Voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg"

Transcriptie

1 Opgesteld door: College bouw ziekenhuisvoorzieningen, Utrecht, september 2005 In opdracht van: College voor zorgverzekeringen, Diemen Rapportnummer: 586 ISBN: X

2 Het College bouw ziekenhuisvoorzieningen (het Bouwcollege) houdt zich bezig met de huisvesting van de intramurale gezondheidszorg. Daarbij gaat het om ziekenhuizen, verpleegen verzorgingshuizen, instellingen voor geestelijke gezondheidszorg en gehandicaptenzorg. Het voelt zich medeverantwoordelijk voor een kwalitatief optimale zorginfrastructuur met voldoende capaciteit en een goede prijs-kwaliteitverhouding. Het wil een maatschappelijke bijdrage leveren aan het oplossen van knelpunten in de zorg. Vanuit deze verantwoordelijkheid verricht het Bouwcollege, als expertisecentrum voor zorg en bouw, onderzoek naar de meest actuele ontwikkelingen op het snijvlak van zorg en bouw, in zowel binnen- als buitenland. Bouw is immers de uitkomst van een vaak langdurig en ingewikkeld proces waarbij vraagprognoses, regionale omstandigheden, strategievorming, bouwmogelijkheden en financiën belangrijke ingrediënten zijn. Met deze publicaties wil het Bouwcollege de partijen in het werkveld voorzien van inzichten op de genoemde ingrediënten voor bouw en hoopt bij te dragen in de besluitvormende discussies. In dit rapport worden, mede naar aanleiding van een verzoek van het College voor zorgverzekeringen (Cvz), suggesties gedaan voor de bouw en inrichting van voorzieningen voor eerstelijnszorg, met voorbeelden van good practice. Voor toelichting op en vragen over dit rapport kan contact worden opgenomen met mevrouw drs. P.S. van der Schaaf van het bureau van Bouwcollege. Colofon Voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg College bouw ziekenhuisvoorzieningen, Utrecht 2005 Rapportnummer 586 Vormgeving en druk: Twin Design bv, Culemborg ISBN X College bouw ziekenhuisvoorzieningen Postbus GB Utrecht tel fax website

3 INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING 1 1 INLEIDING 3 2 ZORGINHOUDELIJKE UITGANGSPUNTEN Begrippenkader Zorgaanbod en participerende disciplines Ontwikkelingen en knelpunten eerste lijn De toekomst van de eerste lijn Zorginhoudelijke uitgangspunten voor de bouwkundige opzet 12 3 BASISKWALITEITSEISEN Inleiding Ruimtelijke functionaliteit Technische voorzieningen Flexibiliteit Belevingswaarde 19 4 BOUWKUNDIGE CONCEPTEN Inleiding Voorbeelden 21 5 FINANCIËLE ASPECTEN Inleiding Oppervlaktebepaling Kostennormen 34 BIJLAGEN 1 Kengetallen 41 2 Vloeroppervlakten volgens NEN Rekenvoorbeelden 43 4 Literatuur 47 5 Verantwoording voorbeeldprojecten en illustraties 49

4

5 SAMENVATTING Op verzoek van het College voor zorgverzekeringen (Cvz) heeft het College bouw ziekenhuisvoorzieningen (het Bouwcollege) een referentiekader ontwikkeld voor de huisvesting van disciplines voor eerstelijnszorg, i.c. voorzieningen voor (geïntegreerde) eerstelijnszorg zoals gezondheidscentra of andersoortige gestructureerde (multidisciplinaire) samenwerkingsverbanden binnen de eerste lijn. De verdere ontwikkeling van voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg, op een zo mogelijk gemeenschappelijke en herkenbare plek, wordt zowel door de overheid als door het veld gezien als een belangrijke oplossingsrichting voor de ontwikkelingen binnen de eerste lijn en de verdere versterking daarvan. Ook de samenhang met aanpalende sectoren en de tweede lijn wordt hierbij van belang geacht (ketenzorg). De eerstelijnszorg zal zich - in lijn met het nieuwe zorgstelsel - moeten ontwikkelen binnen het model van gereguleerde marktwerking. Dit alles betekent dat partijen in het veld steeds meer zelf verantwoordelijk zullen worden voor (de organisatie en kwaliteit van) het zorgaanbod in de eerste lijn. Een richtlijn, zoals dit referentiekader, kan hierbij als hulpmiddel fungeren. Bij de uitwerking van het referentiekader is de huisvesting van gezondheidscentra als leidraad gehanteerd. Het referentiekader is echter ook bruikbaar voor de huisvesting van andere samenwerkingsverbanden, ofwel de (mogelijk gecombineerde) huisvesting van eerstelijns disciplines, maar dan meer in algemene zin. De in het referentiekader opgenomen basiskwaliteitseisen beschrijven het minimaal noodzakelijke kwaliteitsniveau. De beschreven basiskwaliteitseisen hebben in het bijzonder betrekking op toegankelijkheid, privacy, functionele opzet, situering en omvang van de ruimten waar patiënten toegang toe hebben. Zo worden minimumeisen gesteld aan de vrije breedte van verkeersruimten en aan de oppervlakte van spreek-/onderzoekkamers en behandelkamers. De belangrijkste basiskwaliteitseisen voor de ruimtebehoefte zijn in de volgende tabel opgenomen. Tabel Basiskwaliteitseisen ruimtebehoefte omschrijving van de ruimte - spreek-/werkkamer - onderzoekkamer - spreek-/onderzoekkamer, gecombineerd - behandelkamer - spreek-/behandelkamer, gecombineerd minimale nuttige oppervlakte in m² N.B.: Het betreft universele ruimten, die elk in principe door verschillende disciplines (eventueel gedeeld) kunnen worden gebruikt. 1

6 In een bijlage bij het referentiekader is indicatief de ruimtebehoefte aangegeven die op grond van de praktijk kan worden aangemerkt als gebruikelijk voor voorzieningen voor (geïntegreerde) eerstelijnszorg. Daarmee kan, in combinatie met de in het referentiekader geformuleerde financiële uitgangspunten, een bovengrens voor de investeringskosten worden bepaald. In het hoofdstuk bouwkundige concepten worden good practice -voorbeelden getoond van aspecten die voor eerstelijnszorg belangrijk zijn. Aan de orde komen met name situering, organisatorische en ruimtelijke opzet van voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg. 2

7 1 INLEIDING Het College voor zorgverzekeringen (Cvz) heeft geconstateerd dat in het veld behoefte bestaat aan een richtlijn voor het ontwikkelen (bouwen) van voorzieningen voor (geïntegreerde) eerstelijnszorg, zoals gezondheidscentra of andersoortige gestructureerde (multidisciplinaire) samenwerkingsverbanden binnen de eerste lijn. De verdere ontwikkeling van voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg, op een zo mogelijk gemeenschappelijke en herkenbare plek, wordt door de overheid en diverse brancheorganisaties gezien als een belangrijke oplossingsrichting voor de ontwikkelingen binnen de eerste lijn en de verdere versterking daarvan. Daarbij is ook de samenhang met aanpalende sectoren en de tweede lijn van groot belang (ketenzorg). Van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is verder vernomen dat de huidige subsidieparagrafen Gezondheidscentra en Zwaardere Gestructureerde Samenwerkingsverbanden (ZGS) per 1 januari 2006 zullen worden beëindigd. Daarnaast zal de eerstelijnszorg zich - in lijn met het nieuwe zorgstelsel - moeten ontwikkelen binnen het model van gereguleerde marktwerking. Dit alles betekent dat partijen in het veld steeds meer zelf verantwoordelijk zullen worden voor de (organisatie en kwaliteit van) het zorgaanbod in de eerste lijn. Tegen deze achtergrond heeft het Cvz het College bouw ziekenhuisvoorzieningen (het Bouwcollege) gevraagd een referentiekader te ontwikkelen voor de huisvesting van disciplines voor eerstelijnszorg, i.c. voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg. Bij de verdere uitwerking is de huisvesting van gezondheidscentra als leidraad gehanteerd. Het referentiekader is echter ook bruikbaar voor de huisvesting van andere samenwerkingsverbanden, ofwel de (mogelijk gecombineerde) huisvesting van eerstelijns disciplines, maar dan meer in algemene zin. Het referentiekader fungeert primair als richtlijn voor het veld en zal niet ingezet worden bij een formele beoordeling van plannen voor de oprichting van eerstelijnsvoorzieningen. Het is niet de bedoeling met dit referentiekader een specifiek model voor de bouw en organisatie van eerstelijnsvoorzieningen voor te schrijven. Wel worden de zorginhoudelijke voorwaarden met hun ruimtelijke consequenties aangegeven die bij het ontwikkelen van dergelijke voorzieningen en de huisvesting van disciplines in de eerste lijn aandacht behoeven. In hoofdstuk 2 worden de zorginhoudelijke uitgangspunten weergegeven die aan het referentiekader ten grondslag liggen. Deze uitgangspunten zijn mede gebaseerd op de resultaten van een voorstudie en een evaluatie van (praktijk)ervaringen 1. 1 De voorstudie bestond uit desktop onderzoek (literatuur, internet enz.) en veldonderzoek (interviews met sleutelfiguren en bezoeken aan gezondheidscentra). Doel: achterhalen van zorginhoudelijke uitgangspunten die ten >> 3

