Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor"

Transcriptie

1 Plantenziektenkundige Dienst Geertjesweg EA Wageningen Postbus HC Wageningen Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor Contactpersoon LNV-loket T Datum 18 december 2009 Algemeen, Biologie en Schade 1. Wat is de Oost-Aziatische boktor? De Oost-Aziatische boktor, oftewel Anoplophora chinensis is een kever (orde: Coleoptera; familie: Cerambycidae) afkomstig uit Oost-Azië. De boktor wordt maximaal 5 cm lang, heeft 6 poten en een zwart dekschild met witte vlekken. De boktor heeft verder zwart-wit gestreepte voelsprieten die even lang of langer zijn als de boktor zelf. De totale levenscyclus van ei tot boktor neemt in koudere regio s ca. 2 tot 3 jaar in beslag. 2. Waar komt de Oost-Aziatische boktor vandaan? De Oost-Aziatische boktor komt van oorsprong voor in Zuid- en Oost-Azië (China, Noord- en Zuid- Korea, Japan, Indonesië, Vietnam, Maleisië, Filippijnen). Daarnaast heeft de boktorsoort zich onbedoeld gevestigd in een gebied in het Noorden van Italië. In Nederland is de boktor incidenteel gevonden. Hij is waarschijnlijk op geïmporteerde bomen meegekomen. 3. Hoe komt de Oost-Aziatische boktor in Nederland terecht? De Oost-Aziatische boktor komt van oorsprong voor in Oost-Azië. Verspreiding van daaruit vindt plaats via de export van besmette boompjes of bonsais uit deze regio. 4. Hoe verspreidt de Oost-Aziatische boktor zich verder? De Oost-Aziatische boktor verspreidt zich door in zijn directe omgeving eitjes te leggen net onder de bast van bomen en struiken. Na ongeveer 1-2 weken komen de eitjes uit en knagen de larven een gang net onder de bast. In de loop van de tijd boren de larven zich dieper in het hout. Door deze gangen wordt de boom zwaar beschadigd. In het voorjaar en de zomer ontwikkelen de larven zich (na 2-3 jaar) tot boktorren. De boktorren knagen een rond uitvlieggat, verlaten de boom en eten vervolgens van de bast van dunnere takken, bladeren en bladstelen. De boktor kan grote afstanden afleggen maar blijft meestal in de buurt van de bron waar hij vandaan komt. In het winterseizoen is er geen risico voor natuurlijke verdere verspreiding van de boktor. 5. Is de Oost-Aziatische boktor schadelijk voor de mens? Nee, de boktor vormt geen bedreiging voor de volksgezondheid. 6. Kan de Oost-Aziatische boktor schade veroorzaken aan (hout in) huizen? Nee, de Oost-Aziatische boktor tast enkel levende bomen en struiken aan, en veroorzaakt geen schade aan huizen. Pagina 1 van 6

2 7. Hoe kan ik de Oost-Aziatische boktor, of schade veroorzaakt door de boktor, herkennen? De Oost-Aziatische boktor vliegt in de periode mei tot oktober en eet van de bast van jongere takken, van bladeren en bladstelen van de boom. De boktorren zijn het meest actief op zonnige dagen. De boktor wordt maximaal 5 cm lang, heeft 6 poten en heeft een zwart dekschild met witte vlekken. De boktor heeft verder zwart-wit gestreepte voelsprieten die even lang of langer zijn dan de boktor zelf. (Foto s van de boktor zijn te vinden op de PD website: En een kaartje is aan te vragen bij de PD. Aangezien de Oost-Aziatische boktor slechts gedurende de zomermaanden leeft, kunt u aantastingen het beste herkennen door te letten op de volgende schadebeelden op bomen en struiken: - ronde uitvlieggaten (doorsnede 9-15 mm) - boormeel/zaagsel aan de voet van bomen of op takken - sapstromen (bloedingen) op de bast - bastvraat op dunnere takken in de kroon van de boom 8. Wat is het verschil tussen de twee boktorsoorten Anoplophora chinensis en A. glabripennis? De Latijnse namen voor de Oost-Aziatische boktorren zijn Anoplophora glabripennis en Anoplophora chinensis. Oorspronkelijk komen deze boktorren voor in China, Korea en in Japan, waar ze al geruime tijd een plaag vormen voor vele loofboomsoorten. Gezien het feit dat deze boktorren een bedreiging vormen voor de Europese natuur, hebben zij van de EU de quarantainestatus gekregen. Dit betekent dat introductie en verspreiding van deze boktorren in Nederland voorkomen moet worden. Het belangrijkste verschil tussen de Anoplophora glabripennis en Anoplophora chinensis is dat de uitvlieggaten van de A. chinensis zich bevinden aan de voet van de stam of op de wortels aan de oppervlakte, terwijl de A. glabripennis hoger op de hoofdstam of op zijtakken zitten. Uiterlijk is er geen verschil. 9. Welke schade veroorzaakt de Oost-Aziatische boktor? De Oost-Aziatische boktor tast een groot aantal loofboomsoorten en struiken aan. Na aantasting kunnen de bomen binnen enkele jaren afsterven. Indien deze boktor zich blijvend in Nederland vestigt, heeft dit zeer grote gevolgen voor de loofbomen in stad en natuur, maar ook voor de productie en handel in boomkwekerijproducten door de quarantainestatus. De boktor heeft ook in het buitenland veel schade veroorzaakt. De boktor is eind jaren negentig en begin deze eeuw al eerder met geïmporteerde boompjes of bonsais versleept naar gebieden in de Verenigde Staten en enkele Europese landen. In Frankrijk is de soort langzaam bestreden en vermoedelijk uitgeroeid. In Noord-Italië is een gebied van ca. 100 km 2 besmet met de boktor en daar lijkt uitroeiing niet meer mogelijk. De boktor is door de EU aangemerkt als een zeer schadelijk organisme. Nederland is daarom wettelijk verplicht de boktor te bestrijden. 10. Welke bomen en struiken tast de Oost-Aziatische boktor aan? Voor zover bekend op dit moment kan de Oost-Aziatische boktor alle loofbomen en loofstruiken aantasten. 11. Wat is een waardplant? Een waardplant is een plant waarop de boktor de bestanddelen vindt, die voor zijn groei (en vermeerdering) nodig zijn. Pagina 2 van 6

