De Rotterdamse burgerschapscode

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Rotterdamse burgerschapscode"

Transcriptie

1

2 De Rotterdamse burgerschapscode Wanneer is een stedelijke samenleving echt een samenleving? Als de burgers die er wonen verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en voor hun stad. Als ze een aantal fundamentele waarden en normen delen. En als ze op basis van die waarden en normen elkaar respecteren, met elkaar samenwerken, en elkaar aanspreken en corrigeren als de leefbaarheid in de stad wordt bedreigd. Gelukkig zijn veel Rotterdammers daar volop mee bezig! Rotterdam is een stad om trots op te zijn. Rotterdam is een samenleving met een grote diversiteit aan mensen, kleuren, opvattingen, meningen, waarden en normen. Aan de ene kant is het een groot goed dat elke Rotterdammer de vrijheid heeft om zijn of haar leven naar eigen wens in te richten. Als Rotterdammers erkennen en respecteren we de verscheidenheid en veelkleurigheid van elkaar. Aan de andere kant leidt die diversiteit tot spanningen en botsingen- als de normen en waarden van verschillende mensen ver uit elkaar liggen; als mensen elkaar hun denkbeelden en gedrag willen opdringen; als ze in hun gedrag afwijken van wat gangbaar is. Om in al onze diversiteit te kunnen samenleven is het noodzakelijk dat we een aantal waarden en normen vaststellen, die door elke Rotterdammer worden erkend. En dat we die normen daadwerkelijk gebruiken in de dagelijkse omgang met elkaar. Uiteraard is de vrijheid van godsdienst daarbij een belangrijk uitgangspunt, wat inhoudt dat ieder individu vrij is om te geloven wat hij wil. In de Rotterdamse Burgerschapscode analyseert het college de problemen in onze stad, en stelt het de normen vast die we moeten hanteren om die problemen op te lossen. Met dit deze burgerschapscode willen we de binding tussen de Rotterdammers versterken. We roepen elke Rotterdammer op om deze normen te onderschrijven. Om verantwoordelijkheid te nemen voor de leefbaarheid in onze stad. Om mee te doen. Om elkaar, als dat nodig is, aan te spreken op elkaars opvattingen en gedrag. De Rotterdamse burgerschapscode Wij Rotterdammers 1. nemen verantwoordelijkheid voor onze stad en voor elkaar en discrimineren elkaar niet; 2. gebruiken Nederlands als onze gemeenschappelijke taal; 3. accepteren geen radicalisering en extremisme; 4. voeden onze kinderen op tot volwaardige burgers; 5. behandelen vrouwen gelijk aan mannen en met respect; 6. behandelen homoseksuelen gelijk aan heteroseksuelen en met respect; 7. behandelen (anders-) gelovigen en niet-gelovigen gelijk en met respect.

