Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen. Lode Van Schaeren Crop protection specialist"

Transcriptie

1 Gebruik van natuurlijke vijanden bij aanplanting in openbaar groen Lode Van Schaeren Crop protection specialist

2 Inhoudstafel Waarom? Plagen & nuttigen Plan van aanpak Vragen 1/14/2013

3 Waarom nuttige insecten bij aanplanting Intensief gebruik van pesticiden bij opkweek planten Nuttige insecten arriveren te laat Kostprijs aanplanting Alternatieven? 1/14/2013

4 Plagen Taxuskever Engerlingen Bladluizen Spint 1/14/2013

5 14 januari 2013 Taxuskever

6 Volwassen taxuskever Volwassen taxuskevers zijn s nachts actief Kunnen niet vliegen Kruipen tientallen meters Vraatschade aan bladeren Komen in mei actief tot oktober Mannetjes komen uit onbevruchte eitjes 1/14/2013

7 Larven Vraatschade aan wortels Schade groter dan adulten Hoe groter de larve, hoe groter de aangetaste wortel 1/14/2013

8 Levenscyclus Eiafleg eind mei Larven vanaf juni Bron: PCS Verpopping rond mei (larven eten dus heel najaar) 14 January 2013

9 Levenscyclus Enkel bestrijding van larven mogelijk in april/mei Najaar half juni tot september 1/14/2013

10 B-Green(nematoden) Temperatuur tss 12 C 30 C (min 5 weken) Dosering 1 mio / m² (curatief) April-mei en augustus september voor buitenteelten Actief tot 4 weken na toepassing Bodem moet vochtig zijn 14 januari 2013 Larven verkleuren geel tot roodbruin

11 Steinernema kraussei (nematoden) Werking idem als B-Green Temperatuur rond 5 C 30 C Dosering 1 mio / m² (curatief) Maart mei en augustus eind november Actief tot 6 weken na toepassing Bodem moet vochtig zijn 14 januari 2013 Larven verkleuren geel (is moelijker te zien tov B-Green)

12 14 januari 2013 Werkingswijze van een nematode

13 1/14/2013 Engerlingen

14 Engerlingen Rozenkever Sallandkever Meikever Junikever,,, 1/14/2013

15 Adulten worden bijna nooit waargenomen, daarom detectie aan de hand van de larven!! ROZENKEVER 1/14/2013

16 Sallandkever Sallandkever larve 1/14/2013

17 Meikever Meikever larve 1/14/2013

18 Adult junikever 1/14/2013

19 B-Green (nematoden) Temperatuur 12 C 30 C Dosering 0.5 mio / m² (curatief) Half juli tot eind september (rozenkever en taxuskever) April tot juni (sallandkever) moeilijker daarom determinatie belangrijk (Biobest) Bodem moet vochtig zijn 14 januari 2013 Larven verkleuren bruinachtig

20 Aandachtspunten gebruik nematoden Los steeds een volledige verpakking op! Verwijder alle filters uit de spuittoestellen Gebruik spuitdoppen met een diameter van minimaal 0,8 mm en gebruik weinig druk! Zorg voor een goede roerinstallatie

21 Aandachtspunten gebruik nematoden Pas s avonds toe of op een bewolkte dag! Beregen de grond alvorens toe te passen Beregen na toepassing Hou de grond gedurende 4 weken vochtig 1/14/2013

22 14 januari 2013 Bladluizen

23 (Lieveheersbeestje) Adalia bipunctata Adalia voedt zich met alle soorten bladluizen Plagen worden in geheel opgegeten Vooral larven vraatzuchtig 100 bladluizen per dag Minder temperatuurgevoelig Buitenteelten, tuinen, groentetuinen 14 januari 2013

24 Ei Adult Larve L1 Larve L2 Larve L5 Larve L1 Pop Larve L4 Larve L3 Onwikkelingsduur: 4 tot 10 weken 5 larvale stadia

25 1/14/2013 Volwassen LVH

26 1/14/2013

27 Toepassing Uitzetpunten in bladluishaarden Dosering 50 stuks per m² Boom met stamdikte van ± 30 cm 200 Adalia-larven Boom met stamdikte van 100 cm 600 Adalia-larven best uitzetten in de kruin

28 14 januari 2013 Chrysopa (gaasvlieg)

29 Chrysopa (gaasvlieg) Larven verorberen alle soorten bladluizen, alsook witte vlieg en spint Adult geen predator 3 e larvestadium, grootste bestrijder 80% van totale voeding bladluizen tijdens 3 e larvestadium 14 januari 2013

30 Chrysopa (gaasvlieg) Minder temperatuur afhankelijk (idem als Adalia) Zeer agressief en efficient in haarden 14 januari 2013

31 1/14/2013 Eitjes en larven van de gaasvlieg

32 Aphidoletes (galmug) Eitjes in bladluiskolonies Larven prikken bladluis aan Kunnen grote aantallen bladluizen uitroeien Goed zoekvermogen Bestrijding van alle bladluissoorten 1/14/2013

33 1/14/2013 Aphidoletes (galmug)

34 1/14/2013 Aphidoletes (galmug)

35 1/14/2013 Spint

36 Spint Zuigen plantensappen Bladverkleuring & groeiremming Belangrijke plaag na aanplant van bepaalde soorten (vb: Fagus, Carpinus, Buxus, ) Preventieve bestrijding mogelijk 1/14/2013

37 1/14/2013 Amblyseius Andersoni

38 Amblyseius Andersoni Preventief inzetbaar Spint, stuifmeel, honingdauw,,, Vanaf 15 C Los strooien of kweekzakjes 1/14/2013

39 Plan van aanpak Doorsturen plantenlijst/beplantingsplan Advies op maat bij aanplanting Onderhoudsplan 1/14/2013

40 1/14/2013

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN!

ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! ENGERLINGEN LASTIGE GASTEN! Wilma Windhorst, Biocontrole BV Copyright Biocontrole ENGERLINGEN Verzamelnaam voor larven van bladsprietkevers Verschillende soorten kevers met verschillende levenswijze en

Nadere informatie

Plaagbestrijding als teamsport

Plaagbestrijding als teamsport Plaagbestrijding als teamsport Een inleiding over Natuurlijke Vijanden Jerre de Blok Oktober 2007 Werken met natuurlijke vijanden Natuurlijke vijanden: dieren of micro-organismen die van nature plagen

Nadere informatie

Aanleren van monitoringstechnieken, sleutel tot succes van biologische gewasbescherming in aardbei

Aanleren van monitoringstechnieken, sleutel tot succes van biologische gewasbescherming in aardbei Aanleren van monitoringstechnieken, sleutel tot succes van biologische gewasbescherming in aardbei Bladluizen, trips en kasspintmijt beheersen Aziatische fruitvlieg monitoren Van gangbare bestrijding naar

Nadere informatie

Plagen en natuurlijke vijanden in de Glastuinbouw. Ellen Beerling WUR Glastuinbouw, Bleiswijk

Plagen en natuurlijke vijanden in de Glastuinbouw. Ellen Beerling WUR Glastuinbouw, Bleiswijk Plagen en natuurlijke vijanden in de Glastuinbouw Ellen Beerling WUR Glastuinbouw, Bleiswijk Inhoud Plagen waarnemen: scouten Waarom Hoe Plagen & Natuurlijke vijanden Witte vlieg Mineervlieg Bladluis Rups

Nadere informatie

Biologische bestrijding in bloembolgewassen

Biologische bestrijding in bloembolgewassen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving Bollen, Bomen & Fruit Biologische bestrijding in bloembolgewassen Cor Conijn Onderzoeker insecten en aaltjes Bloembollen Biologische bestrijding in bloembolgewassen Detectie,

Nadere informatie

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems

Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt. Koppert Biological Systems Biologische bestrijding van bladluizen in paprika. Aphidoletes kan meer dan we denken.. Jeroen van Schelt Koppert Biological Systems Belangrijkste bladluizen in paprika Aulacorthum solani Boterbloemluis

Nadere informatie

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen

Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Platform Openbaar Groen: Ziekten en plagen in openbaar groen Van Remoortere Liesbet Waarschuwingssysteem Proefcentrum voor Sierteelt (PCS) Genk 28 juni 2011 Waarschuwingssysteem Waarnemings- en Waarschuwingssysteem

Nadere informatie

Praktische gids. Voor een echt natuurlijke tuin. Nuttige insecten

Praktische gids. Voor een echt natuurlijke tuin. Nuttige insecten Praktische gids Voor een echt natuurlijke tuin Nuttige insecten Hoe te werk gaan? Abnormale vertraging in de levering Indien uw bestelling echter niet binnen de 14 dagen geleverd wordt, kunt u ons per

Nadere informatie

Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer.

Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer. Verslag geïntegreerde bestrijding in de teelt van anjer. Onderzoeksperiode 2009 Inhoud Inleiding... 2 Werkwijze... 2 Resultaten... 4 Discussie en conclusie... 8 1 Inleiding De anjerteelt heeft het onderzoeksproject

Nadere informatie

Taxuskever of gegroefde lapsnuitkever (Otiorynchus sulcatus)

Taxuskever of gegroefde lapsnuitkever (Otiorynchus sulcatus) Taxuskever of gegroefde lapsnuitkever (Otiorynchus sulcatus) Taxonomisch Coleoptera (orde van de kevers) 350 000 soorten wereldwijd dekschilden en bijtende monddelen larven met duidelijke kop en 3 paar

Nadere informatie

Integrated Pest Management 8 Basisprincipes

Integrated Pest Management 8 Basisprincipes Integrated Pest Management 8 Basisprincipes Van Haecke Dominique Agriflanders (Sanac) 10/01/2013 Wat is IPM? IPM = Integrated Pest Management = Geïntegreerde bestrijding Geïntegreerde plaagcontrole Het

Nadere informatie

Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk

Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk Geïntegreerde bestrijding in de teelt van beuk Projectnummer PT: 13116 Roel van den Meiracker Entocare CV April 2011 ENTOCARE Haagsteeg 4 Postbus 162 6700 AD Wageningen Nederland Tel. +31 (0)317-411188

Nadere informatie

Geïntegreerde bestrijding Fruitteelt. Vlamings studiemiddag Boekel 18 februari 2014. Vince van der Gaag

Geïntegreerde bestrijding Fruitteelt. Vlamings studiemiddag Boekel 18 februari 2014. Vince van der Gaag Geïntegreerde bestrijding Fruitteelt Vlamings studiemiddag Boekel 18 februari 2014 Vince van der Gaag 18 februari 2014 Onderwerpen Algemeen Bioline ICM Een goed begin (scouten en monitoring, hygiëne) Kweekzakjes

Nadere informatie

Afwijkingen bestrijden

Afwijkingen bestrijden Afwijkingen bestrijden De ziekte- of schadeveroorzaker is al aanwezig en je bent tot de conclusie gekomen dat er bestreden moet worden. Welke methode ga je dan hanteren? Er zijn verschillende methoden

Nadere informatie

Biologie, Schade en Bestrijding van Weekhuidmijten in de teelt van trekheesters

Biologie, Schade en Bestrijding van Weekhuidmijten in de teelt van trekheesters Biologie, Schade en Bestrijding van Weekhuidmijten in de teelt van trekheesters Maedeli Hennekam & Jeroen van Schaik Entocare C.V. December 2010 ENTOCARE Haagsteeg 4 Postbus 162 6700 AD Wageningen Tel.

