Instructie: Landenspel

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Instructie: Landenspel"

Transcriptie

1 Instructie: Landenspel Korte omschrijving werkvorm In deze werkvorm ervaren leerlingen dat een democratische rechtsstaat niet vanzelfsprekend is. Groepjes leerlingen vormen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje krijgt een aantal onderwerpen voorgelegd. De leerlingen bedenken vervolgens welke beslissing de regering van een bepaald land zou nemen. Als de beslissingen door een groepje zijn gepresenteerd, worden de antwoorden besproken en de belangrijkste verschillen tussen de landen (politieke systemen) uitgelegd. Leerdoel Leerlingen weten dat burgers in een democratische rechtsstaat grondrechten hebben en beschermd worden tegen de macht van de overheid. Ze weten dat een democratische rechtsstaat niet vanzelfsprekend is. Duur minuten Benodigdheden Per groepje een eigen opdracht en de bijbehorende omschrijving. Ieder groepje krijgt een land toegewezen: Saoedi-Arabië, Noord-Korea, Rusland, Nederland, VS of Zwitserland. Handleiding 1. Verdeel de leerlingen over zes groepjes. Geef ieder groepje een eigen opdracht. De leerlingen vormen de regering van één van de volgende landen: Saoedi-Arabië, Noord- Korea, Rusland, Nederland, VS of Zwitserland. 2. Geef elk groepje ongeveer een kwartier de tijd om de opdracht te maken. Het is de bedoeling dat ieder groepje de antwoorden uitwerkt, zodat de resultaten gepresenteerd kunnen worden. 3. Laat de groepjes kort hun bevindingen presenteren. Bespreek de antwoorden na.

2 Achtergrondinformatie U kunt eventueel de volgende informatie gebruiken om extra uitleg te geven aan de leerlingen. In een democratie is het volk de baas, terwijl in een dictatuur één persoon (of meerdere personen) alle macht heeft zonder dat deze gekozen is door het volk. Grondrechten geven het volk de vrijheid om te leven en mee te doen in de samenleving en aan de politiek, zonder dat de overheid zich ermee bemoeit. Deze grondrechten hebben we op meerdere plaatsen vastgelegd. Speciaal voor de Nederlandse burgers hebben we de Nederlandse Grondwet, daarin staat een aantal klassieke grondrechten beschreven, o.a.: - Iedereen is voor de wet gelijk - Vrijheid van godsdienst - Vrijheid van drukpers - Recht op vereniging en vergadering - Vrijheid van meningsuiting - Recht op eigendom Daarnaast staan er ook belangrijke rechten in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens en nog een aantal Europese en internationale verdragen die ook voor ons in Nederland gelden. Benodigd materiaal: U heeft zes werkbladen nodig die te vinden zijn op de volgende zes pagina s.

3 Opdracht Saoedi-Arabië Jullie zijn de regering van Saoedi-Arabië. In het land moeten vijf beslissingen worden genomen. Schrijf op welke beslissingen (waarschijnlijk) genomen worden en leg uit waarom jullie als regering in dit land deze beslissingen zouden nemen. Situaties: 1. De regering denkt erover een dam aan te leggen waardoor een stuwmeer zal ontstaan. Op die manier kan elektriciteit voor het hele land worden opgewekt. Nadeel is wel dat er mensen zullen moeten verhuizen. 2. Er is een krant die zeer kritisch schrijft over het werk van de regering. 3. Er is een kleine minderheid in het land die een andere levensbeschouwing heeft dan de meerderheid. Deze groep eist het recht om eigen scholen op te richten. 4. Iemand beledigt het staatshoofd. De regering vindt dat niet goed. 5. Een organisatie die zich inzet voor de rechten van homo s wil een demonstratie houden in het centrum van de hoofdstad. Als regering van Saoedi-Arabië zullen wij als volgt op deze situaties reageren:

4 Beschrijving Saoedi-Arabië Regeringsvorm Saoedi-Arabië is een koninkrijk. Koning Abdullah werd na zijn overlijden in 2015 opgevolgd door zijn halfbroer Salman. De koning is zowel staatshoofd als minister-president. Hij regeert via de ministerraad, waarvan de belangrijkste posten worden bekleed door leden uit de Koninklijke familie. De basiswet is gebaseerd op de Koran en sharia (islamitische wet). De islam heeft een allesbepalende rol in het dagelijks leven. Inspraak Het volk heeft geen inspraak. In 1993 heeft de toenmalige koning wel een parlement ingesteld, de raad van advies. De Koning benoemt alle leden zelf. Dit parlement heeft de bevoegdheid om wetsvoorstellen te doen. De Koning mag elk wetsvoorstel blokkeren. Rechten en vrijheden De vrijheid van meningsuiting is erg beperkt. Politieke partijen en oppositiegroepen zijn verboden. Strafrecht Ieder jaar worden honderden mensen gearresteerd op verdenking van terrorisme. Vaak is er sprake van een oneerlijk proces achter gesloten deuren. Marteling en mishandeling van gevangenen komt veel voor. Ook de doodstraf wordt op grote schaal uitgevoerd. Ieder jaar worden tientallen mensen geëxecuteerd, onder wie ook minderjarigen. Minderheden De minderheidsgroep van sji itische moslims worden gediscrimineerd vanwege hun geloofsovertuiging. Ook vrouwen worden gediscrimineerd. Ze mogen bijvoorbeeld niet autorijden en niet zonder begeleiding de straat op. Hervormingen Sinds het aantreden van de vorige koning Abdullah in 2005 wordt er veel gesproken over democratisering. De regering wil hervormingen, maar er is verschil van mening over het tempo waarin deze doorgevoerd zouden moeten worden. De laatste twee jaar zijn er wel voor de eerste keer gemeenteraadsverkiezingen gehouden.