3 12. Waarom moet de Oost-Aziatische boktor uitgeroeid of bestreden worden? De Oost-Aziatische boktor tast gezonde bomen en struiken aan van een groot aantal loofboomsoorten en struiken. Na aantasting kunnen de bomen binnen enkele jaren afsterven. Indien deze boktor zich blijvend in Nederland vestigt, heeft dit zeer grote gevolgen voor de loofbomen in stad en natuur, alsmede voor de handelspositie van Nederland. De boktor is door de EU aangemerkt als een zeer schadelijk organisme en staat op de officiële EU lijst van quarantaineorganismen. Nederland is daarom wettelijk verplicht de boktor te bestrijden. Onderzoek en maatregelen 13. Waarom voert de Plantenziektenkundige Dienst (PD) inspecties uit in de gemeente Boskoop? De Plantenziektenkundige Dienst (PD) heeft vorige week acht uitvlieggaten en twee levende larven van de Oost-Aziatische boktor (Anoplophora chinensis) aangetroffen in uw omgeving. Dit is de tweede keer dat een besmetting met de Oost-Aziatische boktor in planten die in Nederland opgegroeid zijn (niet in importplanten) is gevonden. De aantasting zat in drie loofbomen: twee esdoorns (Acer) en een haagbeuk (Carpinus). De larven waren in het stadium voor verpopping en de boktorren zouden daarom begin volgend jaar uitgevlogen zijn. Naar aanleiding van deze vondst is de PD deze week in de omgeving een onderzoek gestart naar de Oost-Aziatische boktor, zodat vastgesteld kan worden of er nog meer bomen en struiken zijn aangetast. 14. Wat houdt een inspectie van de PD in de gemeente Boskoop in? Een medewerker van de PD (inspecteur) zal in de tuin of op het perceel kijken of er bomen of struiken staan die de boktor gebruikt om zijn eitjes in te leggen. Hij zal vervolgens kijken of er sporen zijn van aantasting, zoals knaagwonden in de schors voor de eiafzetting, donkere plekken of takafsterving en boorgaten. 15. Mag ik een medewerker van de PD de toegang tot mijn tuin weigeren? Medewerkers van de PD mogen op grond van de Plantenziektewet zonder toestemming van de eigenaar percelen (en dus ook tuinen) betreden. De PD brengt van tevoren de bewoner of eigenaar van de werkzaamheden op de hoogte. Een medewerker van de PD is te herkennen aan zijn legitimatiebewijs. 16. Wat is er precies gevonden in Boskoop en waar? Acht uitvlieggaten en twee levende larven van de Oost-Aziatische boktor (Anoplophora chinensis) aangetroffen in Boskoop. 17. Wat gebeurt er als er symptomen worden gevonden in planten of bomen in mijn tuin of op mijn perceel? De medewerker van de PD zal u nadere uitleg geven over mogelijke gevolgen van het vinden van een aantasting door een Oost-Aziatische boktor, of een verdenking hiervan. U wordt in ieder geval gevraagd de boom of plant niet te vervoeren of op eigen initiatief te kappen of te verwijderen. Na afronding van het onderzoek van de PD zal de PD betrokkenen u informeren over de te nemen maatregelen. Mogelijke maatregelen zijn het kappen van (aangetaste) bomen en het verwijderen van struiken. Pagina 3 van 6

4 18. Welke maatregelen worden opgelegd bij een vondst? Wanneer de aanwezigheid van de Oost-Aziatische boktor in de groene ruimte is vastgesteld zal de PD een onderzoek uitvoeren waarbij alle waardplanten (oftewel de bomen en planten die de boktor bij voorkeur gebruikt om eieren in af te zetten) in een straal om de vindplek in kaart worden gebracht. Deze waardplanten worden gecontroleerd op aanwezigheid van de boktor. Na afronding van het onderzoek van de PD zal de PD betrokkenen informeren over de te nemen maatregelen. Mogelijke maatregelen zijn het verwijderen van (aangetaste) bomen en struiken. 19. Zijn er geen biologische of chemische maatregelen die werkzaam zijn tegen de Oost- Aziatische boktor? In het buitenland zijn verschillende proeven gedaan met chemische en biologische bestrijding van de Oost-Aziatische boktor. Geen van deze methoden bleek de Oost-Aziatische boktor voldoende effectief te bestrijden. 20. Wie moet de uitvoering van de maatregelen betalen? De kosten voor het ruimen van bomen en struiken bij bedrijfsmatig beheerde terreinen komen voor rekening van de beheerder of eigenaar. Een uitbraak van een plantenziekte valt hierbij onder het bedrijfsrisico. 21. Kan het rijk of de gemeente mij compenseren voor de kosten? Er is in principe geen compensatieregeling. 22. Moeten ook gezonde bomen gekapt worden? Op basis van kennis en ervaringen in het buitenland, waar aantastingen door de Oost-Aziatische boktor al veel schade veroorzaakten, moet geconstateerd worden dat de boktor enkel uit te roeien is door een gedegen aanpak. Het kappen van schijnbaar gezonde bomen, naast bomen die reeds aangetast zijn, hoort hierbij. De reden hiervoor is dat de aantasting van een boom of struik door de Oost-Aziatische boktor moeilijk is vast te stellen. Een boom kan aangetast zijn zonder dat er duidelijke symptomen zijn. Wanneer men alleen bomen en struiken verwijdert met duidelijke symptomen (uitvlieggaten) is het niet mogelijk de boktor uit te roeien, omdat de uitgekomen en uitgevlogen boktorren nieuwe bomen zullen aantasten waarin nauwelijks of geen symptomen zichtbaar zijn. Daarnaast kunnen er meerdere larven aanwezig zijn, die niet tegelijkertijd uitvliegen. Ook kunnen er meerdere stadia van larven aanwezig zijn, van verschillende eilegsels van een verschillend jaar. De boktor kan grote afstanden vliegen om op een geschikte plek eieren af te zetten, maar blijft gewoonlijk in de buurt van de bron waar hij vandaan komt. De afstand die de boktor vliegt is afhankelijk van de populatiedichtheid en het voorkomen van waardplanten. Bij het zien van de duidelijk symptomen als een uitvlieggat is de boktor weg en kan in de omgeving haar eieren (moeilijk/niet zichtbaar) gelegd hebben. Het laten staan van voor de boktor gevoelige bomen en struiken vormt daarom een risico. Het kappen van mogelijk besmette bomen is daarom cruciaal voor een succesvolle aanpak van de Oost-Aziatische boktor. Voorbeelden in het buitenland waar de boktor te voorzichtig is aangepakt, laten zien dat de bestrijding dan niet meer controleerbaar is. In Noord-Italië bijvoorbeeld is inmiddels een gebied van meer dan 100 km 2 besmet met de boktor en veroorzaakt de boktor zeer veel schade. Pagina 4 van 6