8 In hoofdstuk 3 zijn de eisen beschreven waaraan geïntegreerde eerstelijnsvoorzieningen minimaal moeten voldoen om de kwaliteit van zorg te kunnen garanderen: de basiskwaliteitseisen. In hoofdstuk 4 zijn verschillende praktijkvoorbeelden ( good practice ) opgenomen, waarbij aangegeven is op welke wijze de in hoofdstuk 3 beschreven basiskwaliteitseisen zijn verwerkt. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de ruimtelijke en financiële voorwaarden voor de nieuwbouw van geïntegreerde eerstelijnsvoorzieningen. Het referentiekader is primair gebaseerd op in de bouwmaatstaven van het Bouwcollege aangegeven ruimtebehoefte en uitgangspunten voor afzonderlijke en vergelijkbare activiteiten of functies, inclusief de bijbehorende financiële voorwaarden. Deze uitgangspunten zijn uiteraard ook geanalyseerd op bruikbaarheid voor de bouw van geïntegreerde eerstelijnsvoorzieningen. Daarnaast hebben diverse veldpartijen als klankbord gefungeerd bij de ontwikkeling van het referentiekader. De bouwmaatstaven en referentiekaders van het Bouwcollege waar in de tekst naar wordt verwezen, zijn van de website van het Bouwcollege te downloaden: grondslag liggen aan de bouw van gezondheidscentra, zoals relevante ontwikkelingen in de zorgvraag, het zorgaanbod (nu en in de toekomst), wenselijke trends en beleidsmatige onwikkelingen. 4

9 2 ZORGINHOUDELIJKE UITGANGSPUNTEN 2.1 Begrippenkader Er bestaan zeer veel verschillende samenwerkingsvormen binnen de eerstelijnszorg, die elk op hun beurt weer op verschillende manieren kunnen worden ingevuld. De verschillen kunnen betrekking hebben op de schaalgrootte, het bereik, de intensiteit van de samenwerking, het aantal disciplines dat binnen het samenwerkingsverband is vertegenwoordigd, wel of niet samen onder één dak, enz. De duidelijkst te onderscheiden samenwerkingsverbanden binnen de eerste lijn zijn die samenwerkingsverbanden waarvan de disciplines gezamenlijk gehuisvest zijn: gezondheidscentra die voldoen aan de subsidievoorwaarden 2, Huisartsen Onder Een Dak (HOED), huisarts/apotheek of huisarts/apotheek/ fysiotherapie of andersoortige samenwerkingsverbanden zonder gezamenlijke huisvesting (niet gesubsidieerd), maar die bijvoorbeeld wel gebruik maken van de facilitaire ondersteuning van een gezondheidscentrum. Het referentiekader heeft betrekking op de huisvesting van alle disciplines werkzaam in de eerste lijn, al dan niet gezamenlijk gehuisvest. De verwachting is dat de eerste lijn zich dusdanig pluriform zal ontwikkelen, dat een vast omlijnde definitie van een gezondheidscentrum de huidige praktijk en de verwachte ontwikkelingen binnen de eerste lijn tekort zou doen 3. Een definitie van een gezondheidscentrum zou kunnen zijn: Een gezondheidscentrum is een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg waarin ten minste drie verschillende eerstelijnsdisciplines gezamenlijk zijn gehuisvest. Verwacht mag worden dat met name de huisarts tot de kerndisciplines van een gezondheidscentrum of een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg zal (blijven) behoren. Andere (nieuwe) eerstelijnsdisciplines zullen zich verder profileren en ook de ketenpartners zullen in de toekomst een minstens zo gelijkwaardige rol gaan spelen in de eerste lijn als de huisartsengeneeskunde tot op heden heeft gedaan (zie ook paragraaf 2.4). Het gaat 2 Volgens de huidige subsidieregeling (de Regeling) wordt een gezondheidscentrum gedefinieerd als een door een rechtspersoon beheerd samenwerkingsverband, waar vanuit een gemeenschappelijke huisvesting integraal eerstelijnszorg wordt verleend door ten minste twee huisartsen (met ieder minimaal 800 patiënten), twee wijkverpleegkundigen, één maatschappelijk werker en zo mogelijk vertegenwoordigers van andere disciplines in de eerste lijn. Deze omvang geldt overigens voor startende gezondheidscentra (aanloopperiode van 5 jaar). 3 Temeer omdat de huidige subsidieregeling (de Regeling) voor Gezondheidscentra en Zwaardere Gestructureerde Samenwerkingsverbanden per 1 januari 2006 zal vervallen, dan wel wordt vervangen door een overgangsregeling. 5

10 dan bijvoorbeeld om verpleeghuiszorg, transmurale ziekenhuiszorg en revalidatiezorg (Pop, 2004). 2.2 Zorgaanbod en participerende disciplines Zorgaanbod Per 1 januari 2002 waren 180 gezondheidscentra operationeel (CBS, 2003). Hierbij wordt uitgegaan van gebouwen of locaties en niet van organisatieverbanden. Een gezondheidscentrum heeft per definitie een multidisciplinair aanbod van eerstelijnszorg, met een goede coördinatie en afstemming. Door deze multidisciplinaire samenwerking ontstaat meer samenhang in het primaire zorgproces binnen de eerste lijn. Er kan een continuüm van gestroomlijnde zorg en dienstverlening worden gecreëerd, vraaggericht en laagdrempelig. Een geïntegreerd eerstelijns model (samenwerkende disciplines bij elkaar) biedt ook de mogelijkheid tot taakdifferentiatie en meer efficiënte zorg (Van Boxtel, 2004). Voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg, zoals gezondheidscentra, maken gebiedsgericht werken en community care mogelijk, wat met name van belang is bij complexe meervoudige problematiek, zoals in achterstandswijken, wijken met veel ouderen of een hoge mate van concentratie van problemen in een wijk. De organisatievorm en multidisciplinaire inzet leent zich naast zorgvernieuwing en kwaliteitsverbetering (zorginhoudelijk) ook goed voor het realiseren van maatschappelijk ondernemersschap en/of het aantrekken van voldoende zorgverleners daar waar dat een probleem vormt (achterstandswijken, Vinex-locaties met aanlooprisico s) Participerende disciplines In de loop der jaren is de basis van het gezondheidscentrum steeds breder geworden. Onder het dak van een gezondheidscentrum zijn gemiddeld zeven disciplines te vinden. Naast huisartsen, wijkverpleegkundigen en maatschappelijk werkers (tot op heden min of meer beschouwd als de kerndisciplines binnen een centrum) is in de meeste centra ook een fysiotherapeut gevestigd. Ook kan een apotheek worden toegevoegd. Veel gezondheidscentra hebben dit aanbod verder uitgebreid met andere eerstelijnszorg, bijvoorbeeld verloskunde, tandheelkunde, gezinsverzorging, logopedie, oefentherapie, psychologie, ouder- en kindzorg (NIVEL, 2002; LVG, 2003a). Meestal heeft een gezondheidscentrum een locatiemanager of een coördinator in dienst en zijn er ook functies in de facilitaire sfeer beschikbaar (praktijkassistent, balie/receptie, e.d.). 6

11 Om de capaciteit (menskracht) en expertise in de eerste lijn te vergroten ontstaan allerlei nieuwe functies. Hierdoor wordt taakherschikking en taakdelegatie mogelijk, evenals consultatie op specifieke terreinen. Met meer dan één eerstelijnsdiscipline resulteert taakdifferentiatie ook in meer efficiëntie, is de verwachting. Een praktijkondersteuner (POH) bijvoorbeeld kan bepaalde taken van de huisarts overnemen (met name ten aanzien van ouderen en de zorg voor chronisch zieken). Gebleken is dat de werklast van huisartsen door deze vorm van taakherschikking significant afneemt (NIVEL, 2004). Andere nieuwe functies binnen de zelfstandige HBO-plus beroepen zijn nurse practitioners, physician assistants en mondzorgkundigen. Op termijn hoopt men hierdoor het huisartsentekort op te lossen. De ervaring met deze nieuwe functies is echter nog te beperkt om de effecten ervan te beoordelen. De sociaal-psychiatrisch verpleegkundige (SPV) is in de tweedelijns-ggz een bestaande functie en wordt hoe langer hoe meer ook in de eerste lijn geïntroduceerd. Ook op andere terreinen kan specifieke deskundigheid worden aangeboden, bijvoorbeeld in de zorg aan allochtonen door de inzet van een allochtone zorgconsulent of een voorlichter eigen taal en cultuur Verzorgingsgebied Een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg of gezondheidscentrum biedt met name zorg aan inwoners van een wijk c.q. de directe omgeving. Diverse centra tezamen kunnen deel uitmaken van een (wijk)zorgnetwerk, met onderlinge taakverdeling. Het aantal deelnemende huisartsen is doorgaans maatgevend voor de omvang van het centrum. Dat bepaalt het aantal ingeschreven patiënten en daarmee de omvang van andere disciplines. Voor startende (gesubsidieerde) gezondheidscentra (met een aanloopperiode van 5 jaar) werd voorheen uitgegaan van een verzorgingsgebied van minimaal ingeschreven patiënten. Een bovengrens voor de omvang valt niet te geven. Door de Landelijke Vereniging voor Georganiseerde eerste lijn (LVG) wordt een omvang van tot patiënten als wenselijk aangemerkt (LVG, 2003a). Bij een dergelijke omvang heeft het centrum nog een persoonlijke maat en is het voor de patiënt voldoende overzichtelijk. Het Cvz gaat overigens uit van een groter aantal patiënten per gezondheidscentrum dat als optimaal wordt beschouwd, namelijk tot patiënten. De adherentie van het centrum is daarbij ook van belang. Een adherentie van minimaal 75% wordt noodzakelijk geacht voor een gezonde exploitatie van een centrum. In de intentieverklaring Versterking eerstelijnsgezondheidszorg (augustus 2004), die wordt onderschreven door verschillende brancheorganisaties binnen de eerste lijn en door VWS, worden vergelijkbare eenheden genoemd en wordt gesproken over een adherentiegebied van tot inwoners. Het gaat hierbij nadrukkelijk niet om een blauwdruk, maar om een grove indicatie waarbinnen partijen regionaal en/of plaatselijk tot maatwerk kunnen komen. Verwacht wordt dat naast grotere centra voor eerstelijnszorg, wel degelijk ook kleinere centra 7