5 Opdracht Noord-Korea Jullie zijn de regering van Noord-Korea. In het land moeten vijf beslissingen worden genomen. Schrijf op welke beslissingen (waarschijnlijk) genomen worden en leg uit waarom jullie als regering in dit land deze beslissingen zouden nemen. Situaties: 1. De regering denkt erover een dam aan te leggen waardoor een stuwmeer zal ontstaan. Op die manier kan elektriciteit voor het hele land worden opgewekt. Nadeel is wel dat er mensen zullen moeten verhuizen. 2. Er is een krant die zeer kritisch schrijft over het werk van de regering. 3. Er is een kleine minderheid in het land die een andere levensbeschouwing heeft dan de meerderheid. Deze groep eist het recht om eigen scholen op te richten. 4. Iemand beledigt het staatshoofd. De regering vindt dat niet goed. 5. Een organisatie die zich inzet voor de rechten van homo s wil een demonstratie houden in het centrum van de hoofdstad. Als regering van Noord-Korea zullen wij als volgt op deze situaties reageren:

6 Beschrijving Noord-Korea Regeringsvorm Noord-Korea is een communistische staat en een dictatuur. De macht ligt bij de regering (Nationale Defensie Commissie) onder leiding van Kim Jong-un: een jonge leider van bijna 30 jaar. Hij is ook opperbevelhebber van het leger. De vorige leider, Kim Jong-il, was de vader van Kim Jong-un en is in december 2011 overleden. De opa van Kim Jong-un (Kim Il-sung) is al in 1994 overleden, maar is wel tot Eeuwige leider uitgeroepen in Officieel wordt het land dus nog door Kim Il-sung bestuurd. Noord-Korea is hiermee het enige land met een overleden staatshoofd in functie. De leden van de Kim-dynastie worden door het hele land vereerd. Inspraak Elke vijf jaar worden er verkiezingen gehouden voor het parlement. Bij deze verkiezingen gaan altijd alle stemmen naar de Korean Workers Party (KWP), waarin Kim Jong-un ook een belangrijke functie bekleedt. Rechten en vrijheden Er is in Noord-Korea geen godsdienstvrijheid. Tegenstanders van het regime worden vervolgd en naar concentratiekampen verbannen. Burgers mogen niet vrij rondreizen in het land. Toeristen zijn verplicht de gehele reis twee officiële gidsen bij zich te hebben. Er is geen vrijheid van meningsuiting. Strafrecht Rechters in Noord-Korea zijn niet onafhankelijk. In gevangenissen komt regelmatig marteling voor. Soms verdwijnen er mensen, maar de regering ontkent dit. Onafhankelijke mensenrechtenwaarnemers worden niet toegelaten tot het land. Minderheden Er zijn bijna geen minderheden in Noord-Korea. Zij moeten zich gedragen zoals de regering wil. Hervorming Er zijn geen plannen voor veranderingen in het politieke systeem van Noord-Korea, maar het is even afwachten of er nu veranderingen komen onder Kim Jong-un.

7 Opdracht Rusland Jullie zijn de regering van Rusland. In dit land moeten vijf beslissingen worden genomen. Schrijf op welke beslissingen (waarschijnlijk) genomen worden en leg uit waarom jullie als regering in dit land deze beslissingen zouden nemen. Situaties: 1. De regering denkt erover een dam aan te leggen waardoor een stuwmeer zal ontstaan. Op die manier kan elektriciteit voor het hele land worden opgewekt. Nadeel is wel dat er mensen zullen moeten verhuizen. 2. Er is een krant die zeer kritisch schrijft over het werk van de regering. 3. Er is een kleine minderheid in het land die een andere levensbeschouwing heeft dan de meerderheid. Deze groep eist het recht om eigen scholen op te richten. 4. Iemand beledigt het staatshoofd. De regering vindt dat niet goed. 5. Een organisatie die zich inzet voor de rechten van homo s wil een demonstratie houden in het centrum van de hoofdstad. Als regering van Rusland zullen wij als volgt op deze situaties reageren:

8 Beschrijving Rusland Regeringsvorm Rusland is sinds de jaren negentig een democratie. Het land kent nu een gekozen president, vrije parlementsverkiezingen en een meerpartijenstelsel. De president is het staatshoofd. Hij benoemt de premier en kan leden van de regering ontslaan. Dit gebeurt zeer regelmatig. De huidige president is Vladimir Poetin. De president kan ook zonder het parlement nieuwe wetgeving invoeren. Inspraak De president wordt via algemene verkiezingen gekozen en mag twee termijnen van vier jaar aanblijven. Bij de presidentsverkiezingen van 2008 werd een aantal presidentskandidaten van de oppositie niet toegelaten. Bij de presidentsverkiezingen in 2012 behaalde Poetin in de Kaukasusregio 99,76% van de stemmen. De stemming was volgens de oppositie niet eerlijk verlopen. Het parlement van Rusland wordt via algemene verkiezingen elke vier jaar gekozen. Rechten en vrijheden Officieel is er persvrijheid en vrijheid van meningsuiting in Rusland. In de praktijk worden journalisten, advocaten en mensenrechtenstrijders die kritisch zijn op de overheid bedreigd en soms zelfs gedood. In augustus 2012 werden drie leden van de band Pussy Riot veroordeeld tot twee jaar strafkamp, omdat zij in een kerkgebouw geprotesteerd hadden tegen Poetin. Dit lokte internationaal protest uit. Strafrecht Vaak zijn er geen eerlijke processen. Naar sommige misdaden wordt door de overheid geen onderzoek ingesteld. De omstandigheden in de gevangenis zijn slecht. Minderheden Het aantal mishandelingen van buitenlanders, joden en andere minderheden in Rusland is de laatste tijd toegenomen. De meeste slachtoffers zijn gastarbeiders uit buurlanden.