5 Vragen, informatie, meldingen 23. Waar kan ik met vragen terecht? Met vragen kunt u terecht bij het gratis nummer van het LNV-loket ( ). Mocht uw vraag niet direct beantwoord kunnen worden, dan wordt u door een medewerker van de Plantenziektenkundige Dienst teruggebeld. 24. Waar kan ik meer informatie vinden over de Oost-Aziatische boktor? Op de website van de Plantenziektenkundige Dienst ( vindt u informatie over de biologie van de boktor, hoe u de soort kunt herkennen en wat u moet doen indien u de boktor of bomen met verdachte symptomen heeft gezien. 25. Wat moet ik doen als ik een Oost-Aziatische boktor heb gezien of symptomen van aantastingen in struiken of bomen? Bij het vermoeden van een aantasting of het aantreffen van de Oost-Aziatische boktor, vragen wij u de PD, hierover te informeren. U kunt uw melding of vermoeden doorgeven aan een medewerker van het LNV-loket ( ). Zij zorgen ervoor dat een medewerker van de PD contact met u opneemt.» zie vraag 7: Hoe kan ik de Oost-Aziatische boktor, of schade veroorzaakt door de boktor, herkennen? Aanzegging en maatregelenpakket 26. Ik heb van de PD een brief (aanzegging) ontvangen met maatregelen ter bestrijding van de boktor. Hier heb ik vragen over. U kunt het beste even contact opnemen met het LNV-loket ( ). Zij zorgen ervoor dat een medewerker van de PD contact met u opneemt. 27. Ik wil in contact komen met de (regiomanager van de) PD. U kunt het beste even contact opnemen met het LNV-loket ( ). Zij zorgen ervoor dat een medewerker van de PD contact met u opneemt. Situatie Boskoop (december 2009) 28. Waarom zijn er nu pas uitvlieggaten gevonden? De aangetaste planten stonden in een dichtbegroeide singel en waren overwoekerd met klimop. Bij de vorige inspectie zijn ze daarom gemist. 29. Heeft u wel geïnspecteerd dan? Ja, zie vorige vraag. 30. De bomen komen uit verdachte landen. De bomen komen niet uit verdachte landen, deze bomen zijn in Nederland opgegroeid. 31. Komt er een importverbod? Gezien van de verbeterde resultaten, minder vondsten in importplanten is door de Europese Unie besloten nog niet over te gaan tot een importverbod. Pagina 5 van 6

6 32. Hoe kan het dat in Aziatische landen de boktor geen (groot) probleem is? Heeft hij daar natuurlijke predatoren en zo ja welke dan? Hoe bestrijden ze de boktor in die landen? In de Aziatische landen is de boktor ook een groot probleem. Bij de productie van planten worden veel bestrijdingsmiddelen gebruikt. De effectiviteit daarvan laat te wensen over. Daarom ook de Euopese eis dat de planten afkomstig moeten zijn uit gebieden die vrij zijn van de boktor of anders uit een omgeving die vrijgehouden wordt van de boktor met daarnaast aanvullende eisen voor de productie. Natuurlijke vijanden zijn aanwezig in de herkomstlanden. In Europa wordt momenteel onderzoek naar Natuurlijke Vijanden gedaan. 33. Hoe hard loopt of vliegt een boktor en kan hij niet heel ver dan komen in 2 jaar tijd? De boktor leeft maar enkele maanden de verspreiding in die periode kan tot 400 meter gaan afhankelijk van de beschikbaarheid van voedsel en het aantal aanwezige kevers. Onder de omstandigheden van deze vondst is het de verwachting dat de uitgevlogen boktor dicht bij de plant blijft waaruit hij gevlogen is. 34. Hoe groot is de kans dat we meer maatregelen moeten nemen? Het nemen van extra maatregelen zal onder andere afhankelijk zijn van of er nieuwe vondsten door de Plantenziektenkundige Dienst worden gedaan. 35. Om hoeveel bomen gaat het die gerooid gaan worden? Nog onbekend, gaat in het algemeen om jonge beplantingen. 36. Hoeveel particuliere tuinen? 26 particuliere tuinen 37. Hoeveel monumentale bomen? Zoals het er nu uitziet staan er geen echt monumentale bomen in het gebied. Pagina 6 van 6

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 18446 19 november 2010 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 18 november 2010,

Nadere informatie

PRAKTIJKADVIES. Phytophthora ramorum. en het beheer van Rhododendron in bossen en natuurgebieden

PRAKTIJKADVIES. Phytophthora ramorum. en het beheer van Rhododendron in bossen en natuurgebieden PRAKTIJKADVIES Phytophthora ramorum en het beheer van Rhododendron in bossen en natuurgebieden PRAKTIJKADVIES SEPTEMBER 2004 Het Bosschap, Zeist Vormgeving: HBG Design bv, Nieuwegein Foto s: Plantenziektenkundige

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor over de aanvullende maatregelen BOSKOOP

Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor over de aanvullende maatregelen BOSKOOP Geertjesweg 15 6706 EA Wageningen Postbus 9102 6700 HC Wageningen www.minlnv.nl/aziatischeboktor Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor over de aanvullende maatregelen BOSKOOP Contactpersoon Het LNV-Loket

Nadere informatie

1. Groot internationaal risicoprofiel. 2. Brussel januari NL aanpak Boskoop 4. Toekomst EU

1. Groot internationaal risicoprofiel. 2. Brussel januari NL aanpak Boskoop 4. Toekomst EU 1. Groot internationaal risicoprofiel. 2. Brussel januari 2010 3. NL aanpak Boskoop 4. Toekomst EU Bufferzone Boskoop Anoplophora chinensis (Oost-Aziatische Boktor) 28 januari 2010 Bram de Hoop Brussel

Nadere informatie

Datum 9 april 2010 Betreft Bedrijfsschade door de boktor en eventuele vergoeding op grond van artikel 4 van de Plantenziektenwet

Datum 9 april 2010 Betreft Bedrijfsschade door de boktor en eventuele vergoeding op grond van artikel 4 van de Plantenziektenwet > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.minlnv.nl T 070-3786868

Nadere informatie

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis)