12 (4.000 tot inwoners) zullen blijven bestaan of ontstaan, met name in grootstedelijke gebieden (satellietmodel met kleinere eenheden en met een wijk-/buurtgerichte benadering). Het zorgaanbod en de participerende disciplines vormen qua omvang en type een afspiegeling van de zorgvragen in het betreffende verzorgingsgebied (wijkgerichte en vraaggerichte benadering). Omdat de lokale behoefte aan eerstelijnszorg sterk kan variëren, zal ook het aanbod binnen voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg variëren. Om een globale indruk te krijgen van het gemiddelde aantal inwoners per discipline in het verzorgingsgebied van een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg is in bijlage 1 een tabel met kengetallen opgenomen. 2.3 Ontwikkelingen en knelpunten eerste lijn De eerste lijn is een belangrijke pijler van de Nederlandse zorginfrastructuur. Zij draagt bij aan een kwalitatief hoogstaande en doelmatige gezondheidszorg, mede vanwege de poortwachterfunctie. Het versterken van de eerste lijn vormt dan ook een belangrijk speerpunt van VWS. Tegelijkertijd kan worden gesteld dat de eerste lijn een snel en lastig veranderingsproces doormaakt en in een turbulente fase verkeert. Er zijn grofweg drie ontwikkelingen c.q. knelpunten te onderscheiden (VWS, 2003; LVG, 2003b): - toename van de zorgvraag (2.3.1); - tekorten in het aanbod aan zorgverleners in de eerste lijn (2.3.2); - de gevolgen van structuurveranderingen, wet- en regelgeving (2.3.3) Toename van de zorgvraag De eerste lijn wordt geconfronteerd met een toename van de vraag. De vraag neemt niet alleen toe, maar divergeert tegelijkertijd ook. Men krijgt in toenemende mate te maken met verschillende categorieën patiënten, met specifieke kenmerken en zorgvragen. Deze veranderingen in de vraag zijn voor een belangrijk deel te wijten aan - vergrijzing en een toename van het aantal chronisch zieken (verbeterde behandelmogelijkheden, waardoor men langer aangewezen blijft op zorg); - de extramuralisering van de zorg (substitutie van intramurale zorg naar extramurale zorg, verkorting van verblijfsduur in de tweede lijn) en de wens van patiënten om zo lang mogelijk zelfstandig te blijven wonen. Hierdoor zijn patiënten eerder - en met een meer intensieve zorgvraag - aangewezen op de eerste lijn; - de vermaatschappelijking van de zorg aan lichamelijk en verstandelijk gehandicapten en psychiatrische patiënten. De pluriformiteit van de patiënten en de specifieke vraagstukken nemen toe; 8

13 - toename van het aantal allochtonen (met name in grote steden) met complexe zorgvragen en communicatieproblemen Tekorten in het aanbod Met name het tekort aan huisartsen krijgt veel (beleidsmatige) aandacht. Mede door de relatief hoge uitstroom van huisartsen (pensionering en doorstroom naar andere artsenberoepen), laat het effect van de verruiming van de opleidingscapaciteit nog even op zich wachten. Daarnaast is de huisartsenzorg c.q. praktijkvoering (met name onder instromende huisartsen) aan veranderingen onderhevig (toename deeltijdarbeid, minder solopraktijken). De schaarste aan huisartsen wordt vergroot door de mismatch tussen vacatures en voorkeuren van instromende huisartsen. Ook in andere beroepsgroepen zijn overigens (vooral op lokaal niveau) tekorten merkbaar, bijvoorbeeld in de eerstelijnsverloskunde en tandheelkunde Structuurveranderingen De hele gezondheidszorg bevindt zich in een overgangsfase van aanbodsturing naar vraagsturing. Daarnaast zal de eerstelijnszorg zich - in lijn met het nieuwe zorgstelsel - moeten ontwikkelen binnen het model van gereguleerde marktwerking (concurrentie en ondernemerschap in de zorg). Hierbij laat de centrale overheid de regie nadrukkelijk over aan veldpartijen. Oplossingen moeten op lokaal en regionaal niveau tot stand komen. Hiervoor zijn zorgverzekeraars, zorgaanbieders, patiëntenorganisaties en lokale overheden gezamenlijk verantwoordelijk (VWS, 2003). Zorgaanbieders zullen ook meer dan ooit rekening moeten houden met de wensen van hun potentiële klanten. Zowel als het gaat om de kwaliteit van het aanbod als om de kwantiteit (VWS, 2003). Analyse van de (lokale en regionale) zorgvraag is dus van wezenlijk belang. Een standaardaanbod aan eerstelijnszorg is niet langer voldoende, meer diversiteit en flexibiliteit zijn noodzakelijk. Om vraagsturing te ondersteunen, wordt ook de functiegerichte benadering als oplossing bepleit 4. Deze functiegerichte benadering is in de AWBZ al ingevoerd (per 1 april 2003). Dit houdt in dat meer dan één gekwalificeerde zorgaanbieder bepaalde functies mag aanbieden en de zorgverzekeraar de ruimte krijgt hiertoe contracten te sluiten. Dit leidt ook tot het anders verdelen en overdragen van taken. De poortwachterfunctie in de eerste lijn kan dan bijvoorbeeld bij verschillende (samenwerkende) disciplines liggen. 4 Beoogde invoering van functiegerichte benadering in de eerste lijn: gelijktijdig met de invoering van de standaardverzekering voor curatieve zorg (VWS, 2003). 9

14 Tenslotte zal ook de inwerkingtreding van de WMO (Wet Maatschappelijke Ondersteuning) gevolgen hebben voor het aanbod in de eerste lijn. Sommige functies (o.a. persoonlijke verzorging en ondersteunende begeleiding) die nu via de AWBZ worden geregeld, komen dan onder de verantwoordelijkheid van de gemeente. Het is denkbaar dat gemeenten zich tot de eerste lijn zullen wenden om deze functies uit te voeren, daar waar nu AWBZ-instellingen deze zorg (nog) voor hun rekening nemen. 2.4 De toekomst van de eerste lijn Het accent binnen het beleid en de maatregelen die zijn gericht op het versterken c.q. herstructureren van de eerste lijn ligt vooral op verandering van de organisatie en de werkwijze van de eerste lijn. Daarbij zijn samenwerking en concentratie op de kerntaken de sleutelwoorden. Illustratief daarvoor is dat VWS de problematiek in de eerste lijn vooral beschouwt als een organisatievraagstuk en in mindere mate als financieringsvraagstuk (VWS, 2003). Een toekomstbestendige eerste lijn laat zich kenschetsen door efficiënte zorg, patiëntgericht, geïntegreerd, grootschalig georganiseerd en kleinschalig uitgevoerd (uitbesteding van niet-patiëntgebonden activiteiten) en marktwerking. Relevante oplossingsrichtingen voor de ontwikkelingen in de eerste lijn zijn - de verdere ontwikkeling van gestructureerde (multidisciplinaire) samenwerkingsverbanden, o.a. door de vorming van voorzieningen voor geïntegreerde eerstelijnszorg (uitbreiding infrastructuur); - het vergroten van de capaciteit en expertise binnen de eerste lijn door middel van nieuwe functies (taakherschikking, taakdelegatie en consultatie op specifieke terreinen); - organisatie van de toegang tot zorg: verwijzing via andere lijnen dan de huisarts of rechtstreekse toegankelijkheid (ter ontlasting van de huisarts) of 24-uurs telefoondiensten ( call centers ) met triagefunctionarissen die vragen van patiënten stroomlijnen en als vooropvang fungeren 5. Een dergelijk geprotocolleerd triagesysteem wordt al in gezondheidscentra gehanteerd; - samenwerking met de tweede lijn (curatieve zorg en caresectoren) en de ontwikkeling van care pathways (rond chronisch zieken) en transmurale diagnosebehandelcombinaties (DBC s); - optimaliseren van de bedrijfsvoering. 5 De inspectie is kritisch over deze call centers vanwege het ontbreken van een medisch dossier en persoonlijk contact met de patiënt, waardoor men minder goed de juiste diagnose zou kunnen stellen (IGZ, 2003). Hetzelfde zou kunnen gelden voor zorg via internet ( consulten). 10

