Figuur 1: definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Figuur 1: definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004"

Transcriptie

1 1. Inleiding Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat dyslectische leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Vellesancollege. Er wordt ingegaan op: De definitie en de kenmerken van dyslexie. De screening op dyslexie. De verstrekking en het beheer van de dyslexiepas. Mogelijke compenserende en dispenserende maatregelen. Ondersteuning en zorg. Dyscalculie. Vergroting van de kansen op succes 2. Dyslexie, definitie en kenmerken Dyslexie betekent, letterlijk vertaald uit het Grieks, niet goed kunnen lezen. Bij deze letterlijke vertaling dekt de vlag de lading niet compleet. Dyslectici hebben naast leesproblemen ook vaak spellingsproblemen. Een goede en algemeen geaccepteerde definitie staat hieronder in het kader. Deze definitie wordt op het Vellesan college gehanteerd en is ook in de dyslexieverklaringen terug te vinden. Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen/spellen op woordniveau. Figuur 1: definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen juist vaak extra hun best, besteden vele uren aan hun huiswerk en halen dan vaak nog een matig resultaat. Hierdoor kunnen deze leerlingen hun zelfvertrouwen verliezen, ze kunnen gespannen en faalangstig worden of de moed laten zakken en het opgeven. Een tijdige onderkenning van dyslexie is daarom erg belangrijk. Daarnaast zijn compenserende en dispenserende maatregelen van groot belang. Problemen die kenmerkend kunnen zijn voor dyslexie staan in figuur 2 op de volgende bladzij weergegeven. 1

2 Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Het automatiseren Moderne Vreemde Talen Verbale vaardigheden Concentratie Sociale-emotionele ontwikkeling Directe woordherkenning (technisch lezen) Onthouden van woordbeelden Onthouden van losse gegevens Twee dingen tegelijk doen Informatieverwerving Het horen van klankverschillen Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt) Het vinden van de juiste woorden Het onder woorden brengen van een verhaal. Spreekt bij voorkeur in korte zinnen. Het zich moeilijk kunnen afsluiten van onbelangrijke zaken of achtergrond geluiden. Lage cijfers ondanks grote Inspanning Slecht tekstbegrip, traag lezen Foutieve spelling jaartallen, topografie, formules, rijtjes, woordjes en begrippen beklijven niet Schrijven en luisteren is moeilijk. Aantekeningen goed overnemen is lastig. Moeite met werkstuk maken/ zelfstandige opdracht Foutieve spelling foutieve uitspraak of verhaspelen van woorden Leerling maakt verbaal zwakke indruk idem Snel afgeleid zijn Frustratie en demotivatie Figuur 2: Kenmerkende problemen bij dyslexie. Bron: Schoots-Wilke, H., i.o.v. Min. OC&W, Dyslexie, een praktische gids voor scholen in het VO,

3 3. Screening. Als een leerling vanaf de basisschool onze school binnenkomt, zijn er drie mogelijke beginsituaties: A. de leerling heeft al een dyslexieverklaring. B. er bestaat een vermoeden van dyslexie. C. er is (nog) geen vermoeden van dyslexie. Situatie A Bij de aanmelding verzamelt de administratie de dyslexieverklaringen. De ouders worden door de zorgcoördinator op de hoogte gebracht van het dyslexiebeleid. Samen met de leerling wordt de dyslexiepas ingevuld. De ondertekende dyslexiepas wordt geplastificeerd en zo spoedig mogelijk daarna uitgereikt. De zorgcoördinator brengt de mentoren op de hoogte welke leerlingen in de klas een dyslexieverklaring hebben. Situatie B en C Voor de leerlingen zonder dyslexieverklaring geldt de volgende procedure: Alle leerlingen in de eerste klas krijgen een dyslexiescreening, bestaande uit een dictee, een leestoets en een overschrijfopdracht. De uitslag van de screening wordt geanalyseerd door de remedial teacher en de dyslexie coaches. Hierbij worden ook de uitslagen van de centrale toets en eventuele aantekeningen van ouders of basisschool betrokken. Leerlingen met een foutenaantal boven de gestelde norm worden voor een aanvullend onderzoek uitgenodigd. De zorgcoördinator stelt de ouders op de hoogte * van dit aanvullende onderzoek en onze bevindingen. Indien blijkt dat er een vermoeden van dyslexie bestaat wordt de leerlingen de gelegenheid geboden op school een dyslexietest te doen, die uitgevoerd wordt door een gecertificeerd extern bureau. Het Vellesan kan een gereduceerde prijs aanbieden als er minstens zes leerlingen tegelijk worden getest. Het kan ook zijn dat er na alle onderzoeken die we als school kunnen doen, twijfel blijft bestaan. In dat geval kunnen de ouders besluiten hun kind te laten testen. Dit kan voor het gereduceerde tarief. De mogelijkheid om via school te laten testen blijft ook in het tweede leerjaar mogelijk. De uitkomst van de dyslexietest wordt besproken met ouders en leerling. Er wordt, indien er dyslexie is geconstateerd, uitleg gegeven over de uitkomsten van de test, de dyslexiepas en het dyslexiebeleid op het Vellesan college. De leerling tekent voor ontvangst van de dyslexiepas. De zorgcoördinator brengt de mentor op de hoogte van de geconstateerde dyslexie. 3

