Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van zzp ers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van zzp ers"

Transcriptie

1 Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van zzp ers Resultaten zzp-panel meting II 2013

2 ISBN : Rapportnummer : A Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia BV Panteia BV Bredewater 26 P.o. box CA Zoetermeer 2701 AA Zoetermeer The Netherlands drs. N. de Vries drs. B. van der Linden C10151A Zoetermeer, maart 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van Panteia. Panteia aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of andere onvolkomenheden. The responsibility for the contents of this report lies with Panteia. Quoting numbers or text in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned. No part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or stored in a retrieval system, without the prior written permission of Panteia. Panteia does not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections.

3 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1 Inleiding Opzet en reikwijdte van het panel Gehanteerde definities Responsverantwoording Leeswijzer 10 2 Bedrijfsontwikkeling Omzet Tijdsbesteding 15 3 Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen Achtergrond Huidige verzekeringsgraad Kenmerken van aov s Aansluiting marktaanbod aov op behoefte Alternatieven op het marktaanbod aov Aov: een private of een publieke aangelegenheid? 24 4 Werktevredenheid, functioneren en ondernemendheid Achtergrond Tevredenheid over het werken als zelfstandige Functioneren Ondernemende houding Overige invloedsfactoren op tevredenheid en functioneren Welke factoren bepalen werktevredenheid en functioneren? 34 5 Literatuur 35 Bijlage I Verantwoording 37 Bijlage II Regressieanalyse aov-kans 41 Bijlage III Betrouwbaarheid en analyse van de schalen 43 Bijlage IV Regressies: werktevredenheid en functioneren 45 Bijlage V Vragenlijst en routering 50 3

4

5 Samenvatting Zelfstandigen schatten een lichte daling van de omzet in 2013 Er zijn meer zelfstandigen die in 2013 een omzetdaling constateren dan een omzetstijging. Ten opzichte van een jaar eerder is het aandeel zelfstandigen in de lagere omzetcategorieën (geschatte omzet tot euro) licht toegenomen; het aandeel zelfstandigen met een inkomen tussen de en euro is daarentegen gedaald. Dat komt vooral omdat er meer zzp ers te kampen hadden met een omzetdaling dan met een omzetstijging. Bij ozp ers waren er juist meer omzetstijgingen dan -dalingen zichtbaar. Omzetrealisatie 2013 valt tegen; verwachting 2014 positief De daling van de omzet valt de zzp ers vaak tegen. Voor meer dan een kwart van de zelfstandigen valt die realisatie lager of veel lager uit dan verwacht. Toch zijn de ondernemers met eenpersoonsbedrijven voor 2014 positief gestemd: een kwart voorspelt een omzettoename in het komende jaar, slechts een vijfde voorziet een omzetdaling. Ruim een derde heeft een arbeidsongeschiktheidsverzekering 36% van de zelfstandigen is in het bezit van een arbeidsongeschiktheidsverzekering (aov). Ten opzichte van het begin van 2013 is de verzekeringsgraad vrijwel gelijk gebleven. Zelfstandigen in de maaksectoren (landbouw, industrie en bouw) hebben relatief vaker een aov. Slechts een kwart van de zelfstandigen ouder dan 54 jaar heeft een aov tegenover circa 40% in jongere leeftijdscategorieën. Geslacht, leeftijd, werkuren en inkomen van invloed op afsluiten aov Geslacht, leeftijd, werkuren en inkomen zijn factoren die van invloed zijn op de kans om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten. Mannen zijn vaker geneigd een aov af te sluiten dan vrouwen. De verzekeringsgraad is het hoogst bij de leeftijd van 35 jaar; ondernemers die jonger en ouder zijn dan die leeftijd zijn minder vaak verzekerd. Bij een 53-urige werkweek is de verzekeringsgraad het hoogst; bij korter of langer werken ligt de verzekeringsgraad lager. Ten slotte geldt dat hoe hoger het netto inkomen, hoe vaker men een aov heeft afgesloten. 85% zit bij een commerciële verzekeraar Van de zelfstandigen met een aov heeft 85% die bij een commerciële verzekeraar afgesloten. Een zelfstandige betaalt gemiddeld ruim euro per jaar aan aovpremie. Driekwart krijgt in geval van arbeidsongeschiktheid een vast bedrag uitgekeerd. 80% heeft een verzekering die breder dekt dan alleen de vaste lasten, zoals huur en rentebetalingen. Aov vanwege verantwoordelijkheid gezinsinkomen De belangrijkste reden om een aov af te sluiten, is de verantwoordelijkheid voor het gezinsinkomen. Een andere veel genoemde reden is dat men niet in staat is het risico zelf te dragen. De belangrijkste reden om af te zien van een aov is dat de premies te hoog zijn. Voor 60% van de zelfstandigen zonder aov vormt de hoge prijs een belemmering. Weinig bekendheid met vrijwillige verzekering UWV Het UWV biedt startende zelfstandigen die uit loondienst komen de mogelijkheid zich bij hen te verzekeren tegen arbeidsongeschiktheid. Uit nadere analyse blijkt dat 5