9 Opdracht Nederland Jullie zijn de regering van Nederland. In dit land moeten vijf beslissingen worden genomen. Schrijf op welke beslissingen (waarschijnlijk) genomen worden en leg uit waarom jullie als regering in dit land deze beslissingen zouden nemen. Situaties: 1. De regering denkt erover een dam aan te leggen waardoor een stuwmeer zal ontstaan. Op die manier kan elektriciteit voor het hele land worden opgewekt. Nadeel is wel dat er mensen zullen moeten verhuizen. 2. Er is een krant die zeer kritisch schrijft over het werk van de regering. 3. Er is een kleine minderheid in het land die een andere levensbeschouwing heeft dan de meerderheid. Deze groep eist het recht om eigen scholen op te richten. 4. Iemand beledigt het staatshoofd. De regering vindt dat niet goed. 5. Een organisatie die zich inzet voor de rechten van homo s wil een demonstratie houden in het centrum van de hoofdstad. Als regering van Nederland zullen wij als volgt op deze situaties reageren:

10 Beschrijving Nederland Regeringsvorm Nederland heeft een koningshuis en een parlementaire democratie. Het staatshoofd is sinds 2013 koning Willem-Alexander. De Koning is gebonden aan de Grondwet. De invloed van de Koning is beperkt. De voorzitter van de ministerraad is de minister-president. De hoogste macht in Nederland is het parlement: de Eerste en Tweede Kamer. Inspraak De Tweede Kamer wordt eens in de vier jaar gekozen door middel van algemeen kiesrecht. De Eerste Kamer wordt eens in de vier jaar door de leden van Provinciale Staten gekozen. Er zijn veel partijen. Geen van deze partijen heeft de meerderheid. Daarom moeten de verschillende partijen altijd samenwerken om een regering te vormen en besluiten te kunnen nemen. Soms wordt er in Nederland landelijk of in een gemeente een referendum (volksstemming) gehouden om de burgers te vragen wat ze vinden van een onderwerp. Rechten en vrijheden Er is in Nederland sprake van vrijheid van meningsuiting. Er is persvrijheid en er mag vrij worden gedemonstreerd. Strafrecht In Nederland zijn de rechters onafhankelijk. De overheid heeft geen invloed op de uitslag van een rechtszaak. Er is wel bezorgdheid over versnelde asielprocedures. Minderheden Nederland is een pluriforme samenleving. Minderheden hebben veel rechten in Nederland. Zo mogen de Friezen hun eigen taal spreken. Sommigen vinden dat moslims niet hun eigen scholen zouden mogen oprichten.

11 Opdracht Verenigde Staten Jullie zijn de regering van de Verenigde Staten. In dit land moeten vijf beslissingen worden genomen. Schrijf op welke beslissingen (waarschijnlijk) genomen worden en leg uit waarom jullie als regering in dit land deze beslissingen zouden nemen. Situaties: 1. De regering denkt erover een dam aan te leggen waardoor een stuwmeer zal ontstaan. Op die manier kan elektriciteit voor het hele land worden opgewekt. Nadeel is wel dat er mensen zullen moeten verhuizen. 2. Er is een krant die zeer kritisch schrijft over het werk van de regering. 3. Er is een kleine minderheid in het land die een andere levensbeschouwing heeft dan de meerderheid. Deze groep eist het recht om eigen scholen op te richten. 4. Iemand beledigt het staatshoofd. De regering vindt dat niet goed. 5. Een organisatie die zich inzet voor de rechten van homo s wil een demonstratie houden in het centrum van de hoofdstad. Als regering van de Verenigde Staten zullen wij als volgt op deze situaties reageren:

12 Beschrijving De Verenigde Staten Regeringsvorm De Verenigde Staten van Amerika zijn een op de grondwet gebaseerde republiek. Het land is verdeeld in 50 staten die veel eigen rechten hebben. De President van de VS is de belangrijkste man van het land. Deze wordt bijgestaan door een vicepresident. Inspraak Elke vier jaar worden er presidentsverkiezingen gehouden. De president van de Verenigde Staten wordt niet direct gekozen, maar door getrapte verkiezingen. Elke staat kiest een aantal kiesmannen. Deze kiezen vervolgens wie er president mag worden. Het parlement bestaat uit de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Er zijn twee grote partijen, waarvan één partij de meerderheid haalt bij verkiezingen. Rechten en vrijheden De Verenigde Staten kennen een grote mate van vrijheid van meningsuiting. Toch staat het land pas op de 22ste plaats als het gaat om persvrijheid. Vooral de oorlog tegen het terrorisme heeft gezorgd voor verscherpt toezicht door de overheid. Strafrecht In de VS kennen ze juryrechtspraak. Iedere burger kan worden opgeroepen om in de jury plaats te nemen. Uiteindelijk heeft de jury het laatste woord. Elke staat heeft zijn eigen strafrecht. In sommige staten kent men nog steeds de doodstraf. Minderheden In januari 2015 zaten er nog 122 gedetineerden in het detentiecentrum Guantánamo Bay, ondanks de belofte van de nieuwe regering om deze gevangenis op Cuba per 22 januari 2010 te sluiten. Maximaal zaten er 650 gevangenen vast. De regering heeft in kaart gebracht welke gedetineerden in aanmerking komen voor vervolging of vrijlating en overdracht aan andere landen.

13 Opdracht Zwitserland Jullie zijn de regering van Zwitserland. In dit land moeten vijf beslissingen worden genomen. Schrijf op welke beslissingen (waarschijnlijk) genomen worden en leg uit waarom jullie als regering in dit land deze beslissingen zouden nemen. Situaties: 1. De regering denkt erover een dam aan te leggen waardoor een stuwmeer zal ontstaan. Op die manier kan elektriciteit voor het hele land worden opgewekt. Nadeel is wel dat er mensen zullen moeten verhuizen. 2. Er is een krant die zeer kritisch schrijft over het werk van de regering. 3. Er is een kleine minderheid in het land die een andere levensbeschouwing heeft dan de meerderheid. Deze groep eist het recht om eigen scholen op te richten. 4. Iemand beledigt het staatshoofd. De regering vindt dat niet goed. 5. Een organisatie die zich inzet voor de rechten van homo s wil een demonstratie houden in het centrum van de hoofdstad. Als regering van Zwitserland zullen wij als volgt op deze situaties reageren:

14 Beschrijving Zwitserland Regeringsvorm Zwitserland is een democratische staat. Het land is verdeeld in verschillende kantons (regio s). De meeste zaken worden beslist in deze kantons. In Zwitserland moeten partijen samenwerken om een meerderheid te halen. Er is geen vast staatshoofd. Elk jaar heeft een ander lid van de regering de functie van staatshoofd. Alle grote partijen zitten standaard in de regering. Inspraak Het Zwitserse volk kan over wetten en besluiten een referendum (volksstemming) aanvragen. Een referendum is zelfs verplicht bij grondwetswijzigingen. Volksstemmingen worden ook veel gehouden. Ook hebben burgers het recht van initiatief, ze mogen een verzoek indienen om de (grond)wet te wijzigen. Pas in 1971 kregen vrouwen ook in het laatste kanton algemeen kiesrecht. De volksvertegenwoordiging bestaat uit twee Kamers. Een Kamer wordt rechtstreeks gekozen door burgers. De andere Kamer bestaat uit afgevaardigden van de kantons. Rechten en vrijheden Zwitserland staat in de wereldwijde persvrijheidsindex van 2015 op plaats 20 (Nederland staat vierde). Strafrecht De kantons hebben een eigen regering en parlement, een eigen grondwet en eigen rechtspraak. De doodstraf is afgeschaft in Zwitserland. Minderheden Zwitserland kent veel verschillende minderheden, zoals een Italiaanssprekende minderheid. Deze kennen een grote vrijheid. Zwitsers vinden dat de islam beperkt moet worden. Zo is er na een referendum een wet gekomen die verbiedt om nog meer minaretten te bouwen.

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET DICTATUUR

AAN DE SLAG MET DICTATUUR AAN DE SLAG MET DICTATUUR JULI 2014 AAN DE SLAG MET #2 WAT HEB JE NODIG? Werkblad A, B, C en D. Schaar Pen en papier DE WERKVORM IN HET KORT LEERDOEL Aan de hand van twee korte verhaaltjes leren de leerlingen

Nadere informatie

DEMOCRATIE OF DICTATUUR?

DEMOCRATIE OF DICTATUUR? JUNI 2015 - POLITIEK IN PRAKTIJK #4 WAT HEB JE NODIG (Kleuren)prints van de leestekst en werkbladen A en B. Elke leerling een pen of potlood. DE WERKVORM IN HET KORT Aan de hand van twee korte verhaaltjes

Nadere informatie

Verdieping: Rechtsstaatrapport

Verdieping: Rechtsstaatrapport Verdieping: Rechtsstaatrapport Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in groepjes een onderzoek uitvoeren voor Retsstaten, een fictieve onderzoeksorganisatie uit Denemarken op het gebied van democratie

Nadere informatie

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode?

DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848. 3. Hebben alle partijen min of meer gelijke kansen in de campagneperiode? DE DEMOCRATIE-INDEX GROEP 1: 1815-1848 ACHTERGRONDINFORMATIE PERIODE 1815-1848 DE EERSTE JAREN VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN Tussen 1795 en 1813 was Nederland overheerst geweest door de Fransen. In

Nadere informatie

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Verkiezingen in de VS, verkiezingen in Nederland OMSCHRIJVING De Verenigde Staten en Nederland zijn beide een democratie; toch zijn er grote verschillen tussen deze twee landen. In deze werkvorm gaan leerlingen

Nadere informatie

Verdieping: De machtigste president

Verdieping: De machtigste president Verdieping: De machtigste president Korte omschrijving werkvorm Iedere leerling krijgt in deze werkvorm de rol van president van een voorlopig nog onbekend land. Op basis van de landeninformatie die iedere

Nadere informatie

ZOEKPLAAT GRONDRECHTEN

ZOEKPLAAT GRONDRECHTEN ZOEKPLAAT GRONDRECHTEN FEBRUARI 2016 AAN DE SLAG MET #2 WAT HEB JE NODIG? De zoekplaat staat op de volgende pagina en is in kleur te downloaden op www.prodemos.nl/popolitiek. DE WERKVORM IN HET KORT Nederland

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 2

Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

Instructie Machtenscheidingsquiz

Instructie Machtenscheidingsquiz Instructie Machtenscheidingsquiz Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest elk

Nadere informatie

2.1 Omcirkel het juiste antwoord.

2.1 Omcirkel het juiste antwoord. 2.1 Vraag 1 Het Parlement in Nederland bestaat uit... A. Eerste en Tweede Kamer B. Tweede Kamer en Provinciale Staten C. Provinciale staten en Gemeenteraad D. Tweede Kamer en Gemeenteraad Vraag 2 Waarom

Nadere informatie

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek 2. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen met je

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Leve de rechtsstaat! VMBO

Leve de rechtsstaat! VMBO Leve de rechtsstaat! VMBO Korte omschrijving van de werkvorm Er worden 10 stellingen met betrekking tot de machtenscheiding/rechtsstaat voorgelegd. Leerlingen selecteren welke 5 stellingen passen in een

Nadere informatie

200 JAAR STATEN-GENERAAL

200 JAAR STATEN-GENERAAL 200 JAAR STATEN-GENERAAL NOVEMBER 2015 - POLITIEK IN PRAKTIJK #7 WAT HEB JE NODIG Knipblad met jaartallen (gekleurd papier) Knipblad met foto s/uitleg (wit papier) Magneetjes + magneetbord Uitgeknipte

Nadere informatie

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u?

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u? Landenspel Korte omschrijving werkvorm: In deze opdracht wordt de klas verdeeld in vijf groepen. Iedere groep krijgt een omschrijving van een land en een instructie van de opdracht. In het lokaal moeten

Nadere informatie

Monarchie? vmbo. Korte omschrijving werkvorm Leerlingen maken zelf een nieuwe grondwet en debatteren over deze nieuwe grondwet.

Monarchie? vmbo. Korte omschrijving werkvorm Leerlingen maken zelf een nieuwe grondwet en debatteren over deze nieuwe grondwet. Monarchie? vmbo Korte omschrijving werkvorm Leerlingen maken zelf een nieuwe grondwet en debatteren over deze nieuwe grondwet. Leerdoel De leerlingen leren de kenmerken van een staatsbestel met een erfelijk

Nadere informatie

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING De leerlingen gaan met elkaar in debat over verschillende aspecten van het Amerikaanse kiesstelsel. De leerlingen bereiden zich voor door middel van

Nadere informatie

Monarchie! vmbo. Leerdoel De leerlingen zien welke taken/regels onze huidige koning(in) heeft.