3 1. Wij nemen verantwoordelijkheid voor onze straat, onze wijk en onze stad. Door de immigratie is onze samenleving de afgelopen tientallen jaren pluriform geworden. Er bestaan in onze stad grote verschillen in uiterlijk, ideeën, religie, gebruiken, gedrag en geschiedenis. Aan de ene kant vraagt en levert de nieuwe pluriforme stadsbevolking nieuwe dienstverlening, een ander winkelaanbod en vernieuwing van het culturele leven. Dat biedt kansen om het sociale, culturele en economische klimaat van de stad te versterken en de talenten van alle Rotterdammers te benutten. Aan de andere kant leggen de verschillen soms een zware druk op de samenlevingsverbanden in een aantal straten en wijken van Rotterdam. Te meer omdat veel etnische minderheden en de autochtone bevolking zich vrijwel uitsluitend bewegen in de eigen kring; ze gaan naar de eigen slager, de eigen groentewinkel en de eigen school en brengen hun vrije tijd alleen met personen met dezelfde achtergrond door. Op zich is daar niks mis mee. Maar het wordt een probleem wanneer mensen niet weten hoe ze zich moeten gedragen wanneer ze buiten hun eigen kring met andere mensen in contact komen. Dan botsen de opvattingen en worden vooroordelen bevestigd: zie je nou wel? Deze vooroordelen leiden soms tot discriminatie. Op straat, in uitgaansgelegenheden en op de arbeidsmarkt. Voor jongeren die hun opleiding afronden is het te vaak moeilijk om direct aan het werk op een stage- of werkplek te komen. Dat demotiveert jongeren in belangrijke mate. Zij moeten vaststellen dat hun toekomstverwachtingen niet uitkomen (werk, inkomen, aanzien in de maatschappij). Ze raken teleurgesteld en voelen zich verraden en gekwetst en buitengesloten door de Nederlandse samenleving. We moeten er dan ook alles aan doen om iedere vorm van discriminatie, ook op arbeidsmarkt, te voorkomen en te bestrijden. Willen we als stad een gemeenschap vormen en in harmonie met elkaar samenleven, dan moeten we onze gezamenlijke kernwaarden en normen bepalen. Dan moet elke Rotterdamse burger zijn of haar verantwoordelijkheid nemen en naar die normen leven. Dat betekent: meedoen, je inzetten voor deze samenleving. Actief een bijdrage leveren én elkaar ook de volle ruimte bieden om mee te doen. Elkaar aanspreken als dat nodig is. Wie dit doet krijgt daarmee de ruimte om zichzelf te zijn en zich te ontwikkelen. In zijn straat, zijn wijk en in zijn stad. Als we als Rotterdammers waarden en normen delen is er ook alle ruimte om trots te zijn op de veelzijdigheid in onze stad. Hoe pakken we dit aan? 1. Wij nemen actief deel aan de samenleving - door te werken, een opleiding te volgen of door vrijwilligerswerk te doen. 2. Wij nemen buiten onze eigen etnische of religieuze kring deel aan de samenleving. 3. Wij discrimineren niet en behandelen elkaar met respect, ongeacht iemands afkomst. 4. Wij accepteren niet dat anderen discrimineren. Als dit toch gebeurt, dan protesteren we daartegen. Helpt dit niet, dan schakelen we de instanties in. In eerste instantie komen we zelf in actie. 5. Als er problemen zijn, bespreken we die met elkaar en met respect voor elkaar. 6. Wij zijn trots dat we Rotterdammer zijn. Wij nemen verantwoordelijkheid voor Rotterdam. Rotterdamse Burgerschapscode 2/8

4 2. Wij gebruiken Nederlands als onze gemeenschappelijke taal. Nog steeds zien we grote groepen Rotterdammers die niet mee kunnen doen omdat ze de taal niet spreken. Onvoldoende beheersing van het Nederlands leidt tot een kloof tussen Rotterdamse burgers. Of het nu is op straat, op het werk, thuis of tijdens gebedsdiensten, het komt te vaak voor dat de een niet begrijpt wat de ander bedoelt. Dat leidt tot onbehagen, vervreemding, angst en tenslotte tot verwijdering. Denk alleen al aan het belang van het Nederlands voor de opvoeding. Hoe kun je je kinderen voorbereiden en op weg helpen in de Nederlandse samenleving, als je de taal niet beheerst en overdraagt. Dat leidt tot verwarring en onzekerheid bij het kind, en achterstand nog voordat het begint deel te nemen aan onze maatschappij. Het Nederlands is de eerste stap. Voor opvoeden, naar school gaan, studeren, werken, opvoeden, daadwerkelijk participeren. Zonder gemeenschappelijke taal en gemeenschappelijk begrip hebben we geen gemeenschap. Zonder beheersing en gebruik van het Nederlands kunnen we niet meedoen. Waar houden we ons aan? 1. Nederlands is de gemeenschappelijke taal van Rotterdam. In het openbaar spreken we Nederlands - op school, op het werk, op straat en in het buurthuis. 2. Het is onze verantwoordelijkheid om het Nederlands voldoende te beheersen, of anders om dat te leren. 3. Wij voeden onze kinderen grotendeels in het Nederlands op, zodat zij volop kansen hebben in onze samenleving. 3. Wij accepteren geen radicalisering en extremisme In de nasleep van 11 september 2001 en de moord op Theo van Gogh in 2004 worstelt ook Rotterdam met vragen over radicalisering en extremisme. Met name de zorg over de invloed van de radicale islam neemt toe. Een aantal radicale moslims keert zich tegen onze samenleving, waaronder het in het westen gehanteerde onderscheid tussen kerk en staat en tegen de democratie als staatsvorm. Ze voelen zich verplicht om de bestaande maatschappij te veranderen en beschouwen geweld en godsdienstig geïnspireerd terrorisme, daarbij als een legitiem middel. Deze minderheidsbeweging vormt een bedreiging voor alle Rotterdammers, ook voor de moslims in onze stad. Ook andere vormen van radicalisering en links en rechts extremisme vormen een bedreiging voor onze samenleving. Maar vooral het tegengaan van radicalisering van moslimjongeren is op dit moment een van de grote uitdagingen. Wij Rotterdammers moeten radicalisering voorkomen. De strijd tegen radicalisering is de strijd van ons allemaal. We zullen als stad de strijd moeten aanbinden met elke vorm van geweld, met elke bedreiging, met elke vorm van dwang waarmee extremisten hun gelijk willen afdwingen. Dit geeft een bijzondere verantwoordelijkheid voor opvoeders, voor het onderwijs, voor geestelijke en politieke leiders om de weerbaarheid van Rotterdamse burgers tegen radicale en extremistische opvattingen te vergroten. Wat doen we? 1. Wij accepteren niet dat een geloofsovertuiging, een levensbeschouwing of politieke opvattingen worden gebruikt om geweld, dwang, bedreiging of bangmakerij te legitimeren; niet in onze gezinnen, niet in onze families, en niet in onze dagelijkse omgang met elkaar. 2. Wij accepteren geen radicalisme, extremisme en gedrag dat in strijd is met de (grond)wet, en nemen daar openlijk afstand van. 3. Mensen die dit gedrag vertonen, of dreigen te vertonen, moeten wij daar op aanspreken, ook in eigen kring. 4. Bij signalen van radicalisering, extremisme en handelingen die in strijd zijn met de democratische rechtsorde, waarschuwen we de politie. Rotterdamse Burgerschapscode 3/8