Nadere informatie

Geïntegreerde mijtenbestrijding. Kenmerken van mijten. Diverse mijten. Bonenspintmijt (Tetranychus urticae) Bonenspintmijt (Tetranychus urticae)

Geïntegreerde mijtenbestrijding. Kenmerken van mijten. Diverse mijten. Bonenspintmijt (Tetranychus urticae) Bonenspintmijt (Tetranychus urticae) Geïntegreerde bestrijding van mijten in de boomkwekerij Margareth van der Horst i.o.v. Cultus Agro Advies Geïntegreerde mijtenbestrijding Sortiment mijten wordt groter Herkennen is belangrijk Inzet biologische

Nadere informatie

Vergelijking roofwantsen en roofmijten in aubergine

Vergelijking roofwantsen en roofmijten in aubergine Vergelijking roofwantsen en roofmijten in aubergine Gerben Messelink, Renata van Holstein-Saj, Laxmi Kok Rapport GTB-1152 Referaat In twee kassen met een aubergineteelt is gevolgd hoe biologische bestrijders

Nadere informatie

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels.

Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Verslaglegging demoproject Bestrijding bladwespen bij rode bes in kassen en tunnels. Gefinancierd door Productschap Tuinbouw In opdracht van de Nederlandse Fruitteelt Organisatie In het kader van het project

Nadere informatie

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders

Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever. Jeroen Donders Small Hive Beetle (Aethina tumida) Kleine bijenkastkever Jeroen Donders Kleine bijenkastkever / Small Hive Beetle Vaak afgekort tot KBK/SHB Oorsprong in Zuidelijk Afrika Wordt daar niet als plaag gezien

Nadere informatie

Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020

Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020 Vragen & Antwoorden over toepassing BIO 1020 Biologisch insecticide op basis van de schimmel Metarhizium anisopliae Aan de hand van een twintigtal concrete vragen wordt een advies gegeven hoe het product

Nadere informatie

Gezond tuinieren met tuin- & potplanten

Gezond tuinieren met tuin- & potplanten Gezond tuinieren met tuin- & potplanten Home & Garden Handvest Een eco-logisch antwoord op plantenziekten en insectenplagen 2 Handvest bij de toepassing van de producten uit de Home and Garden Serie Algemene

Nadere informatie

905957_Eveleens_hfdst_14:Eveleens#hfdst14 29-12-2009 12:04 Pagina 149

905957_Eveleens_hfdst_14:Eveleens#hfdst14 29-12-2009 12:04 Pagina 149 905957_Eveleens_hfdst_14:Eveleens#hfdst14 29-12-2009 12:04 Pagina 149 GEWAS BESCHE RM ING BIOLOGISCH (Professioneel gebruik) GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN ENZ. (BIOLOGISCH) (Prijs op aanvraag) Leverbaar in

Nadere informatie

Teelt van aardbei. Peilers IPM. 1. Preventie 2. Monitoring 3. Interventie 4. Registratie. Inagro 4/03/2016

Teelt van aardbei. Peilers IPM. 1. Preventie 2. Monitoring 3. Interventie 4. Registratie. Inagro 4/03/2016 Inagro 4/3/216 Teelt van aardbei HOE EEN EFFICIËNTE MONITORING EN BIOLOGISCHE BESTRIJDING OPZETTEN IN DE PRAKTIJK Serre, stelling, vollegrond Junidragers & doordragers Diverse klimaatomstandigheden Omschakeling

Nadere informatie

Bijen en wespen. Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen)

Bijen en wespen. Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen) Bijen en wespen Galwespen Echte zaagwespen Spinselbladwespen Vliesvleugeligen Larve: bijtend: vraatschade Andrena (zandbijen) Larve bastaardrups: zaagwespen Echte zaagwespen Verschil rups (vlinders en

Nadere informatie

GEBRUIK VAN ROOFMIJTEN IN DE BOOMKWEKERIJ

GEBRUIK VAN ROOFMIJTEN IN DE BOOMKWEKERIJ GEBRUIK VAN ROOFMIJTEN IN DE BOOMKWEKERIJ In de glastuinbouw worden roofmijten al jaren met succes ingezet om plagen als spint en trips beter en met minder chemische middelen te kunnen bestrijden. In de

Nadere informatie

Geïntegreerde bestrijding in zomerbloemen en snijheesters

Geïntegreerde bestrijding in zomerbloemen en snijheesters Geïntegreerde bestrijding in zomerbloemen en snijheesters Juliette Pijnakker, Anton van der Linden, Pierre Ramakers, Frank Nouwens, Sandra Rozumek, Chantal Bloemhard, Bertin Boertjes, Laxmi Kok & Eric

Nadere informatie

Bestrijding van trips door middel van functionele agrobiodiversiteit

Bestrijding van trips door middel van functionele agrobiodiversiteit Bestrijding van trips door middel van functionele agrobiodiversiteit Invloed van een bloemenrand op trips en zijn natuurlijke vijanden in aardbei (doordragers) In het kader van het PWO-project: Waarnemen

Nadere informatie

nuttige insecten & roofmijten

nuttige insecten & roofmijten Veldgids nuttige insecten & roofmijten ontwikkeling & kenmerken PCS Colofon Uitgegeven door Provincie Oost-Vlaanderen Beleidsverantwoordelijke: Alexander Vercamer, gedeputeerde voor Landbouw en Platteland