15 Door deze oplossingen in samenhang toe te passen, is een synergetisch effect te behalen uit de afzonderlijke maatregelen. De eerste drie oplossingen spreken voor zich, de twee overige worden hieronder toegelicht. Hierbij wordt opgemerkt dat van deze oplossingen vooral de twee eerste en de laatste kansrijk worden geacht als het gaat om het verbeteren van de toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de eerste lijn (KPMG, 2004). Samenwerking met de tweede lijn (curatieve zorg en care-sectoren) Extramuralisering van de zorg (substitutie van intramurale zorg naar extramurale zorg en verkorting van verblijfsduur in de tweede lijn) vergt goede samenwerking tussen de eerste en de tweede lijn. Door de vorming van transmurale zorgketens, bijvoorbeeld bij nazorg na ontslag uit het ziekenhuis (het overnemen van specialistische taken) of in de vorm van medische diagnostiek en behandeling (maken en beoordelen van ECG s, kleine chirurgische ingrepen e.d.). Ook care pathways (met name rond chronische ziekten) en mogelijk ook transmurale DBC s zijn in ontwikkeling. Andere vormen van samenwerking zijn consultatie met de tweedelijns-ggz bij psychiatrische problematiek, vormen van intensieve thuiszorg, overbruggingszorg bij wachtlijstproblematiek in de ouderenzorg en netwerken voor palliatieve zorg. Veranderingen in de eerste lijn en de afstemming en samenwerking die nagestreefd wordt tussen de eerste en de tweede lijn zullen ook in de infrastructuur leiden tot gezamenlijke huisvesting, gedeeld gebruik van voorzieningen - eventueel in samenwerking met een woningcorporatie. Zo is er binnen de curatieve sector een trend waarneembaar tot enerzijds incorporatie van eerstelijnsvoorzieningen op een ziekenhuislokatie (bijvoorbeeld huisartsenposten in een buitenpoli of ziekenhuis), anderzijds het uitplaatsen van ziekenhuisfaciliteiten naar de eerste lijn (bijvoorbeeld specialisten die spreekuur houden in een gezondheidscentrum) (Bouwcollege, 2002). Binnen de care-sector maken eerstelijnsvoorzieningen soms ook deel uit van woonzorgcomplexen voor bijvoorbeeld ouderen. Ook combinaties met gemeentelijke welzijnsvoorzieningen zijn denkbaar (bijvoorbeeld een dagactiviteitencentrum of een inloopcentrum). Optimaliseren van de bedrijfsvoering Naast de toenemende samenwerking gericht op het primaire zorgproces (zie hierboven), wordt in toenemende mate ook de samenwerking gezocht als het gaat om het gezamenlijk organiseren of uitbesteden van ondersteunende diensten (LVG, 2003b; KPMG, 2004). Dit kan door de vorming van zogenaamde facilitaire ondersteuningsstructuren. Deze structuren houden zich bezig met de bedrijfsmatige en inhoudelijke ondersteuning van het primaire proces in de eerste lijn en de afstemming met andere sectoren. Hulpverleners kunnen zich op deze manier 11

16 op hun kerntaak - het primaire zorgproces - richten. Bovendien kan het clusteren van ondersteunende taken leiden tot efficiencywinst en tot professionalisering van deze taken. Tenslotte zullen om de bedrijfsvoering te optimaliseren, net als in andere zorgsectoren, de ICTtoepassingen toenemen, bijvoorbeeld het elektronisch medisch dossier (EMD) en het elektronisch voorschrijfsysteem (EVS), een receptenlijn en internet. 2.5 Zorginhoudelijke uitgangspunten voor de bouwkundige opzet Uit de hiervoor geschetste ontwikkelingen binnen de eerste lijn en geïntegreerde zorg c.q. gezondheidscentra in het bijzonder, zijn de volgende zorginhoudelijke uitgangspunten te herleiden, die de basis vormen voor de bouwkundige infrastructuur. algemeen - een plaatselijke, wijk- dan wel buurtgerichte voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg is goed bereikbaar en toegankelijk voor patiënten; - in dergelijke voorzieningen werken verschillende (eerstelijns-) zorgaanbieders multidisciplinair en op structurele wijze met elkaar samen, op een zo mogelijk gemeenschappelijke, herkenbare locatie; schaalgrootte en adherentiegebied - voor de schaalgrootte van een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg of een gezondheidscentrum kan worden uitgegaan van tot ingeschreven patiënten. Bij een dergelijke omvang is er, in geval van gemeenschappelijke huisvesting, sprake van een persoonlijke maat. Bij een grotere schaal kan opsplitsing in eenheden wenselijk zijn om deze persoonlijke maat te behouden; - voor een volgroeid centrum wordt een adherentiegebied van tot inwoners als wenselijk aangemerkt; - met name in grootstedelijke gebieden zullen ook kleinere centra voor geïntegreerde eerstelijnszorg blijven bestaan en ontstaan. Deze zijn gericht op tot inwoners (satellietmodel met wijk-/buurtgerichte benadering); zorgaanbod - het zorgaanbod en de participerende disciplines (qua omvang en type) vormen een afspiegeling van de zorgvraag in het betreffende verzorgingsgebied (wijkgerichte, vraaggerichte benadering). Dit betekent dat er een goede analyse van de (toekomstige) zorgvraag moet worden gemaakt; - het aanbod is afgestemd op het aanbod van andere zorgaanbieders of eerstelijnssamenwerkingsverbanden in de regio (verdeling van expertise) en op de tweede lijn (care en cure); 12

17 - een vraaggerichte benadering vergt een breed, gedifferentieerd aanbod; - het aanbod is dusdanig flexibel, dat relatief eenvoudig op veranderende omstandigheden en zorgvragen kan worden ingespeeld (bijvoorbeeld nieuwe zorgvragers met specifieke kenmerken); organisatie - er moet rekening worden gehouden met een toename van het aantal (nieuwe) disciplines binnen de eerste lijn, zoals praktijkondersteuners en nurse practitioners ; - er moet rekening gehouden met (een toename in) het aantal parttime werkende hulpverleners; - zo mogelijk worden ondersteunende diensten (niet-patiëntgebonden functies, zoals beheer en administratie, personeelsbeleid, facility management) geclusterd (samen met andere samenwerkingsverbanden georganiseerd). Uitbesteding van ondersteunende diensten aan derden valt ook te overwegen; - de multidisciplinaire samenwerking binnen een geïntegreerde eerstelijnsvoorziening of gezondheidscentrum moet zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (inclusief afspraken over het gezamenlijk gebruik van ruimten) of een organisatieplan; - bij gezamenlijk gebruik van een voorziening met derden ligt het voor de hand dat zoveel mogelijk samenwerking wordt gezocht met partners met een vergelijkbaar zorgaanbod (geen contrasterende functies). 13

18 14

19 3 BASISKWALITEITSEISEN 3.1 Inleiding Een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg, bijvoorbeeld een gezondheidscentrum, is een voorziening waarop voor eisen op het gebied van veiligheid en arbeidsomstandigheden regelgeving van derden van toepassing is, zoals het Bouwbesluit en de Arbowet. Daarvoor wordt naar de betreffende regelgeving verwezen. In dit referentiekader zijn, in aanvulling hierop, basiskwaliteitseisen voor een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg beschreven met betrekking tot de ruimtelijke functionaliteit, de technische voorzieningen, de flexibiliteit en de kwaliteit van de omgeving. De basiskwaliteitseisen zijn gebaseerd op de zorginhoudelijke uitgangspunten in het vorige hoofdstuk en op de recente praktijk, en komen, voorzover relevant, overeen met de eisen die gelden voor (buiten-) poliklinieken van ziekenhuizen en spreek- en behandelvoorzieningen in regionale GGZ-centra (RGC s). In dit verband wordt met name verwezen naar de bouwmaatstaven spreekuurafdeling, poliklinische behandeling en algemeen orgaanfunctieonderzoek ten behoeve van het algemeen ziekenhuis van het Bouwcollege. Zoals in de inleiding is aangegeven, wordt in dit referentiekader de huisvesting van gezondheidscentra als leidraad gehanteerd. De hier beschreven basiskwaliteisen gelden echter ook voor de huisvesting van andere voorzieningen voor eerstelijnszorg, ofwel de, al dan niet gecombineerde, huisvesting van eerstelijnsdisciplines Ruimtelijke functionaliteit Bereikbaarheid Gelet op doel en aard van het eerstelijnszorgaanbod (wijkgericht, laagdrempelig, generalistisch en ambulant) is een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg centraal in het verzorgingsgebied gesitueerd, met openbaar vervoer goed bereikbaar voor (minder valide) patiënten. Aan deze eis wordt in de regel voldaan als de voorziening op een geografisch/demografisch zwaartepunt van het verzorgingsgebied is gelegen, in de nabijheid van andere voorzieningen (bijvoorbeeld een winkelcentrum). 6 Daar waar gezondheidscentrum staat, worden dus ook andersoortige geïntegreerde eerstelijnssamenwerkingsverbanden bedoeld. 15

20 3.2.2 Toegankelijkheid Voor een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg geldt de eis van rolstoeltoegankelijkheid voor ruimten waar patiënten (moeten kunnen) komen. In de verkeersruimten waar deze ruimten aan gelegen zijn, moeten rolstoelen elkaar kunnen passeren. Daardoor bedraagt de vrije breedte daar ten minste 1,60 m. De vrije doorgangsbreedte naar rolstoeltoegankelijke ruimten bedraagt ten minste 0,85 m. Van de sanitaire voorzieningen voor patiënten is een deel (minimaal één toilet) rolstoeltoegankelijk. Niveauverschillen moeten zoveel mogelijk worden vermeden. Voor eisen ten aanzien van het overbruggen van hoogteverschillen wordt verder verwezen naar het Bouwbesluit. Indien de voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg uit meer dan één bouwlaag bestaat, moet een lift aanwezig zijn, die ook voor rolstoelgebruik geschikt is Privacy Er moet aandacht zijn voor de privacy van de patiënt, in de zin van een prettige wachtruimte, geen inkijk in spreek-, behandel- en onderzoekskamer(s), mogelijkheden voor het voeren van (vertrouwelijke) gesprekken met hulpverleners en aan (ontvangst)balies (geen afluistermogelijkheden in privacygevoelige ruimten) Aanwezige ruimten In een voorziening voor geïntegreerde eerstelijnszorg zijn de volgende ruimten aanwezig: - spreek-, onderzoek- en behandelruimten (al dan niet gecombineerd) voor het aantal aanwezige fte s per discipline, - wachtruimte(n), - ruimten voor praktijkassistentie/-administratie (back office functie), - vergaderruimte(n), - personeelsruimten, - sanitaire ruimten, - ontvangstbalie(s) (front office functie), - patiëntendouche (rolstoeltoegankelijk), indien fysiotherapie aanwezig is. Afhankelijk van de organisatievorm en samenwerkingsgraad binnen een voorziening kunnen deze ruimten per aanwezige hulpverlener, dan wel voor intra- c.q. interdisciplinair gezamenlijk gebruik worden gerealiseerd. Over het gedeeld gebruik moeten afspraken worden gemaakt. 16

Regeling referentiekader basiskwaliteitseisen bestaande voorzieningen voor verslavingszorg

Regeling referentiekader basiskwaliteitseisen bestaande voorzieningen voor verslavingszorg Catergorie Geestelijke gezondheidszorg: verslavingszorg Regeling referentiekader basiskwaliteitseisen bestaande voorzieningen voor verslavingszorg Regeling College bouw ziekenhuisvoorzieningen tot wijziging

Nadere informatie

gouden regels bij het bouwen van een huisartsenpraktijk

gouden regels bij het bouwen van een huisartsenpraktijk gouden regels bij het bouwen van een huisartsenpraktijk Voorwoord De bouwadviesgroep-lhv geeft zowel bij nieuwbouw als bij verbouw van praktijkruimten en eerstelijnscentra deskundig en onafhankelijk advies

Nadere informatie

College bouw zorginstellingen

College bouw zorginstellingen College bouw zorginstellingen Het College bouw zorginstellingen, kortweg het Bouwcollege genoemd, houdt zich bezig met de huisvesting van de intramurale gezondheidszorg. Daarbij gaat het om ziekenhuizen,

Nadere informatie

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk

Nadere informatie

Bouwkundig-functionele maatstaven ten behoeve van nieuwbouwplannen voor (centrale) PERSONEELSVOORZIENINGEN in een algemeen ziekenhuis

Bouwkundig-functionele maatstaven ten behoeve van nieuwbouwplannen voor (centrale) PERSONEELSVOORZIENINGEN in een algemeen ziekenhuis Cbz/nr bouwmaatstaaf 0.71 Bouwkundig-functionele maatstaven ten behoeve van nieuwbouwplannen voor (centrale) PERSONEELSVOORZIENINGEN in een algemeen ziekenhuis BOUWKUNDIG-FUNCTIONELE MAATSTAVEN ten behoeve

Nadere informatie

NOTITIE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSZORG HOEKSCHE WAARD

NOTITIE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSZORG HOEKSCHE WAARD NOTITIE EERSTELIJNS GEZONDHEIDSZORG HOEKSCHE WAARD Inleiding Op 1 januari 2003 is de gewijzigde Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid in werking getreden. De gewijzigde wet verplicht gemeenten om elke

Nadere informatie

Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care?

Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care? Symposium Towards an evidence-based Workforce Planning in Health Care? Sodehotel La Woluwe 25/04, 09u-13u. Symposium - Towards an evidence-based Workforce Planning in Healthcare. Hoe is het dreigende huisartsentekort

Nadere informatie

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015 De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is ZorgImpuls maart 2015 Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk heeft veel taken

Nadere informatie

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg

Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Zorg Groep Beek en de huisarts, samen goed in ketenzorg Inleiding Zorg Groep Beek (ZGB) is al vele jaren een heel goed alternatief voor cliënt gerichte thuiszorg en wijkverpleging in de Westelijke Mijnstreek.

Nadere informatie

Anderhalvelijns zorg Hoe maak je het succesvol?

Anderhalvelijns zorg Hoe maak je het succesvol? Anderhalvelijns zorg Hoe maak je het succesvol? Anderhalvelijnszorg Combinatie generieke eerstelijnszorg en specialistische tweedelijnszorg - Generalistische invalshoek : uitbreiding geïntegreerde eerstelijns

Nadere informatie

Commissie Welzijn, Zorg en Cultuur. 31 juli 2002 Nr. 2002-10.992, IWW. Nummer 42/2002

Commissie Welzijn, Zorg en Cultuur. 31 juli 2002 Nr. 2002-10.992, IWW. Nummer 42/2002 Commissie Welzijn, Zorg en Cultuur 31 juli 2002 Nr. 2002-10.992, IWW. Nummer 42/2002 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen over het aangaan van een samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

DEELNORMEN SPECIFIEKE VOORZIENINGEN (Bouwmaatstaven astmacentrum, audiologisch centrum, epilepsiecentrum, klinisch-genetisch centrum)

DEELNORMEN SPECIFIEKE VOORZIENINGEN (Bouwmaatstaven astmacentrum, audiologisch centrum, epilepsiecentrum, klinisch-genetisch centrum) DEELNORMEN SPECIFIEKE VOORZIENINGEN (Bouwmaatstaven astmacentrum, audiologisch centrum, epilepsiecentrum, klinisch-genetisch centrum) DEELNORMEN SPECIFIEKE VOORZIENINGEN Bouwmaatstaven inzake: - epilepsiecentrum

Nadere informatie

College bouw ziekenhuisvoorzieningen

College bouw ziekenhuisvoorzieningen College bouw ziekenhuisvoorzieningen Postbus 3056 3502 GB Utrecht T (030) 298 31 00 F (030) 298 32 99 E cbz@bouwcollege.nl I www.bouwcollege.nl SIGNALERINGSRAPPORT inzake WONEN EN ZORG OP MAAT Uitgebracht

Nadere informatie

Raadsledendag 20 september

Raadsledendag 20 september Raadsledendag 20 september Wet langdurige zorg & Zorgverzekeringswet Marlies Kamp Manon Jansen Programmamanagement HLZ 3 Presentatie 1. Wet langdurige zorg 2. Zorgverzekeringswet 3. Implementatie 4. Communicatie

Nadere informatie

DRUNEN, augustus 2009

DRUNEN, augustus 2009 DRUNEN, augustus 2009 1 Inhoudsopgave Inleiding Initiatiefnemers en samenwerking Uitbreiding HOED tot gezondheidscentrum - Huisarts regiefunctie - Centrum locatie Drunen Gebruiksverwachting - Bezoekers

Nadere informatie

Inkoopbeleid Ondersteuningsgelden 2016

Inkoopbeleid Ondersteuningsgelden 2016 Inkoopbeleid Ondersteuningsgelden 2016 Coöperatie VGZ Inhoud Inleiding Ondersteuningsgelden 3 Doelgroep 3 Doelstellingen VGZ 3 Inzet ondersteuningsgelden Basisondersteuning 4 Projectondersteuning 4 Thema

Nadere informatie

Financiering van gezondheidszorg. Jaap Doets consultant VVAA

Financiering van gezondheidszorg. Jaap Doets consultant VVAA Financiering van gezondheidszorg Jaap Doets consultant VVAA Het Nederlandse zorgstelsel Zorgstelsel -Collectief gefinancierde wettelijk vastgelegde zorg aanspraak -vraagsturing -prestatiebekostiging -maatschappelijke

Nadere informatie

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 14 januari 2000 Onderwerp: Beleidsvisie landelijk kennis/behandelcentrum eetstoornissen Hierbij doe ik u een mijn «beleidsvisie voor

