Investeren in integratie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Investeren in integratie"

Transcriptie

1 Investeren in integratie

2 CDA Secretariaat Dr. Kuyperstraat 5 Postbus GL Den Haag Tel.(070) Fax (070) (algemeen)

3 Investeren in integratie 3

4 4

5 Inhoudsopgave Brief van de partijvoorzitter Samenvatting en discussiestellingen Het CDA-Integratiedebat Waarom de integratie is vastgelopen Wat moet er nu gebeuren? Integratie en de rechtsstaat Integratie en religie Integratie en gezin Integratie en de buurt Integratie en onderwijs Integratie en werk Slot: nu bent u aan zet Bijlage I - Hoe kunt u meedoen? Bijlage II - Leden van de Commissie van der Tak

6 Den Haag, 14 juni 2003 Geachte mevrouw, mijnheer, Zoals u weet, maakt het CDA zich sterk voor een breed maatschappelijk debat over waarden en normen. Een van de punten die daarin zeker aan de orde moet komen, is de integratie van migranten. Immers, in een pluriforme samenleving is het van groot belang dat er bindende waarden zijn die alle burg ers, ongeacht hun achtergrond, met elkaar delen. De tweede helft van 2003 wil het CDA daarom met u, onze leden, in discussie gaan over een aantal spanningsvelden rond de thema s integratie en pluriformiteit. Wij willen bijvoorbeeld weten hoe u denkt over de volgende kwesties: 6 - Hoe kunnen we de maatschappelijke deelname van nieuwkomers bevorderen? - Wat valt er op dat punt in uw buurt te doen? - Wat betekent de groei van de islam voor de rechtsstaat? - Bevorderen migrantenorganisaties de integratie of juist niet? - Hoe gaan we om met het verschijnsel van witte en zwarte scholen? - Wanneer is iemand daadwerkelijk ingeburgerd? Het afgelopen jaar heeft het Wetenschappelijk Instituut voor het CDA al het nodige voorwerk voor deze discussie verricht. Er is een rapport geschreven,dat de aanzet vormt voor een christen-democratisch antwoord op integratievraagstukken. Een samenvatting van dit rapport Investeren in integratie. Reflecties rondom diversiteit en gemeenschappelijkheid en een aantal prikkelende stellingen vindt u verderop in deze discussienotitie. Het complete rapport kunt u bestellen bij het partijbureau of downloaden via Na de zomer zal een werkgroep onder leiding van Sjaak van der Tak (Rotterdams wethouder voor onder andere integratiebeleid) activitei-

7 ten organiseren die er garant voor zullen staan dat deze notitie breed besproken wordt en dat een en ander gaat uitmonden in beleidsvoorstellen voor de lokale en landelijke politiek. Uiteraard zullen we ook met migranten zelf en met hun organisaties in discussie gaan. Verderop in deze uitgave kunt u lezen wat we zoal van plan zijn en hoe u kunt meedoen. Respect, tolerantie en vrijheid van meningsuiting zijn kernwaarden in de Nederlandse cultuur. Iedereen die in dit land woont, heeft daar recht op, maar heeft ook de opdracht om deze kernwaarden in praktijk te brengen en te bewaken. In een pluriforme samenleving ligt daar een grote uitdaging. Wij doen dan ook een beroep op iedereen binnen onze partij om met ons het debat aan te gaan over dit belangrijke onderwerp. Met vriendelijke groet, Marja van Bijsterveldt-Vliegenthart Partijvoorzitter 7

8 Samenvatting en discussiestellingen 1. Het CDA-Integratiedebat De afgelopen decennia ging het politieke en maatschappelijke debat vooral over het verdienen en verdelen van geld. Het formuleren van morele uitgangspunten werd al snel als betutteling gezien en morele vraagstukken verdwenen van de politieke agenda. In de afgelopen jaren kwamen vele arbeidsmigranten uit vooral islamitische landen Nederland binnen. Onze samenleving werd een smeltkroes van culturen. Aanvankelijk maakten we ons daar weinig zorgen over: Nederland stond bekend als een tolerant land dat altijd schijnbaar moeiteloos grote groepen immigranten had weten op te nemen. Bovendien dacht iedereen, inclusief de immigranten zelf, dat arbeidsmigratie een tijdelijk verschijnsel was en dat de migranten op den duur weer naar hun eigen land zouden terugkeren. 8 Het pakte anders uit. De immigranten bleven en de integratie kwam nooit goed van de grond. Van lieverlee kwamen de verschillen met de eerdere immigratiegolven aan het licht: het cultuurverschil is groter, de binding met het herkomstland - die vroeger door emigratie voorgoed verbroken werd - blijft nu intact.en tenslotte: doordat Nederland een stevig sociaal vangnet heeft, wordt er soms een te gering beroep gedaan op de zelfredzaamheid van de immigrant. Het treurige resultaat: de helft van de huishoudens onder de armoedegrens is van allochtone herkomst. Sommige allochtonen zijn te laag opgeleid, spreken onvoldoende Nederlands en hebben een slechte uitgangspositie voor de arbeidsmarkt. 2. Waarom de integratie is vastgelopen In de discussie over integratie is het te lang alleen maar gegaan over sociaal-economische integratie: opleidingen en werk. De culturele integratie - het ontwikkelen van een gevoel van verbondenheid met de Nederlandse samenleving en haar kernwaarden - heeft nauwelijks aandacht gekregen en volgens het CDA is dat één van de redenen waarom de integratie van migranten niet goed van de grond is gekomen. Immers, - Integratie vereist dat er een gevoel van verbondenheid ontstaat met de nieuwe samenleving en haar kernwaarden, zoals de erkenning dat ieder mens uniek is; het recht om via eigen instellingen uitdrukking te geven aan ambities en levens-