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) Lepidoptera, fam. Crambidae Waardplanten Buxussoorten zoals Buxus microphylla, B. sempervirens en B. sinica. Geografische verspreiding

Nadere informatie

Buxusmot Herkennen en bestrijden

Buxusmot Herkennen en bestrijden Buxusmot Herkennen en bestrijden Rupsen van de buxusmot (Cydalima perspectalis) veroorzaken grote schade aan buxusstruiken. Dit informatieblad beschrijft hoe u aantasting van planten door deze rupsen herkent,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 16942 16 september 2011 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 15 september

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Consultancy: inventarisatie Diaphania perspectalis

Consultancy: inventarisatie Diaphania perspectalis Consultancy: inventarisatie Diaphania perspectalis Aanwezigheid en schade door Diaphania perspectalis in de Nederlandse boomkwekerij Jerre de Blok Praktijkonderzoek Plant en Omgeving Sector bloembollen,

Nadere informatie

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Spanje, Javea, Cap Sant Antoni december 2013 - februari 2014 Door: Silvia Hellingman-Biocontrole Onderzoek en Advies en Jan van Eijle

Nadere informatie

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN!

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! Wilma Windhorst, Biocontrole BV Copyright Biocontrole ENGERLINGEN Verzamelnaam voor larven van bladsprietkevers Verschillende soorten kevers met verschillende levenswijze en

Nadere informatie

Wat is essentaksterfte?

Wat is essentaksterfte? Wat is essentaksterfte? Essentaksterfte is een ziekte die wordt veroorzaakt door de schimmel (vals wit bladvlieskelkje, Chalara fraxinea). Door de aantasting van essentaksterfte verzwakt de boom dusdanig

Nadere informatie

Vraag 1. Waarom moet je goed voor de rupsen zorgen als je vlinders wilt hebben?

Vraag 1. Waarom moet je goed voor de rupsen zorgen als je vlinders wilt hebben? Naam: VLINDERS Vlinders zijn niet weg te denken uit onze leefomgeving. In het voorjaar kunnen we haast niet wachten tot de eerste Kleine vosjes of Citroenvlinders zich laten zien. En dan in de zomer en

Nadere informatie

Houtaantasters in woningen en op bouwplaatsen... Wat kunnen wij eraan doen?

Houtaantasters in woningen en op bouwplaatsen... Wat kunnen wij eraan doen? Houtaantasters in woningen en op bouwplaatsen... Wat kunnen wij eraan doen? Houtworm en Boktor De houtworm en de boktor kunnen flinke schade aanrichten. De insecten vormen met name een bedreiging voor

Nadere informatie

Verpakkingshoutinspecties in Nederland (import)

Verpakkingshoutinspecties in Nederland (import) Verpakkingshoutinspecties in Nederland (import) Inleiding Inspectie Programmas Inspectie proces Resultaten Ontwikkelingen Thorwald Geuze Teamleider Toezichtontwikkeling Fytosanitair Divisie Landbouw en

Nadere informatie

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever Jeroen Donders Kleine bijenkastkever / Small Hive Beetle Vaak afgekort tot KBK/SHB Oorsprong in Zuidelijk Afrika Wordt daar niet als plaag gezien

Nadere informatie

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop Praktijknetwerk engerlingen Activiteiten Praktijknetwerk Slotbijeenkomst deelnemende telers Kennis delen en verbeteren Biologie: aanpak op soortniveau Klaas van Rozen 9 juni 2015 Stichting Veldleeuwerik

Nadere informatie

Bomen en overlast. 8 december 2015

Bomen en overlast. 8 december 2015 Bomen en overlast 8 december 2015 Bomen en overlast 2 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding... 3 2. Wat te doen bij overlast van bomen van de gemeente?... 4 2.1. Schaduw... 4 2.2. Invloed op de productiviteit van

Nadere informatie

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN KENNISBUNDEL Biologische aardappelen Mei 2013 TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN ZIEKTEN EN PLAGEN / VIRUSZIEKTEN ZIEKTEN EN PLAGEN / PHYTOPHTHORA INFESTANS ZIEKTEN EN PLAGEN / RHIZOCTONIA SOLANI DE SMAAK

Nadere informatie

Beheersing van de suzuki-fruitvlieg

Beheersing van de suzuki-fruitvlieg Beheersing van de suzuki-fruitvlieg Herman Helsen, Bart van der Sluis Aardbeiendag 11.01.2017 Beheersing van suzuki-fruitvlieg Kennis van de levenswijze om tot optimale strategie te komen Hoe snel ontwikkelt

Nadere informatie

1 Bent u bekend met het artikel problemen met buxus en mogelijke vervangers?

1 Bent u bekend met het artikel problemen met buxus en mogelijke vervangers? > Retouradres Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 2595 AJ DEN HAAG Postbus 20401 2500 EK DEN HAAG www.rijksoverheid.nl/eleni

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-11-2-b Jakobskruiskruid - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 5 en beantwoord dan vraag 38

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds De Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 3688 6 maart 2012 Regeling van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 5 maart 2012, nr.

Nadere informatie

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Tijdens deze buitenopdracht komen jullie verschillende insecten tegen. Ook vind je andere kleine beestjes, die geen insecten zijn. De route is met een

Nadere informatie

Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist

Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen Lode Van Schaeren Crop protection specialist Inhoudstafel Waarom? Plagen & nuttigen Plan van aanpak Vragen 1/14/2013 Waarom nuttige insecten

Nadere informatie

Dierziekten en plantenziekten

Dierziekten en plantenziekten Dierziekten en plantenziekten dierziekten maatregelen bij milieu-incidenten, zie het schema milieu maatregel instantie wettelijke basis toelichting 1. informatie 1a. informatie aan overheid 1a1. melding

Nadere informatie

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen.

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen. Stichting Natuurvrienden Capelle aan den IJssel e.o. november 2010 nummer 8 Gallen Vorig jaar is er een nieuwe druk verschenen van het Gallenboek. Dit is een boek, waarin alle Nederlandse gallen staan,

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg. Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag.

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg. Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag. De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 14 en woensdag 15 april 2015 vervolg Beste natuurliefhebber/- ster, Dit is het vervolg op het eerste deel van mijn verslag. Een week geleden zag ik alleen nog maar

Nadere informatie

Wist je dat?... Overwintering van vlinders. Vragen. De vlinder. De levenscyclus..