6 slechts 17% van deze groep startende ondernemers van deze mogelijkheid op de hoogte is. Bij de groep zelfstandigen die vanuit een uitkeringspositie gestart zijn ligt het percentage iets hoger, namelijk 25%. De meerderheid van de zelfstandigen ziet de aov toch vooral als private aangelegenheid. Hoger opgeleide zelfstandigen zijn daarbij vaker voorstander van eigen verantwoordelijkheid dan lager en middelbaar opgeleide zelfstandigen. Aov vooral een private aangelegenheid Het merendeel van de zelfstandigen ziet de aov als een private aangelegenheid. Niet de overheid maar zijzelf moeten kunnen bepalen welke keuzes er rondom de aov gemaakt worden. Hoger opgeleide zelfstandigen pleiten daarbij vaker voor privaat initiatief dan lager en middelbaar opgeleide zelfstandigen. Mannen neigen meer naar eigen initiatief dan vrouwen en vanaf een inkomen van euro zijn zelfstandigen meer geneigd om een aov als eigen verantwoordelijkheid te beschouwen. Zelfstandigen zijn tevredener, werknemers functioneren beter 84% van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven zijn (zeer) tevreden met hun werk als zelfstandige. De tevredenheid onder zelfstandigen is daarmee hoger dan die onder werknemers (78%). Zelfstandigen halen vooral voldoening uit de aard en de inhoud van het werk en in mindere mate ook uit het bedrijfsinkomen. Hoger opgeleide zelfstandigen zijn meer tevreden dan lager en middelbaar opgeleide zelfstandigen. Zelfstandigen zijn van mening dat zij goed (bovengemiddeld) functioneren. Echter, werknemers zijn van oordeel dat zij beter functioneren. Functioneren zelfstandigen bepaald door Het functioneren van zelfstandigen wordt vooral bepaald door: geslacht, leeftijd, ondernemende houding en concentratieproblemen. Zo geven mannen vaker dan vrouwen aan dat ze goed functioneren en beoordelen oudere zelfstandigen hun functioneren lager dan jongere. Een ondernemende houding draagt sterk bij aan het functioneren terwijl concentratieproblemen het functioneren juist sterk verminderen. Werktevredenheid zelfstandigen bepaald door De werktevredenheid van zelfstandigen wordt vooral bepaald door: leeftijd, functioneren, ondernemende houding, toekomstgerichtheid en concentratieproblemen. Werktevredenheid van zelfstandigen neemt tot 40 jaar af en daarna toe. De werktevredenheid is daarnaast hoger naarmate het eigen functioneren beter beoordeeld wordt en naarmate een zelfstandige ondernemender is. Zelfstandigen die toekomstgericht zijn, halen juist minder voldoening uit hun huidige werkzaamheden. Zelfstandigen hebben bovengemiddelde ondernemende houding Een ondernemende houding is bij zelfstandigen bovengemiddeld aanwezig. Hoger opgeleiden zelfstandigen zijn iets vaker ondernemend dan lager en middelbaar opgeleide. Ondernemendheid verschilt nauwelijks tussen zzp ers en ozp ers of tussen maak-, distributie en dienstensectoren. Ondernemende houding is een belangrijke voorspeller van ondernemend gedrag en ondernemerssucces. Zelfstandigen kijken vooruit Zelfstandigen richten zich vaker op de toekomst dan op het heden; hoger opgeleide zelfstandigen zijn minder gericht op het hier en nu. Impulsiviteit en concentratieproblemen komen niet veel voor onder zelfstandigen. Lager en middelbaar opgeleide zelfstandigen, ozp ers en zelfstandigen in de distributiesectoren zijn vaker impulsief. Die laatste twee doelgroepen hebben ook vaker concentratieproblemen. In totaal valt 7,3% van de zelfstandigen in de risicogroep met concentratieproblemen. 6

7 Een nieuwe meting van het zzp -panel Het zzp-panel geeft inzicht in relevante aspecten rond de bedrijfsvoering en de continuïteit van eenpersoonsbedrijven. Dit panel is in 2009 opgezet door Panteia/EIM in samenwerking met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Het panel bestaat uit alle ondernemers van eenpersoonsbedrijven. Voor deze tweede meting van 2013 is gebruikgemaakt van een internetvragenlijst. Deze methode maakt diepgaander onderzoek mogelijk en is geschikt voor de specifieke onderwerpen van deze meting: de verzekering tegen arbeidsongeschiktheid en de werktevredenheid en het functioneren van ondernemers zonder personeel. Aan de tweede meting van het zzp-panel van 2013 hebben in totaal 820 panelleden meegewerkt. 7

8 1 Inleiding In dit rapport worden de uitkomsten van de tweede meting van 2013 van het zzppanel beschreven. Het veldwerk is uitgevoerd tussen eind december en eind januari In deze meting zijn relevante aspecten rond de bedrijfsvoering en de continuïteit van zzp-ondernemingen in kaart gebracht. Daarnaast is specifieke aandacht besteed aan (de behoefte aan) arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van zzp ers. 1.1 Opzet en reikwijdte van het panel Het panel bestrijkt nu alle ondernemers van eenpersoonsbedrijven, onderscheiden in zzp ers, die voornamelijk arbeid aanbieden, en overige ondernemers zonder personeel (ozp ers), die voornamelijk goederen verkopen. Daarmee is het mogelijk om zelfstandigen zonder personeel vanuit een ruime (alle eenpersoonsbedrijven) en een enge definitie (zzp ers die arbeid aanbieden) met elkaar te vergelijken. 1 Beide groepen verhouden zich tot elkaar zoals weergegeven in figuur 1.1. Door beide definities op te nemen is het beter mogelijk om de resultaten te relateren aan andere statistische bronnen, zoals bijvoorbeeld het CBS. figuur 1.1 De relatie tussen eenpersoonsbedrijven en zzp ers. Eenpersoonsbedrijven Ozp Zzp Bron: Panteia/EIM, zzp-panel Eenpersoonsbedrijven zijn alle in het Handelsregister ingeschreven ondernemers die geen personeel in dienst hebben. Zzp ers vormen daar een deelsegment van. Zij hebben geen medeondernemers en bieden voornamelijk hun eigen arbeid en vaardigheden aan. Typische voorbeelden van dit type zelfstandigen zijn zelfstandige metselaars, stukadoors, kraamhulpen en ook interim-managers, coaches of communicatiedeskundigen. 1 (Wennekers, De Wit, Brummelkamp, Hartog, & Van Essen, 2011). 8