5 4. Wij voeden onze kinderen op tot volwaardige burgers. We zijn verantwoordelijk om onze kinderen te laten slagen in onze samenleving. Ouders zijn hierbij primair verantwoordelijk. Zij moeten hun kinderen de instrumenten meegeven om goed om te kunnen gaan met de vrijheid van het individu en de eigen verantwoordelijkheid. Zij moeten beseffen dat onderwijs de sleutel is voor voorwaardige deelname aan de maatschappij en hun kinderen (jongens en meisjes) hierin stimuleren en begeleiden. Daarmee bereiden ze hun kinderen goed voor op hun plaats in de maatschappij en vergroten ze de kansen op een goede maatschappelijke positie. De relatie tussen ouders en kinderen is in de afgelopen decennia in Nederland sterk veranderd. We hadden vroeger het traditionele rolpatroon, waarin de ouders de absolute macht hadden en alle beslissingen namen. Tegenwoordig overleggen en onderhandelen ouders meer met hun kinderen. Deze manier van opvoeden past bij de moderne samenleving, waarin vrijheid van het individu en de eigen verantwoordelijkheid voorop staan. Deze moderne opvoedingsstijl is niet overal gangbaar. Nog steeds worden kinderen belemmerd om deel te nemen aan de Rotterdamse samenleving en om om te gaan met andere Rotterdammers. Soms is sprake van fysiek en psychisch geweld. Soms worden in de opvoeding waarden overgedragen die haaks staan op de waarden van onze samenleving. Worden jongens en meisjes niet gelijke kansen en verantwoordelijkheden geboden. Worden meisjes de mogelijkheid ontzegd om net als jongens uit te gaan, of te sporten. Of wordt door ouders of familie een huwelijkspartner opgedrongen. Hoe voeden we onze kinderen op tot volwaardige burgers? 1. Rotterdamse ouders steunen hun kinderen bij het (leren) maken van hun eigen keuzes - ook ten aanzien van geloof, levensbeschouwing en seksualiteit. 2. Om onze kinderen optimaal voor te bereiden op de Rotterdamse samenleving, voeden wij hen op met voldoende aandacht voor Nederlandse waarden, normen, cultuur en tradities. 3. Wij voeden meisjes en jongens gelijkwaardig op en geven hen gelijke kansen en gelijke verantwoordelijkheden. 4. Wij respecteren het recht op eigen partnerkeuze en dwingen onze kinderen geen huwelijkspartner af. 5. Wij gunnen onze kinderen recht op gelijke vrijetijdsbesteding (uitgaan, deelname aan sport e.d.). 6. Wij zijn mede verantwoordelijk voor het schoolsucces van onze kinderen en ondersteunen hen daarbij met onze tijd en aandacht. 7. Wij melden alle vormen van geweld, verwaarlozing en onderdrukking van kinderen in onze omgeving bij politie en justitie. 5. Wij behandelen vrouwen gelijk aan mannen en met respect Vrouwen moeten alle ruimte krijgen om hun talenten te benutten. In Rotterdam heb je als vrouw de vrijheid om je eigen manier van leven te bepalen. Wat je afkomst ook is. Er is hier geen ruimte voor discriminatie op basis van geslacht. Niet in het gezin, niet in de familie en niet op straat. Mannen en vrouwen zijn weliswaar verschillend van elkaar maar in elk opzicht gelijkwaardig aan elkaar. Dat betekent dat vrouwen dezelfde rechten, plichten en mogelijkheden hebben als mannen. De gelijkheid van man en vrouw is een grondslag van onze rechtsstaat. Ook in onze Rotterdamse samenleving worden vrouwen nog steeds onderdrukt. Dat kan gebeuren op grond van hun geloof, van hun cultuur, of simpelweg op grond van het feit dat zij vrouwen zijn. Het kan gaan om vrouwenmishandeling, zoals huiselijk geweld of besnijdenis, maar ook om het opleggen van beperkingen in de vrijheid van beweging of om te gaan werken. Met name seksuele vrijheid wordt vrouwen vaak ontzegd, en als zij zich niet aan de normen houden, kunnen zij het slachtoffer worden Rotterdamse Burgerschapscode 4/8