Wist je dat?... Overwintering van vlinders. Vragen. De vlinder. De levenscyclus.. Lesbrief groep 5 6 Inhoudsopgave Wist je dat?... Vlinderwiel Stripverhaal.. Overwintering van vlinders. Vlinder mobiel Het voedsel van rupsen.. Vragen. De vlinder. De levenscyclus.. 1 Wist je dat Allerlei

Nadere informatie

Wat gaat er gebeuren in de Wevershoek?

Wat gaat er gebeuren in de Wevershoek? Essentaksterfte De situatie in Nederland Inmiddels is meer dan 80 % van de essen in Nederland aangetast. De verwachting is dat hooguit 10 % van de essen de ziekte zal overleven, gebaseerd op ervaringen

Nadere informatie

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK

DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK DELTALOCATIE DEN DOLDER Projectnummer 01742112 Van Wijnen Projectontwikkeling Midden B.V. Postbus 151 3840 AD HARDERWIJK Kwaliteitsbeoordeling van de bomen op deze locatie Door T. Katerberg European Tree

Nadere informatie

Wat weet jij over biologisch en over de bodem?

Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Met leuke vragen, opdrachten en experimenten voor thuis! Wat weet jij over biologisch en over de bodem? Biologisch, lekker natuurlijk! Heb je er wel eens over nagedacht dat alles wat je eet, van een plant

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016. Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 3 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Het was een heel aangename dag, maar er was minder te zien dan ik had gehoopt/verwacht. Twee dagen eerder waren we in de Hortus

Nadere informatie

Zwambestrijding Bescherm uw huis én uw gezondheid

Zwambestrijding Bescherm uw huis én uw gezondheid Zwambestrijding Bescherm uw huis én uw gezondheid Lagerwey bestrijding & bescherming Betrouwbaar, snel en effectief. Dat is kenmerkend voor de aanpak van Lagerwey bestrijding & bescherming. Het familiebedrijf

Nadere informatie

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit FOUT: BRON VAN VERWIJZING NIET GEVONDEN

Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit FOUT: BRON VAN VERWIJZING NIET GEVONDEN Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 43006 3540 AA Fout: Bron van verwijzing niet gevonden De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directie

Nadere informatie

Insecten die voorraden en materiaal aantasten

Insecten die voorraden en materiaal aantasten Insecten die voorraden en materiaal aantasten Motten Houtwormen Kakkerlakken Broodkevers In deze folder vindt u meer informatie over bovenstaande insecten. U leest hoe u ze herkent, wat voor overlast ze

Nadere informatie

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Notitie bomen en overlast

Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Notitie bomen en overlast Informatienotitie AAN VAN ONDERWERP Raadsleden College van Burgemeester en Wethouders Notitie bomen en overlast DATUM 21 januari 2016 BIJLAGE Notitie bomen en overlast GEM 1528151/13869 REGISTRATIENUMMER

Nadere informatie

Van eitje tot vlinder

Van eitje tot vlinder Werkblad Van eitje tot vlinder Wat is de goede volgorde van de plaatjes? Begin bij plaatje : de vlinder legt eieren. Schrijf de letter a in hokje. Welk plaatje is de volgende? Zet de letter ervan in hokje

Nadere informatie

Doel Met de antwoorden kan de gemeente Wageningen een algemeen beeld formuleren van de groenbeleving door de bewoners van Wageningen Hoog.

Doel Met de antwoorden kan de gemeente Wageningen een algemeen beeld formuleren van de groenbeleving door de bewoners van Wageningen Hoog. Enquête Wageningen Hoog. U vindt hier het overzicht van de resultaten uit de bewonersenquête voor de wijk Wageningen Hoog. De enquête kon zowel digitaal als schriftelijk worden ingevuld tot 9 december

Nadere informatie

ECLI:NL:CBB:2015:7. Uitspraak. College van Beroep voor het bedrijfsleven. Datum uitspraak Datum publicatie Zaaknummer AWB 13/323

ECLI:NL:CBB:2015:7. Uitspraak. College van Beroep voor het bedrijfsleven. Datum uitspraak Datum publicatie Zaaknummer AWB 13/323 ECLI:NL:CBB:2015:7 Instantie Datum uitspraak 07-01-2015 Datum publicatie 22-01-2015 Zaaknummer AWB 13/323 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie College van Beroep voor het bedrijfsleven

Nadere informatie

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels.

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Verslaglegging demoproject Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Gefinancierd door Productschap Tuinbouw In opdracht van de Nederlandse Fruitteelt Organisatie In het kader van het project

Nadere informatie

Monitoring Vectoren. Achtergrondinformatie bij de monitoring van steekmuggen en teken, uitgevoerd door het Centrum Monitoring Vectoren.

Monitoring Vectoren. Achtergrondinformatie bij de monitoring van steekmuggen en teken, uitgevoerd door het Centrum Monitoring Vectoren. Monitoring Vectoren Achtergrondinformatie bij de monitoring van steekmuggen en teken, uitgevoerd door het Centrum Monitoring Vectoren. Het Centrum Monitoring Vectoren (CMV) voert sinds 2010 in heel Nederland

Nadere informatie

Bladluis geen serieus probleem, totdat de burger klaagt

Bladluis geen serieus probleem, totdat de burger klaagt Bladluis geen serieus probleem, totdat de burger klaagt Summiere bestrijding bladluis door boombeherend Nederland Honingdauw is een probleem voor de boombeheerder omdat de burger niet blij is met luizenpoep

Nadere informatie

Meerjarencontract dierplaagbeheersing Een slimme oplossing voor agrariёrs

Meerjarencontract dierplaagbeheersing Een slimme oplossing voor agrariёrs Meerjarencontract dierplaagbeheersing Een slimme oplossing voor agrariёrs Ecologische rattenbestrijding Wespenbestrijding Monitoring en bestrijding knaagdieren In de agrarische sector zijn er veel bedrijven

Nadere informatie

Opdrachtgever. : Gemeente Breda : Toezichthouder. : J.L. de Jong Deelopdracht / perceel. : Mechelenstraat NTO-formulier nummer : -

Opdrachtgever. : Gemeente Breda : Toezichthouder. : J.L. de Jong Deelopdracht / perceel. : Mechelenstraat NTO-formulier nummer : - WORTELS STAM / STAMVOET KROON Opdrachtgever : Gemeente Breda : Toezichthouder : J.L. de Jong Deelopdracht / perceel : Mechelenstraat NTO-formulier nummer : - 1. ALGEMENE GEGEVENS Boom nr. : 1 t/m 7 Opname