Monarchie! vmbo. Leerdoel De leerlingen zien welke taken/regels onze huidige koning(in) heeft. Monarchie! vmbo Sinds 1848 heeft de koning geen politieke macht meer. Hij moet zich houden aan de grondwet. Hieronder staan 20 regels voor het koningshuis. Welke 8 regels passen er bij ons huidige koningshuis?

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren

Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren Politiek op het VMBO: Leerlingen activeren 1 Inhoud workshop 11 werkvormen over politiek voor het vmbo. Na afloop krijgt u een reader met daarin de werkvormen. 2 1. Zoekplaat grondrechten Leerdoel: Leerlingen

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2008 1 tijdvak 1 donderdag 22 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 55 punten

Nadere informatie

1Nederland als democratie

1Nederland als democratie Thema 1Nederland als democratie en rechtsstaat 1.1 Inleiding Nederland is een democratie. Wij kiezen bepaalde mensen - de volksvertegenwoordigers - die namens ons regeren. Zij nemen besluiten en besturen

Nadere informatie

Wat is een constitutie?

Wat is een constitutie? Wat is een constitutie? Veel landen op de wereld worden op een democratische manier bestuurd. Een democratie staat echter niet op zichzelf. Bij een democratie hoort namelijk een rechtsstaat. Democratie

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

LB Project 2 Politiek-Juridische dimensie. 2 e schooljaar periode 8 voor AA en DA. LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015 / 1 van 8

LB Project 2 Politiek-Juridische dimensie. 2 e schooljaar periode 8 voor AA en DA. LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015 / 1 van 8 LB Project 2 Politiek-Juridische dimensie 2 e schooljaar periode 8 voor AA en DA LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015 / 1 van 8 LB 2 e jaar periode 8 cohort 2013 voor AA, DA maart 2015

Nadere informatie

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING

DEBAT. Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING Debat over het Amerikaanse kiesstelsel OMSCHRIJVING De leerlingen gaan met elkaar in debat over verschillende aspecten van het Amerikaanse kiesstelsel. De leerlingen bereiden zich voor door middel van

Nadere informatie

Wat is een constitutie?

Wat is een constitutie? Wat is een constitutie? 2 Veel landen op de wereld worden op een democratische manier bestuurd. Een democratie staat echter niet op zichzelf. Bij een democratie hoort namelijk een rechtsstaat. Democratie

Nadere informatie

WAT ZIJN WIJ? MENSEN? OF DIEREN? OF WILDEN?

WAT ZIJN WIJ? MENSEN? OF DIEREN? OF WILDEN? * LORD OF THE FLIES * LESBRIEF * LOR LESBRIEF MAATSCHAPPIJLEER BOVENBOUW ONTWERP JE EIGEN GRONDWET WAT ZIJN WIJ? MENSEN? OF DIEREN? OF WILDEN? Beste docent, Wij kijken ernaar uit uw leerlingen binnenkort

Nadere informatie

Verdieping: welke staat past bij jou?

Verdieping: welke staat past bij jou? Verdieping: welke staat past bij jou? Korte omschrijving werkvorm Op 6 april houdt Nederland een raadgevend niet-bindend referendum over het associatieverdrag tussen de Europese Unie en Oekraïne. Nederland

Nadere informatie

HUSEYIN UCAR 4B 18-3-2014. Mr. Muilder Maatschappij

HUSEYIN UCAR 4B 18-3-2014. Mr. Muilder Maatschappij HUSEYIN UCAR 4B 18-3-2014 Mr. Muilder Maatschappij Voorwoord Omschrijving: Een dictatuur is dat een iemand de absolute macht heeft en dat er in dat land geen democratie heerst. Motivatie: Ik heb voor dit

Nadere informatie

Examen VMBO-GL en TL 2006

Examen VMBO-GL en TL 2006 Examen VMBO-GL en TL 2006 tijdvak 1 woensdag 31 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE GL EN TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 37 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Een politieke partij oprichten

Een politieke partij oprichten Een politieke partij oprichten Korte omschrijving werkvorm Verdeel de leerlingen in groepjes van vier. Ieder groepje richt een politieke partij op. Elke partij mag acht standpunten kiezen. Vijf standpunten

Nadere informatie

Onderzoek: 200 jaar Grondwet

Onderzoek: 200 jaar Grondwet Onderzoek: 200 jaar Grondwet Publicatiedatum: 27-3- 2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 7000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl II BEOORDELINGSMODEL Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 punt toegekend. MASSAMEDIA 1 maximumscore 2 Juiste antwoorden zijn (twee van de volgende redenen): De opera s (programma s) zijn

Nadere informatie

Les 2 De grondwetswijziging van 1848

Les 2 De grondwetswijziging van 1848 Les 2 De grondwetswijziging van 1848 Inhoudsopgave: Opzet les 2 Inkadering in viering 200 jaar koninkrijk 3 Werkvorm 1: Film met kijkvragen 4 Werkvorm 2: Grondwetspel 6 Werkvorm 3: Zoekplaat grondwetsartikelen

Nadere informatie

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal

e Kamer Derde Kamer Handboek Politiek 2 der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer e Kamer Handboek Politiek 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben

Nadere informatie

Puzzel: Wie zit waar in de Ridderzaal?

Puzzel: Wie zit waar in de Ridderzaal? Puzzel: Wie zit waar in de Ridderzaal? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen een tekst en maken een puzzel in de vorm van de plattegrond van de Ridderzaal op Prinsjesdag. Afhankelijk van het

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Staatsinrichting van Nederland Gebruik bron 1 en 2. 1p 1 De twee bronnen hebben te maken met de constitutionele monarchie. Welke

Nadere informatie

Wat is een rechtsstaat?