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Lieveheersbeestje Wie het het lieveheersbeestje? Veel mensen vinden insecten, en vooral kevers, maar griezelige beesten. Ze hebben van die rare sprieten op hun kop, van die enge dunne pootjes, En ook hun

Nadere informatie

Verzorging. Pireco. Delumbri. Ter voorkoming van wormenoverlast. Delumbri. Dosering en toediening. Samenstelling en werking

Verzorging. Pireco. Delumbri. Ter voorkoming van wormenoverlast. Delumbri. Dosering en toediening. Samenstelling en werking Ter voorkoming van wormenoverlast Wormen kunnen grote overlast bezorgen wanneer deze in te groten getale voorkomen in de land- en tuinbouw, tuinen en plantsoenen. Ook op sportvelden is het van belang om

Nadere informatie

Biologische bestrijding spintmijten in framboos

Biologische bestrijding spintmijten in framboos Biologische bestrijding spintmijten in framboos Project INSECT H. van Doornspeek Eindverslag demo-object project INSECT (maart 2006), gefinancierd door Productschap Tuinbouw. Ing. H. (Heino) van Doornspeek,

Nadere informatie

Levenscyclus natuurlijke vijanden in de aardappelteelt

Levenscyclus natuurlijke vijanden in de aardappelteelt Levenscyclus natuurlijke vijanden in de aardappelteelt Zweefvliegen Syrphidae 35 dagen ± 2 mm groot. Ze lijken op kleine rijstkorrels; langwerpig glanzend wit en hebben aan de buitenkant een netvormige

Nadere informatie

Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes

Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes Bestrijding van potworm, Lyprauta met aaltjes Delfgauw, 22 december 2011 FytoConsult Distributieweg 1 2645 EG Delfgauw COLOFON: Auteurs: FytoConsult Distributieweg 1 2645 EG Delfgauw Telefoon: 015-2578124

Nadere informatie

Ziekten en plagen ABC. Hoe te herkennen en ecologisch verantwoord te bestrijden!

Ziekten en plagen ABC. Hoe te herkennen en ecologisch verantwoord te bestrijden! Ziekten en plagen ABC Hoe te herkennen en ecologisch verantwoord te bestrijden! Genieten van een plaagvrije tuin? Last van onkruid, luizen, mos, schimmels, groene aanslag, mieren, slakken en andere ongemakken?

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 4 oktober Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 4 oktober Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 4 oktober 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Het was al weer een hele aangename herfstdag. De zon scheen volop, het was droog, niet te warm en niet te koud. Er stond

Nadere informatie

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei

TRACER. Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei Een nieuwe aanpak bij de bestrijding van trips in prei TRIPSSCHADE DETAIL VOLWASSEN TRIPS een biologisch geproduceerd insecticide met een unieke werkingswijze doodt de schadelijke insecten snel en zeker

Nadere informatie

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN

KENNISBUNDEL. Biologische aardappelen. Mei 2013 ZIEKTEN EN PLAGEN / INSECTEN. www.dlvplant.nl TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN KENNISBUNDEL Biologische aardappelen Mei 2013 TEELTTECHNISCHE ASPECTEN LOOFDODEN ZIEKTEN EN PLAGEN / VIRUSZIEKTEN ZIEKTEN EN PLAGEN / PHYTOPHTHORA INFESTANS ZIEKTEN EN PLAGEN / RHIZOCTONIA SOLANI DE SMAAK

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor

Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor Plantenziektenkundige Dienst Geertjesweg 15 6706 EA Wageningen Postbus 9102 6700 HC Wageningen www.minlnv.nl Vragen en antwoorden Oost-Aziatische boktor Contactpersoon LNV-loket T 0800-22 333 22 pd.info@minlnv.nl

Nadere informatie

De zweefvliegen. Algemene beschrijving

De zweefvliegen. Algemene beschrijving April 2002 Nieuwsbrief: Duurzame Landbouw jaargang 2 nummer 4 De zweefvliegen De familie van de zweefvliegen (Syrphidae) behoort tot de orde van de tweevleugeligen (Diptera). Tot deze orde behoren ook

Nadere informatie

Uitbreiding erkenning Coragen

Uitbreiding erkenning Coragen Uitbreiding erkenning Coragen Coragen (Chloorantraniliprole 200 g/l) Wortelen, pastinaak, knolselder. Radijs,rammenas,rettich en wortelpeterselie. - Wortelvlieg 175 ml/ha Coragen Bloemkool, broccoli, sluitkool.

Nadere informatie

Gezond tuinieren met tuin- & potplanten

Gezond tuinieren met tuin- & potplanten Gezond tuinieren met tuin- & potplanten Home & Garden Productserie Een eco-logisch antwoord op plantenziekten en insectenplagen Notities 2 INHOUDSOPGAVE 1. Voorwoord pagina 4 2. De filosofie pagina 6 3.

Nadere informatie

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa

Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Nematodenproef bestrijding dennenprocessierups Thaumetopoea pityocampa Spanje, Javea, Cap Sant Antoni december 2013 - februari 2014 Door: Silvia Hellingman-Biocontrole Onderzoek en Advies en Jan van Eijle

Nadere informatie

[Beuk] Beschrijving: Vindplaats: Algemene Naam: Beuk. Wetenschappelijke Naam: Fagus sylvatica. Levenscyclus. Gebruik: Wist-je-dat

[Beuk] Beschrijving: Vindplaats: Algemene Naam: Beuk. Wetenschappelijke Naam: Fagus sylvatica. Levenscyclus. Gebruik: Wist-je-dat [Beuk] Algemene Naam: Beuk Wetenschappelijke Naam: Fagus sylvatica Een beuk kan wel 300 jaar oud worden en groeien tot hij 45 meter hoog is. Zijn stam is meestal glad en grijs. Zijn blaadjes zijn ei-vormig,

Nadere informatie

05/06/2015. Enkele soorten bladsprietkevers. Praktijknetwerk engerlingen. Aanzet tot praktijknetwerk. Meikever & Rozekever.