Nadere informatie

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard

Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 2011 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Visuele boomveiligheidscontrole en beheerinventarisatie 6.421 bomen Beheergebied Hoeksche Waard Opdrachtgever:

Nadere informatie

RAPPORT. Gevoeligheid van aardappelrassen voor schade door stengelaaltje (Ditylenchus dipsaci) Ing. Egbert Schepel

RAPPORT. Gevoeligheid van aardappelrassen voor schade door stengelaaltje (Ditylenchus dipsaci) Ing. Egbert Schepel RAPPORT Gevoeligheid van aardappelrassen voor schade door stengelaaltje (Ditylenchus dipsaci) Ing. Egbert Schepel rapport 711 project 9071 december 2010 RAPPORT titel Gevoeligheid van aardappelrassen voor

Nadere informatie

> Onderhoud van de tuin. De tuin: tips en regels

> Onderhoud van de tuin. De tuin: tips en regels > Onderhoud van de tuin De tuin: tips en regels > Inhoudsopgave 1 De tuin: tips en regels 3 Een tuin die bij u past 4 Verplichtingen huurder 7 Bomen en struiken 10 Hagen, schuttingen en hekken 12 Schuurtjes

Nadere informatie

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN

ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN 3 8 6 10 ALLES WAT JE WILT WETEN OVER BOMEN Een boom is...... een vaste plant met een houten stam en een kruin, alleen noemen de onderdelen anders dan bij een plant. Delen van de boom Laat de kinderen

Nadere informatie

WORKSHOP HERKENNING EN MONITORING Drosophila suzukii

WORKSHOP HERKENNING EN MONITORING Drosophila suzukii WORKSHOP HERKENNING EN MONITORING Drosophila suzukii Rechts : mannetje met vlekjes op de vleugels Links : vrouwtje - niet met blote oog te herkennen AZIATISCHE FRUITVLIEG : Drosophila suzukii Lijst met

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-11-2-b Jakobskruiskruid - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 5 en beantwoord dan vraag 38

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Eend Inleiding Ik hou mijn werkstuk over eenden omdat ik het leuke dieren vind en ik wil er wat over leren. Dit wil ik er over weten: Wat doen eenden de hele dag? Wat eten eenden? Wat voor soorten eenden

Nadere informatie

RaadsbijlageAdvies over het beroep van de heer R. Martens tegen de verleende kapvergunning voor een boom aan de Sophia van Wurthemberglaan 51

RaadsbijlageAdvies over het beroep van de heer R. Martens tegen de verleende kapvergunning voor een boom aan de Sophia van Wurthemberglaan 51 +4 gemeente Eindhoven Dienst Bestuursondersteuning Raadsbijlage nummer 49 Inboeknummer OOV001038 Adviesdatum eie b.b. 25 november 1999 Dossiernummer 007.401 RaadsbijlageAdvies over het beroep van de heer

Nadere informatie

Koolwitjes in de klas!

Koolwitjes in de klas! Via internet kunnen van maart tot en met september bij De Vlinderstichting levende eitjes, rupsen en poppen van het groot koolwitje besteld worden. Dit lespakket hoort bij zo n pakket eitjes, rupsen en

Nadere informatie

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Van Remoortere Liesbet Waarschuwingssysteem Proefcentrum voor Sierteelt (PCS) Genk 28 juni 2011 Waarschuwingssysteem Waarnemings- en Waarschuwingssysteem

Nadere informatie

Gewone houtwormkever. GEWONE HOUTWORMKEVER (Anobium punctatum Degeer)

Gewone houtwormkever. GEWONE HOUTWORMKEVER (Anobium punctatum Degeer) Postbus 106 5830 AC Boxmeer Bezoekadres: Raamstraat 2C 5831 AT Boxmeer (Netherlands) Tel: + 31 (0)485-571186 Fax: +31 (0)485-573868 E-mail: info@veldhuijzen.nl Website: www.veldhuijzen.nl GEWONE HOUTWORMKEVER

Nadere informatie

DRUKWERK. KOYA bij Kom in de kas in Poeldijk. Uitgave van Bonsaivereniging KOYA Mei 2010 Regio West Nederland 19 e jaargang nr.

DRUKWERK. KOYA bij Kom in de kas in Poeldijk. Uitgave van Bonsaivereniging KOYA Mei 2010 Regio West Nederland 19 e jaargang nr. lange ervaring van deze mentor een rol spelen, want ik krijg meer mogelijkheden aangereikt. Door een geheel andere voorkant te kiezen, lijkt de gewraakte tak ineens minder storend te worden. De mentor

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Voor de verandering was het dit keer erg warm, maar net als vorige week (erg koud en miezerig) waren er maar bitter weinig

Nadere informatie

Kasspintbestrijding in roos

Kasspintbestrijding in roos Kasspintbestrijding in roos De ontwikkeling van spinteieren is afhankelijk van de temperatuur, de relatieve luchtvochtigheid en de waardplant. Met de zonnige dagen, soms gecombineerd met een lage luchtvochtigheid,

Nadere informatie

Hoe groot is onze CO 2 afdruk?

Hoe groot is onze CO 2 afdruk? Hoe groot is onze CO 2 afdruk? Hoe groot is onze CO 2 afdruk? Hoeveel bomen zouden er nodig zijn om onze CO 2 weer uit de lucht te halen? Hoeveel CO 2 haalt een boom uit de lucht? Hoeveel CO 2 haalt een

Nadere informatie

Plantenteelt maïs. Docent: Muhtezan Brkić

Plantenteelt maïs. Docent: Muhtezan Brkić Plantenteelt maïs Docent: Muhtezan Brkić Programma Ziekten plagen en beschadigingen in snijmaïs Werkopdrachten PowerPoint presentatie snijmaïs Ma. 10 april 2 de toets Plantenteelt Granen Do. 20 april -

Nadere informatie

Wat gaat er gebeuren in het Oosterpark?