Wat is een rechtsstaat? Wat is een rechtsstaat? Nederlanders hebben veel vrijheid. We hebben bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting: we mogen zeggen en schrijven wat we willen. Toch heeft deze vrijheid grenzen. Zo staat er in

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 1 woensdag 31 mei 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 35 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 51 punten

Nadere informatie

Docentenhandleiding Botsende grondrechten

Docentenhandleiding Botsende grondrechten Docentenhandleiding Botsende grondrechten Korte omschrijving programma-onderdeel: De leerlingen worden ingedeeld in groepjes van elk 4 à 6 leerlingen. Afhankelijk van de grootte van de klas ontstaan er

Nadere informatie

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië?

Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Belangen: Wel of niet ingrijpen in Syrië? Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen moeten zich inleven in een permanent lid van de Veiligheidsraad van de VN. Ze gaan aan de slag met het vraagstuk of de

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14

Inhoud. Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inhoud Inleiding...4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van mensenrechten...6 Hoofdstuk 2 Dertig mensenrechten...14 Inleiding Je hoort of leest vaak over mensenrechten. Maar kun je ook een paar mensenrechten opnoemen?

Nadere informatie

Onderzoek: 200 jaar Grondwet

Onderzoek: 200 jaar Grondwet Onderzoek: 200 jaar Grondwet Publicatiedatum: 27-3- 2014 Over dit onderzoek Aan het onderzoek deden 30.156 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 21 t/m 27 maart 2014.

Nadere informatie

Verdieping: Wie is wie - tijdlijn

Verdieping: Wie is wie - tijdlijn Verdieping: Wie is wie - tijdlijn Korte omschrijving werkvorm De gebeurtenissen in Oekraïne volgden elkaar snel op. De leerlingen krijgen een tijdlijn met de belangrijkste gebeurtenissen en personen van

Nadere informatie

Belangen: Democraten versus Republikeinen

Belangen: Democraten versus Republikeinen Belangen: Democraten versus Republikeinen Korte omschrijving werkvorm: Leerlingen lezen de tekst en proberen daarna met de opgedane kennis het standpunt te bepalen van de Democratische en de Republikeinse

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.minbuza.nl Contactpersoon T.H. Wouda Kuipers T 070-348 5689

Nadere informatie

Wetten maken. Benodigdheden: Het werkblad Wetten maken óf De losse bladen van wetten maken. Duur 20 minuten. Handleiding:

Wetten maken. Benodigdheden: Het werkblad Wetten maken óf De losse bladen van wetten maken. Duur 20 minuten. Handleiding: Wetten maken Korte omschrijving werkvorm In Nederland zijn er regels waar iedereen zich aan moet houden. Deze regels noemen we ook wel wetten. Deze werkvorm gaat over hoe deze wetten gemaakt worden. De

Nadere informatie

Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat

Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat Beschrijving van de activiteit De quiz wordt gespeeld op de wijze van petje op, petje af. In de plaats van petjes krijgen de kinderen

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL

AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL AAN DE SLAG MET POLITIEKE TAAL OKTOBER 2014 - AAN DE SLAG MET #5 TAALGEBRUIKSPELPRINSJESDAG WAT HEB JE NODIG? Bespreekvel met filmlinks Speelkaartjes Klokje/aftelklok DE WERKVORM IN HET KORT De leerlingen

Nadere informatie

Grondwet van de Tweede Republiek der Nederlanden Neerlandiæ

Grondwet van de Tweede Republiek der Nederlanden Neerlandiæ Grondwet van de Tweede Republiek der Nederlanden Neerlandiæ De Republiek der Nederlanden, verenigd in een micronatie sinds de uitroeping van de Unie van Utrecht 2007, beseffend dat een grondige hervorming

Nadere informatie

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid

Bestuurslagen in Nederland rijksoverheid provinciale overheid gemeentelijke overheid Vak Maatschappijwetenschappen Thema Politieke besluitvorming (katern) Klas Havo 5 Datum november 2012 Hoofdstuk 4 Het landsbestuur (regering en parlement) Het Koninkrijk der Nederlanden bestaat uit vier

Nadere informatie

GESCHIEDENIS SO3 TV

GESCHIEDENIS SO3 TV GESCHIEDENIS SO3 TV 2 2014-2015 Dit schoolexamen bestaat uit 42 vragen. Bij meerkeuze vragen antwoorden met hoofdletter schrijven. Geef niet meer antwoorden dan er worden gevraagd. Als er bijvoorbeeld

Nadere informatie

Kiezen of verliezen. Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les:

Kiezen of verliezen. Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Verkiezingen graad 3 Lesvoorbereiding Kiezen of verliezen Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Voorzie materiaal om een filmpje of fotoreeks te maken

Nadere informatie

Eindexamen vmbo gl/tl geschiedenis en staatsinrichting II

Eindexamen vmbo gl/tl geschiedenis en staatsinrichting II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Staatsinrichting van Nederland 1p 1 De nieuwe grondwet van 1848 zorgde voor een verandering in het kiessysteem. De leden van de

Nadere informatie

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad

Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Moeilijke besluiten voor de Europese Raad Korte omschrijving: Leerlingen gaan aan de slag met actuele Europese dilemma s. Er zijn vijf dilemma s. U kunt zelf kiezen welke dilemma s u aan de orde stelt.

Nadere informatie

Opgave 4 Conflict Noord-Korea en Zuid-Korea

Opgave 4 Conflict Noord-Korea en Zuid-Korea Opgave 4 Conflict Noord-Korea en Zuid-Korea Bij deze opgave horen figuur 3 en de teksten 7 tot en met uit het bronnenboekje. Gebruik tekst 7. Er zijn twee vormen van dictaturen: autoritaire en totalitaire

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-KB 2015 tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 40 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54

Nadere informatie

Kijktip: Waar gáát dit over?