05/06/2015. Enkele soorten bladsprietkevers. Praktijknetwerk engerlingen. Aanzet tot praktijknetwerk. Meikever & Rozekever. Praktijknetwerk engerlingen Aanzet tot praktijknetwerk Stand van zaken Klaas van Rozen 6 november 2013 Aanhoudende geluiden over engerlingen... Grasschade Primair / secundair Kale plekken veronkruiden:

Nadere informatie

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen.

Gallen. Er is een nieuwe druk verschenen van Het Gallenboek. Een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met Gallen. Stichting Natuurvrienden Capelle aan den IJssel e.o. november 2010 nummer 8 Gallen Vorig jaar is er een nieuwe druk verschenen van het Gallenboek. Dit is een boek, waarin alle Nederlandse gallen staan,

Nadere informatie

Kasspintbestrijding in roos

Kasspintbestrijding in roos Kasspintbestrijding in roos De ontwikkeling van spinteieren is afhankelijk van de temperatuur, de relatieve luchtvochtigheid en de waardplant. Met de zonnige dagen, soms gecombineerd met een lage luchtvochtigheid,

Nadere informatie

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop

22/06/2015. Praktijknetwerk engerlingen. Activiteiten Praktijknetwerk. Gewone meikever & Rozenkever. Engerlingen en pop Praktijknetwerk engerlingen Activiteiten Praktijknetwerk Slotbijeenkomst deelnemende telers Kennis delen en verbeteren Biologie: aanpak op soortniveau Klaas van Rozen 9 juni 2015 Stichting Veldleeuwerik

Nadere informatie

Bodemvruchtbaarheid gezonde bodem, bodemverbetering en grondbewerking

Bodemvruchtbaarheid gezonde bodem, bodemverbetering en grondbewerking gezonde bodem, bodemverbetering en grondbewerking Kim Swinnen 0475/32.71.58 ksw@dcm-info.com Programma - Inleiding: filosofie DCM Naturapy - Bodemvruchtbaarheid - Hoe ingrijpen op een natuurlijke manier

Nadere informatie

Workshop: Herkennen van plagen en nuttigen

Workshop: Herkennen van plagen en nuttigen Workshop: Herkennen van plagen en nuttigen Deze workshop kadert binnen het project Monitoring in de glastuinbouw: Hét basisinstrument voor efficiënte geïntegreerde bestrijding Joachim Audenaert (PCS) Justine

Nadere informatie

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes

Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Wandelroute langs insecten en andere kleine beestjes Tijdens deze buitenopdracht komen jullie verschillende insecten tegen. Ook vind je andere kleine beestjes, die geen insecten zijn. De route is met een

Nadere informatie

ScourrNc EN MoNrroRrNG

ScourrNc EN MoNrroRrNG BIOLOCICAL SYSTEMS Ar,cnvrEEN Voordat wordt gestart met de introductie van natuurlijke vijanden moet zowel de kasruimte als het gewas vrij zijnvan schadelijke residuen. Bespreek voor aanvang van u\ry teelt,

Nadere informatie

RESULTATEN UIT HET ONDERZOEK WORTEL. Bart Declercq, Sofie Darwich & Sabien Pollet 03/03/2016

RESULTATEN UIT HET ONDERZOEK WORTEL. Bart Declercq, Sofie Darwich & Sabien Pollet 03/03/2016 RESULTATEN UIT HET ONDERZOEK WORTEL Bart Declercq, Sofie Darwich & Sabien Pollet 03/03/2016 INHOUD - MINEERBORSTELMOT - WORTELVLIEG - BLADLUIZEN - ANDERE SCHADEVERWEKKERS Schade Alternaria Mineerborstelmot

Nadere informatie

Hoe bladluisplagen voorkomen

Hoe bladluisplagen voorkomen Hoe bladluisplagen voorkomen Een teveel aan bladluizen = een tekort aan bladluiseters. Beter voorkomen dan genezen. En ja, bladluizen voorkomen is mogelijk en het is zelfs niet eens moeilijk: Maak je tuin

Nadere informatie

3 Waarom houdt de boomkweker van (sommige) diertjes?

3 Waarom houdt de boomkweker van (sommige) diertjes? 3 Waarom houdt de boomkweker van (sommige) diertjes? Nuttige en schadelijke insecten in de boomkwekerij. Bas en Balthazar liggen te soezen in de zon als Fran fluitend de tuin komt ingelopen. Ze was de

Nadere informatie

Van eitje tot vlinder

Van eitje tot vlinder Werkblad Van eitje tot vlinder Wat is de goede volgorde van de plaatjes? Begin bij plaatje : de vlinder legt eieren. Schrijf de letter a in hokje. Welk plaatje is de volgende? Zet de letter ervan in hokje

Nadere informatie

Aanpak Beukentopgalmug - Consultancy

Aanpak Beukentopgalmug - Consultancy Aanpak Beukentopgalmug - Consultancy In opdracht van Productschap Tuinbouw Postbus 280 2700 AG Zoetermeer Uitgevoerd door: - Cultus Agro Advies Zandterweg 5 5973 RB Lottum - Praktijkonderzoek Plant en

Nadere informatie

Van Akkerranden tot Functionele-Agro-Biodiversiteit. Dave Dirks, 26 januari 2017, Maasbree