4 4. De dyslexiepas De dyslexiepas is een geplastificeerde kaart op A5 formaat met het logo van de school en een foto van een dyslectische beroemdheid, waarop de compenserende, remediërende en dispenserende maatregelen die voor de betreffende leerling van toepassing zijn, staan aangekruist. De leerling tekent voor ontvangst. De ouders ontvangen hierover schriftelijk bericht. De leerling is verplicht de pas altijd bij zich te hebben en deze op de hoek van de tafel te leggen tijdens so s en proefwerken. De dyslexiepas wordt bij de overgang van onderbouw naar bovenbouw geëvalueerd en zo nodig worden de compenserende en dispenserende maatregelen aangepast. 5. Mogelijke compenserende en dispenserende maatregelen. a) Faciliteiten Leerlingen die beschikken over een officiële dyslexieverklaring (opgesteld door een orthopedagoog of GZ psycholoog) hebben recht op de volgende faciliteiten: leerlingen krijgen extra tijd bij schriftelijke toetsen. overhoringen en proefwerken worden aangeboden in een duidelijke lay-out (regelafstand 1,5) en in een duidelijk lettertype (Arial 12). Vergroting op aanvraag van de leerling indien nodig kunnen leerlingen soms overhoringen en proefwerken mondeling doen om het zelfvertrouwen weer terug te krijgen. De leerling dient deze faciliteit aan te vragen bij de Remedial Teacher. De Remedial Teacher zal in overleg met de vakdocent(en) beoordelen of deze faciliteit geboden kan worden voor de betreffende toets. spellingfouten worden niet meegeteld als het gaat om werk waar geen spelling wordt getoetst, zoals bij de zaakvakken. bij de talen zijn er binnen de vakgroep afspraken over de spellingcorrectie. Ouders kunnen, na overleg met de schoolleiding, digitale leermiddelen voor hun kind aanschaffen. Deze kosten zijn declarabel bij de school. b) Afspraken in de klas: het huiswerk wordt ruim voor het einde van de les op het bord geschreven en mondeling herhaald. bij bordgebruik wordt het geschrevene mondeling herhaald. dyslectische leerlingen worden zo mogelijk vooraan in de klas geplaatst. dyslectische leerlingen krijgen geen onverwachte voorleesbeurt. 4

5 c) Verdere maatregelen: 1. gebruik van een eigen laptop is toegestaan. Afspraken voor het gebruik staan op papier en worden door ouders en leerling ondertekend. 2. gebruik van luisterboeken i.p.v. leesboeken is toegestaan. 3. studieboeken op een daisy CD mogen in de klas m.b.v. een daisy speler worden beluisterd. 4. aantekeningen van de uitleg van een docent mogen gekopieerd worden van medeleerlingen. d) Faciliteiten voor eindexamenkandidaten ten hoogste 30 minuten verlengen van de duur van de toets. de toets kan in grootschrift afgenomen worden. het gebruik van een verklarend woordenboek is toegestaan. aangepaste luistertoetsen (met verlenging van pauzes tussen de vragen). gebruik van gesproken examenteksten (op CD-rom via de computer). gebruik van laptop met spellingcontrole is toegestaan bij schrijfvaardigheid. Het is de verantwoordelijkheid van de leerling om deze faciliteiten tijdig aan te vragen op school. Een leerling kan die faciliteiten aanvragen waarvan hij/zij in de voorgaande jaren gebruik heeft gemaakt. De school meldt bij de inspectie dat deze faciliteiten bij de examens zijn toegekend. e) Ontheffing In principe biedt de school alle leerlingen alle vakken aan die de basisvorming voorschrijft. Alleen als er zeer grondige redenen zijn, kan hier van afgeweken worden, en bestaat er de mogelijkheid om ontheffing te krijgen voor Frans of Duits. De leerling volgt de vreemde taal minimaal een heel schooljaar, wat betekent dat een ontheffing voor Frans in de tweede en voor Duits in de derde klas kan plaatsvinden. De mogelijkheid tot ontheffing geldt voor leerlingen uit zowel het havo/vwo als leerlingen uit de mavo of vmbo kader of basis beroepsgericht. In het vmbo kader- of basisberoepsgericht is in de sector Economie, Duits een verplicht vak. Alleen een leerling met LWOO-indicatie mag Duits inruilen voor maatschappijleer. In de vernieuwde Tweede Fase kunnen er ontheffingen voor de 2 e moderne vreemde taal worden verleend. Leerlingen vwo moeten naast Nederlands en Engels nog één andere moderne vreemde taal in het pakket hebben. Voor leerlingen havo geldt die verplichting niet, behalve als ze kiezen voor het profiel C&M. Daar is een tweede moderne vreemde taal wel verplicht. 5

6 Het is niet vanzelfsprekend dat een leerling met dyslexie ontheffing krijgt voor een vreemde taal. Een leerling die deze ontheffing wil aanvragen moet tenminste aan de volgende criteria voldoen: 1. de leerling is in het bezit van een geldige dyslexieverklaring. 2. de leerling beschikt over voldoende capaciteit om de onderwijssoort waarin hij/zij zit met succes af te leggen. Deze capaciteit wordt gestaafd door onderzoek. (NIO) 3. de leerling toont voldoende inzet en motivatie voor de vreemde taal 4. de leerling heeft zijn/haar probleem met de taal kenbaar gemaakt aan de verschillende docenten, om advies gevraagd en ernaar gehandeld. 5. de leerling is in staat redelijk zelfstandig te werken zodat de vrijgekomen uren een zinvolle invulling kunnen krijgen. 6. het is voor de betreffende leerling zinvol om een extra programma te volgen in een of meerdere andere vakken. Voor leerlingen in de bovenbouw vwo gelden, conform het examenbesluit, de volgende aanvullende criteria: 1. de leerling heeft een stoornis die specifiek betrekking heeft op taal of een zintuiglijke stoornis die effect heeft op taal. 2. de leerling volgt onderwijs in het profiel N&T of N&G en het onderwijs in de taal verhindert naar verwachting een succesvolle afronding van de opleiding. Procedure aanvraag ontheffing 1. De schriftelijke aanvraag dient bij de directie te worden gedaan door de ouders/verzorgers van de leerling. Hierin dient men duidelijk aan te geven waarom men meent dat de betreffende leerling ontheffing dient te krijgen. Dit verzoek kan worden ondersteund door een rapport van een deskundige. 2. De aanvraag wordt voor advies voorgelegd aan: - de docenten die lesgeven aan de leerling - de zorgcoördinator - de Remedial teacher 3. Op basis van de adviezen neemt de rector samen met de afdelingsleider een besluit op de aanvraag voor ontheffing. 4. De ouders/verzorgers ontvangen een schriftelijke bevestiging van het genomen besluit. 6