9 In het panel ligt het aandeel zzp ers op 80%. 2 De resterende groep wordt gerekend tot overige ondernemers zonder personeel (ozp). Het grootste deel van de ozp ers wordt gevormd door zelfstandigen die voornamelijk goederen verkopen ( klassieke zelfstandigen). Typische voorbeelden van klassieke zelfstandigen zijn veetelers, groenteboeren of cafébazen. Daarnaast omvat de groep ook vennoten en maten die vooral hun arbeid aanbieden. Dit zijn bijvoorbeeld de medische specialisten of advocaten die in een maatschap zitten. Het in kaart brengen van ozp ers is relevant omdat deze groep eenpersoonsbedrijven op enkele punten afwijkt van de zzp-groep. In het panel bedraagt het aandeel ozp ers bijna 20%. Omgerekend zijn dit circa ozp-ondernemingen. 1.2 Gehanteerde definities Ondernemers van eenpersoonsbedrijven voldoen aan de volgende criteria: 1. de ondernemer voert zelfstandig ondernemende activiteiten uit; 2. heeft geen personeel; 3. werkt minimaal 15 uur per week in de onderneming. Zzp ers voldoen net als in de voorgaande metingen van het zzp-panel aan de volgende aanvullende criteria: 4. de zzp er heeft geen compagnon (medeondernemer of meewerkende partner die vergelijkbare activiteiten uitvoert en substantieel bijdraagt); 5. verkoopt in de eerste plaats eigen arbeid, kennis, vaardigheden en geen goederen, producten of andermans diensten. Ozp ers zijn alle ondernemers van eenpersoonsbedrijven die geen zzp er zijn. Zij voldoen in elk geval ook aan de criteria van ondernemers van eenpersoonsbedrijven. 1.3 Responsverantwoording Aan deze meting hebben in totaal 820 panelleden meegewerkt. Het responspercentage is voldoende om uitspraken te doen over verschillende groepen zzp ers. Een uitsplitsing naar tien sectoren, zoals in vorige edities, is onvoldoende betrouwbaar. Als oplossing is ervoor gekozen om sectoren die qua activiteiten op elkaar lijken, samen te nemen (maaksectoren, distributiesectoren en dienstensectoren). De drie geaggregeerde sectoren hebben wel voldoende celvulling. De sectoren die samen een geaggregeerde sector vormen, zijn intern consistent; de drie geaggregeerde sectoren verschillen onderling nog voldoende om onderscheid naar sector aan te tonen. De wijze waarop het huidige panel is samengesteld, hoe deze meting via internet is uitgevoerd en ook de verantwoording van de weging is gedetailleerd uiteengezet in Bijlage I. De verantwoording over gehanteerde meetconstructen staan uitgewerkt in Bijlage II. 2 Ter vergelijking: in het eerste kwartaal van 2012 telde het CBS ruim zelfstandigen die voornamelijk hun eigen arbeid aanbieden (Kösters, 2012). Omgerekend is dat 78% van alle eenpersoonsbedrijven. Die cijfers zijn afkomstig van de Enquête beroepsbevolking (EBB) en hebben betrekking op personen van 15 tot 65 jaar die twaalf uur of meer per week werkzaam zijn (de werkzame beroepsbevolking). Er is voor gekozen om alleen te kijken naar de zogenoemde eerste werkkring van personen. Wanneer iemand zelfstandig ondernemer is in een tweede of derde werkkring, is deze dus niet meegeteld. 9

10 1.4 Leeswijzer Het rapport is als volgt opgebouwd. De achtergrond van deze meting en de gehanteerde definities zijn in hoofdstuk 1 reeds aan bod gekomen. In hoofdstuk 2 wordt de ontwikkeling in omzet(verwachting) en tijdsbesteding van zzp ers besproken. Hoofdstuk 3 behandelt arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (aov s) van zelfstandigen. Nagegaan wordt in welke mate zij gebruikmaken van aov s, welke soorten er afgesloten worden en wat redenen zijn om al dan niet zo n verzekering af te sluiten. Tevens wordt gekeken wie volgens zzp ers verantwoordelijk is voor het regelen van aov s: de overheid of toch juist de ondernemer zelf. Het laatste hoofdstuk is gewijd aan de werktevredenheid en het functioneren van zelfstandige ondernemers. 10

11 2 Bedrijfsontwikkeling In de eerste meting van 2013 van het zzp-panel kwam naar voren dat ondernemers nog steeds te lijden hadden onder de economische crisis. De omzet en het inkomen bleven op een gelijk niveau en ook de tariefstelling bleef onveranderd. Het aantal declarabele uren liep terug ten opzichte van het jaar daarvoor. Bij de groep zelfstandig ondernemers kunnen aspecten als tijdsbesteding en omzet relatief eenvoudig fluctueren. Het structureel meten van deze aspecten van de bedrijfsvoering levert daarom het nodige inzicht in de ontwikkeling en flexibiliteit van de ondernemers. In het zzp-panel wordt dit ook met enige regelmaat gemeten. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op hoe deze aspecten van de bedrijfsvoering zich in de loop van 2013 hebben ontwikkeld en wat de verwachtingen van de ondernemers zijn voor Omzet Best estimate van de omzet in Een belangrijke indicator voor het economische presteren en de financiële positie van de ondernemers is de omzetrealisatie. In de tweede meting van 2013 van het zzppanel is de ondernemers gevraagd een schatting te maken van de omzet in De omzetcijfers zijn daarom onder voorbehoud. In de eerste meting van 2014 van het zzp-panel zal de daadwerkelijk gerealiseerde omzet worden gevraagd. Ruim een op de drie ondernemers schat dat zij over het jaar 2013 een omzet tot gerealiseerd hebben (zie figuur 2.1). Ten opzichte van de realisatie over 2012 lijkt een lichte verschuiving te hebben plaatsgevonden richting de lagere omzet categorieën. Ook het aandeel ondernemers met een geschatte omzet tussen de en is nu iets teruggelopen (in totaal 39 procent versus 46 procent in 2012). Bijna een kwart van de ondernemers schat dat zij in 2013 uitkomen op een omzet van meer dan een ton per jaar. Ten opzichte van 2012 is dat nagenoeg gelijk gebleven. Al met al blijkt dat de geschatte omzet in 2013 voor zzp ers iets lager uitkomt dan in