Van Akkerranden tot Functionele-Agro-Biodiversiteit. Dave Dirks, 26 januari 2017, Maasbree Van Akkerranden tot Functionele-Agro-Biodiversiteit Dave Dirks, 26 januari 2017, Maasbree Inhoudsopgave: - Waarom bloemrijke akkerranden? - Verschillende randen voor verschillende doelen. - Natuurlijke

Nadere informatie

SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN

SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN SPREEKBEURT BIDSPRINKHAAN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n ONGEWERVELDEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE BIDSPRINKHAAN

Nadere informatie

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015

De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015 De Wiershoeck- Kinderwerktuin, dinsdag 4 augustus 2015 Beste natuurliefhebber/- ster, Verstandige mensen bleven afgelopen dinsdag thuis, anderen (waaronder ik) hoopten dat het toch nog mee zou vallen met

Nadere informatie

Insect Consultancy. Insect Consultancy. Henk Vlug www.insectconsultancy.nl

Insect Consultancy. Insect Consultancy. Henk Vlug www.insectconsultancy.nl Insect Consultancy Insect Consultancy Henk Vlug www.insectconsultancy.nl Biodiversiteit insectenfauna van bomen en hun omgeving PLANTENRIJK DIERENRIJK ONGEWERVELDEN ZOOGDIEREN GELEEDPOTIGEN VOGELS OVERIGE

Nadere informatie

Rode bosmier SOORTEN MIEREN

Rode bosmier SOORTEN MIEREN Rode bosmier De rode bosmier ontdek je soms al snel. Als je bijvoorbeeld in het bos loopt en dan ergens gaat zitten. Opeens zitten ze overal. In je broekspijpen, op je arm, tot in je sokken aan toe! En

Nadere informatie

ADLO-project BIOROOTS. Taxuskever. Deelproject: (Otiorynchus sulcatus)

ADLO-project BIOROOTS. Taxuskever. Deelproject: (Otiorynchus sulcatus) ADLO-project BIOROOTS Deelproject: Taxuskever (Otiorynchus sulcatus) ADLO-project BIOROOTS (2015-2016) Deelproject: taxuskever Taxuskever (Otiorhynchus sulcatus) Biologische kleinfruitsector Levenscyclus

Nadere informatie

Bestrijding snuitkevers met parasitaire nematoden

Bestrijding snuitkevers met parasitaire nematoden Bestrijding snuitkevers met parasitaire nematoden Koppert Biological Systems levert met Larvanem en Entonem twee natuurlijke vijanden Wereldwijd leven er zo n 60.000 soorten snuitkevers. Een groot aantal

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 2 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. GT-0191-a-11-2-b Jakobskruiskruid - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 5 en beantwoord dan vraag 38

Nadere informatie

INHOUD Handelsonderneming Vlamings BV Steenbergen/De Mortel. Copyright Pieter van Breugel, Veghel 1

INHOUD Handelsonderneming Vlamings BV Steenbergen/De Mortel. Copyright Pieter van Breugel, Veghel 1 Gebruik insectenhotels en natuurlijke vijanden Pieter van Breugel Veghel INHOUD Inleiding Schadelijke insecten Predatoren Lieveheersbeestjes Gaasvliegen Papierwespen Metselwespen Graafwespen Insectenhotels

Nadere informatie

Vrijheid in exporteren van appels en peren. Nieuw: Affirm

Vrijheid in exporteren van appels en peren. Nieuw: Affirm Vrijheid in exporteren van appels en peren. Nieuw: Affirm TM Met Affirm gaat fruit de hele wereld rond Want Affirm is dé nieuwe rupsenbestrijder in appels en peren. Onmisbaar vanwege zijn effectiviteit

Nadere informatie

Bestrijding van trips door middel van functionele agrobiodiversiteit

Bestrijding van trips door middel van functionele agrobiodiversiteit Bestrijding van trips door middel van functionele agrobiodiversiteit Invloed van een bloemenrand op trips en zijn natuurlijke vijanden in aardbei (doordragers) In het kader van het PWO-project: Waarnemen

Nadere informatie

Wist je dat?... Overwintering van vlinders. Vragen. De vlinder. De levenscyclus..

Wist je dat?... Overwintering van vlinders. Vragen. De vlinder. De levenscyclus.. Lesbrief groep 5 6 Inhoudsopgave Wist je dat?... Vlinderwiel Stripverhaal.. Overwintering van vlinders. Vlinder mobiel Het voedsel van rupsen.. Vragen. De vlinder. De levenscyclus.. 1 Wist je dat Allerlei

Nadere informatie

INSECTEN. werkboekje

INSECTEN. werkboekje INSECTEN werkboekje 20 maart 2009 Dag lieve kleine vlinder Waar vlieg je toch naartoe? Breng jij misschien de eitjes weg, ben jij nu al moe? Jouw eitjes worden rupsjes. die groeien heel erg vlug. ook krijgen

Nadere informatie

NATUURLIJKE PLAAGBEHEERSING IN DE GRAANTEELT. Femke Temmerman, Inagro

NATUURLIJKE PLAAGBEHEERSING IN DE GRAANTEELT. Femke Temmerman, Inagro NATUURLIJKE PLAAGBEHEERSING IN DE GRAANTEELT Femke Temmerman, Inagro INHOUD 01_ Natuurlijke vijanden 02_ FAB? 03_ Onderzoek 2009 2012 04_ Besluiten 01_ NATUURLIJKE VIJANDEN IN GRANEN Natuurlijke vijanden

Nadere informatie

Gezond tuinieren met tuin- & potplanten

Gezond tuinieren met tuin- & potplanten Gezond tuinieren met tuin- & potplanten Home & Garden Productserie 2012 Een eco-logisch antwoord op plantenziekten en insectenplagen Notities www.pireco.nl Pagina 2 Pireco Home & Garden INHOUDSOPGAVE 1.