6 eerwraak. De vrees van ouders dat hun dochters omgang hebben met jongens kan zo leiden tot beperking van de ontplooiingsmogelijkheden van meisjes. Soms worden vrouwen uitgehuwelijkt, of worden in gebedshuizen of in huiskamers informele huwelijken gesloten die niet door de Nederlandse wet zijn bekrachtigd, waardoor zij de bescherming die de wet hen biedt moeten ontberen. Dat maakt vrouwen extra afhankelijk en kwetsbaar. Het is door al deze belemmeringen moeilijk om een bestaan op te bouwen in een samenleving waarin eigen verantwoordelijkheid en zelfstandigheid centraal staan. Hoe maken wij ons sterk voor vrouwen in Rotterdam? 1. Vrouwen hebben het recht om zelf hun leven in te richten dus ook op het gebied van partnerkeuze, seksuele activiteit en seksuele voorkeur. Dit recht wordt door iedereen gerespecteerd. 2. Wij verwerpen huwelijken die in gebedshuizen zijn gesloten als die niet ook zijn geformaliseerd binnen de wet. 3. Wij tolereren geen geweld of psychische dwang ten opzichte van vrouwen en meisjes vanwege de norm om maagd te blijven tot het huwelijk, noch belediging van en geweld tegen meisjes en vrouwen die er niet voor kiezen maagd te zijn of seks te hebben voor het huwelijk. 4. Vrouwen hebben het recht om zonder belemmeringen, door hun partners of anderen, deel te nemen aan het openbare leven. Dat betekent: de vrijheid om deel te nemen aan het onderwijs, het werk en het sociale leven. 5. Wij tolereren geen intimidatie en belediging van vrouwen en meisjes vanwege hun kleding, hun uiterlijk, hun religieuze of etnische achtergrond. 6. Wij tolereren geen vrouwenbesnijdenis, eerwraak, (groeps-)verkrachting, onvrijwillige prostitutie, huiselijk geweld en andere vormen van vrouwenonderdrukking. Gevallen daarvan melden we bij politie en justitie. 6. Wij behandelen homoseksuelen gelijk aan heteroseksuelen en met respect Homoseksualiteit is door de eeuwen heen een beladen vorm van liefde geweest. In ons land werd homoseksualiteit pas in de jaren zestig van de vorige eeuw geaccepteerd als een normale seksuele voorkeur in plaats van een ziekte of psychische afwijking. Gaandeweg maakte verwerping plaats voor begrip en legalisatie, gebaseerd op de vrijheid van iedere volwassene om zijn leven naar eigen goeddunken in te richten. Bovendien werd het antidiscriminatieverbod in artikel 1 van de grondwet opgenomen. Echter, ook in onze tijd wordt de gelijkwaardige positie van homoseksuelen niet door alle Rotterdammers gezien als vanzelfsprekend. Homoseksualiteit wordt afgekeurd en er rust een taboe op. Op straat krijgen homo's te maken met intolerantie en agressie, op scholen worden homoseksuele leerkrachten en leerlingen geïntimideerd en bedreigd. Met name islamitische homo s ondervinden veel problemen en weinig steun als zij worstelen met homoseksuele gevoelens. Maar ook zij hebben recht op de vrijheid om hun eigen leven in te richten en extra aandacht is dan ook nodig voor het bestrijden van discriminatie binnen de moslimgemeenschap. Discriminatie van homoseksuelen kunnen we niet toestaan in Rotterdam. Agressie tegen homo's is in strijd met de wet. Ook hier geldt dat tolerantie, als belangrijke waarde in onze pluriforme maatschappij, noodzakelijk is. Scholen, opvoeders en geestelijk leiders hebben een cruciale rol te spelen in de strijd tegen discriminatie op basis van seksuele geaardheid. Wat brengen wij dit in praktijk? 1. Wij discrimineren homoseksuelen niet, en leren dit aan onze kinderen. 2. Wij respecteren homoseksuelen, ook als onze eigen kinderen homoseksueel zijn. 3. Wij verwerpen geweld tegen homoseksuelen en melden dit bij politie en justitie. 4. Wij spreken elkaar aan op intolerant gedrag tegenover homoseksuelen. Rotterdamse Burgerschapscode 5/8