12 figuur 2.1 Omzetschatting 2013 A) Omzetschatting eenpersoonsbedrijven Tot euro 14% tot euro 21% tot euro 19% tot euro 20% tot euro 15% tot euro 6% Meer dan euro 3% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% B) Omzetschatting zzp ers versus ozp ers Tot euro tot euro tot euro tot euro tot euro tot euro Meer dan euro 1% 4% 6% 13% 15% 20% 18% 21% 19% 15% 15% 16% 11% 25% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% zzp'ers ozp'ers Bron: Panteia/EIM, zzp-panel In vergelijking met zzp ers realiseren ozp ers vaker een jaarlijkse omzet van meer dan (zie figuur 2.1). Dit is logisch, want zij verkopen goederen en daar zitten inkoopkosten bij de verkoopprijs inbegrepen. Het aandeel ozp ers met een omzet van meer dan twee ton is zelfs gestegen van een vijfde in 2012 naar een kwart nu. Twee derde van de zzp ers heeft een jaaromzet die ligt tussen de en Dat aandeel is gelijk gebleven ten opzichte van vorig jaar. Wel heeft er een verschuiving plaatsgevonden van het aandeel ondernemers met minder dan omzet naar zzp ers met een omzet tussen de ton en twee ton. Omzetontwikkeling in 2013 De uitkomsten die in de vorige paragraaf zijn gepresenteerd, zeggen iets over het niveau van de omzet. In eerste instantie lijken er signalen dat de omzet ten opzichte van 2012 iets gedaald is. Het aandeel ondernemers in de laagste omzetcategorieën is wat toegenomen, terwijl er minder ondernemers zijn met omzetten tussen de en Door de gehanteerde omzetcategorieën is het lastig om een ontwikkeling in kaart te brengen. Daarom is de ondernemers ook de vraag gesteld hoe de geschatte omzet in 2013 zich volgens hen verhoudt tot de omzetrealisatie in Zelfstandigen zonder personeel schetsen ook dan een dalende trend. figuur 2.2 laat zien dat er meer ondernemers zijn die te maken hebben gehad met een omzetdaling ten opzichte van een jaar eerder dan ondernemers met een omzetstijging. 3 Anders dan vorig jaar zijn het vooral zzp ers die de gemiddelde omzetdaling teweeg hebben 3 Er is geen sprake van een selectie-effect op basis van omzet: χ 2 (6)= 7.293, p=

13 gebracht. Er zijn in 2013 meer ozp ers die een omzetstijging hebben ondergaan dan een omzetdaling. In 2012 was het juist deze groep ondernemers die bovengemiddeld met een omzetdaling te maken kreeg: in 2012 gaf 44% van de ozp ers aan een daling in de omzet te hebben gehad tegenover 26% met een toename van de omzet. In de distributiesectoren is het aandeel ondernemers met minder omzet dan een jaar eerder nog steeds groter dan het aandeel met meer omzet, een verschil van 6%. Echter in 2012 bedroeg dat verschil nog 26%. Deze omzetverbetering loopt synchroon aan de positieve omzetontwikkeling van ozp ers. Die groep ondernemers is immers veelal actief in de distributiesectoren. De dienstensectoren, waar relatief veel zzp ers actief zijn, volgen een tegengesteld patroon. In 2012 waren er meer zzp ers met een omzetstijging dan met een daling. Dit jaar is dat net omgedraaid. figuur 2.2 Omzetontwikkeling in 2013 t.o.v maaksectoren distributiesectoren dienstensectoren 38% 31% 30% 25% 25% 33% ozp'ers zzp'ers eenpersoonsbedrijven 32% 35% 35% 34% 28% 29% 50% 40% 30% 20% 10% 10% 20% 30% 40% minder omzet meer omzet Maaksectoren: landbouw, industrie en bouw Distributiesectoren: handel, horeca en reparatie; transport, opslag en communicatie Dienstensectoren: ICT, zakelijke dienstverlening, onderwijs en training, zorg en welzijn, overige diensten Bron: Panteia/EIM, zzp-panel Evaluatie van de omzet in 2013 De ondernemers is ook gevraagd of de omzet in 2013 overeenkomt met de omzetverwachting aan het begin van het jaar. De omzet is vaker (veel) lager dan verwacht (zie figuur 2.3). Dit is bij ozp ers nog sterker het geval dan bij zzp ers. Ten opzichte van vorig jaar loopt het aandeel ozp ers, dat een lagere omzet dan verwacht haalt, wel sterk terug. Het beeld bij een verdeling naar de drie sectoren sluit daarbij aan: nog steeds zijn er in de distributiesectoren meer ondernemers met een lagere omzet dan verwacht, maar het aandeel is kleiner dan in

14 figuur 2.3 Evaluatie van de omzet in 2013 maaksectoren distributiesectoren dienstensectoren 12% 8% 14% 12% 17% 21% 13% 19% 16% 4% ozp'ers zzp'ers eenpersoonsbedrijven 12% 10% 10% 22% 17% 18% 17% 16% 16% 2% 3% 3% 40% 30% 20% 10% 10% 20% 30% 40% Hoger dan verwacht Veel hoger dan verwacht (meer dan 20%) Lager dan verwacht Veel lager dan verwacht (meer dan 20%) Maaksectoren: landbouw, industrie en bouw Distributiesectoren: handel, horeca en reparatie; transport, opslag en communicatie Dienstensectoren: ICT, zakelijke dienstverlening, onderwijs en training, zorg en welzijn, overige diensten Bron: Panteia/EIM, zzp-panel Omzetverwachting voor 2014 De omzetverwachting van ondernemers voor 2014 is positief. Ongeveer een kwart van alle eenpersoonsbedrijven verwacht een toename van de omzet in het komende jaar tegenover een vijfde die een omzetdaling aan ziet komen (zie ). Dat geldt in beperkte mate voor zzp ers en in sterke mate voor ozp ers. Drie van de tien ozp ers voorzien een stijging van de omzet. De omzetverwachting van ondernemers is ook positiever dan vorig jaar. Toen waren er meer ondernemers negatief dan positief over de verwachte omzet. Dat was destijds vooral te wijten aan de negatieve verwachtingen van zzp ers (groter aandeel negatief dan positief). Ook toen al waren ozp ers per saldo positief over de omzetverwachting. Het lijkt erop dat zowel ozp ers als zzp ers hun verwachtingen naar boven bijgesteld hebben. Ook nu is de beweging van de gemiddelde omzetverwachting voor een groot deel toe te schrijven aan zzp ers. Dat is ook goed zichtbaar in het hoge aandeel positieve ondernemers in de dienstensectoren. Dat terwijl vorig jaar ondernemers in die sectoren vaker een omzetdaling dan een omzetstijging verwachten. figuur 2.4 Omzetverwachting voor 2014 maaksectoren distributiesectoren dienstensectoren 22% 16% 18% 15% 23% 27% ozp'ers zzp'ers eenpersoonsbedrijven 19% 19% 19% 22% 24% 29% 30% 20% 10% 10% 20% 30% Afnemen Toenemen Maaksectoren: landbouw, industrie en bouw Distributiesectoren: handel, horeca en reparatie; transport, opslag en communicatie Dienstensectoren: ICT, zakelijke dienstverlening, onderwijs en training, zorg en welzijn, overige diensten Bron: Panteia/EIM, zzp-panel