Nadere informatie

AWBZ en tandheelkundige hulp

AWBZ en tandheelkundige hulp CVZ 75/14 ONTWERP Rapport AWBZ en tandheelkundige hulp Op.. april 2003 uitgebracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Publicatienummer Uitgave College voor zorgverzekeringen Postbus

Nadere informatie

!7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING

!7: ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING !7": ZORG 6ERPLEGING EN 6ERZORGING )NKOOPBELEID,ANGDURIGE :ORG +LANTVERSIE Uitgangspunten en inkoopdoelen 2015 Verpleging en Verzorging (V&V) U hebt recht op langdurige zorg als dat nodig is. Denk aan

Nadere informatie

Wensen en ideeën over Wonen met Welzijn en Zorg vanuit cliëntenperspectief in de regio Eemland: een Quick Scan

Wensen en ideeën over Wonen met Welzijn en Zorg vanuit cliëntenperspectief in de regio Eemland: een Quick Scan Wensen en ideeën over Wonen met Welzijn en Zorg vanuit cliëntenperspectief in de regio Eemland: een Quick Scan Een wensen- en ideeënlijst vanuit cliëntenperspectief als leidraad voor de samenwerkende gemeenten

Nadere informatie

Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard Vastgesteld 28 februari 2007

Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard Vastgesteld 28 februari 2007 Werkplan 2007 Netwerk Palliatieve Zorg Hoeksche Waard 1. Inleiding In 2005 is het Netwerk Palliatieve Zorg Hoelsche Waard (NPZ HW) gestart met als doel het optimaliseren van de kwaliteit van de palliatieve

Nadere informatie

Standpunt ouderenzorg HKA

Standpunt ouderenzorg HKA Standpunt ouderenzorg HKA 1. Achtergrond De Nederlandse bevolking veroudert en blijft steeds vaker zelfstandig thuis wonen. Huisartsen krijgen daardoor steeds meer te maken met oudere patiënten, van wie

Nadere informatie

Inkoopbeleid huisartsen en multidisciplinaire zorg

Inkoopbeleid huisartsen en multidisciplinaire zorg Aanvulling op inkoopbeleid Huisartsenzorg en Multidisciplinaire zorg 2015-2016 Ingangsdatum 1 januari 2016 Inkoopbeleid huisartsen en multidisciplinaire zorg De afgelopen jaren is de zorgvraag in Nederland

Nadere informatie

ZorgService Centrum brengt Zorg op Maat én Goedkopere Gezondheidszorg dichterbij!

ZorgService Centrum brengt Zorg op Maat én Goedkopere Gezondheidszorg dichterbij! ZorgService Centrum brengt Zorg op Maat én Goedkopere Gezondheidszorg dichterbij! Ontwikkelingen Klant/Consument: - mondiger/eigen verantwoordelijkheid - Regie (o.a. via PGB) - maatwerk - één loket (gemak,

Nadere informatie

BOUWKUNDIGE ZORGINFRASTRUCTUUR BIJ SCHEIDEN VAN WONEN EN ZORG SECTOR VERPLEGING EN VERZORGING

BOUWKUNDIGE ZORGINFRASTRUCTUUR BIJ SCHEIDEN VAN WONEN EN ZORG SECTOR VERPLEGING EN VERZORGING REFERENTIEKADER inzake BOUWKUNDIGE ZORGINFRASTRUCTUUR BIJ SCHEIDEN VAN WONEN EN ZORG SECTOR VERPLEGING EN VERZORGING Aangeboden aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Vastgesteld

Nadere informatie

Aangeboden aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Vastgesteld door het College bouw ziekenhuisvoorzieningen op 9 april 2001

Aangeboden aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Vastgesteld door het College bouw ziekenhuisvoorzieningen op 9 april 2001 INTERN REFERENTIEKADER inzake VERPLEEGHUISZORG IN ZIEKENHUIZEN Aangeboden aan de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Vastgesteld door het College bouw ziekenhuisvoorzieningen op 9 april

Nadere informatie

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk.

- kiezen voor het gebruik van goede digitale informatiesystemen in de zorgpraktijk. SAMENVATTING Het aantal mensen met een chronische aandoening neemt toe. Chronische aandoeningen leiden tot (ervaren) ongezondheid, tot beperkingen en vermindering van participatie in arbeid en in andere

Nadere informatie

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor:

Hij draagt in deze hoedanigheid zorg voor: Inleiding Patiënten worden in het ziekenhuis regelmatig door meerdere medisch specialisten tegelijk behandeld. In het verleden is verschillende malen geconstateerd dat de onderlinge verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis

Strategisch beleidsplan 2010-2015. Slingeland Ziekenhuis Strategisch beleidsplan 2010-2015 Slingeland Ziekenhuis Voorwoord Voor u ligt de verkorte uitgave van het Strategisch Beleidsplan 2010-2015 van ons ziekenhuis. Deze uitgave is speciaal voor u als medewerker

Nadere informatie

Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT. Geachte heer, mevrouw,

Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT. Geachte heer, mevrouw, Nederlandse Zorgautoriteit Secretariaat Directie Ontwikkeling Postbus 3017 3502 GA UTRECHT datum Utrecht, 27 mei 2009 ons kenmerk 2009-366/DSB/01.01.01/fv/tk voor informatie F. Vogelzang uw kenmerk --

Nadere informatie

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Nederlandse Zorgautoriteit Postbus 3017, 3502 GA Utrecht Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Geachte dr. E.A.A.

Nadere informatie

Chronisch zieken en anderhalvelijns zorg

Chronisch zieken en anderhalvelijns zorg Chronisch zieken en anderhalvelijns zorg Organisatie van chronische zorg Koos Veen, medisch manager GHC www.ghcgroningen.nl Programma Inleiding chronisch zieken Discussie kleine groepen Afsluiting Ontwikkelingen

Nadere informatie

ZEKERHEID EN PERSPECTIEF

ZEKERHEID EN PERSPECTIEF ZEKERHEID EN PERSPECTIEF Toekomstvisie Huisartsenposten 2011-2015 Voor de patiënt die buiten de reguliere praktijktijden acuut zorg nodig heeft is de huisartsenpost bereikbaar en beschikbaar. Daarnaast

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 25424 Geestelijke gezondheidszorg Nr. 599 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen

Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen Protocol Organiseren van een Zorgnetwerk Ouderen ZIO, Zorg in Ontwikkeling Versie 1 INLEIDING Het Multidisciplinair Overleg (MDO) krijgt een steeds grotere rol binnen Ketenzorg, redenen hiervoor zijn:

Nadere informatie

Toekomstbeeld huisartsenzorg/eerstelijnszorg in Heerhugowaard tot 2015

Toekomstbeeld huisartsenzorg/eerstelijnszorg in Heerhugowaard tot 2015 Toekomstbeeld huisartsenzorg/eerstelijnszorg in Heerhugowaard tot 2015 Gemeente Heerhugowaard Steller: C. van Langen, beleidsadviseur Zorg Februari 2007 1 Inhoudsopgave Pag 1 Aanleiding, doel en inhoud

Nadere informatie

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

Taakverdeling tussen zorgberoepen in Nederland. Lud van der Velden Johan Hansen Lammert Hingstman

Taakverdeling tussen zorgberoepen in Nederland. Lud van der Velden Johan Hansen Lammert Hingstman Taakverdeling tussen zorgberoepen in Nederland Lud van der Velden Johan Hansen Lammert Hingstman Taakverdeling tussen zorgberoepen: overzicht van de presentatie Inleiding Stand van zaken, ontwikkelingen

Nadere informatie

Geopend of gestart in 2006

Geopend of gestart in 2006 Geopend of gestart in 2006 Uit de vele honderden plannen en ontwerpen die het Bouwcollege jaarlijks passeren, selecteert het Bouwcollege geregeld plannen die in aanmerking komen voor het predicaat good

Nadere informatie

Zorg en welzijn in Amsterdam IN ONTWIKKELING. Saskia Schalkwijk SIGRA 17 april 2014, EZDA Seminar

Zorg en welzijn in Amsterdam IN ONTWIKKELING. Saskia Schalkwijk SIGRA 17 april 2014, EZDA Seminar Zorg en welzijn in Amsterdam IN ONTWIKKELING Saskia Schalkwijk SIGRA 17 april 2014, EZDA Seminar SIGRA IS: Samenwerkingsverband van gezondheidszorgorganisaties in Groot Amsterdam: sinds 1962 Onafhankelijke

Nadere informatie

3 november 2015. Inge Cantatore

3 november 2015. Inge Cantatore 3 november 2015 Inge Cantatore ! APP opgericht in november 2014! verenigt de beroepsgroepen diëtetiek, ergotherapie, fysiotherapie, mensendieck, oefentherapie en logopedie in Amsterdam.! APP is voor deze

Nadere informatie

NVTG Zorgvastgoed Congres "Begrijpen wij elkaar nog wel"

NVTG Zorgvastgoed Congres Begrijpen wij elkaar nog wel pagina 1 pagina 2 Agenda 1) Voorstellen 2) Onderwerp: Bouwen is meer dan alleen stenen stapelen 3) Positie van de vastgoedportefeuille. 4) Bedrijfswaarde 5) Bouwen doe je samen (cliënt bestuur - zorg vastgoed)

Nadere informatie

Thesaurus: afkortingenlijst Versie 4.3a

Thesaurus: afkortingenlijst Versie 4.3a Thesaurus: afkortingenlijst Versie 4.3a NIVEL 13 mei 2013 Colofon Dit is een rapport van het Capaciteitsorgaan Postbus 20051 3502 LB Utrecht info@capaciteitsorgaan.nl www.capaciteitsorgaan.nl T 030-2823840

Nadere informatie

Scheiden van wonen en zorg

Scheiden van wonen en zorg Scheiden van wonen en zorg Een nieuwe koers voor welzijn en zorg 14 november 2012 Themadag Commissie Ouderenzorg Religieuzen Carla Cornuit Inleiding Carla Cornuit: bestuurder LuciVer LuciVer Een kleinschalige

Nadere informatie

2.4 Samenwerking. 2.4.1 Welke belang hechten potentiële partners aan samenwerking?

2.4 Samenwerking. 2.4.1 Welke belang hechten potentiële partners aan samenwerking? 2.4 Samenwerking In dit hoofdstuk geven we een analyse van de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor zorgondernemers zinvol is om te participeren in ketensamenwerking. In dat kader

Nadere informatie

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG

INHOUD OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG OPDRACHTEN ORGANISATIE VAN DE GEZONDHEIDSZORG INHOUD Inleiding...1 Hoofdstuk 2 Huisarts...1...1 Open vraag...1...1 Hoofdstuk 4 Apotheken en zorg voor geneesmiddelen...3...3 Open vraag...3...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Welke richting kiest u voor 2015?

Welke richting kiest u voor 2015? 6 TransiTies zorg T EK S T: S A N D ER P E T ER S // B EELD: A A D G O U DA P P EL lhv de dokter mei 2014 DE GROTE WETSWIJZIGINGEN OP EEN RIJ Welke richting kiest u voor 2015? 7 Door vier grote wetsvernieuwingen

Nadere informatie

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013

Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Cliëntenradenbijeenkomst 16 april 2013 Opening Anneke Augustinus Manager Care Zorgkantoor Zorg en Zekerheid Foto: website Activite Waarom vandaag? Delen kennis en ervaringen zodat: Het zorgkantoor voldoende

Nadere informatie

Op weg naar de module ouderenzorg

Op weg naar de module ouderenzorg Op weg naar de module ouderenzorg Geïntegreerde zorg voor ouderen met multiproblematiek Stichting Gezondheidscentra Eindhoven Robert Vening Katinka Mijnheer 12 oktober Inhoud presentatie 1. Introductie

Nadere informatie

Profielschets Managers Het Nieuwe Maranatha. 1. Op weg naar een nieuw Maranatha

Profielschets Managers Het Nieuwe Maranatha. 1. Op weg naar een nieuw Maranatha 1. Op weg naar een nieuw Maranatha Op het terrein van Maranatha in Rijssen is een prachtig nieuw zorgcomplex verschenen. Aan de laatste fase van de nieuwbouw wordt nog gewerkt. De oude woontoren is gesloopt

Nadere informatie

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017.

Zorgen over de voorgenomen overheveling van het kortdurend eerstelijnsverblijf naar de Zvw per 2017. Ministerie van VWS Mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Het Nederlandse Zorgstelsel

Het Nederlandse Zorgstelsel Het Nederlandse Zorgstelsel Een heldere blik op de regels in de gezondheidszorg Corné Adriaansen 12 september 2012 Door de bomen het bos niet meer te zien? Zorgstelsel Nederland 2012 Financieringsstromen

Nadere informatie

Informatiebrochure. Slotjesveste De Riethorst Stromenland

Informatiebrochure. Slotjesveste De Riethorst Stromenland Informatiebrochure Slotjesveste De Riethorst Stromenland Warm welkom 2 In deze folder willen wij u graag kennis laten maken met Slotjesveste en u een idee geven van wat wij kunnen betekenen voor u. Uitgangspunt

Nadere informatie

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden:

Verder treft u hieronder de integrale teksten van het regeerakkoord aan die van toepassing zijn op het werk van Wmo-raden: Vrijheid en verantwoordelijkheid Regeerakkoord VVD-CDA De Koepel Wmo-raden heeft voor u het huidige regeerakkoord en bijbehorende stukken doorgenomen. Er zijn weinig specifieke opmerkingen over de WMO

Nadere informatie

Samenvatting deelstudies

Samenvatting deelstudies Samenvatting deelstudies 1 t/m 4 Samenvatting achtergrondstudies deel 1 t/m 4 behorende bij het advies Regie aan de poort uitgebracht door de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg aan de minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie

Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Overdracht van zorg aan de CVA-client naar de thuissituatie Richtlijnen/afspraken met betrekking overdracht van de coördinatie van zorg naar de thuissituatie. Protocol thuiszorg, 1 december 2004 Opgesteld

Nadere informatie

Evaluatie van Wiekslag Boerenstreek te Soest: tevreden maar kritische gebruikers

Evaluatie van Wiekslag Boerenstreek te Soest: tevreden maar kritische gebruikers Evaluatie van Wiekslag Boerenstreek te Soest: tevreden maar kritische gebruikers Het evalueren van gebouwen heeft als doel het verkrijgen van kennis om in de toekomst (nog) betere gebouwen te ontwerpen

Nadere informatie

Begrip Gelijkwaardigheid. (Bouwbesluit 2003)

Begrip Gelijkwaardigheid. (Bouwbesluit 2003) Begrip Gelijkwaardigheid (Bouwbesluit 2003) Met dank aan Dhr M. de Ronde (Stichting Het Klaverblad Zeeland) en Dhr F. Schuurman (Zorg Gebruikers Bundeling Flevoland) Begrip Gelijkwaardigheid (Bouwbesluit

Nadere informatie

Beleidsdocument 2012-2016

Beleidsdocument 2012-2016 Beleidsdocument 2012-2016 uw zorg, onze zorg Inhoudsopgave 1. Voorwoord...3 2. Zorggroep de Bevelanden...4 3. Waar staat Zorggroep de Bevelanden voor (Missie, Visie en Doelstellingen)...4 4. Uitwerking:

Nadere informatie

Datum 1 oktober 2013 Betreft Advies over het concept wetsvoorstel Langdurige Intensieve Zorg

Datum 1 oktober 2013 Betreft Advies over het concept wetsvoorstel Langdurige Intensieve Zorg > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport t.a.v. de heer Van Rijn Postbus 203 50 2500 EJ DEN HAAG 0530.2013118287 College voor zorgverzekeringen Pakket

Nadere informatie

WELKOM! Discussie- en netwerkbijeenkomst Scheiden Wonen & Zorg. Stichting Ruimtelijk Management 14 februari 2013

WELKOM! Discussie- en netwerkbijeenkomst Scheiden Wonen & Zorg. Stichting Ruimtelijk Management 14 februari 2013 WELKOM! Discussie- en netwerkbijeenkomst Scheiden Wonen & Zorg Stichting Ruimtelijk Management 14 februari 2013 Arthur van Iterson kw8 Project- en Conceptontwikkeling 06-31927552 Ellis Brinkman LS Projectmanagement

Nadere informatie

2016D21474. Lijst van vragen

2016D21474. Lijst van vragen 2016D21474 Lijst van vragen De vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft een aantal vragen voorgelegd aan de Algemene Rekenkamer inzake het rapport Resultaten verantwoordingsonderzoek

Nadere informatie

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp Themabijeenkomst SEH Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp De urgentie tot integratie Omgevingsanalyse Toekomst verwachtingen

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

Verblijfsconcepten. Verblijfsconcepten

Verblijfsconcepten. Verblijfsconcepten Ook bij cliënten die afhankelijk zijn van zeer intensieve zorg in een beschermende of beveiligde omgeving (gesloten setting) is een tendens merkbaar naar meer kleinschalige verblijfsvormen, geïntegreerd

Nadere informatie

Toekomstbestendige Spoedzorg Friese Waddeneilanden

Toekomstbestendige Spoedzorg Friese Waddeneilanden Toekomstbestendige Spoedzorg Friese Waddeneilanden Versie: Definitief Datum: 14 januari 2008 Opsteller: Jaap Hatenboer Inleiding Aan de spoedzorg op de Friese Waddeneilanden worden dezelfde kwalitatieve

Nadere informatie

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 Zorgleefplan brochure bronnen www.loc.nl, (LOC, zeggenschap in de zorg is de koepelorganisatie van de cliëntenraden van de sectoren verpleging en verzorging,

Nadere informatie

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving

2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving Kennis over Ketenzorg Externe analyse, financiering 2.3 Ontwikkelingen mbt financiering, wet- en regelgeving In dit hoofdstuk verkennen we de externe omgeving die van invloed is op de vraag of het voor

Nadere informatie

Verpleeg- en reactiveringscentrum. Good Practice. Zwolle. College bouw ziekenhuisvoorzieningen

Verpleeg- en reactiveringscentrum. Good Practice. Zwolle. College bouw ziekenhuisvoorzieningen Good Practice S - MASSA Zorginstelling Stichting Protestants Christelijke Zorgcombinatie en omgeving Architectenbureau Rau & partners, Amsterdam Projectgegevens Aantal plaatsen: 151 verblijfsplaatsen,

Nadere informatie

De wijkverpleegkundige in Friesland Stand van zaken mei 2015

De wijkverpleegkundige in Friesland Stand van zaken mei 2015 De wijkverpleegkundige in Friesland Stand van zaken mei 2015 Wat moet de eerstelijnszorgverlener weten over de wijkverpleegkundige (S1 en S2) om de (ouderen)zorg optimaal te organiseren? 1 Inhoud 1. Inleiding...