9 overtuiging; de onverenigbaarheid van dwang en persoonlijk geloof en de gelijkwaardigheid van man en vrouw. - Er bestaat een spanningsveld tussen de kernwaarden van onze samenleving en bep a a l de el em en ten uit de theoc ra ti s che islamiti s che trad i tie (verbod op gel oofsafvalligheid, positie van de vrouw).daarover zullen we de discussie moeten aangaan; ervoor weglopen doet het probleem niet vanzelf verdwijnen. 3. Wat moet er nu gebeuren? Het CDA wil het bevorderen van culturele integratie hoog op de agenda zetten en daar gericht aan werken via de belangrijkste distributiekanalen van culturele waarden: het gezin, de school, de religie, de rechtsstaat en de buurt. 3.1 Integratie en de rechtsstaat Hoewel veruit de grootste groep migranten een plek heeft gevonden in de Nederlandse samenleving zijn er ook enkele incidenten rond zaken als het dragen van een gezichtssluier, de positie van de vrouw en eerwraak, waarbij bepaalde tradities of voorkeuren van een deel van de islamitische bevolking op gespannen voet staan met de beginselen van de rechtsstaat. Bent u het eens met deze stellingen? Kernwaarden van onze democratie als vrijheid, respect en tolerantie wegen zwaarder dan de v rijheid van meningsuiting. Organisaties die deze kernwaarden ondergraven, mogen dan ook verboden worden. 2. Een permanente verblijfsvergunning wordt pas verstrekt als een bepaald niveau van inburgering is bereikt. 3. Het verstrekken van een tijdelijke of permanente verblijfsvergunning gaat gepaard met een ceremonieel dat de kernwaarden van de Nederlandse samenleving tot uitdrukking brengt (waaronder het zingen van het Wilhelmus) 4. Omdat het dragen van een gezichtssluier integratie in de weg staat, moet het dragen daarvan verboden worden. 5. Wie kiest voor de Nederlandse nationaliteit kan er in principe geen andere (tweede) nationaliteit op na houden. 1. De discussiestellingen zijn onder meer gebaseerd op de aanbevelingen uit het rapport van het Wetenschappelijk Instituut,maar hebben niet de pretentie deze aanbevelingen weer te geven,noch om het CDA-standpunt te verwoorden!

10 6. 4 en 5 mei geven uiting aan respect voor mensen die tegen de verdrukking en onmenselijkheid in bleven strijden voor vrijheid en humaniteit. 7. De overheid stelt als subsidievoorwaarde voor mogelijke festiviteiten dat de veelkleurigheid van onze samenleving nadrukkelijk naar voren komt. 8. Integratie is emancipatie. Eigen instituties spelen daarbij een belangrijke rol. Er is dus helemaal niets mis met het ontstaan van een eigen (islamitische of hindoestaanse) zuil. 3.2 Integratie en religie 10 Vo l gens som m i gen is rel i gi e,en ze ker de islam, een hinderpaal op de weg naar integra ti e.verban de god s d i enst naar het priv é dom ei n, dan va ll en de vers ch i ll en niet m eer zo op en ontstaat er va n zel f een samen l eving waarin meer gem een s ch a ppel ij k h eid is, zo is dan de ged ach te.ch ri s ten - dem oc ra ten gel oven daar niet in. Laten we verder niet vergeten dat de politieke en maatschappelijke opvattingen binnen de moslimgemeenschap zeer divers zijn. Veel moslims pleiten op basis van hun geloof voor democratie en vrijheidsrechten, ook op het gebied van de godsdienst.ook de oproep uit de Koran om zich in te zetten voor sociale rechtvaardigheid biedt aanknopingspunten voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijke visie rond sociale thema s. Hier ligt dus een gouden kans om bruggen te slaan tussen religieuze waarden en om integratie tot stand te brengen. Het CDA is in een uitstekende positie om daarin het voortouw te nemen.

11 Bent u het eens met deze stellingen? 9. Mensen verbonden door een religie of levensbeschouwing integreren makkelijker. 10. Het hebben van een godsdienst is de beste garantie voor vrijheid en tolerantie. 11. Het principe van scheiding van kerk en staat mag geen excuus zijn voor de overheid om geen gebruik van te maken van de know-how van de religieuze gemeenschappen. 12. Imams die in Nederland willen werken, moeten een opleiding krijgen die is aangepast aan de Nederlandse situatie. Ook de overheid heeft daarin een verantwoordelijkheid 13. Een moskee/migrantenkerk en een tempel zijn geen hindernis, maar juist een hulpmiddel bij de integratie van migranten. 14. In het openbare leven moet er meer aandacht komen voor religie en de verschillende uitingsvormen daar van (Te denken valt aan: het invoeren van een minuut stilte op alle scholen om kinderen te laten nadenken over levensvragen, één nationale Dag van Bezinning, één keer per jaar alle gebedshuizen openstellen voor iedereen) De overh eid moet nadru k kel ijk niet in ge s prek tred en met orga n i s a ti e s of rel i gi eu ze lei d ers die extreme of extrem i s ti sche standpu n ten verko n- d i gen. 3.3 Integratie en gezin In de ideale situatie vormt het gezin een van de plekken waar kinderen worden voorbereid op deelname aan de samenleving en om met cultuurverschillen leren om te gaan. Sommige migrantengezinnen hebben er moeite mee om een brug te slaan tussen hun eigen achtergrond en de Nederlandse samenleving. Als de ouders zélf nauwelijks aan de Nederlandse cultuur deelnemen, de taal slecht spreken of geen inzicht hebben in westerse waarden, of bepaalde aspecten daarvan (b.v. de dominante seksuele moraal en het individualisme) in feite afwijzen, dan zien we dat vaak terug in probleemgedrag bij de kinderen: leermoeilijkheden, vroegtijdig schoolverlaten, crimineel gedrag. Ook de gewoonte om een huwelijks-

12 partner uit het land van herkomst te halen en de veelal afhankelijke positie van vrouwen bemoeilijken het proces van integratie via het gezin. 12 Bent u het eens met deze stellingen? 16. Een partner die in het kader van gezinsvorming naar Nederland wil komen, moet minimaal 21 jaar oud zijn. 17. Het geven van kinderbijslag voor kinderen die buiten Nederland wonen, moet worden afgeschaft. 18. De functie van consultatiebureaus om mogelijke achterstanden bij kinderen tijdig te signaleren, moet worden versterkt. 19. De rol van ouders bij de opvoeding is fundamenteel. Hulpverlening moet ondersteunend zijn en niet de plaats van het gezin overnemen. 20. Ou d ers kunnen all e en dan hun kinderen voo rberei d en op een goede plaats in de Ned erl a n d se samen l eving wa n n e er zij de Ned erl a n d se taal mach tig zij n. 21. Huwelijkspartners uit een land van he rkomst hebben pas na 3 jaar recht op een eigen verblijfsvergunning. Indien misbruik reden is voor ontbinding van het huwelijk binnen deze termijn dient de partner in aanmerking te komen voor een zelfstandige verblijfsvergunning.