Kijktip: Waar gáát dit over? Kijktip: Waar gáát dit over? Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van twee fragmenten beantwoorden leerlingen een aantal kijkvragen en krijgen ze inzicht in de inhoud van het referendum en de motieven

Nadere informatie

Handboek Politiek deel 2

Handboek Politiek deel 2 Handboek Politiek deel 2 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren

Nadere informatie

Oostenrijk. Staten en kiesstelsels

Oostenrijk. Staten en kiesstelsels Staten en kiesstelsels Oostenrijk Oostenrijk is een van de vele landen in Europa waar verkiezingen plaatsvinden volgens het systeem van evenredige vertegenwoordiging. Toch heeft Oostenrijk weer bepaalde

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

Proeftoets E2 havo

Proeftoets E2 havo Proeftoets E2 havo 5 2016 1. Een verdachte kan te maken krijgen met een aantal personen en instanties. Wat is de juiste volgorde? A. 1. de politie 2. de rechter 3. de officier van justitie. B. 1. de officier

Nadere informatie

Leve de democratie! VMBO

Leve de democratie! VMBO Leve de democratie! VMBO Korte omschrijving van de werkvorm De leerlingen gaan het democratische gehalte uitrekenen van Nederland door de jaren heen. In 1815 zou het kersverse koninkrijk Nederland op de

Nadere informatie

DEMOCRATIE-INDEX DOCENTENHANDLEIDING KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM LEERDOELEN DUUR BENODIGD MATERIAAL WAT DOET U?

DEMOCRATIE-INDEX DOCENTENHANDLEIDING KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM LEERDOELEN DUUR BENODIGD MATERIAAL WAT DOET U? DEMOCRATIE-INDEX DOCENTENHANDLEIDING KORTE OMSCHRIJVING WERKVORM De leerlingen gaan in groepjes aan de slag met een vragenlijst die gebaseerd is op de echte Democratie-index. Elk groepje rekent uit hoe

Nadere informatie

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren

Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Hoe beleven leerlingen de rechtsstaat? Workshop: rechtsstaat in de les; leerlingen activeren Rollenspel Befje op Befje af Hoger Lager Dilemma s Hoe lossen we dit op? Opgepakt, wat dan? Rechtenteller Landenspel

Nadere informatie

Stap 1: Verdeel de leerlingen in groepjes van 4 tot 6 leerlingen. Er zijn 5 casussen, dus maximaal 5 groepjes. Geef elk groepje een casus.

Stap 1: Verdeel de leerlingen in groepjes van 4 tot 6 leerlingen. Er zijn 5 casussen, dus maximaal 5 groepjes. Geef elk groepje een casus. Botsende Belangen Korte omschrijving: Dwars door politieke verbanden heen wordt soms verschillend gedacht over het nationale en het Europese belang. Voorstellen van de Europese Commissie kunnen door de

Nadere informatie

Verenigde Staten van Amerika

Verenigde Staten van Amerika Staten en kiesstelsels Verenigde Staten van Amerika In de dossiers op de website van ProDemos wordt vooral aandacht besteed aan de staatsstructuren en kiesstelsels van Europese landen. Maar vanwege het

Nadere informatie

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek

Kindergemeenteraad 2016. Leerlingenboek Kindergemeenteraad 2016 Leerlingenboek Inhoudsopgave 3 Voorwoord van de Burgemeester 4 Les 1: Democratie 6 Les 2: Politiek in Nederland 8 Les 3: Politieke Partijen 10 Les 4: De Gemeente 12 Les 5: Politiek

Nadere informatie

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2

Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2 Docentenhandleiding Derde Kamer - Handboek Politiek 2 De Derde Kamer der Staten-Generaal deel 2 is een interactief lesprogramma over politiek voor leerlingen van groep 7 en 8. Met behulp van het Handboek

Nadere informatie

LESBRIEF GROEP THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017

LESBRIEF GROEP THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017 LESBRIEF GROEP 5 + 6 THEMA: DEMOCRATIE Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 2, 2017 Zo gebruikt u Samsam in de klas Weinig tijd: bekijk de filmpjes bij opdracht 1. Verdieping: kopieer

Nadere informatie

Leve de democratie? HAVO / VWO

Leve de democratie? HAVO / VWO Leve de democratie? HAVO / VWO Korte omschrijving van de werkvorm Leerlingen doen een test: Welke democratie past bij mij? In de test staan vragen over hoe ze zouden willen dat het democratische systeem

Nadere informatie

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers

Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Uitslag onderzoek: rechtszaak Geert Wilders EenVandaag Opiniepanel 14-01-2010 30.000 deelnemers Bent u op de hoogte van dit proces tegen Geert Wilders of bent u dat niet? Ja, daarvan ben ik heel goed op

Nadere informatie

1. Laat filmpje 1 ( Samenwerken ) zien. Laat de leerlingen groepjes maken van 3 of 4 leerlingen. Voor het spel is een even aantal groepjes nodig.

1. Laat filmpje 1 ( Samenwerken ) zien. Laat de leerlingen groepjes maken van 3 of 4 leerlingen. Voor het spel is een even aantal groepjes nodig. Debat: Formatiespel Korte omschrijving werkvorm In het formatiespel maken leerlingen kennis met een bijzonder fenomeen in de Nederlandse democratie: het proces dat de verkiezingsuitslag laat uitmonden

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Bijlage 4 Verklarende woordenlijst Ambtenaar persoon die een baan heeft bij de overheid Amendement de Tweede Kamer wil iets aan een voorstel voor een wet veranderen B en W de burgemeester en de wethouders

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET HET REFERENDUM

AAN DE SLAG MET HET REFERENDUM AAN DE SLAG MET HET REFERENDUM MAART 2016 - AAN DE SLAG MET #2 WAT HEB JE NODIG? Uitgeprinte werkbladen voor elke leerling DE WERKVORM IN HET KORT Op 6 april 2016 mogen Nederlanders van 18 jaar of ouder

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Debat: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland

Debat: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Debat: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland Korte omschrijving werkvorm: De leerlingen gaan met elkaar in debat over de stelling: Het Duitse kiesstelsel is beter dan dat van Nederland.

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 1 tijdvak 1 donderdag 22 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2008 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje Dit examen bestaat uit 38 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

KONING OF PRESIDENT?

KONING OF PRESIDENT? ONING OF RESIDENT? ARIL 2015 AAN DE SLAG MET #3 WAT HEB JE NODIG? Werkblad 1 en 2 (uitgeprint) DE WERVORM IN HET ORT In de Verenigde Staten lopen kandidaten zich warm voor de presidentscampagne, met Hillary

Nadere informatie

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is.