Nadere informatie

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13

Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 Inhoud Voorwoord 12 Voorwoord bij de tweede druk 13 1 Gezondheidszorg in een notendop 14 1.1 Eerstelijns- en tweedelijnsgezondheidszorg 14 1.2 Huisartsenzorg 14 1.3 Mondzorg 15 1.4 Apotheken en zorggeneesmiddelen

Nadere informatie

Bouwkostennota 2001. 1.4. Kostenverdeelsleutel

Bouwkostennota 2001. 1.4. Kostenverdeelsleutel 1.4. Kostenverdeelsleutel Voor de afsplitsing van de bouwkosten naar gebruik bestaat een vrij duidelijke omschrijving van de verdeling van de kosten. Om financieel onderscheid te kunnen maken tussen de

Nadere informatie

Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten

Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten Werkgroep ketenzorg hart- en vaatziekten Stichting Regionale Huisartsenzorg Heuvelland, maart 2011 Inleiding Op 1 juli 2010 werd in de regio /Heuvelland gestart met eerstelijns ketenzorg voor patiënten

Nadere informatie

NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn

NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn Dit standpunt is vastgesteld in de Algemene Ledenvergadering van 12 mei 2005. NHG-Standpunt Zorg voor patiënten met een veelvoorkomende chronische aandoening in de eerste lijn Toelichting op de NHG-Standpunten

Nadere informatie

De verpleegkundig specialist van de toekomst (?!) Marjolein Schouten Jeroen Bosch Academie, JBZ 1-9-2015

De verpleegkundig specialist van de toekomst (?!) Marjolein Schouten Jeroen Bosch Academie, JBZ 1-9-2015 De verpleegkundig specialist van de toekomst (?!) Marjolein Schouten Jeroen Bosch Academie, JBZ 1-9-2015 DELEN Informatie Ervaring Kennis Functies Opleiding & onderzoek Historie taak herschikking Van

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Kennismaken met Valkenhof compleet in zorg, bij u thuis of bij ons. Kennismaken met Valkenhof

Kennismaken met Valkenhof compleet in zorg, bij u thuis of bij ons. Kennismaken met Valkenhof Kennismaken met Valkenhof compleet in zorg, bij u thuis of bij ons Kennismaken met Valkenhof Inhoud Zorg met 'n zachte g Korte kennismaking Vergoeding Zorg bij u thuis Dagcentra Gezondheidscentrum Valkenhof

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Geachte leden van de Vaste Commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon Doorkiesnummer

Nadere informatie

Speech Roger van Boxtel, Lustrumcongres MANP verpleegkundig specialisten 23 januari 2014 in Doorn Uitgesproken tekst geldt!

Speech Roger van Boxtel, Lustrumcongres MANP verpleegkundig specialisten 23 januari 2014 in Doorn Uitgesproken tekst geldt! Speech Roger van Boxtel, Lustrumcongres MANP verpleegkundig specialisten 23 januari 2014 in Doorn Uitgesproken tekst geldt! Dames en heren, Ik zie hier voor mij een zaal met verpleegkundig specialisten

Nadere informatie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij zorg voor ouderen! Optimale zorg voor ouderen in een kwetsbare positie

Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij zorg voor ouderen! Optimale zorg voor ouderen in een kwetsbare positie Zorggroep Cohesie Cure and Care denkt mee bij zorg voor ouderen! Optimale zorg voor ouderen in een kwetsbare positie Nederland vergrijst. Er komen steeds meer ouderen met steeds meer en verschillende soorten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 27 855 Vernieuwing van het zorgstelsel Nr. 18 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

QUOTE-questionnaire for disabled persons

QUOTE-questionnaire for disabled persons QUOTE-questionnaire for disabled persons Name Language Number of items Developed by QUOTE-Disabled Dutch Focus on GP-care, rheumatologist, physiotherapist and homecare NIVEL, NOW Year 1997 Corresponding

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten

Factsheet AWBZ, 24 februari 2014. AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Factsheet AWBZ, 24 februari 2014 AWBZ naar Wmo: langdurige zorg per 1 januari 2015 naar gemeenten Het Rijk draagt op 1 januari 2015 een deel van de zorg voor ouderen, chronisch zieken en gehandicapten

Nadere informatie

Deconcentratie van het ziekenhuis

Deconcentratie van het ziekenhuis Deconcentratie van het ziekenhuis Agenda Achtergrond Het huidige ziekenhuis Uitgangspunten deconcentratie (benadering obv patiëntstromen) Voorbeelden Aanleiding: veranderende context Marktwerking, integrale

Nadere informatie

Beleid Coöperatie VGZ. module POH-S 2015 D0084-201410

Beleid Coöperatie VGZ. module POH-S 2015 D0084-201410 Beleid Coöperatie VGZ module POH-S 2015 D0084-201410 1. Inleiding VGZ investeert in een sterke laagdrempelige eerste lijn en vindt het van belang dat de eerstelijnszorg geïntegreerd en in de nabije omgeving

Nadere informatie

Vier decentralisaties en maatschappelijk vastgoed

Vier decentralisaties en maatschappelijk vastgoed Vier decentralisaties en maatschappelijk vastgoed Door Tom de Haas De komende 3 tot 5 jaar zullen diverse nieuwe regels in werking treden op het gebied van passend onderwijs, werk, inkomen en zorg. Deze

Nadere informatie

De Verpleging en verzorging in beweging; ontwikkelingen in wonen, welzijn en zorg

De Verpleging en verzorging in beweging; ontwikkelingen in wonen, welzijn en zorg De Verpleging en verzorging in beweging; ontwikkelingen in wonen, welzijn en zorg Grande conference 2014 Henri Plagge, arts M&G MCM Voorzitter Raad van Bestuur De Zorgboog Zorgboog Voor alle generaties;

Nadere informatie

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO

Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO Inleiding Rob van Gijzel Studiedag WMO 2 september 2005 te Den Bosch De organisatoren hebben mij gevraagd om, naast mijn rol als dagvoorzitter, vooraf kort een inleiding te houden over de context waarbinnen

Nadere informatie

Bijlage 13 Integrale zorg voor kwetsbare ouderen 2016-2018

Bijlage 13 Integrale zorg voor kwetsbare ouderen 2016-2018 Bijlage 13 Integrale zorg voor kwetsbare ouderen 2016-2018 2018 Inleiding Ouderen blijven langer thuis wonen en dat leidt tot een grotere druk op de huisarts. Bovendien is door de stelselwijziging meer

Nadere informatie

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index 110309.08/03 Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index Inleiding In oktober 2007 is het Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV) van start gegaan. Het LZV

Nadere informatie

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN

WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN WERKAFSPRAKEN OVER COMMUNICATIE ROND KWETSBARE OUDEREN Huisartsenpraktijk (huisarts en/of POH) levert 1 e lijns zorg, d.w.z. doet diagnostisch onderzoek en behandeling t.b.v. álle inwoners in thuissituatie

Nadere informatie

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Inleiding De overheid heeft besloten over te gaan het scheiden van de financiering van wonen en zorg. De overheid heeft ook besloten tot hervormingen van

Nadere informatie

Visie op zorg: marktwerking anno nu

Visie op zorg: marktwerking anno nu Visie op zorg: marktwerking anno nu 5 juni 2014 Stelling: Zonder samenwerking geen verandering in de zorg Agenda Visie op ziekenhuiszorg Aanpak transitie Toekomst: innovatie en preventie 2 Visie op ziekenhuiszorg

Nadere informatie

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen

Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut. bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen Addendum ondersteuning Kwaliteitsinstituut bij Programma Kwaliteit van Zorg: Versnellen, verbreden, vernieuwen December 2012 1. Inleiding In de algemene programmatekst Kwaliteit van Zorg zijn drie programmalijnen

Nadere informatie

De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team

De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team De verbinding tussen gezondheidsachterstanden en de 3 D s in het sociaal domein: de rol van het (wijk)team STUDIEOCHTEND GEZOND IN 11 DECEMBER 2014 Opzet Wijkteams in alle soorten en maten Stand van zaken

Nadere informatie

Wanneer wordt het weer zo n feest!!

Wanneer wordt het weer zo n feest!! Ontslag uit het ziekenhuis/verpleeghuis naar de juiste plaats en op het juiste moment!? Wanneer wordt het weer zo n feest!! Feestelijk Uitdagend Zinnelijk Zuiver Yess Een FUZZY workshop waarin u zelf het

Nadere informatie