7 7. Wij behandelen (anders-) gelovigen en niet-gelovigen gelijk en met respect. De Rotterdamse bevolking bestaat tegenwoordig uit een toenemend aantal niet-gelovigen, antroposofen, humanisten of mensen met een eigen spirituele opvattingen en christenen, joden, moslims, hindoes, boeddhisten. Lange tijd heeft dit niet geleid tot grote problemen. Maar de laatste jaren zijn verschillende groepen, waaronder moslims en niet-moslims, in toenemende mate tegenover elkaar komen te staan. Dit heeft te maken met de internationale ontwikkelingen onder andere in het Midden-Oosten, met radicale uitspraken en gewelddadige acties van een aantal fundamentalistische moslims ook in Nederland, en met de respectloze bejegening en uitsluiting van moslims in het openbaar. Aan beide kanten neemt het wantrouwen toe en dreigen mensen zich terug te trekken in hun eigen kring. De vrijheid van godsdienst en levensovertuiging is een peiler van onze samenleving. Dat betekent dat gelovigen anders- of niet-gelovigen moeten accepteren, ook binnen hun eigen (familie-) kring, en dat mensen zonder geloof, gelovigen moeten accepteren. Als het gaat om levensovertuiging zijn wij allen gelijk en verdienen we hetzelfde respect. Geloof of andere opvattingen mogen echter nooit gebruikt worden als legitimatie voor geweld. Hoe zorgen we voor gelijkheid tussen gelovigen en niet-gelovigen? 1. Welke godsdienstige, spirituele of levensbeschouwelijke opvattingen we ook hebben, we voegen ons naar de Nederlandse grondwet en erkennen de vrijheid van godsdienst en de scheiding tussen kerk en staat. 2. Iedereen heeft recht op zijn eigen geloof of levensovertuiging ook in eigen kring, familie, gezin of etnische, religieuze of levensbeschouwelijke groep. 3. Wij bieden elkaar de ruimte om geloof, ongeloof, spiritualiteit en levensbeschouwing op onze eigen manier vorm te geven. 4. Wij belemmeren elkaar niet op grond van geloofsovertuiging, levensbeschouwing, of culturele tradities, om volwaardig deel te nemen aan de Rotterdamse samenleving. Rotterdamse Burgerschapscode 6/8