Leerlingen weten dat er in een democratische rechtsstaat verschillende manieren zijn om conflicten op te lossen en dat rechtspraak daar één van is. HOE LOSSEN WE DIT OP? DE WERKVORM IN HET KORT Wat doe je als je een probleem of ruzie hebt? In het ergste geval moet je naar een rechter. Die bepaalt dan wie er gelijk heeft. Maar meestal kun je problemen

Nadere informatie

Platform Mensenrechteneducatie WERKBLADEN - 2

Platform Mensenrechteneducatie WERKBLADEN - 2 INTRODUCTIELES OP MIJN RECHTEN = JOUW RECHTEN De snelle mensenrechtenquiz Vul de vragen snel in zonder al te lang na te denken. Je krijgt er maar drie minuten voor! 1) Geef je eigen definitie van een mensenrecht.

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Staatsinrichting van Nederland 1p 1 Op welke manier werd de Tweede Kamer tussen 1848 en 1917 samengesteld? A De leden werden benoemd

Nadere informatie

Vragen voorzien van een * zijn nieuwe voorbeeldvragen.

Vragen voorzien van een * zijn nieuwe voorbeeldvragen. Voorbeeldexamen VMBO-GL en TL (op basis van 2015) geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Vragen voorzien van een * zijn nieuwe voorbeeldvragen. Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat

Nadere informatie

Hoop op democratie in het Midden Oosten

Hoop op democratie in het Midden Oosten De Toestand in de Wereld 3 Hoop op democratie in het Midden Oosten Egypte: De kater na de Arabische lente Bas Levinsohn 1 Inleiding Vraagstelling Wat wordt bedoeld met de Arabische lente? Wat is de betekenis

Nadere informatie

2014-2015 Cursus geschiedenis 6TSO Pagina 14

2014-2015 Cursus geschiedenis 6TSO Pagina 14 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 2014-2015 Cursus geschiedenis 6TSO Pagina 14 Partijen ontstaan uit conflicten Historici onderscheiden in de Belgische naoorlogse geschiedenis drie breuklijnen of conflictzones

Nadere informatie

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB

GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Examen VMBO-KB 2006 tijdvak 2 dinsdag 20 juni 9.00 11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 36 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 52 punten

Nadere informatie

Constitutioneel recht

Constitutioneel recht Constitutioneel recht Prof. mr. C.A.J.M. Kortmann Bewerkt door Prof. mr. P.P.T. Broeksteeg Prof. mr. B.P. Vermeulen Mr. C.N.J. Kortmann Zevende druk Kluwer a Wotters Kluwer business INHOUD AFKORTINGEN

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 4HAVO Staatsinrichting H. 9 t/m 14

Antwoordkernen bij Eureka 4HAVO Staatsinrichting H. 9 t/m 14 Antwoordkernen bij Eureka 4HAVO Staatsinrichting H. 9 t/m 14 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling

Nadere informatie

Krachtenveld Europese Unie

Krachtenveld Europese Unie Krachtenveld Europese Unie Korte omschrijving De leerlingen plaatsen de begrippen op de juiste plek in de puzzel, waardoor ze een overzicht krijgen van de belangrijkste instellingen binnen de Europese

Nadere informatie

Verdrag over de rechten van het kind

Verdrag over de rechten van het kind Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen

Nadere informatie

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN

kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN WERKb L a D WERKBLAD met terugwerkende kracht met terugwerkende kracht TWEEDE WERELDOORLOG VERSUS MENSENRECHTEN Dit werkblad is een voorbereiding op je bezoek aan de vaste tentoonstelling Met Terugwerkende

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2012 1 tijdvak 1 dinsdag 15 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 44 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 57

Nadere informatie

Puzzel: Krachtenveld Europese Unie

Puzzel: Krachtenveld Europese Unie Puzzel: Krachtenveld Europese Unie Korte omschrijving werkvorm: Door de Europese schuldencrisis vindt er veel extra overleg plaats in de Europese Unie. Welke instituties spelen bij de besluitvorming in

Nadere informatie

Doe mee en test je kennis. Stuur je antwoorden naar mij en ik informeer je over de scoren.

Doe mee en test je kennis. Stuur je antwoorden naar mij en ik informeer je over de scoren. Quiz over politiek, Europa en staatsrechtelijke spelregels Toelichting In de periode 2008-2010 werkte ik als staatsrechtjurist binnen het projectteam versterking Grondwet bij het Miniserie van BZK. Dit

Nadere informatie

De strijd tussen paus en keizer over wie de bisschop mag benoemen. John Locke. Om vrijheid te bereiken gaat hij uit van de volgende vereisten:

De strijd tussen paus en keizer over wie de bisschop mag benoemen. John Locke. Om vrijheid te bereiken gaat hij uit van de volgende vereisten: Theocratische staatsleer Investituurstrijd Klassiek-liberale rechtsstaat In de middeleeuwen is de vorst soeverein omdat hij in naam van god regeert. De vorst kan de wet nooit schenden omdat hij zelf de

Nadere informatie

ProDemos. voor docenten burgerschap, maatschappijleer, maatschappijwetenschappen

ProDemos. voor docenten burgerschap, maatschappijleer, maatschappijwetenschappen ProDemos voor docenten burgerschap, maatschappijleer, maatschappijwetenschappen 1 Inhoud workshop 1. Wat is ProDemos? 2. Wat doen wij voor docenten maatschappijleer? 3. Leuke en actieve werkvormen voor

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50

Inhoud. Voorwoord XI. 3 Staatshoofd en ministers 46 3.1 De liefde van een crimineel 46 3.2 De Grondwet 47 3.3 Het Statuut 50 Inhoud Voorwoord XI 1 Nederland vergeleken 1 1.1 Bestaat Nederland nog? 1 1.2 De Staat der Nederlanden 3 1.3 Nederland en de wereld 6 1.4 Vragen en perspectieven 8 1.5 Nederland vergeleken 12 Internetadressen

Nadere informatie