Nadere informatie

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis)

De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) De buxusmot: Glyphodes perspectalis (syn. Diaphania perspectalis) Lepidoptera, fam. Crambidae Waardplanten Buxussoorten zoals Buxus microphylla, B. sempervirens en B. sinica. Geografische verspreiding

Nadere informatie

Een project van IVN Veldhoven-Eindhoven-Vessem Voorjaar 2015

Een project van IVN Veldhoven-Eindhoven-Vessem Voorjaar 2015 Een project van IVN Veldhoven-Eindhoven-Vessem Voorjaar 2015 Doelgroep: groepen 1 t/m 4 Plaats: Op school, schoolomgeving, park, vlindertuin bij D n Aard, Ariespad 5, 5503 EZ Veldhoven. Doel: Kijken naar

Nadere informatie

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster,

De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei Beste natuurliefhebber/-ster, De Wiershoeck-Kinderwerktuin, dinsdag 31 mei 2016 Beste natuurliefhebber/-ster, Voor de verandering was het dit keer erg warm, maar net als vorige week (erg koud en miezerig) waren er maar bitter weinig

Nadere informatie

De roofmijten. Algemene beschrijving. De mijten (Acarina) zijn veruit de voornaamste groep uit de klasse van de spinachtigen (Arachnida).

De roofmijten. Algemene beschrijving. De mijten (Acarina) zijn veruit de voornaamste groep uit de klasse van de spinachtigen (Arachnida). Januari 2002 Nieuwsbrief: Duurzame Landbouw jaargang 2 nummer 1 De roofmijten De mijten (Acarina) zijn veruit de voornaamste groep uit de klasse van de spinachtigen (Arachnida). De op onze gewassen voorkomende

Nadere informatie

www.2groen.nl Informatiefolder Insectenhotel Verzameling van ontwerpen en informatie van verschillende internetsites

www.2groen.nl Informatiefolder Insectenhotel Verzameling van ontwerpen en informatie van verschillende internetsites Bewoners insectenhotel KEVERS & VLIEGEN De gaasvliegen gebruiken het insectenhotel gedurende het gehele jaar als veilig onderkomen. Andere bewoners uit de groep kevers en vliegen zijn bijvoorbeeld lieveheersbeestjes,

Nadere informatie

Beetle eater in de boomkwekerij

Beetle eater in de boomkwekerij Beetle eater in de boomkwekerij Is de Beetle eater te gebruiken bij de beheersing van de taxuskever in de boomkwekerij? Maart 2013 Cultus Agro Advies BV Is de Beetle eater te gebruiken bij de beheersing

Nadere informatie

Lieveheersbeestjes. Tijdstip: april, mei als bijv. een kind met een lieveheersbeestje binnenkomt

Lieveheersbeestjes. Tijdstip: april, mei als bijv. een kind met een lieveheersbeestje binnenkomt KB1 Tijdsinvestering: 30 minuten 1/2 3/4 5/6 7/8 lente zomer herfst winter Tijdstip: april, mei als bijv. een kind met een lieveheersbeestje binnenkomt 1. Inleiding Kleuters hebben iets met lieveheersbeestjes.

Nadere informatie

Lieveheersbeestjes schoolkrant

Lieveheersbeestjes schoolkrant Lieveheersbeestjes schoolkrant Hoeveel stippen heeft een lieveheersbeestje? Wat eet een lieveheersbeestje als ontbijt? Hoe werkt deze krant? Deze krant gaat over echte, levende lieveheersbeestjes, die

Nadere informatie

Van chemie naar ecologie: niet straks maar nu! Louise

Van chemie naar ecologie: niet straks maar nu! Louise Van chemie naar ecologie: niet straks maar nu! Louise E.M. Vet @LEMVet @niooknaw tot 1945 1980 2000: grote resultaten geboekt met geïntegreerde en biologische gewasbescherming! Gifgebruik met 50 tot 95%

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2012 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie GT-0191-a-12-1-b Glastuinbouw informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 38 tot en

Nadere informatie

Bestrijding van rouwmuggen

Bestrijding van rouwmuggen Bestrijding van rouwmuggen 16 januari 2014 Ada Leman, Juliette Pijnakker, Amir Grosman en Eric de Groot Rouwmuggen (Sciara s) Diptera: Sciaridae Bradysia spp. Mugjes van 3-4 mm Habitat: compost, grond

Nadere informatie

Betrouwbare spintbestrijding.

Betrouwbare spintbestrijding. Betrouwbare spintbestrijding. Inzet van roofmijten in de boomkwekerij als onderdeel van de gewasbeschermingstrategie. A.J. van Kuik en P. van Dalfsen Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, onderdeel van Wageningen

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Passende roofmijten tegen trips en galmuggen tegen bladluis in potanthurium

Passende roofmijten tegen trips en galmuggen tegen bladluis in potanthurium Passende roofmijten tegen trips en galmuggen tegen bladluis in potanthurium Verdere ontwikkeling van biologische bestrijding in potanthurium Anton van der Linden, Eric de Groot, Wim van Wensveen & Pierre

Nadere informatie

TOTALE BESCHERMING TEGEN INSECTEN

TOTALE BESCHERMING TEGEN INSECTEN TOTALE BESCHERMING TEGEN INSECTEN INSECTENVRIJ SLAPEN, GOED SLAPEN Niemand wil zijn bed delen met een ongewenste gast, laat staan een vraatzuchtige en uiterst vruchtbare parasiet zoals een bedwants. Eens