Wat gaat er gebeuren in het Oosterpark? Essentaksterfte De situatie in Nederland Inmiddels is meer dan 80 % van de essen in Nederland aangetast. De verwachting is dat hooguit 10 % van de essen de ziekte zal overleven, gebaseerd op ervaringen

Nadere informatie

De Essenziekte (Chalara fraxinea ) Arthur DE HAECK

De Essenziekte (Chalara fraxinea ) Arthur DE HAECK De Essenziekte (Chalara fraxinea ) Arthur DE HAECK VOORSTELLING : INBO : Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (wetenschappelijke instelling van de Vlaamse Overheid) Onderzoek : Fauna, flora, biotopen,

Nadere informatie

Handhaven Wet natuurbescherming. Eerste ervaringen

Handhaven Wet natuurbescherming. Eerste ervaringen Handhaven Wet natuurbescherming Eerste ervaringen Praktijkcongres Natuur in de omgevingsvergunning Programma RUD Utrecht in het kort Natuurtaken RUD Utrecht Hoe handhaven wij? Dilemma s uit de praktijk

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

Loof-en naaldbomen. Naam :

Loof-en naaldbomen. Naam : Loof-en naaldbomen Naam : Veel bomen maken een bos In een boomgaard staan soms honderden bomen, en toch is een boomgaard geen bos. Ook in een park kun je veel bomen zien, maar een park is beslist geen

Nadere informatie

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSE GL

landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSE GL Examen VMBO-GL 2011 tijdvak 1 maandag 16 mei 13:30-15:30 uur landbouw en natuurlijke omgeving groene ruimte CSE GL Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Dit examen

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Lieveheersbeestje Wie het het lieveheersbeestje? Veel mensen vinden insecten, en vooral kevers, maar griezelige beesten. Ze hebben van die rare sprieten op hun kop, van die enge dunne pootjes, En ook hun

Nadere informatie

Bomencheck Dorpsstraat 192-A (Lunteren)

Bomencheck Dorpsstraat 192-A (Lunteren) Bomencheck Dorpsstraat 192-A (Lunteren) Colofon Titel Bomencheck Dorpsstraat 192-A (Lunteren) Projectnummer 11283 Opdrachtgever Architectenbureau Eduard C. Gerds Hoofdweg 81 9617 AC Harkstede Datum 22

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, maandag 26 juni Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, maandag 26 juni Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, maandag 26 juni 2017 Beste natuurliefhebber/-ster, Omdat de vooruitzichten voor dinsdag minder gunstig waren, ging ik maandag alvast op onderzoek op de tuinen. Het was een

Nadere informatie

Fruit vliegen in Suriname

Fruit vliegen in Suriname Er wordt voor de Carambola fruit vlieg er aan gewerkt om een geschikte parasiet te kweken, zodat ook voor deze soort een milieuvriendelijke, natuurlijke bestrijding beschikbaar is. MINISTERIE VAN LANDBOUW,

Nadere informatie

Register Steekproefgrootte bij import

Register Steekproefgrootte bij import Register Steekproefgrootte bij import eenheden per Te eenheden AARDAPPELEN Pootaardappelen Consumptieaardappelen Consumptieaardappelen Egypte : daarbij alle lots (= snijden) < 200 ton 1 per 10 ton Minimaal

Nadere informatie

Verzorging. Pireco. Delumbri. Ter voorkoming van wormenoverlast. Delumbri. Dosering en toediening. Samenstelling en werking

Verzorging. Pireco. Delumbri. Ter voorkoming van wormenoverlast. Delumbri. Dosering en toediening. Samenstelling en werking Ter voorkoming van wormenoverlast Wormen kunnen grote overlast bezorgen wanneer deze in te groten getale voorkomen in de land- en tuinbouw, tuinen en plantsoenen. Ook op sportvelden is het van belang om

Nadere informatie

UW TUIN. vragen en antwoorden

UW TUIN. vragen en antwoorden UW TUIN vragen en antwoorden UW TUIN: VRAGEN EN ANTWOORDEN In deze brochure vindt u informatie over: Hoe u uw tuin mag gebruiken. Wat u wel en wat u niet mag bouwen in uw tuin. Hoe u uw tuin achter moet

Nadere informatie

ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN. December 2009

ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN. December 2009 ONBEKENDE BOOMAANTASTINGEN December 2009 Onbekende boomaantastingen De gemeente Alphen aan den Rijn zet zich in voor een gezonde leefomgeving. Het openbaar groen draagt hier in belangrijke mate aan bij.

Nadere informatie

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel

Bijenhoudersvereniging St Ambrosius Boxtel januari In deze maand zijn de hommelkoninginnen nog in hun winterslaap. februari Op een warme dag komt een hommelkoningin uit haar schuilplaats en gaat op zoek naar voedsel. Als het kouder wordt moet ze

Nadere informatie

Bijen en wespen. Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen)

Bijen en wespen. Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen) Bijen en wespen Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen) Larve bastaardrups: zaagwespen Echte zaagwespen Verschil rups (vlinders en

Nadere informatie

Veiligheidscontrole Paardenkastanjes Veerdam, gemeente Papendrecht

Veiligheidscontrole Paardenkastanjes Veerdam, gemeente Papendrecht Veiligheidscontrole Paardenkastanjes Veerdam, gemeente Papendrecht September 2014 Veiligheidscontrole Paardenkastanjes Veerdam, Papendrecht Prohold BV Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Conclusie en advies..3

Nadere informatie

Sectorrapport Bos- en haagplantsoen

Sectorrapport Bos- en haagplantsoen Sectorrapport Bos- en haagplantsoen Najaar 2009 Inhoudsopgave Terugblik seizoen 2008/2009...................................................................................... 3 Najaar 2009 sector bos-

Nadere informatie

Bomenspeurtocht in het Wilhelminaplantsoen. Van:

Bomenspeurtocht in het Wilhelminaplantsoen. Van: Bomenspeurtocht in het Wilhelminaplantsoen Van: Bomenspeurtocht in het Wilhelminaplantsoen. Datum: Vergeet niet de letters in te vullen Het gezegde: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16.

Nadere informatie

Aanpak Anoplophora chinensis inspecties gebied Boskoop. John van Ruiten Directeur Naktuinbouw Presentatie, 27 januari 2010, Hazerswoude

Aanpak Anoplophora chinensis inspecties gebied Boskoop. John van Ruiten Directeur Naktuinbouw Presentatie, 27 januari 2010, Hazerswoude Aanpak Anoplophora chinensis inspecties gebied Boskoop John van Ruiten Directeur Naktuinbouw Presentatie, 27 januari 2010, Hazerswoude Uitgangspunten Kader: regelgeving en instructies LNV/ PD voor uitvoering

Nadere informatie

Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes

Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes Auditieve oefeningen bij het thema: Kriebelbeestjes Boek van de week: 1; Rupsje Nooitgenoeg 2; Eentje Geentje het lieveheersbeestje 3; 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat

Nadere informatie

Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups?

Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups? Informatieblad Hoe herken ik de eikenprocessierups? voor groenbeheerders, boomkwekers en particulieren Sinds 1987 vormt de eikenprocessierups een jaarlijks terugkerend probleem in een groot deel van Nederland.

Nadere informatie

STICHTING BOOMTEELTPROEFTUIN "DE BOUTENBURG" ( LIENDEN)

STICHTING BOOMTEELTPROEFTUIN DE BOUTENBURG ( LIENDEN) INTERN VERSLAG Nr. 71/90 Onderzoek naar bestrijding van larven gegroefde lapsnuitkever (Otiorhynchus sulcatus) in grote containers (4007-26) Ing. C.A. Drijver STICHTING BOOMTEELTPROEFTUIN "DE BOUTENBURG"

Nadere informatie

Dagpauwoog Hoe ziet hij eruit? Wanneer vliegt hij? Waar kun je hem vinden? Waar leven de rupsen? Atalanta

Dagpauwoog Hoe ziet hij eruit? Wanneer vliegt hij? Waar kun je hem vinden? Waar leven de rupsen? Atalanta Je hebt vast wel eens een vlinder gezien. Maar heb een vlinder wel eens goed bekeken? Weet je welke planten een rups lekker vindt? En weet je het verschil tussen dagvlinders en nachtvlinders? De vlinders

Nadere informatie

G E M E E N T E IJS S E L S T E I N K A S T E E L L A A N. BOOMTOTAALZORG N a d e r o n d e r z o e k 1 3 A 1 5 1

G E M E E N T E IJS S E L S T E I N K A S T E E L L A A N. BOOMTOTAALZORG N a d e r o n d e r z o e k 1 3 A 1 5 1 G E M E E N T E IJS S E L S T E I N K A S T E E L L A A N BOOMTOTAALZORG N a d e r o n d e r z o e k 1 3 A 1 5 1 P r o j e c t n u m m e r O n d e r w e r p L o c a t i e O p d r a c h t g e v e r C o

Nadere informatie

INSECTEN. werkboekje

INSECTEN. werkboekje INSECTEN werkboekje 20 maart 2009 Dag lieve kleine vlinder Waar vlieg je toch naartoe? Breng jij misschien de eitjes weg, ben jij nu al moe? Jouw eitjes worden rupsjes. die groeien heel erg vlug. ook krijgen

Nadere informatie

Drie volwassen kegels van drie verschillende bomen in het Calaveras Big Tree State Park. Zaadjes van de sequoia gigantea deze zijn gemiddeld 3 mm lang

Drie volwassen kegels van drie verschillende bomen in het Calaveras Big Tree State Park. Zaadjes van de sequoia gigantea deze zijn gemiddeld 3 mm lang Hoofdstuk 7 De levensloop van de Sequoia gigantea: De kegels en de zaadjes Een quizvraagje. Welke van de drie dennenappels op onderstaande foto is van de Sequoia Gigantea? Drie volwassen kegels van drie

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 25 september 2011) Nummer 2551

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van. A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 25 september 2011) Nummer 2551 van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 25 september 2011) Nummer 2551 Onderwerp Verleende vergunning Natuurbeschermingswet voor gebruik glyfosaat Aan de leden

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2013 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-13-2-b Tropische regenwouden Lees eerst informatie 1 tot en met 3 en beantwoord dan vraag 41 tot en met

Nadere informatie

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei

Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei Workshop Najaarsproblemen bieten en cichorei Hoe stel ik de juiste diagnose? Elma Raaijmakers, Peter Wilting, Ellen van Oorschot, Bram Hanse en Marco Bom Rolde, 2 september 2014 Workshop Korte uitleg:

Nadere informatie

Kaartenset ongewervelde dieren

Kaartenset ongewervelde dieren Kaartenset ongewervelde dieren Deze set met plaatjes is het eerste deel van de kaartjes met gewervelde- en ongewervelde dieren op. Ieder kaartje bevat een afbeelding van het dier in kwestie, met daarbij

Nadere informatie

Levenskenmerken vmbo-b34

Levenskenmerken vmbo-b34 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres VO-content 19 december 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/73565 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

Boom nummer Schouw commissie MH 15 september /70

Boom nummer Schouw commissie MH 15 september /70 Boom nummer 211406-211407 Schouw commissie MH 15 september 2011 2011-10-25/70 Locatie aanduiding/adres Zuid Amsteldijk nabij de Kalfjeslaan Coördinaten 1. 211406 X121429,430 Y481788,930 (noordelijke ligging)

Nadere informatie

BOSSEN WERELDWIJD EDUKIT 4

BOSSEN WERELDWIJD EDUKIT 4 3 8 6 10 BOSSEN WERELDWIJD Verschillende soorten bossen In devorige edukit hebben we het gehad over de 2 grote categorieën in bomen, loofbomen en naaldbomen. Nu wordt het uitzicht van een bos niet enkel

Nadere informatie

Info over luizen. Op de website www.luistelijf.nl is veel info te vinden. Hieronder een samenvatting : Een luizenleven 1 / 7

Info over luizen. Op de website www.luistelijf.nl is veel info te vinden. Hieronder een samenvatting : Een luizenleven 1 / 7 Wij gaan ervan Losse uit dat haren ouders weten, vragen dat Een om ze staart luizenbezoek. dagelijks (staartjes) de haren Uiteraard van is het de meest kinderen kunt veilig. u uw moeten Heeft kind ee uw

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 7 en woensdag 8 april 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 7 en woensdag 8 april 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 7 en woensdag 8 april 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Dinsdag, op weg naar De Wiershoeck en de Kinderwerktuin, zagen we onze eerste boerenzwaluw. Maar zoals we

Nadere informatie

Phytophthora ramorum. Engelse naam: Sudden oak death

Phytophthora ramorum. Engelse naam: Sudden oak death Engelse naam: Sudden oak death EPPO status A2, geldt voor alle producten en gewassen. Het organisme komt voor in de EU. Er gelden EU noodmaatregelen. Systematiek Het geslacht behoort niet tot het schimmelrijk,

Nadere informatie

Een kreeft in de klas

Een kreeft in de klas Een kreeft in de klas Leerdagboek van:... Een kreeft in de klas Wat doet de kreeft? Kijk een poosje heel nauwkeurig naar de kreeft. Schrijf heel nauwkeurig op wat de kreeft doet en hoe hij dat doet. Doe

Nadere informatie