15 2.2 Tijdsbesteding Gemiddeld besteden ondernemers eind uur per week aan het bedrijf (zie Tabel 2.1). Dat is vergeleken met de eerste meting van 2013 nauwelijks veranderd. Ook als we naar de uren van ozp ers en zzp ers afzonderlijk kijken, is het aantal bestede uren vrijwel onveranderd. Dienstenaanbieders onder de ondernemers kunnen alleen de uren die men voor opdrachtgevers werkt in rekening brengen. Dit zijn de declarabele uren. Naast zzp ers (per definitie) is dit relevant voor een kleine groep ozp ers (bijvoorbeeld de groepspraktijken en zelfstandigen met meewerkende gezinsleden). Ook het gemiddeld aantal declarabele uren per week is voor ondernemers iets afgenomen in de loop van Het aandeel declarabele uren in de totale tijdsbesteding is daarmee richting het eind van het jaar ook iets afgenomen. Het zijn vooral zzp ers die gedurende het jaar een kleine afname in het aantal declarabele uren hebben. Tabel 2.1 Gemiddeld aantal bestede en declarabele uren* gem. aantal uren per week besteed in het bedrijf gemiddeld aantal declarabele uren per week aandeel declarabele uren van totale tijdsbesteding (%) eerste tweede eerste tweede eerste tweede meting meting meting meting meting meting gemiddelde zzp ers gemiddelde ozp ers gemiddelde eenpersoonsbedrijven * Voor zelfstandigen die diensten aanbieden. Hoofdzakelijk zzp ers en ook een kleine groep ozp ers. Bron: Panteia/EIM, zzp-panel Voor zzp ers kunnen we de ontwikkeling over een iets langere periode bekijken, want ook in eerdere metingen van het zzp-panel is zowel naar de totale tijdsbesteding als naar het aantal declarabele uren gevraagd. In dezelfde periode eind 2012 besteedden zzp ers gemiddeld 41 uur in het bedrijf, waarvan 27 uur (= 64%) declarabel. Over een periode van een jaar bezien, is het aantal uren dat zzp ers gemiddeld in het bedrijf besteden dus stabiel gebleven. Ook het aandeel declarabele uren is vrij stabiel. Een jaar eerder zagen we eenzelfde beeld. 15

16

17 3 Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen 3.1 Achtergrond Tussen 1998 en 2004 was de Wet Arbeidsongeschiktheidsverzekering Zelfstandigen (WAZ) van kracht. Het was een verplichte verzekering die ondernemers het recht gaf op een uitkering op het niveau van (maximaal) 70% van het minimumloon als een zelfstandige of ondernemer arbeidsongeschikt werd 4. In 2004 is de WAZ afgeschaft. Er waren destijds een aantal redenen om de WAZ af te schaffen 5 : - Een verplichte verzekering strookte niet met de keuze voor ondernemerschap; - De WAZ-premie was onevenredig verdeeld: tot het minimumloon betaalden zelfstandigen geen premie, daarboven relatief veel; - Het alternatief via de particuliere markt zou voldoende tegemoet komen aan de behoefte aan betaalbare dekking; - Er waren voldoende alternatieve inkomensvoorzieningen voor mensen die om medische of financiële redenen geen toegang tot betaalbare dekking hadden. De afschaffing van de WAZ betekende het wegvallen van een regeling met een sterke risico- en inkomenssolidariteit. Sindsdien voorziet de particuliere markt in het aanbod van arbeidsongeschiktheidsverzekeringen (aov) van zelfstandigen. De laatste tijd rijst echter de vraag of de particuliere markt voldoende mogelijkheden biedt aan zelfstandigen voor het afsluiten van een aov. Aov in de actualite it Met enige regelmaat verschijnen de laatste tijd in de (social) media berichten over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor zzp ers. Het is een onderwerp dat leeft. Om een indicatie te geven van de actualiteit van het onderwerp, is een overzicht gemaakt van de dagelijkse activiteiten op aov-gebied. In figuur 3.1 staat een tijdlijn van de periode januari 2013 tot en met januari 2014 waarbij per dag het aantal keren vermeld staat dat een combinatie van de termen aov en zzp ers (of synoniemen ervan) in de media is opgedoken. figuur 3.1 Aantal vermeldingen in de (social) media van combinaties van aov en zzp ers Bron: Panteia/ COOSTO, In die periode zijn er bijna berichten verschenen die een verband legden tussen arbeidsongeschiktheidsverzekering en zzp ers (zelfstandigen/ ondernemers). Het grootste deel van die berichten is via Twitter verspreid. Het moge duidelijk zijn dat het thema aov voor zzp ers een hot item is zeker in de laatste maanden. Niet 4 Bron: Postbus De Jong et al. (2009). 17

18 alleen in het medialandschap maar zeker ook in de politiek laait de discussie rondom aov s flink op. Het vervolg van dit hoofdstuk gaat daarom dieper in op de verschillende aspecten van aov s van zzp ers. 3.2 Huidige verzekeringsgraad In het panel heeft 36% van de ondernemers met een eenpersoonsbedrijf een arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten (zie figuur 3.2). Dat komt overeen met het beeld uit de eerste meting van 2013 toen 34% van de eenpersoonsbedrijven een aov afgesloten had. Er is nauwelijks verschil tussen het aandeel ozp ers met een aov en zzp ers met een aov. Opvallend is wel het hoge aandeel ondernemers in de maaksectoren met een aov: de helft van de eenpersoonsbedrijven in de landbouw, industrie en bouw heeft zich verzekerd tegen het risico arbeidsongeschikt te raken. Dit kan te maken hebben met de aard van de beroepen in de maaksectoren: vaak zijn het beroepen met meer kans op een arbeidsongeval. Denk bijvoorbeeld aan zelfstandigen in de bouw. In de distributiesectoren heeft maar ruim een kwart een aov afgesloten. figuur 3.2 Aandeel zelfstandigen met arbeidsongeschiktheidsverzekering maaksectoren distributiesectoren dienstensectoren 28% 35% 49% ozp'ers zzp'ers eenpersoonsbedrijven 34% 36% 36% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% Maaksectoren: landbouw, industrie en bouw Distributiesectoren: handel, horeca en reparatie; transport, opslag en communicatie Dienstensectoren: ICT, zakelijke dienstverlening, onderwijs en training, zorg en welzijn, overige diensten Bron: Panteia/EIM, zzp-panel De leeftijd van zelfstandigen heeft invloed op het wel of niet hebben van een aov. Van de ondernemers jonger dan 34 jaar is iets minder dan vier op de tien verzekerd, in de leeftijd van jaar is iets meer dan 40% verzekerd tegen het risico op arbeidsongeschiktheid. Daarentegen verzekeren zelfstandige ondernemers ouder dan 54 jaar zich slechts in ruim een kwart van de gevallen tegen het risico van arbeidsongeschiktheid. Dit beeld strookt grotendeels met de resultaten van eerder onderzoek dat toonde dat de verzekeringsgraad toeneemt tot een leeftijd van 40 jaar en daarna weer afneemt 6. Het opleidingsniveau is niet van invloed op het wel of niet hebben van een aov. Wat bepaalt de kans op het afsluiten van een aov? Nu duidelijk is wat de verzekeringsgraad is, kan het interessant zijn om te onderzoeken met welke kenmerken de verzekeringsgraad samenhangt. Met de huidige dataset van het zzp-panel is het mogelijk om deze analyse uit te voeren en 6 (De Jong, Von Meyenfeldt, & Tsiachristas, 2009). 18

