiswerk op De Springplank Informatiebrochure voor ouders / verzorgers Deze brochure is opgezet om u als ouders/verzorgers te informeren over de rol van huiswerk op De Springplank. We hopen dat deze informatie

Nadere informatie

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere Leren lezen en spellen, een aanpak kt! 2 In het vorige artikel- Instructie werkt! (r), opgenomen in Praxis~ bulletin, nummer 7 - zijn een " aantal algemene tips beschreven én speciale tips voor de klankzuiuere

Nadere informatie

Onderwerpen presentatie

Onderwerpen presentatie Wat Werkt? Voor het team is duidelijk geworden dat zij als leerkrachten de belangrijkste schakel zijn om opbrengsten te verhogen. Ze onderschrijven dat ze in staat moeten zijn om een goede instructie te

Nadere informatie

Nieuwsbrief groep 3 november 2014

Nieuwsbrief groep 3 november 2014 Nieuwsbrief groep 3 november 2014 Hierbij ontvangt u van ons de nieuwsbrief van november. Nieuws uit de groep: Dinsdag 3 november hebben de kinderen de derde veilig en vlot toets gedaan. Hierbij moesten

Nadere informatie

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach

Instructieboek Koken. Voor de Mpower-coach Instructieboek Koken Voor de Mpower-coach juni 2014 Mpower-coach Instructieboek Versie 1.2014 blz. 2 Inhoud: Inhoudsopgave blz. 3 Mpower-coach blz. 5 Thema koken : blz. 7 Module 0: Beginnen met koken blz.

Nadere informatie

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten.

Nieuws. Dalton. Hallo Allemaal, Ouders in de klas. Dit Daltonkrantje is gemaakt met inbreng van ouders, kinderen en leerkrachten. Dalton Wat is Dalton? Wat doen we? -------------------------------------------------------------- Nieuws 2010-2011/1 ------------------------------------------------------------ Hallo Allemaal, Dit Daltonkrantje

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken.

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Weekschema maken Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Leer en oefen: Neem samen me de docent/assistent het fotoboek de

Nadere informatie

Groep 3 : Na een lekkere lange zomervakantie zijn we alweer een poos hard aan het werk. Hieronder vindt u de doelen waar wij in groep 3 aan werken.

Groep 3 : Na een lekkere lange zomervakantie zijn we alweer een poos hard aan het werk. Hieronder vindt u de doelen waar wij in groep 3 aan werken. Groep 3 : Na een lekkere lange zomervakantie zijn we alweer een poos hard aan het werk. Hieronder vindt u de doelen waar wij in groep 3 aan werken. Veilig leren lezen Maandag 21 september zijn we begonnen

Nadere informatie

LEREN LEZEN MET DE DAVIS LEERSTRATEGIE.

LEREN LEZEN MET DE DAVIS LEERSTRATEGIE. LEREN LEZEN MET DE DAVIS LEERSTRATEGIE. Leren lezen is een ingewikkeld proces, waarbij heel wat vaardigheden moeten worden ontwikkeld. OBS Dijkerhoek heeft daarom heel bewust gekozen voor de Davis leerstrategie

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Informatieavond groep 5

Informatieavond groep 5 Informatieavond groep 5 Programma Weekindeling Weekplanning Directe instructiemodel Leer en onderwijsbehoeften Diverse vakken De groep Zelfstandigheid Vragen Weekindeling Gemma: Maandag, donderdag & vrijdag

Nadere informatie

RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164

RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164 R.K. Basisschool De Vlinder RV 07 R.K. Basisschool de Vlinder groep 8 Stockholm 3 / 8 3124 SG Schiedam Tel.: 010-4717036 / 010-2470164 GOEDE STUDIEGEWOONTEN Bij goed studeren (leren) of huiswerk maken

Nadere informatie

Enquête ouderbetrokkenheid

Enquête ouderbetrokkenheid Enquête ouderbetrokkenheid Hiervoor u ziet u de resultaten van de enquête over ouderbetrokkenheid. Wij willen graag de ouderbetrokkenheid in school vergroten. Hiervoor moeten wij goed in kaart hebben wat

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Druk: september 2014 Copyright 2014 obs Oldenije PIT (www.pitcc.nl) en DurvDesign (www.durvdesign.nl) Als je iets wilt gebruiken uit dit boek, mail

Druk: september 2014 Copyright 2014 obs Oldenije PIT (www.pitcc.nl) en DurvDesign (www.durvdesign.nl) Als je iets wilt gebruiken uit dit boek, mail Druk: september 2014 Copyright 2014 obs Oldenije PIT (www.pitcc.nl) en DurvDesign (www.durvdesign.nl) Als je iets wilt gebruiken uit dit boek, mail ons dan eerst even via info@pitcc.nl en dan hebben we

Nadere informatie

Waar gaat dit boek over? Verschillende beelddenkers. Dit boek gaat over kinderen die in beelden denken.

Waar gaat dit boek over? Verschillende beelddenkers. Dit boek gaat over kinderen die in beelden denken. Verschillende beelddenkers Twee vriendinnen: Fátima en Jolijn. Allebei denken ze in beelden, maar allebei op hun eigen manier. Fátima is een kei in dansen. Ze heeft een goed ritmegevoel en kan een dans

Nadere informatie

Huiswerkbeleid Daltonschool Meander

Huiswerkbeleid Daltonschool Meander Huiswerkbeleid Daltonschool Meander Inhoud : 1. Waarom geven wij op school huiswerk? 2. In welke groepen krijgen de kinderen huiswerk en waar bestaat het uit? 3. Wat kunnen de ouders van de school verwachten?

Nadere informatie