13 22. Aan het overhalen van een huwelijkspartner uit het land van herkomst moeten eisen worden gesteld. 3.4 Integratie en de buurt Con t act met men s en met de zel fde wortel, in de ei gen straat vi n den veel migra n ten pret ti g, maar in de pra k tijk bl ij ken wij ken met veel all och ton en (en dus ook va a k veel kansarm en) de integra tie all een maar te bem oei l ij ken : s ociale ach terstand en c u l tu rele afzon dering gaan elkaar vers terken. De afgel open ja ren is geprobeerd in de probl eemwij ken een gem en gde bevolking te cre ë ren door koopwon i n gen tu s s en de oudere hu i zen te zet ten. Een groot su cces is dit voora l s n og niet.g edwon gen s preiding lijkt ech ter ook niet de op l o s s i n g. Dat idee botst met de vrij h eid va n woon p l a a t s keu ze en ook met het verl a n gen te wi ll en won en tu s s en gel ij k ge s temden, of dat nu gel oofsgen o ten, m en s en met kinderen, of m ede - y u ppen zij n. Bent u het eens met deze stellingen? 23. Oudkomers die werkloos zijn en kunnen werken, moeten door de gemeente verplicht naar werk worden geleid, ongeacht hun leeftijd. 24. Gemeenten en andere overheden gebruiken in hun communicatie met burgers consequent de Nederlandse (c.q. Friese) taal, behoudens situaties van overmacht Alleen allochtone zelforganisaties die integratie bevorderen, komen in aanmerking voor subsidiëring. 26. Nederlandse taal en inbur geringprogramma s moeten ook via de lokale en regionale omroepen aangeboden worden. 27. Het slagen van de integratieopgave is alleen dan mogelijk als de Nederlanders zich openstellen voor de nieuwe Nederlanders. 28. Integratie begint bij ontmoeting. Dat kan de overheid niet afdwingen, maar wel stimuleren. Hoe kan de overheid dat stimuleren? Weet u geschikte voorbeelden?

14 3.5 Integratie en onderwijs Tussen de aanpassingsproblemen van sommige allochtone ouders en de schoolprestaties van de kinderen bestaat een duidelijk verband: kinderen van ouders die niet openstaan voor de Nederlandse samenleving en daar ook weinig kennis van hebben, hebben een veel grotere kans op achterstanden en schooluitval dan anderen. Taalachterstand is dus niet het enige probleem. Een tweede aandachtspunt is de vrijheid van onderwijs. Het CDA is de laatste die daaraan wil tornen. De school moet dezelfde waarden en normen van de ouders overdragen en zich oriënteren op het leven in de Nederlandse samenleving en op de kernwaarden van de rechtsstaat. 14 Bent u het eens met deze stellingen? 29. De kernwaarden (bijv. vrijheid, respect en tolerantie) van de rechtsstaat moeten in de inburgeringtrajecten en in het programma voor de nieuwkomers opgenomen worden. 30. Wie de Nederlandse nationaliteit wil aannemen, moet zich verplichten de kernwaarden van de Nederlandse samenleving te respecteren. 31. Moet er een apart vak komen over integratie of moet dit onderwerp gekoppeld worden aan maatschappijleer? 32. De huidige inburgeringscursussen functioneren onvoldoende (lange

15 wachtlijsten). Daarom wordt de monopoliepositie van Regionale Opleidingscentra afgeschaft. 33. Succesvolle migranten hebben een voorbeeldfunctie en vervullen een actieve en initiërende rol bij het stimuleren en motiveren van hun eigen groep om de opleiding (inburgeringcursus) af te ronden. 34. Er moet in het toekennen van extra gelden geen onderscheid gemaakt worden tussen witte en zwarte scholen, maar tussen scholen met en zonder achterstanden. 35. Zolang je witte ouders niet dwingt hun kinderen naar zwarte scholen te sturen, zullen deze scholen blijven achterlopen. 36. Als zich op een christelijke school een leerling meldt met voldoende capaciteiten, maar met een niet-christelijke identiteit, dan mag de school deze leerling niet weigeren. 3.6 Integratie en werk De werkloosheid onder migranten is nog steeds hoger dan onder de autochtone bevolking. Dertig tot veertig procent van de bijstandsgerechtigden in Nederland is migrant en ook in de WAO zijn migranten oververtegenwoordigd. Het beleid is te weinig eisend geweest, het ging teveel uit van het onvermogen van de migrant om zijn lot in eigen handen te nemen. We mogen aan migranten best eisen stellen, zeker als wij er als samenleving voor zorgen dat we ook iets te bieden hebben. Migranten mogen ook eisen aan ons stellen, als het bieden van kansen om te participeren. De overheid kan helpen door te streven naar een evenredige vertegenwoordiging van migranten in de personele samenstelling van bedrijven en instellingen. 15 Bent u het eens met deze stellingen? 37. Als een migrantengezin een bijstandsuitkering geniet, moeten beide partners zich beschikbaar houden voor de arbeidsmarkt. 38. Wie zich aan de inbur gering onttrekt, wordt gekort op z n uitkering als het gezin in een b ijstandssituatie terecht komt. 39. De niet-werkende partner moet ook een opleiding volgen, zodat hij of zij

16 later betaalde arbeid kan verrichten. Dit draagt bij aan hun onafhankelijkheid. 40. Werk is het beste middel tot integratie. De overheid zal als werkgever eerst zelf het goede voorbeeld moeten geven alvorens zij sociale partners iets voorschrijft. 41. Het bevorderen van doorstroming op de arbeidsmarkt dient prioriteit te krijgen in plaats van arbeidsparticipatie. 42. Positieve discriminatie leidt tot verkeerde effecten en moet daarom worden afgewezen 4. Slot: nu bent u aan zet 16 Nederland heeft inmiddels enige tientallen jaren ervaring met de instroom van nieuwkomers. We hebben een hele ontwikkeling doorgemaakt. Aanvankelijk dachten we dat de migranten wel weer terug zouden gaan naar hun land van herkomst. Toen hoopten we dat de integratie, met de komst van een nieuwe generatie, vanzelf tot stand zou komen. Vervolgens bedachten we dat migranten de taal moesten leren en kwamen er inburgeringscursussen.en nu komen we dan eindelijk bij de kern van de zaak: integratie kan pas met succes plaatsvinden als migranten de kernwaarden van hun nieuwe land integreren in hun eigen wereldbeschouwing. Uiteraard dient de samenleving hen hiertoe wel de kans te geven. Integratie is immers een wederkerig proces! Het CDA nodigt u uit om uw steentje bij te dragen aan het debat daarover. Bent u het met sommige stellingen uit deze notitie eens, of juist niet,laat het ons weten en doe mee aan een van de vele onderdelen van het CDA-integratiedebat.