19 te kijken of welke factoren samenhangen met de verzekeringsgraad van ondernemers van eenpersoonsbedrijven. De uitgebreide statistische analyse is te vinden in Bijlage II, hier presenteren we de meest in het oog springende uitkomsten (tabel 3.1). tabel 3.1 Factoren die de kans op het afsluiten van een aov beïnvloeden Invloedsfactor Grotere/kleinere kans Ten opzichte van: Vrouwen -13% Mannen Leeftijd Maximale kans bij 35 jaar N.v.t. Uren in het bedrijf Maximale kans bij 53 uur per week N.v.t. Netto inkomen tussen en Netto inkomen is meer dan % Netto inkomen lager dan % Netto inkomen lager dan Bron: Panteia/EIM, zzp-panel De kans dat vrouwen een arbeidsongeschiktheidsverzekering hebben is 13 procent kleiner dan voor mannen. Ook voor leeftijd is een verband gevonden. 7 Jongere ondernemers hebben een kleinere kans om verzekerd te zijn en deze kans is het grootst rond de leeftijd van 35 jaar. Na 35 neemt de kans weer geleidelijk af. Eenzelfde verband vinden we terug tussen de tijdsbesteding in het bedrijf en de kans op een aov. Zzp ers die gemiddeld 53 uur per week in het bedrijf steken hebben de grootste kans om een arbeidsongeschiktheidsverzekering te hebben. Als ze meer of minder uren in het bedrijf steken is die kans kleiner. Ten slotte is de kans op een aov ook afhankelijk van het netto inkomen dat met het bedrijf verdiend wordt. Hoe hoger het inkomen, des te groter is de kans dat zzp ers verzekerd zijn tegen arbeidsongeschiktheid. Als er meer dan euro netto per maand verdiend wordt, neemt de kans zelfs met ruim 30 procent toe. 3.3 Kenmerken van aov s 36% van alle eenpersoonsbedrijven maakt op dit moment gebruik van een aov. Het overgrote deel (86%) van die groep heeft die afgesloten bij een commerciële verzekeraar (zie figuur 3.3). Andere kanalen om een arbeidsongeschiktheidsverzekering af te sluiten, worden slechts sporadisch gekozen. Het gaat bijvoorbeeld om een verzekering via een collectief of een vrijwillige verzekering via het UWV. 7 Wel minder sterk significant dan in 2009 vgl. (De Jong, Von Meyenfeldt, & Tsiachristas, 2009). 19

20 figuur 3.3 Type arbeidsongeschiktheidsverzekering Bij een commerciële verzekeraar 86% Via een collectief Bij het UWV (vrijwillige verzekering) Via mijn werkgever Via een 'broodfonds' 4% 6% 1% 1% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% Bron: Panteia/EIM, zzp-panel Een zelfstandige heeft in 2012 gemiddeld euro per jaar betaald aan zijn aov. Maandelijks komt dat neer op 340 euro. Bij het afsluiten van een aov kan een zzp er kiezen om een vast bedrag of een percentage van het inkomen te verzekeren. Ruim driekwart van de zelfstandigen heeft er bij het afsluiten voor gekozen een vast bedrag uitgekeerd te krijgen als ze daadwerkelijk arbeidsongeschikt raakt. 17% heeft de uitkering gekoppeld aan een percentage van het inkomen. Er is ook de mogelijkheid een aov af te sluiten die alleen de vaste lasten van zzp ers afdekt, zoals huur, aflossing en rente op schulden. Ongeveer 13% van de zelfstandigen met een aov heeft zo n type verzekering afgesloten. Bijna 80% heeft een verzekering die breder afdekt dan alleen de vaste lasten 8. In totaal is 13% van de zelfstandigen voor zijn aov geaccepteerd onder afwijkende voorwaarden, zoals medische uitsluitingen of een premieopslag. In de meeste van die gevallen gaat het om medische uitsluitingen; premieopslag komt nauwelijks voor. Het lijkt erop dat in de dienstensectoren medische uitsluitingen vaker voorkomen dan in de maak- en distributiesectoren. 9 Ook lijkt het erop dat hoger opgeleiden vaker medische uitsluitingen hebben dan lager en middelbaar opgeleide zelfstandigen. Slechts 1% van de zelfstandigen met een aov is verzekerd door middel van een vangnetverzekering. Een vangnetverzekering is een verzekering speciaal bedoeld voor mensen die vanwege gezondheidsproblemen niet of moeilijk verzekerbaar zijn. 3.4 Aansluiting marktaanbod aov op behoefte Interessant is de vraag welke afwegingen er spelen bij het al dan niet afsluiten van een arbeidsongeschiktheidsverzekering. Zelfstandigen die op dit moment een aov hebben, is gevraagd waarom ze een aov afgesloten hebben. Ze konden een of meerdere redenen daarvoor aangeven. De belangrijkste reden om een aov af te sluiten, is de verantwoordelijkheid die de zelfstandig ondernemer voelt voor het gezinsinkomen. Hij of zij zorgt voor het inkomen van het gezin en kan het zich niet permitteren dat dat inkomen wegvalt bij arbeidsongeschiktheid. Van de groep zelfstandigen die een aov heeft afgesloten, noemt twee derde deel 8 De overige 7% weet het niet of wil het niet zeggen. 9 n=28. 20