7 Invulling van de ontheffingsuren Tijdens de lesuren waarvoor de leerling ontheffing heeft volgt hij/zij een vervangend onderwijsprogramma gevolgd. De Remedial Teacher zal dit in overleg met de leerling opstellen. Op regelmatige basis wordt de voortgang geëvalueerd door de Remedial Teacher. 6. Ondersteuning / zorg bij dyslexie Leerling De leerling die in het bezit is van een geldige dyslexieverklaring krijgt zo nodig extra begeleiding. De begeleiding is toegespitst op het aanleren van leerstrategieën en studievaardigheden. Dit heeft tot doel de leerling gereedschap in handen te geven om beter of anders met zijn dyslexie om te gaan. Dit gebeurt in twee cursussen van ieder negen weken aan het begin van het eerste en het tweede leerjaar. Daarnaast kunnen leerlingen individuele of kleine groepslessen krijgen van de remedial teacher. Dit vergt van de leerling een actieve rol. De frequentie van de begeleiding varieert per leerling en wordt zoveel mogelijk afgestemd op de problemen die de leerling in de dagelijkse (school)situatie ondervindt. Van de dyslectische leerling wordt verwacht dat hij/zij zich ervan bewust is dat hij/zij zich meer moet inzetten om hetzelfde resultaat te halen als niet dyslectici en dat hij/zij hiertoe bereid is. de aangereikte handvatten daadwerkelijk gebruikt. een balans vindt in het maken van huiswerk, zodat alle vakken aan de beurt komen. zich houdt aan de gemaakte afspraken. Docenten De docenten worden ondersteund door de RT er, de zorgcoördinator en de dyslexiecoaches. De bekendheid met de problematiek zal worden vergroot tijdens studiedagen. Eventuele nieuwe ontwikkelingen worden besproken in het overleg tussen RT er en vakgroepen. Ouders Voor de ouders hebben we een informatieavond over dyslexie op de middelbare school en een informatieavond over de faciliteiten voor dyslectische leerlingen bij het examen. Daarnaast is er de mogelijkheid om plaats te nemen in de klankbordgroep voor dyslectische leerlingen en ouders van dyslectische leerlingen. Deze groep heeft zich de volgende doelen gesteld: Een klankbordfunctie om de stem van dyslectische leerlingen en hun ouders te laten horen en om ervaringen uit te wisselen. Een werkgroepfunctie om schoolbreed de kennis over dyslexie en over het omgaan ermee te verbeteren voor leerlingen, ouders en docenten. Van ouders van dyslectische leerlingen wordt verwacht dat ze: 7

8 zich bewust zijn van de extra inspanning die hun dyslectische kind zich zal moeten getroosten. het kind stimuleren en helpen om ondanks dyslexie op zijn/haar niveau te presteren. hun uiterste best doen om de hulpmiddelen waarvan school aangeeft dat ze noodzakelijk zijn, aan te schaffen. het beleid van de school ondersteunen. de school tijdig op de hoogte brengen wanneer hun kind geen aansluiting vindt op het niveau waarop hij/zij presteert. 7. Dyscalculie Dyscalculie is nog niet zo bekend als dyslexie. Sinds 1990 heeft het echter meer aandacht gekregen. Er is nog geen landelijke eenduidigheid omtrent dyscalculie. Dit geeft gelijk de betrekkelijkheid aan van zowel de diagnostiek van dyscalculie als van de afgifte van een dyscalculieverklaring. Toch menen wij op het Vellesan college dat leerlingen met een geldige dyscalculieverklaring aanspraak moeten kunnen maken op bepaalde faciliteiten. Dit om onzekerheid, faalangst, demotivatie etc. aangaande wiskunde, economie en natuurkunde te voorkomen. Dyscalculie komt uit het Grieks en betekent letterlijk niet op de goede manier kunnen berekenen. De definitie van dyscalculie zoals die in de literatuur en in een dyscalulieverklaring gebruikt wordt, staat in het onderstaande kader vermeld. Dyscalculie = een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen met het aanleren en vlot en/of accuraat kunnen toepassen van reken-/wiskundige kennis met didactische resistentie. Bron: Luit (2005) Kenmerken van dyscalculie De leerling: gebruikt de basale rekenmanieren, bijvoorbeeld: de leerling telt heel lang door op de vingers. draait gemakkelijk getallen om. Gehoorde getallen (bijv. 24) worden op papier omgedraaid (42). kent de waarde van getallen niet. Honderdtallen en tientallen zijn voor de leerlingen gelijk. Bij optellen en aftrekken zet de leerling deze niet goed onder elkaar. Dit heeft ook te maken met ruimtelijke oriëntatie. heeft daardoor ook moeite met schatten. is bij het nemen van tussenstappen al snel de draad kwijt. heeft moeite met het hanteren van een volgorde (bijv. meneer Van Dalen Wacht Op Antwoord of bij klokkijken de grote en kleine wijzer). heeft moeite met het interpreteren van codes en patronen. Bijvoorbeeld het muzieknoten schrift, maar ook x / : / + /- / natuurkundige codes. heeft moeite met ruimtelijke oriëntatie (bijv. teamsporten op een groot veld en onderscheid tussen links en rechts en moeite met het plaatsten van getallen in de juiste kolom) 8