17 Bijlage I. Het CDA integratiedebat 2003 Hoe u kunt meedoen Het integratiedebat gaat van start in juli 2003 en loopt door tot het eind van he t jaar. Elke maand staat een ander thema centraal. De thema s zijn: de rechtsstaat en religie, gezin, buurt en wijk, onderwijs en werk. U kunt zich via aanmelden als digitale deelnemer aan het debat. U krijgt dan vanaf september elke maand een digitale nieuwsbrief over de geplande activiteiten en de inmiddels bereikte resultaten. Vanaf begin juli zullen op de website (www.cda.nl) elke maand stellingen geplaatst worden over het thema van de desb etreffende maand.u kunt daarop reageren en zo digitaal met andere CDA-ers in debat gaan. Zo willen we komen tot een landelijk digitaal debat. De live debatten zullen verlopen via de lokale afdelingen. Deze afdelingen krijgen binnenkort een werkmap met aantrekkelijke werkvormen die de discussie kunnen verlevendigen en faciliteren. Verder krijgen zij een overzicht van organisaties die bij de lokale activiteiten kunnen worden ingeschakeld of uitgenodigd. 17 De uitkomsten van al deze debatten zullen uitmonden in een notitie met talrijke aanbevelingen. Deze zullen tijdens het voorjaarscongres van 2004 ter besluitvorming worden voorgelegd en zo hun weg vinden naar de Eerste - en Tweede Kamerfracties, de CDA-fracties in gemeente- en provinciale besturen en naar het nieuwe verkiezingsprogramma. Via onze bladen en de website houden wij u op de hoogte van nieuws rond het integratiedebat. Materiaal Het rapport Investeren in integratie. Reflecties rondom diversiteit en gemeenschappelijkheid kunt u bestellen bij het partijbureau of downloaden via

18 Bij l a ge II. In tegra ti ecom m i s s i e :de Commissie Van der Ta k Door het Partijbestuur is een Commissie in het leven geroepen om de brede discussie over integratie te begeleiden. Deze Commissie,die vernoemd is naar haar voorzitter, bestaat uit de volgende leden: - Sjaak van der Tak, Rotterdam, wethouder en voorzitter Commissie - Osman Elmaci, Gorinchem, CDA-raadslid te Gorinchem - mevr. Kathleen Ferrier, Leusden,lid Tweede Kamer - mevr. Saliha Sahin, Tilburg, adjunct-inspecteur Kennis bij de Inspectie van het Onderwijs - Peter Spierings, Den Haag, secretaris Commissie 18 - mevr. Mirjam Sterk, Utrecht, lid Tweede Kamer - Arnoud Strijbis, s Gravenzande, bestuursassistent wethouder Rotterdam - Ayhan Tonca, Apeldoorn, CDA-raadslid te Apeldoorn, voorzitter IOT - Jos Wienen, Katwijk, burgemeester en voorzitter Commissie Wetenschappelijk Instituut - m evr. Ans Wi ll em s e - van der Ploeg, Hei l oo, voor z i t ter Landel ijk Ouderen p l a tform

19

20

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

De Rotterdamse burgerschapscode

De Rotterdamse burgerschapscode De Rotterdamse burgerschapscode Wanneer is een stedelijke samenleving echt een samenleving? Als de burgers die er wonen verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en voor hun stad. Als ze een aantal fundamentele

Nadere informatie

MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0

MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 MAATSCHAPPIJLEER II VMBO KB VAKINFORMATIE STAATSEXAMEN 2016 V15.7.0 De vakinformatie in dit document is vastgesteld door het College voor Toetsen en Examens. Het CvTE is verantwoordelijk voor de afname

Nadere informatie

drs. W.J. Deetman Spui 70 2511 BT DEN HAAG datum etc... Geachte heer Deetman,

drs. W.J. Deetman Spui 70 2511 BT DEN HAAG datum etc... Geachte heer Deetman, Aan de voorzitter van de gemeenteraad drs. W.J. Deetman pui 70 2511 BT DEN HAAG RI086729_12-06-2001 datum etc... Geachte heer Deetman, Hierbij treft U het initiatiefvoorstel Taaloffensief aan van de VVD-fractie,

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II BEOORDELINGSMODEL Vraag Antwoord Scores Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING 1 C 2 maximumscore 2 Surinamers en Antillianen/Arubanen 1 gegeven

Nadere informatie

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Aan geadresseerde Den Haag, Ridderkerk, Voorburg, Zwolle, 28 juni 2006 Ons kenmerk: 60626119.HL/vhl Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Geachte heer, mevrouw, Nederland staat

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 Het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) werd opgeheven op 26 juli 1950. In maart en

Nadere informatie

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl 1 Actief burgerschap en sociale integratie: Door de toenemende individualisering in onze samenleving is goed

Nadere informatie

Burgerschapsvorming op CCZ

Burgerschapsvorming op CCZ Burgerschapsvorming op CCZ Visie Een groot deel van alle leerlingen in het voortgezet onderwijs zit op het VMBO. Jonge mensen met verschillende achtergronden, capaciteiten, culturen en leerstijlen. Zij

Nadere informatie

Weten waar we goed in zijn 1

Weten waar we goed in zijn 1 Inburgering als voortdurend proces voor allen Lezing ter gelegenheid van de Conferentie Burgerschapsvorming. Islamitisch Onderwijs Ingeburgerd. Jaarbeursgebouw Utrecht Zaterdag 4 juni 2005. A.M.L. van

Nadere informatie

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo (gemeenschappelijk deel)

Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo (gemeenschappelijk deel) Examenprogramma maatschappijleer havo/vwo (gemeenschappelijk deel) Havo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand.