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

De oudere starter in Nederland Quick Service

De oudere starter in Nederland Quick Service De oudere starter in Nederland Quick Service Heleen Stigter Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Peter Brouwer Zoetermeer, april 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, 5 juli 2013 Rapportnummer : A201337 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, oktober 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Uitgevoerd in opdracht van Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Zoetermeer, 17 september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Stemming onder ondernemers in het MKB

Stemming onder ondernemers in het MKB Stemming onder ondernemers in het MKB ISBN : 978-90-371-1130-9 Rapportnummer : A201424 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV Tevredenheidsonderzoek 2015 AM Werk Reïntegratie BV Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van AM Werk Reïntegratie BV De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Ondernemen zonder personeel

Ondernemen zonder personeel Ondernemen zonder personeel Resultaten zzp-panel meting I van 2012 drs. A. Bruins drs. N.E. de Vries drs. P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, december 2012 ISBN: 978-90-371-1048-7 Bestelnummer: A201215 Prijs:

Nadere informatie

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015 Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar René Vogels Zoetermeer, 10 april De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen,

Nadere informatie

Cliëntenaudit Bureau ABC

Cliëntenaudit Bureau ABC Cliëntenaudit Bureau ABC 2014 Zoetermeer 17 april 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf Tevredenheidsonderzoek 2015 ROC De Leijgraaf Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van ROC De Leijgraaf De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Opleiding en scholing van zzp'ers

Opleiding en scholing van zzp'ers Opleiding en scholing van zzp'ers Resultaten zzp-panel meting I van 2013 ISBN : 978-90-371-1090-6 Rapportnummer : A201355 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1096-8 Rapportnummer : A201363 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling Tevredenheidsonderzoek 2015 Stap.nu Reïntegratie & Counseling Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Stap.nu Reïntegratie & Counseling De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering Tevredenheidsonderzoek 2011 BHP Groep Loopbaanadvisering Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van BHP Groep Loopbaanadvisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia/Stratus.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages Tevredenheidsonderzoek 2014 STE Languages Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van STE Languages De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Stichting ActiefTalent Zoetermeer, donderdag 21 mei 2015 In opdracht van Stichting ActiefTalent De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Brancheonderzoek BNA Conjunctuurmeting oktober 2012 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36 66

Nadere informatie

Benchmark klanten Qredits

Benchmark klanten Qredits Benchmark klanten Qredits Lia Smit Zoetermeer, maart 2013 Rapportnummer: A201308 Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl). Voor alle

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie Tevredenheidsonderzoek 2015 Rijn IJssel, Educatie & Integratie Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Rijn IJssel, Educatie & Integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten Evaluatie campagne Doe meer met Afval mening betrokken gemeenten Zoetermeer, 10 maart 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Staatvandienst B.V. Zoetermeer, donderdag 13 augustus 2015 In opdracht van Staatvandienst B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Effecten BTW-verandering op het gedrag van consumenten in de Schilders- en stukadoorsbranche drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, 23 maart 2012 Dit onderzoek is gefinancierd door CNV Vakmensen, FNV

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Coaching en Advisering Zoetermeer, zondag 3 augustus 2014 In opdracht van Coaching en Advisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 P&M arbeidsreintegratie Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van P&M arbeidsreintegratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Bram van der Linden Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1107-1 Rapportnummer : A201373 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Arbo Coaching B.V. Zoetermeer, maandag 20 juli 2015 In opdracht van Arbo Coaching B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Minirapportage ir. C.C. van de Graaff drs. W.H.J. Verhoeven drs. P. Vroonhof K. Bakker Zoetermeer, 18 september 2002 Dit onderzoek is uitgevoerd

Nadere informatie

De combinatie van werk en zorg: ervaringen van zzp'ers Resultaten zzp-panel 2e meting 2014

De combinatie van werk en zorg: ervaringen van zzp'ers Resultaten zzp-panel 2e meting 2014 De combinatie van werk en zorg: ervaringen van zzp'ers Resultaten zzp-panel 2e meting 2014 Ruud Hoevenagel en Paul Vroonhof Zoetermeer, mei 2015 ISBN : 978-90-371-1141-5 Rapportnummer : A201440 Dit onderzoek

Nadere informatie

Ambities en vermogensopbouw van. zzp'ers. Resultaten zzp-panel meting II van 2012. drs. N.E. de Vries drs. A. Bruins drs. P.J.M.

Ambities en vermogensopbouw van. zzp'ers. Resultaten zzp-panel meting II van 2012. drs. N.E. de Vries drs. A. Bruins drs. P.J.M. Ambities en vermogensopbouw van zzp'ers Resultaten zzp-panel meting II van 2012 drs. N.E. de Vries drs. A. Bruins drs. P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, mei 2013 ISBN: 978-90-371-1061-6 Rapportnummer: A201320

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten Tevredenheidsonderzoek 2014 SWA HR Diensten Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van SWA HR Diensten De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven Lia Smit, Ro Braaksma, Pieter Fris Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1108-8 Rapportnummer : A201374

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 19 mei 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Zoetermeer, 6 juni 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust

Nadere informatie

Global Entrepreneurship Monitor 2002

Global Entrepreneurship Monitor 2002 Global Entrepreneurship Monitor 2002 Niels Bosma Zoetermeer, 14 november 2002 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013 Baanfit verzuim en re-integratie Zoetermeer, zaterdag 20 juli 2013 In opdracht van Baanfit verzuim en re-integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 101 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Op 4 juni 2008 is de regeling Zelfstandig

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 1 juni 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB Starters

Financieringsmonitor MKB Starters Financieringsmonitor MKB Starters Starters en gevestigd MKB vergeleken Pim van der Valk Lia Smit Zoetermeer, 19 januari 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door Ministerie van Economische Zaken Programmaonderzoek