9 heeft moeite met het lezen en/of interpreteren van grafieken. Hoe signaleren wij dyscalculie? Van de basisscholen ontvangen wij informatie aangaande de rekenprestaties van de leerling. Op basis van deze gegevens krijgen wij rekenzwakke leerlingen in beeld. Echter, op het Vellesan college wordt geen dyscalculiescreening afgenomen, omdat er landelijk (nog) geen eenduidigheid bestaat ten aanzien van de diagnostiek van dyscalculie en van de afgifte van een dyscalculie-verklaring. Wel accepteren wij een reeds afgegeven dyscalculieverklaring. Daarnaast heeft het Vellesan college begeleidingsuren rekenen, waarbij zowel de leerlingen met dyscalculie als de rekenzwakke leerlingen extra ondersteuning en uitleg krijgen. Dyscalculiepas Leerlingen die met een geldige dyscalculieverklaring bij ons op school binnenkomen krijgen een dyscalculiepas. Op deze pas staan de faciliteiten waarvan de leerling gebruik kan maken en de verantwoordelijkheden die de leerling zelf heeft (zie onder het kopje mogelijke faciliteiten ). De pas voorkomt dat leerlingen continu uitleg moeten geven omtrent hun dyscalculie. De pas is gedurende de hele schoolloopbaan geldig, met uitzondering van het voorlaatste en laatste jaar i.v.m. voorschriften van het ministerie van onderwijs betreffende faciliteiten. Faciliteiten Leerlingen die beschikken over een officiële dyscalculieverklaring (opgesteld door een orthopedagoog) hebben recht op de volgende faciliteiten: leerlingen krijgen extra tijd bij schriftelijke toetsen. overhoringen en proefwerken worden aangeboden in een duidelijke lay-out (regelafstand 1,5) en in een duidelijk lettertype (Arial 12). Vergroting op aanvraag van de leerling indien nodig kunnen leerlingen soms overhoringen en proefwerken mondeling doen om het zelfvertrouwen weer terug te krijgen. De leerling dient deze faciliteit aan te vragen bij de Remedial Teacher. De Remedial Teacher zal in overleg met de vakdocent(en) beoordelen of deze faciliteit geboden kan worden voor de betreffende toets. rekenstrategieën worden eenduidig en consequent toegepast in de verschillende lessen/ vakken. het gebruik van een rekenmachine is toegestaan. toetsen worden ruim op tijd aangekondigd. de docent controleert of eventuele extra instructie ook steeds begrepen wordt. Faciliteiten voor eindexamenkandidaten Op het Centraal Schriftelijk Eindexamen voor dyscalculische leerlingen worden geen faciliteiten geboden worden, omdat het ministerie van onderwijs de dyscalculieverklaring (nog) niet erkend. In het voorlaatste en het laatste eindexamenjaar kan dan ook geen aanspraak gemaakt worden op de dyscalculiepas. 9

10 8. vergroting van de kansen op succes. Succes Een leerling met dyslexie of dyscalculie heeft succes als hij/zij op het niveau kan blijven waar hij/ zij thuishoort. Dit heeft kans van slagen als alle partijen zich aan hun rol houden. De rol van de leerling De leerling is zich bewust dat hij/zij vanwege zijn/ haar handicap zich meer moet inzetten om hetzelfde resultaat te kunnen halen als leerlingen die niet dyslectisch zijn. De leerling is bereid om de handvatten, die aangereikt worden om met dyslexie om te gaan, te gebruiken. Hij/zij zoekt een balans in het maken van huiswerk, zodat andere vakken dan de vreemde talen niet in gevaar komen. Hij/zij houdt zich aan de gemaakte afspraken aangaande verleende faciliteiten. De rol van de docent De docent is op de hoogte van het beleid van de school en houdt zich aan de afspraken die de school heeft gemaakt. Hij/zij is op de hoogte van de problematiek en neemt elk jaar kennis van de nieuwe ontwikkelingen. De docent zorgt voor toetsen met een duidelijke lay-out in een goed lettertype (arial 12). Hij/zij neemt de leerling serieus en staat open voor problemen waar de leerling tegen aanloopt. De rol van de ouders Ouders stimuleren hun zoon/dochter om ondanks zijn/haar dyslexie of dyscalculie op het juiste niveau te presteren. Zij ondersteunen de school in het vastgestelde beleid en brengen de school tijdig op de hoogte wanneer hun zoon/dochter geen aansluiting meer vindt op het niveau waarop hij/zij presteert. Er bestaat de mogelijkheid om deel te nemen aan de klankbordgroep leerlingen met dyslexie en ouders van leerlingen met dyslexie. 10

Inleiding. Dyslexieprotocol

Inleiding. Dyslexieprotocol Inleiding Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat dyslectische leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Technisch College Velsen &

Nadere informatie

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt)

Probleem bij: Komt tot uiting bij: Consequentie: Fonetische uitspraak (= een woord uitspreken zoals het klinkt) DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische)leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De RSG Tromp Meesters. Dyslexie Het woord

Nadere informatie

dyscalculieverklaring gebruikt wordt, staat in het onderstaande kader vermeld.

dyscalculieverklaring gebruikt wordt, staat in het onderstaande kader vermeld. Dyscalculieprotocol Dit dyscalculieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat leerlingen met dyscalculie kunnen verwachten van het dyscalculiebeleid op onze school. Dyscalculie Dyscalculie

Nadere informatie

Figuur 1: definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Figuur 1: definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Van Kinsbergen college te Elburg.

Nadere informatie

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie.

Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. 1. Inleiding Dit protocol beschrijft hoe we op het Vellesan College en de Duin en Kruidbergmavo omgaan met dyslexie. De volgende punten komen aan de orde: Wat is dyslexie? Signaleringsprocedure dyslexie

Nadere informatie

Bijlage 1 - Gebruik van regelkaarten in klas 1, 2 en 3

Bijlage 1 - Gebruik van regelkaarten in klas 1, 2 en 3 Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004

Definitie van dyslexie. Bron: Stichting Dyslexie Nederland, Diagnose van Dyslexie, 2004 DYSLEXIEPROTOCOL Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op De Capellenborg. De locatie Capellenborg

Nadere informatie

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol

ALGEMEEN. Dyslexieprotocol ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet.

De verschillende routes worden hieronder nader omschreven en in een schema uiteengezet. ALGEMEEN Dyslexieprotocol Dit dyslexieprotocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op de Thorbecke Scholengemeenschap,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013

Dyslexieprotocol. Beekdal Lyceum 2012-2013 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 versie november 2012 Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum 2012-2013 Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving leerlingen. Vandaar

Nadere informatie

C. DYSLEXIE Dyslexie kan worden geconstateerd door een externe ter zake deskundige; er is dan een rapport of dyslexieverklaring aanwezig.

C. DYSLEXIE Dyslexie kan worden geconstateerd door een externe ter zake deskundige; er is dan een rapport of dyslexieverklaring aanwezig. FACILITEITEN VOOR LEERLINGEN MET DYSLEXIE of DYSCALCULIE 2017-2018 DOEL Het doel van het SGC is alle leerlingen zo goed mogelijk tot hun recht te laten komen binnen de mogelijkheden en kaders van het St-Gregorius

Nadere informatie

Dyslexieprotocol JenaXL

Dyslexieprotocol JenaXL 1. Dyslexie 1.1 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en / of vlot toepassen van het lezen en / of spellen

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College

Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Het dyslexiebeleid van de Stichting Markland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen

Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen Protocol dyscalculie en ernstige rekenproblemen Dit protocol heeft als doel richtlijnen te geven voor de begeleiding van leerlingen met dyscalculie en ernstige rekenproblemen op Thorbecke vmbo-pro. Het

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum

Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexieprotocol Veurs Lyceum Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat aanleren en/of het vlot toepassen (automatiseren) van het lezen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Pallas Athene College

Dyslexieprotocol Pallas Athene College Dyslexieprotocol Pallas Athene College 1. Inleiding Doel en uitgangspunten Het Pallas Athene College wil alle leerlingen met dyslexie die ondersteuning en begeleiding bieden die zij nodig hebben om de

Nadere informatie

Dyslexie op het Augustinianum

Dyslexie op het Augustinianum Dyslexie op het Augustinianum Wat is dyslexie? Dyslexie is een complex probleem op neurologische basis met als gevolg specifieke taalverwerkingsproblemen die zich vooral uiten in problemen met lezen en/of

Nadere informatie

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan

Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE IJsselcollege, locatie Alkenlaan Informatie over DYSLEXIE EN DYSCALCULIE In dit overzicht staat informatie over twee veelvoorkomende leerproblemen: dyslexie en dyscalculie. Daarbij gaan we in op de volgende vragen. 1. Wat is het? 2. Hoe

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College. oktober 2012 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College oktober 2012 1 Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Inleiding Sinds een aantal jaren voert het Gerrit Rietveld College een beleid op het gebied van dyslexie.

Nadere informatie

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop

samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop DYSLEXIEBELEID op het STRABRECHT COLLEGE samenvatting november 2012 Strabrecht College, Geldrop 2012 De visie van het Strabrecht College Goede dyslexiebegeleiding is vooral een attitudekwestie Het Strabrecht

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2014-2015 Beekdal Lyceum Datum: 14-11-2014 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn: Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager

DYSLEXIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager DYSLEXIEPROTOCOL Beekdal Lyceum 2017 2018 Datum: 26-09-2017 Auteur: Martin Jager Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Signalering en diagnose 4 2. Signalering en diagnose 4 3. Dyslexieverklaring 4 4. Faciliteiten

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2015-2016 Beekdal Lyceum Datum: augustus 2015 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

OSB PROTOCOL DYSLEXIE

OSB PROTOCOL DYSLEXIE OSB PROTOCOL DYSLEXIE Amsterdam, 25 februari 2016 Vastgesteld door de schoolleiding Open Schoolgemeenschap Bijlmer 1 INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie? De OSB & de begeleiding van leerlingen met dyslexie Wederzijdse

Nadere informatie

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Michaël college

Dyslexieprotocol Michaël college Dyslexieprotocol Michaël college 2016-2017 Doelstelling Doel van dit protocol is de leerlingen, ouders en docenten te informeren over de vastgelegde procedures en afspraken met betrekking tot dyslexie

Nadere informatie

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van

Nadere informatie

Dyslexiebeleid 2014-2015

Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexiebeleid 2014-2015 Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg

Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexieprotocol Zwin College Oostburg Dyslexie is een leerstoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!)

DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) DYSLEXIEPROTOCOL (wordt op dit moment geupdate!) Dyslexie wordt gedefinieerd als "een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum

Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Dyslexieprotocol 2016-2017 Beekdal Lyceum Datum: 26-05-2016 Auteur: Martin Jager Portefeuille: Caroline Herbermann Inleiding Het Beekdal Lyceum zet in op het zo optimaal mogelijk maken van de leeromgeving

Nadere informatie

Handboek Dyslexie 2015-2016

Handboek Dyslexie 2015-2016 Handboek Dyslexie 2015-2016 INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 3 3. FACILITEITEN DYSLECTISCHE LEERLINGEN... 4 4. EINDEXAMEN... 5 BIJLAGE

Nadere informatie

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen

toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen toelichting voor leerlingen en ouders / verzorgers dyslexie dyscalculie andere beperkingen September 2012 Inleiding In deze toelichting, die wordt uitgereikt tegelijk met de groene kaart, wordt uitgelegd

Nadere informatie

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN

INFOR. Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN INFOR Dyslexieprotocol INFORMATIE OVER ONS DYSLEXIEBELEID VOOR DOCENTEN, OUDERS EN LEERLINGEN 1 Inhoudsopgave Inleiding.. 2 Uitgangspunten.....3 Compenserende en dispenserende maatregelen 4 Dyslexiepas

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

Zorgbeleid RML 2014 1

Zorgbeleid RML 2014 1 Dyslexie Voor dyslectische leerlingen worden de uitgangspunten uit het Protocol Dyslexie Voortgezet Onderwijs (KPC groep 2013) zoveel mogelijk nagestreefd. De reguliere exameneisen op het gebied van spelling,

Nadere informatie

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016

Dyslexiebeleid. Scholengemeenschap Sint Ursula. Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen. Schooljaar 2015-2016 Dyslexiebeleid Scholengemeenschap Sint Ursula Locatie Heythuysen Tienderweg 101 6093 EN Heythuysen Schooljaar 2015-2016 In het kader van passend onderwijs streeft Scholengemeenschap Sint Ursula voor elke

Nadere informatie

Protocol dyslexie. De Rietlanden

Protocol dyslexie. De Rietlanden Protocol dyslexie De Rietlanden september 2014 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v

Dyslexiebeleid Roelof van Echten College m/h/v Inhoudsopgave Inleiding 1. Dyslexie 1.1 Definitie 1.2 Kenmerken dyslectische leerlingen 2. Dyslexiebeleid 2.1 Signalering en begeleiding 2.2 Faciliteiten 2.3 Ontheffing tweede moderne vreemde taal atheneum

Nadere informatie

DYSCALCULIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager

DYSCALCULIEPROTOCOL. Beekdal Lyceum Datum: Auteur: Martin Jager DYSCALCULIEPROTOCOL Beekdal Lyceum 2017 2018 Datum: 26-09-2017 Auteur: Martin Jager Inhoudsopgave 1. Signalering en diagnose 3 2. Dyscalculieverklaring 4 3. Mogelijke faciliteiten 4 4. Examen 5 5. Communicatie

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012

Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Protocol Dyslexie Nehalennia versie 09012012 Afspraken en aanbevelingen ten behoeve van dyslectische leerlingen Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach.

Dyslexieprotocol. Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach. Dyslexieprotocol Dit protocol heeft als doel meer duidelijkheid te scheppen over wat (dyslectische) leerlingen kunnen verwachten van het dyslexiebeleid op het Wolfert Lyceum. Het Wolfert Lyceum wil een

Nadere informatie

Handelingsplan. Dyscalculie

Handelingsplan. Dyscalculie Handelingsplan Dyscalculie Datum van invullen: Omschrijving van dit plan: Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de basisvaardigheden van het

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein

Dyslexieprotocol. Cals College IJsselstein Dyslexieprotocol Cals College IJsselstein Juli 2015 Inhoud Dyslexieprotocol Inhoudsopgave 1 1. Inleiding 2 2. Wat is dyslexie? 2 3. Dyslexieverklaring 2 4. Compensatiekaart dyslexiekaart 3 5. Informatie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de

Dyslexieprotocol. 1 Wie in het BIG-register staat ingeschreven, valt onder het in de wet BIG geregelde tuchtrecht. De Wet op de Dyslexieprotocol Een dyslectische leerling is een leerling bij wie officieel dyslexie is vastgesteld. Er is voor hem/haar een rapport gemaakt waarin door een erkend deskundige (een psycholoog of orthopedagoog

Nadere informatie

DYSLEXIEPROTOCOL Bonaventuracollege Mariënpoelstraat

DYSLEXIEPROTOCOL Bonaventuracollege Mariënpoelstraat DYSLEXIEPROTOCOL Bonaventuracollege Mariënpoelstraat Onderstaande afspraken zijn van toepassing gedurende de onderbouwperiode, de leerjaren 1, 2 en 3 van havo en vwo. Leerlingen die een officiële dyslexieverklaring

Nadere informatie

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie?

PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE. Wat is dyslexie? PROTOCOL DYSLEXIE OP HET KAJ MUNK COLLEGE Wat is dyslexie? Een definitie: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen

Nadere informatie

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V.

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef)

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) We spreken van dyslexie als er sprake is van een ontwikkelingsstoornis als gevolg waarvan bij een kind sprake is van een niet, onvolledig of zeer

Nadere informatie

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College

Beleidsnotitie Dyslexie. Driestar College Beleidsnotitie Dyslexie Driestar College Gouda, oktober 2014 Inhoudsopgave 1 Visie... 3 2 Algemene afspraken... 5 3 Nederlands... 6 4 Engels... 6 5 Frans... 7 6 Duits... 7 7 Slot... Fout! Bladwijzer niet

Nadere informatie

S L O E T S W E G H M H E N G E L O

S L O E T S W E G H M H E N G E L O DYSLEXIEBELEID S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O Inhoud INLEIDING... 3 FACILITEITEN... 4 1.Extra tijd... 4 2. Aangepaste normering spelling bij Nederlands en de Moderne Vreemde talen 4

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Poort

Dyslexieprotocol Poort Dyslexieprotocol Poort Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 15 2. Voorwoord... blz 16 3. Wat is dyslexie?.... blz 17 4. Dyslexieverklaring..... blz 17 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz 18 4.2

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College

Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College Protocol Dyslexie Pieter Nieuwland College Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen op

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede

Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen. Bonhoeffer College, Enschede Dyslexieprotocol compenserende en dispenserende maatregelen Bonhoeffer College, Enschede 1.Algemene faciliteiten: Alle leerlingen met een officiële dyslexieverklaring hebben recht op de onderstaande faciliteiten.

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen of spellen

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2015-2016 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

BEGELEIDING LEERLINGEN DYSCALCULIE EN ERNSTIGE REKENPROBLEMEN

BEGELEIDING LEERLINGEN DYSCALCULIE EN ERNSTIGE REKENPROBLEMEN BEGELEIDING LEERLINGEN DYSCALCULIE EN ERNSTIGE REKENPROBLEMEN Begeleiding van leerlingen met ernstige rekenproblemen en/of dyscalculie Definitie van dyscalculie Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016

Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Dyslexieprotocol Passend Voortgezet Onderwijs Walcheren (PVOW) januari 2016 Definitie Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz 1 2. Voorwoord... blz 2 3. Wat is dyslexie?.... blz 3 4. Dyslexieverklaring..... blz 3 4.1 aanmelden met dyslexieverklaring.. blz

Nadere informatie

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs?

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Augustus 2014 Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2017-2018 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO?

Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Welke wettelijke regelingen zijn er voor leerlingen met dyslexie in het VO? Binnen het voortgezet onderwijs zijn er voor leerlingen die niet in staat zijn het volledige onderwijsprogramma te volgen, mogelijkheden

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014)

Dyslexieprotocol. Mollerlyceum. (Laatste bijstelling: 11 december 2014) ! Dyslexieprotocol Mollerlyceum (Laatste bijstelling: 11 december 2014)! Inleiding Albert Einstein, Leonardo da Vinci, Walt Disney en zo kun je nog wel even doorgaan: de dyslect is in goed gezelschap!

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

1. Wat is dyslexie? Hoe wordt dyslexie vastgesteld? Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling Wat kan de school doen?

1. Wat is dyslexie? Hoe wordt dyslexie vastgesteld? Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling Wat kan de school doen? Inhoud 1. Wat is dyslexie? 2 2. Hoe wordt dyslexie vastgesteld? 3 3. Wat zijn de mogelijke gevolgen voor de leerling 3 4. Wat kan de school doen? 4 5. Wat doen de docenten? 5 6. Wat doet de leerling? 6

Nadere informatie

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium

2012-2013. Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium 2012-2013 Dyslexieprotocol Trinitas Gymnasium Drs. M. Compagner (teammanager zorg) Drs. D. van der Meijden (orthopedagoog) Trinitas Gymnasium Schooljaar 2012-2013 Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave... blz

Nadere informatie

Handelingsplan. Dyslexie

Handelingsplan. Dyslexie Handelingsplan Dyslexie Screening op dyslexie: A. - officiële dyslexieverklaring reeds bij aanmelding aanwezig? Afhankelijk van wens ouders wordt de leerling wel/niet begeleid door dhr. Stelwagen. De leerling

Nadere informatie

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar

Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar Protocol Dyslexie Gerrit Rietveld College Schooljaar 2016-2017 Inleiding Het Gerrit Rietveld College voert beleid op het gebied van dyslexie. Dit houdt in dat er naar gestreefd wordt om dyslexie zo vroeg

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van het Ludger College

Dyslexiebeleid van het Ludger College Dyslexiebeleid van het Ludger College Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wat is dyslexie? 1.2 Kenmerken van dyslexie 2 2 De procedure 4 2.1 Ouderavond 2.2 Een vermoeden van dyslexie 2.3 De screening 2.4 De

Nadere informatie

Dyslexiebeleid 2013 2014

Dyslexiebeleid 2013 2014 Dyslexiebeleid 2013 2014 Dyslexie wordt gedefinieerd als een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen en/of spellen

Nadere informatie

Dyslexie. op het. : Isendoorn College

Dyslexie. op het. : Isendoorn College Dyslexie op het Isendoorn College Naam school Locatie Contactpersonen : Isendoorn College : Warnsveld : Maartje Robers (dyslexiecoördinator) Myrèse Salentijn (zorgcoördinator) September 2015 Inleiding

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS Inhoudsopgave 1 Visie en doelstelling p. 3 2 Doelgroep p. 4 3 Procedure screening dyslexie p. 4 4 Praktische ondersteuning p. 5 5 Arrangementen p. 7 Bijlage 1: Dyslexiekaart

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject op het Cambium. 3. De dyslexieverklaring. 4. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: Dispenserende maatregelen.

Nadere informatie

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen?

Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Hoe begeleiden wij op de Stichtse Vrije School dyslectische leerlingen? Een veel voorkomende vraag van ouders bij het zoeken naar een geschikte vorm van voortgezet onderwijs, betreft de begeleiding van

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7.

Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim. 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Dyslexiebeleid Rijnlands Lyceum Sassenheim 1. Visie 2. Signalering 3. Begeleiding 4. Organisatie 5. Evaluatie 6. Sterkte-Zwakte analyse 7. Doelen 1. Visie op begeleiding van leerlingen met dyslexie Het

Nadere informatie

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT.

UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. UITTREKSEL DYSLEXIEPROTOCOL 2015-2016, VESTIGING KAGERSTRAAT. Het protocol bevat afspraken m.b.t. leerlingen met dyslexie en is onderdeel van het zorgplan. Doelgroep Dispenserende en compenserende maatregelen

Nadere informatie

Handboek DYSLEXIE

Handboek DYSLEXIE Handboek DYSLEXIE 2016-2017 Handboek Leerlingbegeleiding onderdeel Dyslexie 2016-2017 LC INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING... 3 2. BELEID EN WERKWIJZE VESPUCCI COLLEGE... 4 3. FACILITEITEN

Nadere informatie

Het Odulphuslyceum gebruikt voor dit Protocol de volgende definitie van dyscalculie (Ruijssenaars et al. 2004)

Het Odulphuslyceum gebruikt voor dit Protocol de volgende definitie van dyscalculie (Ruijssenaars et al. 2004) Dyscalculieprotocol Odulphuslyceum I Wat is dyscalculie? Het Odulphuslyceum gebruikt voor dit Protocol de volgende definitie van dyscalculie (Ruijssenaars et al. 2004) Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo

Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Kader dyslexie Clusius College vmbo en mbo Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16 januari 2017 Inleiding In dit kader dyslexie is beschreven op basis van welke uitgangspunten er binnen het Clusius

Nadere informatie

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher

Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013. A. Verhulst Remedial Teacher Protocol dyslexie Vechtstede College 1-5-2013 A. Verhulst Remedial Teacher INHOUDSOPGAVE Wat is dyslexie 3 Begeleiding van leerlingen met dyslexie 3 Faciliteiten voor leerlingen met dyslexie 4 Afspraken

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Januari Informatie, afspraken en tips voor leerlingen, ouders en docenten

Dyslexieprotocol. Januari Informatie, afspraken en tips voor leerlingen, ouders en docenten Informatie, afspraken en tips voor leerlingen, ouders en docenten Door: Carla Boonstra, remedial teacher Wilma Kreeft, orthopedagoog/leerondersteuner Yvonne Roes, orthopedagoog/leerondersteuner Laatste

Nadere informatie

S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O

S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O DYSLEXIEBELEID S L O E T S W E G 1 5 3 7 5 5 6 H M H E N G E L O Inhoud Inhoud Inleiding... 3 Faciliteiten... 4 1.Extra tijd... 4 2. Aangepaste normering spelling bij Nederlands en de Moderne Vreemde talen

Nadere informatie

Kader dyslexie Clusius College

Kader dyslexie Clusius College Kader dyslexie Clusius College Vastgesteld door de Directieraad Datum: 16-06-2014 Inleiding Het Clusius College heeft te maken met een grote groep leerlingen die op het gebied van taal problemen heeft,

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie, (lezen) en/ of schriftbeeldvorming (spellen).

Nadere informatie

De meest gestelde vragen over dyslexie en het dyslexieprotocol van OSG Sevenwolden

De meest gestelde vragen over dyslexie en het dyslexieprotocol van OSG Sevenwolden Buitenbaan Compagnie Vakcollege Joure Grou Kingcollege Fedde Schurer Havo Fedde Schurer VWO De meest gestelde vragen over dyslexie en het dyslexieprotocol van OSG Sevenwolden Dyslexieverklaring, -onderzoek

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, mei 2014 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,

Nadere informatie

Handboek DYSLEXIE en DYSCALCULIE

Handboek DYSLEXIE en DYSCALCULIE Handboek DYSLEXIE en DYSCALCULIE 2017-2018 Handboek Leerlingbegeleiding onderdeel Dyslexie en Dyscalculie 2017-2018 LC INHOUD INHOUD... 2 1. KORTE OMSCHRIJVING EN TOELICHTING DYSLEXIE... 3 2. KORTE OMSCHRIJVING

Nadere informatie

Protocol ernstige rekenhulpvragen en/ of dyscalculie

Protocol ernstige rekenhulpvragen en/ of dyscalculie Protocol ernstige rekenhulpvragen en/ of dyscalculie Inleiding Dit beleid is geschreven vanuit de visie van t Speel-Kwartier. Dit beleid ondersteunt ons bij het bereiken van ons onderwijskundig doel; Kinderen

Nadere informatie

Titus Brandsmalyceum Oss Molenstraat GD Oss tel Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol september 2017 pagina 1 van 12

Titus Brandsmalyceum Oss Molenstraat GD Oss tel Dyslexieprotocol Dyslexieprotocol september 2017 pagina 1 van 12 Titus Brandsmalyceum Oss Molenstraat 30 5341 GD Oss tel. 0412-224180 Dyslexieprotocol 2017-2018 Dyslexieprotocol september 2017 pagina 1 van 12 Inhoud: Inleiding augustus 2017 1. Wat is dyslexie? 2. Diagnosetraject

Nadere informatie

@ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK. Februari 2014

@ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK. Februari 2014 @ DYSLEXIEBELEID KALSBEEK COLLEGE LOCATIE SCHILDERSPARK Februari 2014 INHOUDSOPGAVE INLEIDING 1 1. LEERLINGEN DIE AL OP DE BASISSCHOOL ZIJN GETEST OP DYSLEXIE 2 1.1 Geldige dyslexieverklaring en geldig

Nadere informatie

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste

Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Dyslexiebeleid De Nieuwe Veste Coevorden, juni 2016 Wat is dyslexie? De Nederlands definitie voor dyslexie is: "Een hardnekkig probleem met het aanleren en het accuraat en/of vlot toepassen van het lezen

Nadere informatie

dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan.

dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan. abcdefghijklmnopqrstuvwxyz dyslectisch? Op het Wim Gertenbach College kijken we naar wat een kind wél kan. Theoretische leerweg en onderbouw HAVOmavo en onderbouw havo extra cijferlijst waarbij we rekening

Nadere informatie