Nadere informatie

Wolluis, Dopluis, Schildluis Best Practices 2013

Wolluis, Dopluis, Schildluis Best Practices 2013 E T O C A R E Wolluis, Dopluis, Schildluis Best Practices 2013 4 december 2013 Maedeli Hennekam, ina Joosten, Roel van den Meiracker ETOCARE Wageningen m.hennekam@entocare.nl 1 E T O C A R E Doel onderzoek

Nadere informatie

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN

HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN Toelatingsnummer HET COLLEGE VOOR DE TOELATING VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN EN BIOCIDEN 1 WIJZIGING TOELATING Gelet op het verzoek d.d. 3 september 2014 (20146142 WYG) van Bayer CropScience SA-N.V. Energieweg

Nadere informatie

Floramite. Het einde der mijten. Voor de bloemisterij, boomkwekerij, vruchtgroenten en aardbeien

Floramite. Het einde der mijten. Voor de bloemisterij, boomkwekerij, vruchtgroenten en aardbeien Floramite Het einde der mijten. Voor de bloemisterij, boomkwekerij, vruchtgroenten en aardbeien Uniek werkingsmechanisme Spint. Een lastig te bestrijden en hardnekkige plaag Bij mijten beïnvloedt bifenazate

Nadere informatie

Steward tegen bladrollers, wintervlinder, voorjaarsuil en fruitmot

Steward tegen bladrollers, wintervlinder, voorjaarsuil en fruitmot T E C H N I S C H D O S S I E R Steward tegen bladrollers, wintervlinder, Inleiding Unieke werking Figuur 1 Bio-activering van indoxacarb indoxacarb weinig giftig Steward is een gebruiksvriendelijke spuitkorrel.

Nadere informatie

Natuurlijke vijanden: weet wat ze eten, weet hoe ze te bevorderen.

Natuurlijke vijanden: weet wat ze eten, weet hoe ze te bevorderen. Natuurlijke vijanden: weet wat ze eten, weet hoe ze te bevorderen. Gerjan Brouwer Adviseur biologische fruitteelt Preventie van schadelijke organismen optimale teeltrotatie goede teelttechnieken resistente/tolerante

Nadere informatie

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing

Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Functionele AgroBiodiversiteit (FAB) voor natuurlijke plaagbeheersing Marian Vlaswinkel Praktijkonderzoek Plant & Omgeving, Sector Akkerbouw, Groene Ruimte en Vollegrondsgroenten (PPO-AGV) 22 oktober 2010

Nadere informatie

Ziekten, plagen & onkruid Hoe te herkennen en ecologisch verantwoord te bestrijden!

Ziekten, plagen & onkruid Hoe te herkennen en ecologisch verantwoord te bestrijden! Ziekten, plagen & onkruid Hoe te herkennen en ecologisch verantwoord te bestrijden! Genieten van een plaagvrije tuin? Last van onkruid, luizen, mos, schimmels, groene aanslag, mieren, slakken, insectenlarven

Nadere informatie

Glashelder. Nieuwsmagazine van Certis Europe B.V. voor ondernemers in de glastuinbouw - Jaargang 3 - Nr. 8 - november 2004

Glashelder. Nieuwsmagazine van Certis Europe B.V. voor ondernemers in de glastuinbouw - Jaargang 3 - Nr. 8 - november 2004 Nieuwsmagazine van Certis Europe B.V. voor ondernemers in de glastuinbouw - Jaargang 3 - Nr. 8 - november 2004 Alleen biologische bestrijders soortenlijst toegestaan (pagina 3) Bestrijding taxuslarve ook

Nadere informatie

Relaties tussen organismen vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Relaties tussen organismen vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 08 April 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63327 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Geef vlooien geen kans

Geef vlooien geen kans Geef vlooien geen kans Een handleiding voor u en uw huisdier om vlooien effectief aan te pakken Vlooien Alleen van het woord al krijgt u misschien direct jeuk. Maar hoe zou u zich voelen als u vlooien

Nadere informatie

BotaniGard. De biologische witte vliegenmepper

BotaniGard. De biologische witte vliegenmepper BotaniGard De biologische witte vliegenmepper Witte vlieg, een toenemend probleem In de glastuinbouw is witte vlieg al jaren een toenemend probleem. Witte vlieg is steeds lastiger te bestrijden in intensieve

Nadere informatie

Eten en gegeten worden. Nuttige insecten op de rozenkwekerij en in uw tuin: zweefvliegen

Eten en gegeten worden. Nuttige insecten op de rozenkwekerij en in uw tuin: zweefvliegen Eten en gegeten worden Nuttige insecten op de rozenkwekerij en in uw tuin: zweefvliegen Uit het dagboek van een zweefvlieglarve Niets vermoedend kroop de bladluis over het rozenblad. Zijn instinct stuurde

Nadere informatie

Vliegenbestrijding. begin er op tijd mee!

Vliegenbestrijding. begin er op tijd mee! Vliegenbestrijding begin er op tijd mee! Feiten over vliegen Binnen 4 weken meer dan 1.000.000 vliegen Vliegen planten zich vliegensvlug voort. Even rekenen Bij een gunstige temperatuur: 1000 eitjes per

Nadere informatie

Bestrijding emelten in grasland 2004

Bestrijding emelten in grasland 2004 Bestrijding emelten in grasland 2004 Toetsing van chemische en biologische middelen tegen emelten (Tipula spp.) in een veld- en in vitro proef Klaas van Rozen en Albert Ester Praktijkonderzoek Plant &

Nadere informatie