Als het economisch tegenzit, worden zij hard getroffen. Ze zitten vaker dan gemiddeld in de bijstand. 1 Dank voor dit rapport. Mooi dat het Sociaal en Cultureel Planbureau dit jaar dieper ingaat op één onderwerp dat de aandacht verdient: de arbeidsmarktpositie van migrantengroepen. Als het economisch tegenzit,

Nadere informatie

Maatschappijleer H5 Pluriformiteit

Maatschappijleer H5 Pluriformiteit Maatschappijleer H5 Pluriformiteit 1 NL Pluriforme samenleving: samenleving waarin mensen leven met verschillende tradities, culturen & leefstijlen. Een typisch cultuurkenmerk is bijvoorbeeld religie.

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014.

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen:

BS2009023484 Kamervragen over het uitdelen van korans in Afghanistan. Hierbij bied ik u de antwoorden aan op de volgende vragen: Postbus 20701 2500 ES Den Haag Telefoon (070) 318 81 88 Fax (070) 318 78 88 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Datum 8 januari 2010 Ons kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Opvoeden in andere culturen

Opvoeden in andere culturen Opvoeden in andere culturen Bevorderen en versterken: competenties vergroten Een betere leven DVD 1 Bevolkingsgroepen aantal Allochtoon3.287.706 Autochtoon13.198.081 Europese Unie (exclusief autochtoon)877.552

Nadere informatie

HET FUNDAMENT. Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s

HET FUNDAMENT. Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s HET FUNDAMENT Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s Omdat we met diversiteit opgroeien in Rotterdam, wil dat nog niet zeggen dat we er vanzelf mee

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD

CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD Beleidsnotitie over de christelijke identiteit van de protestants-christelijke basisscholen verenigd in de Stichting Christelijk Primair Onderwijs Betuwe (CPOB). I.

Nadere informatie

Op 18 november 2009 heeft het raadslid Flos (VVD) onderstaande motie ingediend:

Op 18 november 2009 heeft het raadslid Flos (VVD) onderstaande motie ingediend: Reactie van het College van B en W op de motie inzake Aanpak Discriminatie Amsterdam (openstellen functies voor iedereen bij ingehuurde organisaties) van het raadslid Flos (VVD) van 18 november 2009. Op

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Vreemdelingenzaken Directie Migratiebeleid Schedeldoekshaven

Nadere informatie

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n)

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n) Raadsinformatiebrief (openbaar) gemeente Maassluis Aan de leden van de gemeenteraad in Maassluis Postbus 55 3140 AB Maassluis T 010-593 1931 E gemeente@maassluis.nl I www.maassluis.nl ons kenmerk 2010-4748

Nadere informatie

We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan?

We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan? We merken dat migrantencliënten anders aankijken tegen een beperking. Hoe kunnen we daarmee omgaan? Migranten kunnen anders tegen een beperking aankijken. Zij zien de beperking vaak als ziekte en houden

Nadere informatie

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken.

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken. 1 Toespraak door viceminister-president en Vlaams minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand Geert BOURGEOIS Bezoek aan de Al Fath Moskee Gent, 16 juni 2012

Nadere informatie

Integratievraagstuk is een actueel onderwerp

Integratievraagstuk is een actueel onderwerp POSTADRES Postbus 20 7500 AA Enschede BEZOEKADRES Korte Hengelosestraat 1 Aan de Gemeenteraad TELEFOON 14 0 53 DATUM ONS KENMERK BEHANDELD DOOR 21 december 2015 I. Stegeman UW BRIEF VAN UW KENMERK DOORKIESNUMMER

Nadere informatie

De integratie van Antillianen in Nederland. Presentatie 9 juni: De Caribische demografie van het Koninkrijk der Nederlanden

De integratie van Antillianen in Nederland. Presentatie 9 juni: De Caribische demografie van het Koninkrijk der Nederlanden De integratie van Antillianen in Nederland Presentatie 9 juni: De Caribische demografie van het Koninkrijk der Nederlanden De integratie van Antillianen in Nederland Willem Huijnk - Wetenschappelijk onderzoeker

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken

Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken α inisterie van Justitie Directoraat-Generaal Wetgeving, Internationale Aangelegenheden, Integratie en Vreemdelingenzaken Directie Integratie en Inburgering Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan

Nadere informatie

6 oktober 2009 Vragen van het lid Jan de Vries (CDA) over rechtsgeldige versoepeling van normering bij examens.

6 oktober 2009 Vragen van het lid Jan de Vries (CDA) over rechtsgeldige versoepeling van normering bij examens. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Aanwezig ca. 100 personen. Sprekers: Vz. Turks Museum Rustem Akarsu, Vz. Platform Allochtone Ouderen de heer R. Ramnath,

Nadere informatie

Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086)

Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086) College van B&W en Raadsleden Den Haag T.a.v. Griffie Postbus 19157 2500 CD Den Haag Betreft: Reactie van de Haagse Maatschap op Landelijke bezuinigingen kinderopvang (RIS 181086) Geacht College en Raadsleden,

Nadere informatie

STICHTING DIALOOGHUIS VERSLAG EMANCIPATIE ACTIVITEITEN NOVEMBER 2013 - APRIL 2014

STICHTING DIALOOGHUIS VERSLAG EMANCIPATIE ACTIVITEITEN NOVEMBER 2013 - APRIL 2014 STICHTING DIALOOGHUIS VERSLAG EMANCIPATIE ACTIVITEITEN NOVEMBER 2013 - APRIL 2014 Inleiding De Stichting Dialooghuis heeft zich in de periode vanaf november 2013 - april 2014 intensief ingezet op het thema

Nadere informatie

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school Ouder-enquête betreffende identiteit en levensbeschouwing Paus Joannesschool Ingeleverd: 133 formulieren, 35 ouders hebben aanvullende opmerkingen gemaakt (26%). Ingevuld op een 5-puntsschaal. 1= helemaal

Nadere informatie

Juist in het openbaar onderwijs

Juist in het openbaar onderwijs Juist in het openbaar onderwijs Over de aandacht voor levensbeschouwing op de openbare school Legitimatie MARLEEN LAMMERS Wie denkt dat het openbaar onderwijs geen aandacht mag besteden aan levensbeschouwing,

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

Ingekomen stuk D10. Datum uw brief

Ingekomen stuk D10. Datum uw brief Directie Bestuursstaf Ingekomen stuk D10 aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus

Nadere informatie

2012-2016. Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016. Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang

2012-2016. Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016. Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang 2012-2016 Hettie Pott-Buter Trinus Hoekstra Greetje Witte-Rang Beleidsplan Beraadgroep Samenlevingsvragen 2012-2016 Augustus 2012 0 Inhoud Inleiding... 1 Geschiedenis van de Beraadgroep Samenlevingsvragen...

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN POLITIEK MAURITS BERGER Boom Juridische uitgevers Den Haag 2006 INHOUD HOOFDSTUK 1 - DE REGELS VAN EEN IDEAAL 1 Deel I Sharia als oud recht 9 HOOFDSTUK 2 - DE KORAN ALS GRONDWET

Nadere informatie

Verdieping Rechtsfilosofie Referaat n.a.v. de Grondrechtennota 2004: Grondrechten in een pluriforme samenleving. Auteur: Linde

Verdieping Rechtsfilosofie Referaat n.a.v. de Grondrechtennota 2004: Grondrechten in een pluriforme samenleving. Auteur: Linde Verdieping Rechtsfilosofie Referaat n.a.v. de Grondrechtennota 2004: Grondrechten in een pluriforme samenleving Auteur: Linde Inleiding Dit referaat gaat over de nota grondrechten in een pluriforme samenleving,

Nadere informatie

Controversiële en emotionele onderwerpen in de klas

Controversiële en emotionele onderwerpen in de klas Controversiële en emotionele onderwerpen in de klas Inhoud Spannend... 2 Belang... 2 Onbalans... 2 Reflectieve dialoog... 2 Verschillen tussen dialoog en debat... 3 Praktische aandachtspunten voor een

Nadere informatie

20 15-16 6. Nieuwegein. Datum 31 maart 2015 Portefeuillehouder: M.C. Stekelenburg

20 15-16 6. Nieuwegein. Datum 31 maart 2015 Portefeuillehouder: M.C. Stekelenburg Nieuwegein 20 15-16 6 Aan De gemeenteraad Onderwerp: Brief ex art. 42 RvO van de fractie PvdA dd 29-03-15 inzake discriminatie op de arbeidsmarkt. Afdeling: Griffie Datum 31 maart 2015 Portefeuillehouder:

Nadere informatie

PvdA Amsterdam, 7 mei 2012

PvdA Amsterdam, 7 mei 2012 PvdA Amsterdam, 7 mei 2012 Ten geleide Voor de Partij van de Arbeid geldt wet en regel én onze eigen moraal van soberheid en dienstbaarheid. In ons dagelijks politiek handelen laten wij ons daar door leiden.

Nadere informatie

ECCVA/U200801782 CVA/LOGA 08/37 Lbr. 08/187

ECCVA/U200801782 CVA/LOGA 08/37 Lbr. 08/187 Brief aan de leden T.a.v. het college informatiecentrum tel. (070) 373 8021 betreft gelaatsbedekkende kleding bij gemeentepersoneel Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk ECCVA/U200801782 CVA/LOGA 08/37 Lbr.

Nadere informatie

Amsterdam, Geachte ,

<naam> <adres> <postcode en woonplaats> Amsterdam, <datum> Geachte <naam>, Amsterdam, Geachte , In samenwerking met de Radboud Universiteit voeren wij dit najaar een groot onderzoek uit onder de Nederlandse bevolking getiteld

Nadere informatie

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl)

Examen HAVO. Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Maatschappijleer (oude stijl en nieuwe stijl) Examen HAVO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 19 juni 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 86 punten te behalen;

Nadere informatie

Postadres Provincie Overijssel Colleges van Burgemeester en wethouders van de gemeenten in Overijssel Postbus 10078

Postadres Provincie Overijssel Colleges van Burgemeester en wethouders van de gemeenten in Overijssel Postbus 10078 www.overijssel.nl Postadres Provincie Overijssel Colleges van Burgemeester en wethouders van de gemeenten in Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle t.a.v. afdeling Sociale zaken Telefoon 038 425 25 25

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 2 Religieus recht 7 maximumscore 2 een beargumenteerd standpunt over de vraag of religieuze wetgeving en rechtspraak voor bepaalde bevolkingsgroepen tot cultuurrelativisme leidt 1 een uitleg van

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

volledige kaart voor Wat zijn voor verschillende belanghebbenden voor en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs?

volledige kaart voor Wat zijn voor verschillende belanghebbenden voor en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs? Wat zijn verschillende belanghebbenden argumenten en tegen het mengen van leerlingen in het basisonderwijs? Mengen vergroot de ontwikkelingskansen van leerlingen Zwakkere leerlingen kunnen zich optrekken

Nadere informatie

10. Veel ouderen in de bijstand

10. Veel ouderen in de bijstand 10. Veel ouderen in de bijstand Niet-westerse allochtonen ontvangen 2,5 keer zo vaak een uitkering als autochtonen. Ze hebben het vaakst een bijstandsuitkering. Verder was eind 2002 bijna de helft van

Nadere informatie

Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege

Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Visiedocument: Burgerschap in het vmbo van Wellantcollege Inleiding Dit Wellant visiedocument beschrijft de algemene visie van Wellantcollege t.a.v.

Nadere informatie

Van verzorgingsstaat naar

Van verzorgingsstaat naar 1. Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving Het is onmiskenbaar dat mensen in onze huidige netwerk- en informatie-samenleving mondiger en zelfstandiger zijn dan vroeger. Gecombineerd met de noodzaak

Nadere informatie

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049

Rapport. Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 Rapport Rapport over een klacht over het UWV te Amsterdam. Datum: 6 maart 2015 Rapportnummer: 2015/049 2 Klacht Verzoeker, die werkzoekend was en een WW-uitkering ontving, klaagt over de wijze van informatieverstrekking

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE Visie Actief Burgerschap & Sociale Integratie Zuukerschool Epe Januari 2010 Hoofdstuk 1, Kenmerken van de omgeving en de leerlingen De Zuukerschool is een landelijk

Nadere informatie

De geschiedenis van het katholieke hoofddoekje

De geschiedenis van het katholieke hoofddoekje De geschiedenis van het katholieke hoofddoekje Platform Stop Racisme en uitsluiting Oorsprong In de bijbel vind je veel verhalen met een vernoeming van een gedragen hoofddoek,sluier of tulband. In I Corintiers

Nadere informatie

IMAMS IN NEDERLAND: EEN IMPRESSIE

IMAMS IN NEDERLAND: EEN IMPRESSIE IMAMS IN NEDERLAND: EEN IMPRESSIE door Welmoet BOENDER* Bron: Centrum voor Islam in Europa. Imams in Nederland Al sinds de jaren 1980 wordt in Nederland een discussie gevoerd rond de rol van imams die

Nadere informatie

Wat wil Nederland bereiken in Europa? Het immigratie- en asielbeleid

Wat wil Nederland bereiken in Europa? Het immigratie- en asielbeleid Wat wil Nederland bereiken in Europa? Het immigratie- en asielbeleid Tijd rijp voor nieuw evenwicht In vergelijking met veel landen is de Europese Unie (EU) veilig en welvarend. De Europese Unie is dan

Nadere informatie

Gelijke behandeling. informatie voor werknemers

Gelijke behandeling. informatie voor werknemers Gelijke behandeling informatie voor werknemers Gelijke behandeling: informatie voor werknemers Het is wettelijk bepaald dat iemand niet ongelijk behandeld mag worden vanwege zijn godsdienst, levensovertuiging,

Nadere informatie

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming

De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming De maatschappelijke stage als onderdeel van burgerschapsvorming Jeroen Bron en Minke Bruning, 27 november 2014 27-11-2014 SLO projectgroep burgerschap; Jeroen Bron CPS Onderwijsontwikkeling en advies;

Nadere informatie

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit

jij Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit Wat vind jij daar van? nou Allochtone en autochtone jongeren over partnerkeuze en seksualiteit De Rutgers Nisso Groep ontwikkelt in opdracht van ZonMw een website voor en met jongeren met een Turkse, Marokkaanse

Nadere informatie

Door Jos Moerkamp voor CONTEKST, uitgave mei/juni 2005 Trefwoorden: integratie, islam, multiculturele samenleving

Door Jos Moerkamp voor CONTEKST, uitgave mei/juni 2005 Trefwoorden: integratie, islam, multiculturele samenleving Door Jos Moerkamp voor CONTEKST, uitgave mei/juni 2005 Trefwoorden: integratie, islam, multiculturele samenleving TWEEGESPREK JOS VAN DER LANS & SJAAK VAN DER TAK Eenheid, verscheidenheid en binding; Over

Nadere informatie

Ministerie van Justitie, Vreemdelingenzaken en Integratie Minister drs. M.C.F. Verdonk Postbus 20301 2500 EH Den Haag

Ministerie van Justitie, Vreemdelingenzaken en Integratie Minister drs. M.C.F. Verdonk Postbus 20301 2500 EH Den Haag Ministerie van Justitie, Vreemdelingenzaken en Integratie Minister drs. M.C.F. Verdonk Postbus 20301 2500 EH Den Haag Reitseplein 1, Tilburg Postbus 90154 5000 LG Tilburg Telefoon: (0900) 284 45 45 Fax:

Nadere informatie

Polen in Nederland Belangrijkste bevindingen van het FORUM-onderzoek

Polen in Nederland Belangrijkste bevindingen van het FORUM-onderzoek Juli 2009 Polen in Nederland Belangrijkste bevindingen van het FORUM-onderzoek Tot voor enkele jaren waren de Polen in Nederland een kleine en stabiele bevolkingsgroep. De beleidsmatige en wetenschappelijke

Nadere informatie

Vorm en inhoud geven aan burgerschap. MaatschapJIJ, passie voor vorming CNV Onderwijs, 30 januari 2013

Vorm en inhoud geven aan burgerschap. MaatschapJIJ, passie voor vorming CNV Onderwijs, 30 januari 2013 Vorm en inhoud geven aan burgerschap MaatschapJIJ, passie voor vorming CNV Onderwijs, 30 januari 2013 Inhoud Inleiding Bespiegelingen burgerschap Praktische middelen: - Kijk in mijn wijk - Geen grapjes

Nadere informatie

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN Inleiding De laatste tijd is er veel publiciteit geweest rond scholen die hun leerlingen verboden gezichtsbedekkende kleding of een hoofddoek te dragen. Uit de discussies die

Nadere informatie

1. Inzet van de juiste mensen en middelen leidt tot betere resultaten tegen minder kosten

1. Inzet van de juiste mensen en middelen leidt tot betere resultaten tegen minder kosten Advies naar aanleiding van de visie op integratie van Minister Donner: Integratie, binding en burgerschap ; bijlage bij brief aan de Tweede Kamer der Staten- Generaal, d.d. 16 juni 2011. December 2011

Nadere informatie

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling

Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Tijd rijp voor verplichte scheidingsbemiddeling Nieuwsbrief NGR 14.03.03 De Nederlandse Gezinsraad (NGR) constateert dat er een breed maatschappelijk draagvlak is voor verplichte scheidingsbemiddeling.

Nadere informatie

Niet culturen maar mensen ontmoeten elkaar: Culturele diversiteit in het justitiële werkveld

Niet culturen maar mensen ontmoeten elkaar: Culturele diversiteit in het justitiële werkveld Niet culturen maar mensen ontmoeten elkaar: Culturele diversiteit in het justitiële werkveld 1 Stichting Pharos Expertisecentrum gezondheidsverschillen Gezondheid en kwaliteit van zorg voor iedereen Kaveh

Nadere informatie

Er zijn vele definities of visies van opvoeding. Een hele neutrale visie is van Malschaert en Traas uit het Basisboek opvoeden:

Er zijn vele definities of visies van opvoeding. Een hele neutrale visie is van Malschaert en Traas uit het Basisboek opvoeden: Hoorcollege 2 Jeugdparticipatie Pedagogische visies Er zijn vele definities of visies van opvoeding. Een hele neutrale visie is van Malschaert en Traas uit het Basisboek opvoeden: Opvoeding is een bepaalde

Nadere informatie

GIDS ZIJN IN EEN MEETCULTUUR

GIDS ZIJN IN EEN MEETCULTUUR 80 GIDS ZIJN IN EEN MEETCULTUUR Bram de Muynck 81 Hoe staat het met de CITO-isering van het onderwijs en hoe kun je hier vanuit christelijk perspectief tegen aan kijken? 82 Discussies over het onderwijs

Nadere informatie

Abou Jahjah: Nederland weer multicultureel

Abou Jahjah: Nederland weer multicultureel Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING tekst 1 Abou Jahjah: Nederland weer multicultureel AMSTERDAM - De Arabisch-Europese Liga (AEL) heeft

Nadere informatie

Discriminatie? Niet in onze school!

Discriminatie? Niet in onze school! Discriminatie? Niet in onze school! voorlichting, training, lesmateriaal en advies voortgezet onderwijs Hé homo, doe s normaal! Uitsluiten, uitschelden en pesten horen niet bij een school waar leerlingen

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Studiedag Ethnic Profiling Dienst diversiteit

Studiedag Ethnic Profiling Dienst diversiteit Studiedag Ethnic Profiling Dienst diversiteit Isaac De Vos 21 mei 2015 Cel Diversiteit Doel: Discriminatie binnen de geïntegreerde politie tegen te gaan. Sensibiliseringscampagnes, het coördineren van

Nadere informatie

Het is niet voor het eerst dat Europa door extreem terreurgeweld wordt geraakt.

Het is niet voor het eerst dat Europa door extreem terreurgeweld wordt geraakt. MdV, De terreur in Parijs heeft in heel Europa afschuw gewekt. Nietsontziende moslimradicalen hebben met hun aanslagen op Charlie Hebdo en op de Joodse supermarkt onze westerse samenleving in het hart

Nadere informatie

INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND. Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind.

INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND. Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind. INTERNATIONAAL VERDRAG INZAKE DE RECHTEN VAN HET KIND Artikel 1 Definitie van het kind Ieder mens jonger dan achttien jaar is een kind. Artikel 2 Non-discriminatie Alle rechten gelden voor alle kinderen,

Nadere informatie

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Cor Hoffer cultureel antropoloog / socioloog c.hoffer@parnassiabavogroep.nl 1 Onderwerpen: gezondheidszorg en cultuur demografische

Nadere informatie

Nieuwsbrief CliëntAanZet

Nieuwsbrief CliëntAanZet Nummer 7 September 2014 Van de redactie Hallo, Hier weer een nieuwe nieuwsbrief CliëntAanZet. Heb je een leuk idee voor deze nieuwsbrief? Of wil je misschien zelf iets schrijven? Stuur een bericht naar:

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten

Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten Eerste leerjaar B 3.1. Mijn rechten Beroepsvoorbereidend leerjaar 3.1. Mijn rechten Wie ben ik? * De leerlingen ontdekken wie ze zelf zijn - de mogelijkheden

Nadere informatie

El-Feth Moskee Academielaan 9 5037 ET Tilburg bestuur@el-feth.nl www.el-feth.nl 013-4600769. Beleidsplan El-Feth Moskee Tilburg 2010

El-Feth Moskee Academielaan 9 5037 ET Tilburg bestuur@el-feth.nl www.el-feth.nl 013-4600769. Beleidsplan El-Feth Moskee Tilburg 2010 El-Feth Moskee Academielaan 9 5037 ET Tilburg bestuur@el-feth.nl www.el-feth.nl 013-4600769 Beleidsplan El-Feth Moskee Tilburg 2010 1 Pagina beleidsplan El-Feth Moskee Tilburg 2010 Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag

Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag Kinderdagverblijf Eigenwijs, handelend onder Vertah BV, verder te noemen organisatie: hanteert deze Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag voor

Nadere informatie

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning aan ouders met tieners in Amsterdam Pauline Naber, Hogeschool INHolland Marjan de Gruijter, Verwey-Jonker Instituut http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl/

Nadere informatie

Ministerie OCW Aan mevr. M. van Bijsterveld-Vliegenthart, Staatssecretaris Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Ministerie OCW Aan mevr. M. van Bijsterveld-Vliegenthart, Staatssecretaris Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Ministerie OCW Aan mevr. M. van Bijsterveld-Vliegenthart, Staatssecretaris Postbus 16375 2500 BJ Den Haag OOG voor het MBO staat voor Onafhankelijke Onderwijsgroep voor het MBO ; Een groep onderwijskundig

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

5.10.1 Gedragscode FloreoKids. Versie 1 26-7-2011

5.10.1 Gedragscode FloreoKids. Versie 1 26-7-2011 5.10.1 Gedragscode FloreoKids Versie 1 26-7-2011 5.10.1. Gedragscode FloreoKids Om elkaar te beschermen heeft FloreoKids in een gedragscode beschreven op welke wijze we met elkaar en met onze klanten omgaan.

Nadere informatie

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Het Huis voor democratie en rechtsstaat is een nog op te richten instelling. Het Huis wil kennis van burgers over onze

Nadere informatie

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP & Sociale Integratie Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Visie op actief burgerschap & sociale integratieactie Hoofdstuk

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp

WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp Waarom katholiek onderwijs, door: Frans Holtkamp (versie: 13-11-2009) 1 WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Deze bijlage bestaat uit twee delen: een leestekst en een

Nadere informatie

Vormen van Rassendiscriminatie.

Vormen van Rassendiscriminatie. , O )- < /--/y, 11 december 2 p/a Register Amsterdam, ureau Verkiezingen bezwaar kandidatenlijsten, kamerverkiezingen 2003! Ik maak bezwaar tegen een aantal kandidatenlijsten in de kieskring Amsterdam,

Nadere informatie

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer

Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Naar een beleidsplan voor de PG Lemmer Inleiding In de komende maanden willen we als kerkenraad een beleidsplan opstellen voor de komende vijf jaar. Iedereen die op dit moment op de één of andere manier

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II

Eindexamen maatschappijleer vwo 2003-II Opgave 1 Armoede en werk 1 Het proefschrift bespreekt de effecten van het door twee achtereenvolgende kabinetten-kok gevoerde werkgelegenheidsbeleid. / De titel van het proefschrift heeft betrekking op

Nadere informatie