Nadere informatie

Hoe denken zelfstandigen over een arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Hoe denken zelfstandigen over een arbeidsongeschiktheidsverzekering? Hoe denken zelfstandigen over een arbeidsongeschiktheidsverzekering? Rapportage Kenmerk: 20107 Juni 2015 Inhoudsopgave Geschreven voor Inleiding 3 Conclusies 5 Resultaten Huidige voorziening 7 Verplichtstelling

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen

Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Het aantal ondernemers blijft groeien. In 2015 heeft

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk

Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk M201210 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk Arjan Ruis Zoetermeer, september 2012 Vergrijzing MKB-ondernemers zet bedrijfsprestaties onder druk De leeftijd van de ondernemer blijkt

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V. Tevredenheidsonderzoek 2015 Werkelijk B.V. Zoetermeer, zondag 31 januari 2016 In opdracht van Werkelijk B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 29 544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 512 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk Tevredenheidsonderzoek 2014 Oog voor werk Zoetermeer, vrijdag 30 januari 2015 In opdracht van Oog voor werk De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Loopbaankamer Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van Loopbaankamer De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers VBO Woonindex Vierde kwartaal 2008 drs. J.J.J. Donkers Zoetermeer, 7 januari 2009 In opdracht van VBO Makelaars. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Financiering bij familiebedrijven

Financiering bij familiebedrijven Financiering bij familiebedrijven Ro Braaksma Zoetermeer, 23 september 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door het Centrum van het Familiebedrijf. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM.

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Arbeidsmarktpositie van zzp'ers

Arbeidsmarktpositie van zzp'ers Arbeidsmarktpositie van zzp'ers Zzp-panel: resultaten eerste meting 2014 ISBN : 978-90-371-2141-4 Rapportnummer : A201435 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd door Panteia / EIM in opdracht van Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB

M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB M200413 Beperkte groei werkgelegenheid in het MKB A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Beperkte groei werkgelegenheid MKB in 1999-2002 De werkgelegenheid in het MKB is in 2002 met 3% toegenomen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Laan van Nieuw Oost-Indië

Nadere informatie

Werken in startende bedrijven

Werken in startende bedrijven M201211 Werken in startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, september 2012 Werken in startende bedrijven De meeste startende ondernemers hebben geen personeel. Dat is zo bij de start met het bedrijf,

Nadere informatie

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering

13 februari 2016. Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering 13 februari 2016 Onderzoek: ZZP-ers en verplichte verzekering Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een

Nadere informatie

Fact sheet. Ondernemerschap in Westpoort. Vestigingen en ondernemingen in Westpoort. Ondernemerschap in Westpoort. november 2011

Fact sheet. Ondernemerschap in Westpoort. Vestigingen en ondernemingen in Westpoort. Ondernemerschap in Westpoort. november 2011 Fact sheet november 211 Ondernemerschap in is het haven-, industrie- en kantorengebied aan de westkant van. Hoewel er in weinig ondernemingen te vinden zijn, zijn er veel personen werkzaam. Daarnaast kennen

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

Hoge werktevredenheid geen garantie voor doorwerken tot pensioen

Hoge werktevredenheid geen garantie voor doorwerken tot pensioen Hoge werktevredenheid geen garantie voor doorwerken tot pensioen 11 Meeste werknemers tevreden met het werk Acht op de tien werknemers (zeer) tevreden met hun werk Vrouwen vaker tevreden dan mannen Werknemers

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

Sociale zekerheid in de crisis

Sociale zekerheid in de crisis M201003 Sociale zekerheid in de crisis drs. M.E. Winnubst Zoetermeer, 26 februari 2010 Sociale zekerheid in de crisis Een ondernemer kan vanwege verschillende oorzaken een inkomensterugval meemaken. Zwangerschap,

Nadere informatie

Onderzoek Arbeidsongeschiktheid. In opdracht van Loyalis. juni 2013

Onderzoek Arbeidsongeschiktheid. In opdracht van Loyalis. juni 2013 Onderzoek Arbeidsongeschiktheid In opdracht van Loyalis juni 2013 Inleiding» Veldwerkperiode: 27 maart - 4 april 2013.» Doelgroep: werkende Nederlanders» Omdat er specifiek uitspraken gedaan wilden worden

Nadere informatie

Hoe ondernemend zijn zzp'ers?

Hoe ondernemend zijn zzp'ers? Hoe ondernemend zijn zzp'ers? Resultaten zzp-panel meting II van 2011 drs. Nardo de Vries Werner Liebregts MSc drs. Paul Vroonhof Zoetermeer, mei 2012 ISBN: 978-90-371-1037-1 Bestelnummer: A201204 Prijs:

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken

Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking Geeke Waverijn, Mieke Rijken Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Langdurig ziekteverzuim van werknemers met een chronische ziekte of beperking, G. Waverijn & M. Rijken, NIVEL, januari

Nadere informatie

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID

WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID WERKNEMERS EN ARBEIDSONGESCHIKTHEID In opdracht van Delta Lloyd Maart 2015 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten Verzuim Kennis en verzekeringen Communicatie Opmerkingen 3. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010)

Toerisme en recreatie in zicht. Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Toerisme en recreatie in zicht Toeristisch-recreatief beleid gemeenten, tweede meting (2010) Colofon Uitgever: Kronenburgsingel 525 Postbus 9292 6800 KZ Arnhem internet: www.arnhem.kvk.nl Auteurs: Drs.

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

EIM onderdeel van Panteia

EIM onderdeel van Panteia EIM onderdeel van Panteia Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Onderzoek voor Bedrijf & Beleid Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Zoetermeer, 30 januari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Monitor vrouwelijk en etnisch ondernemerschap 2013 ISBN : 978-90-371-1114-9 Rapportnummer : A201408 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Nadere informatie

Inkomenspositie van startende ondernemers

Inkomenspositie van startende ondernemers M201112 Inkomenspositie van startende ondernemers drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2011 Inkomenspositie van startende ondernemers Enkele jaren na de start met een bedrijf is slechts een kwart van de ondernemers

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt

M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt M200412 Opleidingsniveau in MKB stijgt A.M.J. te Peele Zoetermeer, 24 december 2004 Meer hoger opgeleiden in het MKB Het aandeel hoger opgeleiden in het MKB is de laatste jaren gestegen. Met name in de

Nadere informatie

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Gevolgen voor de werkgeversbijdrage voor het MKB en het grootbedrijf M. Folkeringa P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, 30 december 2003 Bestelnummer: M200311

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie