Opleiding en scholing van zzp'ers

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opleiding en scholing van zzp'ers"

Transcriptie

1 Opleiding en scholing van zzp'ers Resultaten zzp-panel meting I van 2013

2 ISBN : Rapportnummer : A Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia BV Panteia BV Bredewater 26 P.o. box CA Zoetermeer 2701 AA Zoetermeer The Netherlands drs. N. de Vries drs. A. Bruins Zoetermeer, december 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties en boeken is toegestaan mits de bron duidelijk wordt vermeld. Vermenigvuldigen en/of openbaarmaking in welke vorm ook, alsmede opslag in een retrieval system, is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van Panteia. Panteia aanvaardt geen aansprakelijkheid voor drukfouten en/of andere onvolkomenheden. The responsibility for the contents of this report lies with Panteia. Quoting numbers or text in papers, essays and books is permitted only when the source is clearly mentioned. No part of this publication may be copied and/or published in any form or by any means, or stored in a retrieval system, without the prior written permission of Panteia. Panteia does not accept responsibility for printing errors and/or other imperfections.

3 Inhoudsopgave Samenvatting 5 1 Inleiding 7 2 Kenmerken van ondernemers en hun ondernemingen Kenmerken van ondernemers Kenmerken van de ondernemingen 13 3 Bedrijfsvoering Inzet in het bedrijf Prijs en tarief Omzet en opdrachtgevers/klanten 19 4 Inkomen Huidig inkomen Inkomensrisico Oudedagsvoorziening 26 5 Opleiding en scholing De laatst gevolgde opleiding, cursus of training Bestedingen aan opleiding, cursus en training Visie van de ondernemers op opleiding en scholing Ondernemerschapsonderwijs O&O-fondsen 36 Bijlagen 37 Bijlage 1 Veldwerkverantwoording 37 Bijlage 2 Beschrijving van het panel 39 Bijlage 3 Technische toelichting 41 Bijlage 4 Vragenlijst 47 3

4

5 Samenvatting Zzp ers merken dat de economische crisis nog niet voorbij is. Voor de meeste ondernemers zat er in 2012 nog steeds geen verbetering in. En dit jaar moet men zich ook weer flink inzetten. Vergeleken met vorig jaar is het aandeel declarabele uren in de totale tijd die zzp ers in het bedrijf besteden, iets gedaald. Als het inkomen uit de onderneming geheel zou wegvallen, heeft een op de twee huishoudens van de ondernemers niet voldoende inkomsten over om in het levensonderhoud te voorzien. De omzet en het inkomen groeien nog steeds niet De omzet over het jaar 2012 is ten opzichte van 2011 en eerder min of meer onveranderd. Ruim de helft van de ondernemers realiseerde in 2012 een omzet tot euro en een op de drie realiseerde een omzet tot euro. Ook het inkomen dat de ondernemers met het bedrijf verdienen, is wederom onveranderd. Een op de vier ondernemers verdient met het bedrijf een gemiddeld netto maandinkomen van minder dan euro. Een op de vijf verdient met het bedrijf meer dan euro per maand. De ondernemers maken veel uren Twee op de drie ondernemers besteden gemiddeld per week 40 uur of meer in het bedrijf. Voor de ondernemers die alleen de uren in rekening brengen die zij voor opdrachtgevers/klanten werken, zijn gemiddeld twee derde van de bestede uren declarabele uren. Vergeleken met vorig jaar is het aandeel declarabele uren iets gedaald. De tariefstelling is ongewijzigd Er is geen verandering gekomen in de tariefstelling. Net als vorig jaar brengt ruim de helft van de ondernemers een prijs of tarief in rekening dat vergelijkbaar is met het marktgemiddelde. Prijzen en tarieven die in 2013 in rekening zijn gebracht, zijn bij de meeste ondernemers vergelijkbaar met die in Nog minder zzp ers nemen personeel aan Hoewel het panel gericht is op ondernemers die geen personeel in dienst hebben, is er een kleine groep die wel groeit in personele zin. Zij nemen (tijdelijk) mensen in dienst. Dit komt echter steeds minder voor. In 2013 heeft 1% van de ondernemers uit de vorige meting (tijdelijk) personeel in dienst. Vorig jaar was dat nog het geval bij 1,6% van de ondernemers en nog een jaar eerder bij 2,5%. De meeste ondernemers moeten leven van het bedrijf Bijna driekwart van de ondernemers heeft geen andere inkomstenbron naast het inkomen uit de onderneming. Gemiddeld maakt het inkomen uit de onderneming 86% uit van het persoonlijk inkomen van de ondernemer en 61% van het gezinsinkomen. Als het inkomen uit de onderneming geheel zou wegvallen, heeft een op de twee huishoudens van de ondernemers niet voldoende inkomsten over om in het levensonderhoud te voorzien. 5

6 Inkomen op de oude dag is niet altijd zeker Iets minder dan de helft van de ondernemers zet een deel van het inkomen uit het bedrijf opzij voor de oude dag. Gemiddeld wordt door alle ondernemers bij elkaar 5% van het inkomen opzij gezet. Dat is iets meer dan vorig jaar. Het gemiddelde aandeel van het inkomen dat de ondernemers opzij zetten, neemt toe naarmate de oude dag dichterbij komt. De meest voorkomende vorm waarin de ondernemers een deel van het inkomen voor de oude dag opzij zetten, is een eigen spaar- of beleggingsrekening. Op de tweede plaats komt een lijfrentepolis. Het werken als zelfstandige bevalt de ondernemers Slechts een op de acht ondernemers was, als men nu vrij mocht kiezen, liever in loondienst geweest of gebleven. Dat is, vergeleken met vorig jaar niet veranderd. De ondernemers weten uit eigen ervaring wat werken in loondienst inhoudt, want verreweg de meeste ondernemers waren werknemer voordat ze als zelfstandige startten. Scholing vooral gericht op bredere inzetbaarheid In deze meting van het zzp-panel is specifiek aandacht besteed aan het onderwerp scholing van de ondernemers. De laatste keer dat de ondernemers hebben deelgenomen aan een opleiding, cursus of training is gemiddeld iets meer dan 6 jaar geleden. Ondernemers die in 2012 hebben deelgenomen aan een of meer opleidingen, cursussen of trainingen, besteedden daar in dat jaar gemiddeld ongeveer euro aan. Het verbreden van de competenties om breder inzetbaar te zijn, wordt het vaakst genoemd als het belangrijkste doel van de laatst gevolgde opleiding. De meeste ondernemers vinden dat ze in het algemeen voldoende tijd aan opleiding of bijscholing besteden. Als dat niet zo is, komt dat veelal omdat men te weinig tijd heeft. Ondernemers die meer tijd aan opleiding of bijscholing zouden willen besteden, willen dat meestal doen met het oog op het verbreden van de competenties om breder inzetbaar te zijn. Het up-to-date houden van de beroepscompetenties komt op de tweede plaats. Een nieuwe meting van het zzp -panel Met behulp van het zzp-panel wordt de belangrijke groep van zelfstandigen zonder personeel onder de ondernemers in Nederland al sinds eind 2009 in kaart gebracht. Jaarlijks worden twee metingen gehouden. In dit rapport worden de uitkomsten van de eerste meting van het zzp-panel van 2013 beschreven. Deze meting is uitgevoerd via een telefonische enquête onder panelleden. Behalve zzp ers in de strikte zin (ondernemers die voornamelijk arbeid of diensten aanbieden en helemaal alleen in het bedrijf werken) maakt ook een groep overige ondernemers zonder personeel deel uit van het panel. Deze laatste ondernemers verkopen voornamelijk producten en er is soms sprake van een medeondernemer in de onderneming. Voor beide groepen ondernemers geldt dat zij geen personeel hebben. 6

7 1 Inleiding Het wel en wee van zzp ers blijft relevant, zeker nu er veel discussie is over hervorming van de arbeidsmarkt en er nog steeds sprake is van economische tegenwind. Met behulp van het zzp-panel wordt deze belangrijke groep ondernemers al sinds eind 2009 in kaart gebracht. Het volgen van de zzp'ers in de tijd heeft daarbij de speciale aandacht. Jaarlijks worden twee metingen gehouden. In dit rapport worden de uitkomsten beschreven van de eerste meting van het zzp-panel van Het veldwerk is uitgevoerd tussen medio juni en eind augustus. Net als in voorgaande jaren is de eerste meting via een telefonische enquête uitgevoerd. Het panel is weer volledig aangevuld tot panelleden. Hoewel de primaire opzet van het panel is gericht op het volgen in de tijd, is er rekening gehouden met de representativiteit bij het opvangen van het verloop in het panel. Het zzp-panel is er primair op gericht relevante aspecten rond de bedrijfsvoering en de continuïteit van zzp-ondernemingen in kaart te brengen. Het panel geeft inzicht in onder andere kenmerken van de ondernemers, kenmerken van de ondernemingen, bedrijfsvoering en inkomen. In elke meting wordt daarnaast aandacht besteed aan een of enkele specifieke onderwerpen. In deze meting zijn dat opleiding en scholing van de ondernemers. Sinds de eerste meting van 2012 bestrijkt het zzp-panel alle ondernemers van eenpersoonsbedrijven, onderscheiden in zzp ers, die voornamelijk arbeid of diensten aanbieden en overige ondernemers zonder personeel (ozp ers), die voornamelijk goederen verkopen. Daarmee is het mogelijk om zelfstandigen zonder personeel vanuit een ruime (alle eenpersoonsbedrijven) en een enge definitie (zzp ers) met elkaar te vergelijken. 7

8 Gehanteerde criteria Ondernemers van eenpersoonsbedrijven voldoen aan de volgende criteria: 1. de ondernemer voert zelfstandig ondernemende activiteiten uit; 2. de ondernemer heeft geen personeel; 3. de ondernemer werkt minimaal 15 uur per week in de onderneming. Zzp ers voldoen aan de volgende aanvullende criteria: 4. de ondernemer heeft geen compagnon (medeondernemer of meewerkende partner die vergelijkbare activiteiten uitvoert en substantieel bijdraagt); 5. de ondernemer verkoopt in de eerste plaats eigen arbeid, kennis, vaardigheden en geen goederen, producten of andermans diensten. Ozp ers zijn alle ondernemers van eenpersoonsbedrijven die geen zzp er zijn. Zij voldoen in elk geval ook aan de criteria van ondernemers van eenpersoonsbedrijven. In bijlage 2 is een beschrijving van het panel opgenomen en in bijlage 3 een technische toelichting op de meting. In het verdere verloop van dit rapport zullen de resultaten van de drie groepen tegen elkaar worden afgezet. Waar relevant worden de resultaten van de eenpersoonsbedrijven per sector gepresenteerd. 8

9 2 Kenmerken van ondernemers en hun ondernemingen 2.1 Kenmerken van ondernemers Zzp ers versus ozp ers Een belangrijk onderscheid voor de analyse, betreft het verschil tussen aanbieders van arbeid of diensten versus verkopers van goederen (zie hoofdstuk 1). Deze indeling maakt het mogelijk om de groep zelfstandigen te beschrijven die vergelijkbaar werk uitvoeren onder vergelijkbare omstandigheden als mensen in loondienst (de zzp ers). Van alle ondernemers van eenpersoonsbedrijven is 20% ozp er en wordt 80% gerekend tot de groep zzp ers. De definitie van zzp er sluit aanbieders van goederen uit. Ozp ers kunnen zowel goederen aanbieden als arbeid of diensten. Het grootste deel van de ozp ers wordt gevormd door zelfstandigen die voornamelijk goederen verkopen (de klassieke zelfstandigen). 23% van de ozp ers biedt voornamelijk arbeid of diensten aan. Deze groep ozp ers onderscheidt zich van de zzp ers doordat zij bijvoorbeeld hun bedrijf voeren met een medeondernemer of meewerkend gezinslid (zie de definitie in hoofdstuk 1). Zij dragen geen individueel ondernemersrisico. Geslacht Twee op de drie ondernemers van eenpersoonsbedrijven (69%) is man. Ozp ers zijn vaker man dan zzp ers: 84% tegenover 66%. Vrouwelijke ondernemers worden vooral aangetroffen in zorg en welzijn, waar 76% van de ondernemers vrouw is. Ook de sectoren onderwijs en training en overige dienstverlening kennen een hoog aandeel vrouwelijke ondernemers (resp. 50% en 45%). In de landbouw worden maar heel weinig vrouwelijke ondernemers aangetroffen (3%) en ook de bouw, de ICT en de sector transport, opslag en communicatie kennen een laag aandeel vrouwelijke ondernemers (resp. 7%, 7% en 11%). Leeftijd De meerderheid van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven is 35 tot en met 54 jaar oud (zie figuur 2.1). Een op de tien ondernemers is jonger dan 35 jaar en een op de drie ondernemers is 55 jaar of ouder. Er is geen verschil in leeftijdsopbouw tussen zzp ers en ozp ers. 9

10 figuur 2.1 Leeftijd van de ondernemer eenpersoonsbedrijven naar sector ICT 12% bouw 13% industrie 11% transport, opslag, comm unicatie 15% overige dienstverlening 9% zorg en welzijn 8% overige zakelijke dienstverlening 5% handel, horeca, reparatie 10% onderwijs en training 4% landbouw 6% 70% 66% 57% 52% 57% 58% 60% 54% 60% 55% 18% 21% 32% 32% 34% 34% 35% 36% 36% 39% zzp'ers 10% 59% 32% ozp'ers 9% 58% 33% eenpersoonsbedrijven 9% 59% 32% 0% 20% 40% 60% 80% 100% tot 34 jaar jaar 55 jaar of ouder Bron: Panteia, zzp-panel Er springen enkele sectoren uit, waar de leeftijdsopbouw duidelijk afwijkt van het gemiddelde. De ICT en de bouw kennen weinig oudere ondernemers. Relatief veel ouderen worden aangetroffen in de landbouw. In de sector transport, opslag en communicatie is het aandeel jonge ondernemers relatief groot. Een vergelijking van zzp ers en ozp ers met werknemers is alleen mogelijk voor de groep tot 65 jaar. 1 Zowel zzp ers als ozp ers zijn vaker ouder dan werknemers (zie figuur 2.2). figuur 2.2 Leeftijdsopbouw van zzp'ers, ozp'ers en werknemers tot 65 jaar 50% 40% 38% 34% 30% 28% 28% 23% 24% 26% 28% 24% 20% 10% 0% 15% 11% 9% 8% 1% 2% t/m 24 jaar 25 t/m 34 jaar 35 t/m 44 jaar 45 t/m 54 jaar 55 t/m 64 jaar zzp'ers ozp'ers werknemers* Bron: Panteia, zzp-panel * CBS Statline, tweede kwartaal % van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven is 65 jaar of ouder. 10

11 Opleidingsniveau Bijna de helft van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven is hoger opgeleid (zie figuur 2.3). Onder de ozp ers zijn minder hoger opgeleiden dan onder zzp ers. Ozp ers hebben vaker een middelbare opleiding achter de rug. figuur 2.3 Opleidingsniveau van de ondernemer eenpersoonsbedrijven naar sector overige zakelijke dienstverlening 80% 16% 4% zorg en welzijn 74% 23% 3% ICT 70% 27% 4% onderwijs en training 69% 20% 11% overige dienstverlening 51% 34% 15% transport, opslag, comm unicatie 30% 41% 28% handel, horeca, reparatie 29% 46% 25% industrie 22% 50% 28% bouw 13% 46% 41% landbouw 11% 57% 32% zp'ers 49% 33% 18% ozp'ers 33% 44% 23% eenpersoonsbedrijven 46% 35% 19% 0% 20% 40% 60% 80% 100% hoger middelbaar lager Bron: Panteia, zzp-panel Er is sprake van zeer grote verschillen in opleidingsniveau tussen de sectoren. In de overige zakelijke dienstverlening is de overgrote meerderheid van de ondernemers hoger opgeleid. In deze sector komen vrijwel geen lager opgeleide ondernemers voor. Ook de sectoren zorg en welzijn, onderwijs en training en ICT kennen veel hoger opgeleiden. In de landbouw en de bouw is daarentegen het opleidingsniveau van veel ondernemers laag. In deze sectoren komen vrijwel geen hoger opgeleide ondernemers voor. Arbeidsma rktsituatie voor de start als zelfstandige Verreweg de meeste ondernemers van eenpersoonsbedrijven waren werknemer voordat zij als zelfstandige startten (zie figuur 2.4). Bij de zzp ers was dat nog vaker het geval dan bij de ozp ers. Het aantal ondernemers dat voor het starten als zelfstandige gepensioneerd was, is zo gering dat het niet is opgenomen in de figuur. De verschillen tussen zzp ers en de ozp ers wat betreft het aandeel ondernemers dat werkgever, werkloos, arbeidsongeschikt of uitkeringsgerechtigd, dan wel scholier of student was, zijn heel gering. Het verschil tussen zzp ers en ozp ers wat betreft het aandeel ondernemers dat voorheen werknemer was, komt vrijwel geheel voor rekening van de categorie anders (bijvoorbeeld huisvrouw of huisman, of ondernemer of partner in een andere onderneming). 11

12 figuur 2.4 Arbeidsmarktsituatie van de ondernemer voor de start als zelfstandige zzp'ers 79% 6% 5% 7% 4% ozp'ers 68% 8% 7% 8% 8% eenpersoonsbedrijven 76% 6% 6% 7% 5% 0% 20% 40% 60% 80% 100% werknemer werkgever werkloos gepensioneerd scholier/student anders Bron: Panteia, zzp-panel Slechts een op de acht ondernemers van eenpersoonsbedrijven was, als men nu vrij mocht kiezen, liever in loondienst geweest of gebleven (zie figuur 2.5). Bij ozp ers is dat vaker het geval dan bij zzp ers. Naar sector bekeken zijn het relatief vaak de ondernemers in de sectoren handel, horeca en reparatie en bouw die liever in loondienst werkzaam zouden zijn geweest of gebleven. Ten opzichte van vorig jaar is het aandeel ondernemers dat liever in loondienst werkzaam zou zijn geweest of gebleven, nauwelijks veranderd. figuur 2.5 Liever werkzaam in loondienst eenpersoonsbedrijven naar sector handel, horeca, reparatie 20% bouw 17% transport, opslag, comm unicatie 15% industrie 15% onderwijs en training 13% zorg en welzijn 13% overige dienstverlening 11% landbouw 9% overige zakelijke dienstverlening 8% ICT 6% zzp'ers ozp'ers eenpersoonsbedrijven 12% 13% 18% 0% 5% 10% 15% 20% 25% Bron: Panteia, zzp-panel

13 2.2 Kenmerken van de ondernemingen Sector Ondernemers van eenpersoonsbedrijven zijn vooral actief in de sectoren overige dienstverlening, handel, horeca en reparatie en overige zakelijke dienstverlening (zie tabel 2.1). Zzp ers zijn vooral actief in de sectoren overige dienstverlening, overige zakelijke dienstverlening en bouw. De helft van de ozp ers is actief in de sector handel, horeca en reparatie. tabel 2.1 Sector van de onderneming (%) sector eenpersoonsbedrijven ozp ers zzp ers landbouw industrie bouw handel horeca, reparatie transport, opslag, communicatie ICT overige zakelijke dienstverlening zorg en welzijn onderwijs en training overige dienstverlening totaal Bron: Panteia, zzp-panel Rechtsvorm De rechtsvorm van 80% van de eenpersoonsbedrijven is de eenmanszaak; 18% is een bv. De bv treffen we veel aan bij eenpersoonsbedrijven in de sectoren overige zakelijke dienstverlening en ICT (resp. 36% en 29%) en weinig in de sectoren zorg en welzijn, landbouw (beide 7%), onderwijs en training en bouw (beide 10%). De definitie van zzp er brengt mee dat de keuze uit de rechtsvorm voor de onderneming beperkt is tot die tussen eenmanszaak of bv. De rechtsvorm van de onderneming is bij 84% van de zzp ers de eenmanszaak. Ook bij ozp ers is de eenmanszaak met 66% de meest voorkomende rechtsvorm. Een kwart (26%) van de ondernemingen van de ozp ers is echter een bv. Omdat ozp ers wel een medeondernemer in de onderneming kunnen hebben, treffen we in deze groep ook de vennootschap onder firma aan en de maatschap als rechtspersoon (samen 8%). In acht van de tien gevallen is het aantal vennoten of maten naast de ondernemer beperkt tot 1. Bestaansduur van de onderneming Iets minder dan de helft van de ondernemingen van ondernemers van eenpersoonsbedrijven bestaat al 10 jaar of langer (zie figuur 2.6). Bij ozp ers is het aandeel ondernemingen van deze leeftijd groter dan bij zzp ers. Bij zzp ers treffen we meer ondernemingen aan die 6 tot en met 9 jaar oud zijn. 13

14 figuur 2.6 Bestaansduur van de onderneming eenpersoonsbedrijven naar sector zorg en welzijn 42% 25% 33% overige zakelijke dienstverlening 36% 29% 35% onderwijs en training 32% 25% 44% ICT 29% 33% 38% handel, horeca, reparatie 29% 25% 46% transport, opslag, comm unicatie 26% 22% 52% overige dienstverlening 26% 27% 47% bouw 25% 36% 39% industrie 23% 32% 45% landbouw 13% 12% 75% zzp'ers 28% 29% 42% ozp'ers 28% 21% 51% eenpersoonsbedrijven 28% 28% 44% 0% 20% 40% 60% 80% 100% < 5 jaar 6-9 jaar >= 10 jaar Bron: Panteia, zzp-panel Veel jonge ondernemingen zijn er vooral in de sector zorg en welzijn. De sector landbouw kent veel oudere ondernemingen en ook in de sector transport, opslag en communicatie is het aandeel oudere ondernemingen relatief hoog. 14

15 3 Bedrijfsvoering 3.1 Inzet in het bedrijf Uren van de ondernemer Twee op de drie ondernemers van eenpersoonsbedrijven besteden gemiddeld per week 40 uur of meer aan het bedrijf (zie figuur 3.1). Dat is bij ozp ers vaker het geval dan bij zzp ers. De bestede uren van de ondernemer betreffen alle tijd die de ondernemer aan het bedrijf besteedt, dus inclusief bijvoorbeeld acquisitie, ontwikkeling of productvernieuwing. 2 Ondernemers in de bouw werken zelden minder dan gemiddeld 40 uur per week in het bedrijf. Korte werkweken (van minder dan gemiddeld 25 uur per week) maken vooral de ondernemers in de sector zorg en welzijn. Ook in de sectoren overige dienstverlening en onderwijs en training werken veel ondernemers gemiddeld minder dan 25 uur per week in het bedrijf. figuur 3.1 Aantal uren dat de ondernemer gemiddeld aan het bedrijf besteedt eenpersoonsbedrijven naar sector landbouw 9% 15% 39% 37% handel, horeca, reparatie 12% 15% 41% 32% transport, opslag, comm unicatie 8% 17% 44% 31% bouw 6% 6% 58% 30% industrie 8% 17% 46% 29% ICT 9% 15% 52% 24% overige dienstverlening 20% 27% 38% 16% onderwijs en training 20% 27% 39% 15% overige zakelijke dienstverlening 11% 25% 51% 13% zorg en welzijn 15% 40% 32% 13% zzp'ers 14% 21% 45% 19% ozp'ers 11% 17% 39% 33% eenpersoonsbedrijven 13% 21% 44% 22% 0% 20% 40% 60% 80% 100% 15 tot 25 u/wk 25 tot 40 u/wk 40 tot 60 u/wk >= 60 u/wk Bron: Panteia, zzp-panel Dienstenaanbieders onder de ondernemers van eenpersoonsbedrijven kunnen alleen de uren in rekening brengen die zij voor opdrachtgevers/klanten werken. Gemiddeld is twee derde van het aantal uren dat men besteedt in het bedrijf declarabel (zie tabel 3.1). Het gemiddelde aandeel declarabele uren is vergeleken met vorig jaar iets gedaald. 2 Conform de definitie ligt de ondergrens van de bestede uren van de ondernemer op 15 uur per week. 15

16 Bij ondernemers van eenpersoonsbedrijven die voornamelijk arbeid of diensten aanbieden, wordt het inkomen in sterke mate bepaald door het aantal declarabele uren. In tabel 3.1 is weergegeven hoe dit samenhangt. In de lagere inkomensklassen treffen we vaker parttime ondernemers aan. Het aandeel declarabele uren van de totale tijdsbesteding stijgt naarmate het inkomen hoger wordt. In het algemeen is het aandeel declarabele uren, vergeleken met vorig jaar iets afgenomen. Bij ondernemers met een inkomen van meer dan euro per maand is het aandeel sterker gedaald. tabel 3.1 Gemiddeld aan (declarabele) uren naar inkomensklasse* inkomen (euro per gemiddeld gemiddeld aandeel verandering maand) aantal uren aantal declarabele aandeel per week declarabele uren 2013 t.o.v besteed in uren per week (%) (%-punt) het bedrijf minder dan ,4 15, tot ,4 22, tot ,3 29, tot ,0 32, tot ,8 34, meer dan ,7 34, gemiddelde eenpersoonsbedrijven 43,6 27, Bron: Panteia, zzp-panel 2013 en zzp-panel * Voor ondernemers van eenpersoonsbedrijven die arbeid of diensten aanbieden (hoofdzakelijk zzp ers, maar ook een deel van de ozp ers). Inzet van anderen in het bedrijf Zoals verwacht mag worden, voert de overgrote meerderheid van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven (81%) de onderneming alleen (zzp ers 87% en ozp ers 56%). Het zijn vooral meewerkende gezinsleden met wie ondernemers de onderneming samen voeren, als zij dat niet alleen doen: 14% van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven, 13% van de zzp ers en 20% van de ozp ers. Daarnaast voert 23% van de ozp ers de onderneming samen met een medeondernemer. 3 Bij 13% van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven die het bedrijf voeren samen met een meewerkend gezinslid, voert het meewerkende gezinslid naast eventuele ondersteunende activiteiten ook inhoudelijk vakmatig dezelfde activiteiten uit als de ondernemer. Dat is vaker het geval in ondernemingen van ozp ers dan in ondernemingen van zzp ers (resp. 16% en 11%). Hierbij zij opgemerkt dat, zodra de activiteiten van een meewerkend gezinslid ook substantieel (meer dan 15%) aan de omzet hebben bijgedragen, een ondernemer niet als zzp er wordt aangemerkt. 3 De definitie van zzp er sluit het voeren van de onderneming met een medeondernemer of met een meewerkend gezinslid dat substantieel bijdraag uit. 16

17 Personeel De definitie van een eenpersoonsbedrijf brengt mee dat deze ondernemers geen personeel in dienst hebben. Het kan echter voorkomen dat de ondernemer na verloop van tijd wel personeel in dienst neemt. 1% van de ondernemers die aan de eerste meting van het zzp-panel in 2012 hebben deelgenomen, heeft bij de eerste meting van 2013 personeel in dienst. Dat is nog minder dan vorig jaar het geval was (2%). Geen van de personeelsleden heeft een vast dienstverband of uitzicht hierop. figuur 3.2 Personeel in dienst* zzp Momenteel geen personeel in dienst Momenteel wel personeel in dienst 99% 1% als tijdelijke kracht...met uitzicht op vast 100% 0% Bron: Panteia, zzp-panel 2013.* Ongewogen percentages bij deelnemers van de vorige meting. Samenwerking De helft van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven heeft in 2012 samengewerkt met andere zzp ers (zie figuur 3.3). Zzp ers deden dit vaker dan ozp ers. Vooral door ondernemers in de sectoren bouw en overige dienstverlening wordt veel met andere zzp ers samengewerkt. In de sectoren landbouw en handel, horeca en reparatie wordt weinig samengewerkt. 17

18 figuur 3.3 Samenwerking met andere zzp ers eenpersoonsbedrijven naar sector bouw overige zakelijke dienstverlening ICT zorg en welzijn onderwijs en training overige dienstverlening transport, opslag, comm unicatie industrie handel, horeca, reparatie landbouw 29% 29% 61% 60% 56% 55% 51% 49% 48% 42% zzp'ers ozp'ers eenpersoonsbedrijven 38% 51% 48% 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% Bron: Panteia, zzp-panel Voor bijna de helft van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven is de belangrijkste reden om samen te werken, het samen goederen en diensten leveren aan klanten (zie figuur 3.4). Zzp ers noemen dit vaker als belangrijkste reden dan ozp ers. Op de tweede plaats komt het delen van vak- en ondernemerskennis. Dit is voor zowel een kwart van de zzp ers als een kwart van de ozp ers de belangrijkste reden om samen te werken. figuur 3.4 Belangrijkste reden om samen te werken met andere zzp'ers 100% 80% 60% 45% 39% 46% Samen goederen en diensten te leveren aan klanten Vak- en ondernemerskennis delen Samen diensten en/of producten inkopen 40% 27% 26% 5% 27% Ontwikkelen van nieuwe producten en/of diensten Delen van klanten en leads 20% 0% 9% 12% eenpersoonsbedrijven 10% 14% ozp'ers 9% 12% zzp'ers Het is door de opdrachtgever verplicht gesteld Anders Bron: Panteia, zzp-panel Prijs en tarief Volgens ruim de helft van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven zijn prijzen en tarieven die men de klanten in rekening brengt, vergelijkbaar met het marktgemiddelde (zie figuur 3.5). Er is wat dit betreft geen verschil tussen zzp ers en ozp ers. Vergeleken met vorig jaar is er geen verandering gekomen in de tariefstelling. 18

19 Ondernemers die een van het marktgemiddelde afwijkende tariefstelling hanteren, brengen vaker een prijs of tarief in rekening dat lager is dan het marktgemiddelde dan hoger. Wanneer men een hogere prijs of een hoger tarief in rekening brengt, is dat meestal iets boven het marktgemiddelde en zelden aan de bovenkant van de markt. Dat geldt zowel voor zzp ers als voor ozp ers. figuur 3.5 Tariefstelling zzp'ers 28% 10% 4% ozp'ers 27% 12% 4% eenpersoonsbedrijven 28% 11% 4% 40% 30% 20% 10% 10% 20% 30% 40% iets boven het marktgemiddelde lager dan het marktgemiddelde aan de bovenkant van de markt Bron: Panteia, zzp-panel Prijzen en tarieven die in 2013 bij de klanten in rekening zijn gebracht, zijn bij de meeste ondernemers vergelijkbaar met (zie figuur 3.6). Als de prijs of het tarief in 2013 anders is, dan is dat vaker (veel) hoger dan in 2012 dan (veel) lager. Dat is vooral het geval bij zzp ers. figuur 3.6 Tariefontwikkeling 2013 t.o.v zzp'ers ozp'ers eenpersoonsbedrijven 18% 12% 13% 17% 18% 17% 30% 20% 10% 10% 20% 30% (veel) lager (veel) hoger Bron: Panteia, zzp-panel Omzet en opdrachtgevers/klanten Omzet in 2012 Ruim de helft van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven realiseerde in 2012 een omzet van minder dan euro 5 (zie figuur 3.7A). Een op de drie ondernemers realiseerde een omzet tot euro. Wat betreft de hoogte van de omzet is er, vergeleken met vorig jaar vrijwel niets veranderd. Over het algemeen realiseerden ozp ers vaak een hogere omzet dan zzp ers (zie figuur 3.7B). 4 De vraag naar de vergelijking van het niveau van de prijs of het tarief is uitsluitend gesteld aan ondernemers van wie de onderneming in 2012 al bestond. 5 De vraag naar de hoogte van de omzet in 2012 is uitsluitend gesteld aan ondernemers die het bedrijf voor 2012 hebben opgericht. 19

20 figuur 3.7 Hoogte van de omzet in 2012 (in euro's) A. Omzet eenpersoonsbedrijven tot euro 12% tot euro 20% tot euro tot euro 23% 23% tot euro 15% tot euro 5% meer dan euro 2% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% eenpersoonsbedrijven B. Omzet zzp ers versus ozp ers tot euro tot euro tot euro tot euro tot euro tot euro meer dan euro 1% 3% 9% 9% 12% 16% 16% 14% 18% 12% 21% 25% 23% 21% 0% 5% 10% 15% 20% 25% 30% zzp'ers ozp'ers Bron: Panteia, zzp-panel Aantal opdrachtgevers/klanten Een grote meerderheid van de ondernemers van eenpersoonsbedrijven heeft meer dan 10 opdrachtgevers/klanten (zie figuur 3.8). Dat is bij ozp ers vaker het geval dan bij zzp ers. Oorzaak hiervan is dat veel ozp ers actief zijn in de sector handel, horeca en reparatie. Ook zzp ers die in deze sector actief zijn, hebben heel vaak meer dan 10 opdrachtgevers/klanten. Heel weinig ondernemers hebben slechts 1 of 2 opdrachtgevers/klanten. Vergeleken met vorig jaar is er weinig veranderd in het aantal opdrachtgevers/klanten. Ondernemers in de sectoren ICT, landbouw, transport, opslag en communicatie en overige zakelijke dienstverlening hebben relatief vaak slechts 1 of 2 opdrachtgever(s) of klant(en). In deze sectoren komt het minder vaak voor dat ondernemers meer dan 10 opdrachtgevers/klanten hebben. 20

Ondernemen zonder personeel

Ondernemen zonder personeel Ondernemen zonder personeel Resultaten zzp-panel meting I van 2012 drs. A. Bruins drs. N.E. de Vries drs. P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, december 2012 ISBN: 978-90-371-1048-7 Bestelnummer: A201215 Prijs:

Nadere informatie

De stand van Mediation in Nederland

De stand van Mediation in Nederland De stand van Mediation in Nederland drs. R.J.M. Vogels Zoetermeer, 17 november 2011 In opdracht van het Nederlands Mediation Instituut (NMI). De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus.

Nadere informatie

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland

Personeelsmonitor Provincies. Benchmarkrapport Provincie Noord-Holland Personeelsmonitor Provincies Benchmarkrapport Zoetermeer, oktober 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Universiteit van Amsterdam, INTT Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Universiteit van Amsterdam, INTT De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1998-2012 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, 5 juli 2013 Rapportnummer : A201337 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht

Tevredenheidsonderzoek 2012. Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Tevredenheidsonderzoek 2012 Jobcoach organisatie Trace Daelzicht Zoetermeer, maandag 4 februari 2013 In opdracht van Jobcoach organisatie Trace Daelzicht De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid

Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Kunnen MKB-ondernemers de weg nog vinden? Veranderingen in de sociale zekerheid Peter Brouwer Zoetermeer, april 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat

Nadere informatie

Arbeidsmarktpositie van zzp'ers

Arbeidsmarktpositie van zzp'ers Arbeidsmarktpositie van zzp'ers Zzp-panel: resultaten eerste meting 2014 ISBN : 978-90-371-2141-4 Rapportnummer : A201435 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

De oudere starter in Nederland Quick Service

De oudere starter in Nederland Quick Service De oudere starter in Nederland Quick Service Heleen Stigter Zoetermeer, januari 2003 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV

Tevredenheidsonderzoek 2015. AM Werk Reïntegratie BV Tevredenheidsonderzoek 2015 AM Werk Reïntegratie BV Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van AM Werk Reïntegratie BV De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv

Tevredenheidsonderzoek 2011. Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Tevredenheidsonderzoek 2011 Dienst inburgeren Studiecentrum Talen Eindhoven bv Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van Studiecentrum Talen Eindhoven bv De verantwoordelijkheid voor de inhoud

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl Zoetermeer, vrijdag 13 november 2015 In opdracht van Regionaal Autisme Centrum onderdeel Autismewerk.nl De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus

Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB. drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Bijdrage van buitenlandse werknemers aan innovatie in het MKB drs. A. Bruins T. Span MSc drs. P. Gibcus Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1096-8 Rapportnummer : A201363 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Cliëntenaudit Bureau ABC

Cliëntenaudit Bureau ABC Cliëntenaudit Bureau ABC 2014 Zoetermeer 17 april 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen, scripties

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling

Tevredenheidsonderzoek 2015. Stap.nu Reïntegratie & Counseling Tevredenheidsonderzoek 2015 Stap.nu Reïntegratie & Counseling Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Stap.nu Reïntegratie & Counseling De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf

Tevredenheidsonderzoek ROC De Leijgraaf Tevredenheidsonderzoek 2015 ROC De Leijgraaf Zoetermeer, zondag 14 februari 2016 In opdracht van ROC De Leijgraaf De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Stichting ActiefTalent Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Stichting ActiefTalent Zoetermeer, donderdag 21 mei 2015 In opdracht van Stichting ActiefTalent De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages

Tevredenheidsonderzoek 2014. STE Languages Tevredenheidsonderzoek 2014 STE Languages Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van STE Languages De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Staatvandienst B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Staatvandienst B.V. Zoetermeer, donderdag 13 augustus 2015 In opdracht van Staatvandienst B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van

Nadere informatie

Benchmark klanten Qredits

Benchmark klanten Qredits Benchmark klanten Qredits Lia Smit Zoetermeer, maart 2013 Rapportnummer: A201308 Dit onderzoek is mede gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl). Voor alle

Nadere informatie

Stemming onder ondernemers in het MKB

Stemming onder ondernemers in het MKB Stemming onder ondernemers in het MKB ISBN : 978-90-371-1130-9 Rapportnummer : A201424 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Panteia

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Rijn IJssel, Educatie & Integratie Tevredenheidsonderzoek 2015 Rijn IJssel, Educatie & Integratie Zoetermeer, zaterdag 27 februari 2016 In opdracht van Rijn IJssel, Educatie & Integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015

Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar 2015 Conjunctuurpeiling BNA Voorjaar René Vogels Zoetermeer, 10 april De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in artikelen,

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering

Tevredenheidsonderzoek 2011. BHP Groep Loopbaanadvisering Tevredenheidsonderzoek 2011 BHP Groep Loopbaanadvisering Zoetermeer, zaterdag 4 februari 2012 In opdracht van BHP Groep Loopbaanadvisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia/Stratus.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. P&M arbeidsreintegratie Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 P&M arbeidsreintegratie Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van P&M arbeidsreintegratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering

Tevredenheidsonderzoek 2013-2014. Coaching en Advisering Tevredenheidsonderzoek 2013-2014 Coaching en Advisering Zoetermeer, zondag 3 augustus 2014 In opdracht van Coaching en Advisering De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik

Nadere informatie

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies

Uitgevoerd in opdracht van. Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Uitgevoerd in opdracht van Rapportage beoordelen en incidenteel belonen 2013 Provincies Zoetermeer, 17 september 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten

Tevredenheidsonderzoek 2014. SWA HR Diensten Tevredenheidsonderzoek 2014 SWA HR Diensten Zoetermeer, vrijdag 13 februari 2015 In opdracht van SWA HR Diensten De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel

Effecten BTW-verandering op het. gedrag van consumenten in de. Schilders- en stukadoorsbranche. drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Effecten BTW-verandering op het gedrag van consumenten in de Schilders- en stukadoorsbranche drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, 23 maart 2012 Dit onderzoek is gefinancierd door CNV Vakmensen, FNV

Nadere informatie

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse

Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Belasting over de winst verdeeld naar sector en grootteklasse Minirapportage ir. C.C. van de Graaff drs. W.H.J. Verhoeven drs. P. Vroonhof K. Bakker Zoetermeer, 18 september 2002 Dit onderzoek is uitgevoerd

Nadere informatie

Inkomenspositie van startende ondernemers

Inkomenspositie van startende ondernemers M201112 Inkomenspositie van startende ondernemers drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2011 Inkomenspositie van startende ondernemers Enkele jaren na de start met een bedrijf is slechts een kwart van de ondernemers

Nadere informatie

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven

MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven MKB Rating: smaakt naar meer Onderzoek naar bekendheid en gebruik van ratings door MKB-bedrijven Lia Smit, Ro Braaksma, Pieter Fris Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1108-8 Rapportnummer : A201374

Nadere informatie

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen

Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Vertrouwen in eigen bedrijf keldert Ondernemersvertrouwen door de jaren heen Bram van der Linden Zoetermeer, december 2013 ISBN : 978-90-371-1107-1 Rapportnummer : A201373 Dit onderzoek is gefinancierd

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2014-2015. Arbo Coaching B.V. Tevredenheidsonderzoek 2014-2015 Arbo Coaching B.V. Zoetermeer, maandag 20 juli 2015 In opdracht van Arbo Coaching B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers

Nadere informatie

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten

Brancheonderzoek BNA. Conjunctuurmeting oktober 2012. Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Brancheonderzoek BNA Conjunctuurmeting oktober 2012 Koninklijke Maatschappij tot Bevordering der Bouwkunst Bond van Nederlandse Architecten Jollemanhof 14 Postbus 19606 1000 GP Amsterdam T 020 555 36 66

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie

Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013. Baanfit verzuim en re-integratie Tevredenheidsonderzoek 2012 / 2013 Baanfit verzuim en re-integratie Zoetermeer, zaterdag 20 juli 2013 In opdracht van Baanfit verzuim en re-integratie De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij

Nadere informatie

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten

Evaluatie campagne Doe meer met Afval. mening betrokken gemeenten Evaluatie campagne Doe meer met Afval mening betrokken gemeenten Zoetermeer, 10 maart 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen

Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Is uw vereniging toekomstbestendig en voorbereid op de Generatie XYZ? Onderzoek onder branche- en beroepsorganisaties en verenigingen Zoetermeer, 6 juni 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching

Tevredenheidsonderzoek 2009. Plooi Coaching Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 19 mei 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins M200916 Parttime van start drs. A. Bruins Zoetermeer, 24 september 2009 Parttime van start Van de startende ondernemers werkt een kleine meerderheid na de start fulltime in het bedrijf. Een op de vier

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland

Innovatie in het MKB in Noord-Nederland Innovatie in het MKB in C10978 Petra Gibcus en Yvonne Prince Zoetermeer, 16 juli 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer

Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015. Loopbaankamer Tevredenheidsonderzoek 2014 / 2015 Loopbaankamer Zoetermeer, dinsdag 4 augustus 2015 In opdracht van Loopbaankamer De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk

Tevredenheidsonderzoek 2014. Oog voor werk Tevredenheidsonderzoek 2014 Oog voor werk Zoetermeer, vrijdag 30 januari 2015 In opdracht van Oog voor werk De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van zzp ers

Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van zzp ers Arbeidsongeschiktheidsverzekeringen van zzp ers Resultaten zzp-panel meting II 2013 ISBN : 978-90-371-1119-4 Rapportnummer : A201413 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV

Tevredenheidsonderzoek 2009. Renga BV Tevredenheidsonderzoek 2009 Zoetermeer, 1 juni 2010 In opdracht van De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V.

Tevredenheidsonderzoek 2015. Werkelijk B.V. Tevredenheidsonderzoek 2015 Werkelijk B.V. Zoetermeer, zondag 31 januari 2016 In opdracht van Werkelijk B.V. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Hoe ondernemend zijn zzp'ers?

Hoe ondernemend zijn zzp'ers? Hoe ondernemend zijn zzp'ers? Resultaten zzp-panel meting II van 2011 drs. Nardo de Vries Werner Liebregts MSc drs. Paul Vroonhof Zoetermeer, mei 2012 ISBN: 978-90-371-1037-1 Bestelnummer: A201204 Prijs:

Nadere informatie

Zelfbewust een Zelfstandige Positie

Zelfbewust een Zelfstandige Positie Zelfbewust een Zelfstandige Positie Economische zelfstandigheid van zzp'ers: resultaten zzp-panel meting I van 2011 drs. Nardo de Vries Werner Liebregts MSc. drs. Paul Vroonhof Zoetermeer, november 2011

Nadere informatie

Global Entrepreneurship Monitor 2002

Global Entrepreneurship Monitor 2002 Global Entrepreneurship Monitor 2002 Niels Bosma Zoetermeer, 14 november 2002 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap, dat wordt gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB Starters

Financieringsmonitor MKB Starters Financieringsmonitor MKB Starters Starters en gevestigd MKB vergeleken Pim van der Valk Lia Smit Zoetermeer, 19 januari 2010 Dit onderzoek is gefinancierd door Ministerie van Economische Zaken Programmaonderzoek

Nadere informatie

Zoetermeer, 16 januari 2015

Zoetermeer, 16 januari 2015 Arbeidsmarkt Groothandel Bloemen en Planten 2014 Zoetermeer, 16 januari 2015 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning

Nadere informatie

Financieringsmonitor MKB

Financieringsmonitor MKB M200901 Financieringsmonitor MKB Eerste resultaten, december 2008 dr. J. Meijaard drs. W.D.M. van der Valk Zoetermeer, januari 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB en Onderchap,

Nadere informatie

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers

VBO Woonindex. Vierde kwartaal 2008. drs. J.J.J. Donkers VBO Woonindex Vierde kwartaal 2008 drs. J.J.J. Donkers Zoetermeer, 7 januari 2009 In opdracht van VBO Makelaars. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Stratus. Het gebruik van cijfers en/of

Nadere informatie

Financiering bij familiebedrijven

Financiering bij familiebedrijven Financiering bij familiebedrijven Ro Braaksma Zoetermeer, 23 september 2011 Dit onderzoek is gefinancierd door het Centrum van het Familiebedrijf. De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM.

Nadere informatie

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006

Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Effecten invoering nieuwe ziektekostenstelsel 2006 Gevolgen voor de werkgeversbijdrage voor het MKB en het grootbedrijf M. Folkeringa P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, 30 december 2003 Bestelnummer: M200311

Nadere informatie

Minirapportage biomaterialen

Minirapportage biomaterialen Minirapportage biomaterialen Arnoud Muizer Zoetermeer, juni 2013 ISBN-nummer : 978-90-371-1067-8 Rapportnummer : A201325 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap

Nadere informatie

Uitkomsten knelpuntenstudie

Uitkomsten knelpuntenstudie Uitkomsten knelpuntenstudie Heleen Stigter Maureen Lankhuizen Zoetermeer, september 2003 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij EIM. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of

Nadere informatie

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling

Veldwerkverslag. Vrouwen in besluitvormende posities. Dataverzameling Veldwerkverslag Vrouwen in besluitvormende posities Dataverzameling Zoetermeer, 24 juni 2014 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Panteia. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting

Nadere informatie

Rise and shine? De opkomst en de sociaaleconomische positie van zzp'ers in de Nederlandse economie

Rise and shine? De opkomst en de sociaaleconomische positie van zzp'ers in de Nederlandse economie Rise and shine? De opkomst en de sociaaleconomische positie van zzp'ers in de Nederlandse economie Position paper Panteia/EIM ten behoeve van IBO werkgroep zzp Paul Vroonhof; Nardo de Vries Zoetermeer,

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Monitor vrouwelijk en etnisch ondernemerschap 2013 ISBN : 978-90-371-1114-9 Rapportnummer : A201408 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Nadere informatie

EIM onderdeel van Panteia

EIM onderdeel van Panteia EIM onderdeel van Panteia Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Onderzoek voor Bedrijf & Beleid Monitor nieuw ondernemerschap 2006 Zoetermeer, 30 januari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie

Nadere informatie

Werken in startende bedrijven

Werken in startende bedrijven M201211 Werken in startende bedrijven drs. A. Bruins Zoetermeer, september 2012 Werken in startende bedrijven De meeste startende ondernemers hebben geen personeel. Dat is zo bij de start met het bedrijf,

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 729 Evaluatie Wet inkomensvoorziening oudere werklozen Nr. 1 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Sociale zekerheid in de crisis

Sociale zekerheid in de crisis M201003 Sociale zekerheid in de crisis drs. M.E. Winnubst Zoetermeer, 26 februari 2010 Sociale zekerheid in de crisis Een ondernemer kan vanwege verschillende oorzaken een inkomensterugval meemaken. Zwangerschap,

Nadere informatie

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013

Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd door Panteia / EIM in opdracht van Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra Monitor MKB Bouw & Infra 27 november 2013 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

De combinatie van werk en zorg: ervaringen van zzp'ers Resultaten zzp-panel 2e meting 2014

De combinatie van werk en zorg: ervaringen van zzp'ers Resultaten zzp-panel 2e meting 2014 De combinatie van werk en zorg: ervaringen van zzp'ers Resultaten zzp-panel 2e meting 2014 Ruud Hoevenagel en Paul Vroonhof Zoetermeer, mei 2015 ISBN : 978-90-371-1141-5 Rapportnummer : A201440 Dit onderzoek

Nadere informatie

Werkloosheid nauwelijks veranderd

Werkloosheid nauwelijks veranderd Persbericht Pb14-084 18-12-2014 09.30 uur Werkloosheid nauwelijks veranderd - Werkloosheid blijft 8 procent - Meer mensen aan het werk in de afgelopen drie maanden - Aantal WW-uitkeringen met 6 duizend

Nadere informatie

Wat drijft MKB-ondernemers?

Wat drijft MKB-ondernemers? Wat drijft MKB-ondernemers? Ontwikkeling doelstellingen 2004-2013 ISBN : 978-90-371-1109-5 Rapportnummer : A201403 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl)

Nadere informatie

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep

Zzp ers in de provincie Utrecht 2013. Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Zzp ers in de provincie Utrecht 2013 Onderzoek naar een groeiende beroepsgroep Ester Hilhorst Economic Board Utrecht Februari 2014 Inhoud Samenvatting Samenvatting Crisis kost meer banen in 2013 Banenverlies

Nadere informatie

R200912. Inzicht in bedrijven die hun eerste. werknemer aantrekken. Creëren van een dataset. Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven

R200912. Inzicht in bedrijven die hun eerste. werknemer aantrekken. Creëren van een dataset. Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven R200912 Inzicht in bedrijven die hun eerste werknemer aantrekken Creëren van een dataset Sjaak Vollebregt Wim Verhoeven Zoetermeer, juli 2009 Dit onderzoek maakt deel uit van het programmaonderzoek MKB

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN ZELFSTANDIGEN ZONDER PERSONEEL IN NEDERLAND EEN KORT ONDERZOEK NAAR OMSTANDIGHEDEN EN SOCIALE VOORZIENINGEN STICHTING ZZP NEDERLAND

STAND VAN ZAKEN ZELFSTANDIGEN ZONDER PERSONEEL IN NEDERLAND EEN KORT ONDERZOEK NAAR OMSTANDIGHEDEN EN SOCIALE VOORZIENINGEN STICHTING ZZP NEDERLAND STAND VAN ZAKEN ZELFSTANDIGEN ZONDER PERSONEEL IN NEDERLAND EEN KORT ONDERZOEK NAAR OMSTANDIGHEDEN EN SOCIALE VOORZIENINGEN STICHTING ZZP NEDERLAND DECEMBER 2014 Stichting ZZP Nederland is de grootste

Nadere informatie

Freelancers en zzp'ers

Freelancers en zzp'ers Freelancers en zzp'ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Maart 2011 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Freelancers en zzp's E-0444 03-2011 1 In deze brochure: 1. Zelfstandig

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen

Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen Wat zijn de drijfveren van de Nederlandse ondernemer? Een onderzoek naar de vooren nadelen van ondernemen Onderzoek van GfK november 2015 Inleiding Het aantal ondernemers blijft groeien. In 2015 heeft

Nadere informatie

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit

De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit De bijdrage van cohorten aan het niveau en de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit Minirapportage drs. W.H.J Verhoeven dr. R.G.M. Kemp drs. H.H.M. Peeters Zoetermeer, 26 september 2002 Deze studie

Nadere informatie

Second Opinion Achter de Lange Stallen

Second Opinion Achter de Lange Stallen Second Opinion Achter de Lange Stallen Henk J. Gianotten Capelle aan den IJssel, 5 februari 2013 De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Henk Gianotten. Het gebruik van cijfers en/of teksten

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

Algemeen beeld van het MKB in 2015

Algemeen beeld van het MKB in 2015 Algemeen beeld van het MKB in 2015 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) Drs. K.L. Bangma Drs. D. Snel Zoetermeer, 9 februari 2015 De

Nadere informatie

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende ZZP ING Economisch Bureau Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende pensioeninkomen te hebben Meer dan de helft van de zelfstandige zonder personeel (zzp ers) bouwt

Nadere informatie

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014

Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 1 Monitor Jeugdwerkloosheid Amsterdam over 2014 Fact sheet juni 2015 De werkloosheid onder Amsterdamse jongeren is voor het eerst sinds enkele jaren weer gedaald. Van de bijna 140.000 Amsterdamse jongeren

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid M201207 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1987-2010 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid In de periode 1987-2010 is het aantal bedrijven per saldo

Nadere informatie

Arbeidsgehandicapten in Nederland

Arbeidsgehandicapten in Nederland Arbeidsgehandicapten in Nederland Ingrid Beckers In 2003 waren er in Nederland ruim 1,7 miljoen arbeidsgehandicapten; 15,8 procent van de 15 64-jarige bevolking. Het aandeel arbeidsgehandicapten is daarmee

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 311 Zelfstandig ondernemerschap Nr. 101 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Op 4 juni 2008 is de regeling Zelfstandig

Nadere informatie

Weer aan het werk als uitzendkracht: vaker wisseling van baan en sector na werkloosheid Jeroen van den Berg en Hester Houwing (UWV)

Weer aan het werk als uitzendkracht: vaker wisseling van baan en sector na werkloosheid Jeroen van den Berg en Hester Houwing (UWV) Weer aan het werk als uitzendkracht: vaker wisseling van baan en sector na werkloosheid Jeroen van den Berg en Hester Houwing (UWV) Paper voor workshop op NvA/TvA congres 2012 concept, niet citeren zonder

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

Freelancers en zzp ers

Freelancers en zzp ers Freelancers en zzp ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Juli 2013 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Hoewel aan deze tekst veel zorg is besteed, wordt voor de inhoud geen

Nadere informatie

Huidig economisch klimaat

Huidig economisch klimaat Huidig economisch klimaat 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers, 49). Het aandeel

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening in het MKB

Oudedagsvoorziening in het MKB A201309 Oudedagsvoorziening in het MKB Vormen van pensioenopbouw en de verwachtingen van MKB-ondernemers in beeld gebracht drs. K. L. Bangma drs. J. Snoei Zoetermeer, februari 2013 Oudedagsvoorziening

Nadere informatie

Behoefte aan een regeling voor levensloopverlof bij zelfstandigen

Behoefte aan een regeling voor levensloopverlof bij zelfstandigen Behoefte aan een regeling voor levensloopverlof bij zelfstandigen Florieke Westhof Anne Bruins Paul Vroonhof Zoetermeer, oktober 2006 Dit onderzoek is gefinancierd door het Ministerie van Sociale Zaken

Nadere informatie

Ambities en vermogensopbouw van. zzp'ers. Resultaten zzp-panel meting II van 2012. drs. N.E. de Vries drs. A. Bruins drs. P.J.M.

Ambities en vermogensopbouw van. zzp'ers. Resultaten zzp-panel meting II van 2012. drs. N.E. de Vries drs. A. Bruins drs. P.J.M. Ambities en vermogensopbouw van zzp'ers Resultaten zzp-panel meting II van 2012 drs. N.E. de Vries drs. A. Bruins drs. P.J.M. Vroonhof Zoetermeer, mei 2013 ISBN: 978-90-371-1061-6 Rapportnummer: A201320

Nadere informatie

Hoe denken zelfstandigen over een arbeidsongeschiktheidsverzekering?

Hoe denken zelfstandigen over een arbeidsongeschiktheidsverzekering? Hoe denken zelfstandigen over een arbeidsongeschiktheidsverzekering? Rapportage Kenmerk: 20107 Juni 2015 Inhoudsopgave Geschreven voor Inleiding 3 Conclusies 5 Resultaten Huidige voorziening 7 Verplichtstelling

Nadere informatie