8 De Rotterdamse burgerschapscode 1. Wij Rotterdammers nemen verantwoordelijkheid voor onze stad en voor elkaar en discrimineren elkaar niet Wij nemen actief deel aan de samenleving - door te werken, een opleiding te volgen of door vrijwilligerswerk te doen. Wij nemen buiten onze eigen etnische of religieuze kring deel aan de samenleving. Wij discrimineren niet en behandelen elkaar met respect, ongeacht iemands afkomst. Wij accepteren niet dat anderen discrimineren. Als dit toch gebeurt, dan protesteren we daartegen. Helpt dit niet, dan schakelen we de instanties in. In eerste instantie komen we zelf in actie. Als er problemen zijn, bespreken we die met elkaar en met respect voor elkaar. Wij zijn trots dat we Rotterdammer zijn. Wij nemen verantwoordelijkheid voor Rotterdam. 2. Wij Rotterdammers gebruiken Nederlands als onze gemeenschappelijke taal Nederlands is de gemeenschappelijke taal van Rotterdam. In het openbaar spreken we Nederlands op school, op het werk, op straat en in het buurthuis. Het is onze verantwoordelijkheid om het Nederlands voldoende te beheersen, of anders om dat te leren. Wij voeden onze kinderen grotendeels in het Nederlands op, zodat zij volop kansen hebben in onze samenleving. 3. Wij Rotterdammers accepteren geen radicalisering en extremisme Wij accepteren niet dat een geloofsovertuiging, een levensbeschouwing of politieke opvattingen worden gebruikt om geweld, dwang, bedreiging of bangmakerij te legitimeren; niet in onze gezinnen, niet in onze families, en niet in onze dagelijkse omgang met elkaar. Wij accepteren geen radicalisme, extremisme en gedrag dat in strijd is met de (grond)wet, en nemen daar openlijk afstand van. Mensen die dit gedrag vertonen, of dreigen te vertonen, moeten we daar op aanspreken, ook in eigen kring. Bij signalen van radicalisering, extremisme en handelingen die in strijd zijn met de democratische rechtsorde, waarschuwen we de politie. 4. Wij Rotterdammers voeden onze kinderen op tot volwaardige burgers Rotterdamse ouders steunen hun kinderen bij het (leren) maken van hun eigen keuzes - ook ten aanzien van geloof, levensbeschouwing en seksualiteit. Om onze kinderen optimaal voor te bereiden op de Rotterdamse samenleving, voeden wij hen op met voldoende aandacht voor Nederlandse waarden, normen, cultuur en tradities. Wij voeden meisjes en jongens gelijkwaardig op en geven hen gelijke kansen en gelijke verantwoordelijkheden. Wij respecteren het recht op eigen partnerkeuze en dwingen onze kinderen geen huwelijkspartner af. Wij gunnen onze kinderen recht op gelijke vrijetijdsbesteding (uitgaan, deelname aan sport e.d.). Wij zijn mede verantwoordelijk voor het schoolsucces van onze kinderen en ondersteunen hen daarbij met onze tijd en aandacht. Wij melden alle vormen van geweld, verwaarlozing en onderdrukking van kinderen in onze omgeving bij politie en justitie. Rotterdamse Burgerschapscode 7/8

9 5. Wij Rotterdammers behandelen vrouwen gelijk aan mannen en met respect Vrouwen hebben het recht om zelf hun leven in te richten dus ook op het gebied van partnerkeuze, seksuele activiteit en seksuele voorkeur. Dit recht wordt door iedereen gerespecteerd. Wij verwerpen huwelijken die in gebedshuizen zijn gesloten als die niet ook zijn geformaliseerd binnen de wet. Wij tolereren geen geweld of psychische dwang ten opzichte van vrouwen en meisjes vanwege de norm om maagd te blijven tot het huwelijk, noch belediging van en geweld tegen meisjes en vrouwen die er niet voor kiezen maagd te zijn of seks te hebben voor het huwelijk. Vrouwen hebben het recht om zonder belemmeringen, door hun partners of anderen, deel te nemen aan het openbare leven. Dat betekent: de vrijheid om deel te nemen aan het onderwijs, het werk en het sociale leven. Wij tolereren geen intimidatie en belediging van vrouwen en meisjes vanwege hun kleding, hun uiterlijk, hun religieuze of etnische achtergrond. Wij tolereren geen vrouwenbesnijdenis, eerwraak, (groeps-)verkrachting, onvrijwillige prostitutie, huiselijk geweld en andere vormen van vrouwenonderdrukking. Gevallen daarvan melden we bij politie en justitie. 6. Wij Rotterdammers behandelen homoseksuelen gelijk aan heteroseksuelen en met respect Wij discrimineren homoseksuelen niet, en leren dit aan onze kinderen. Wij respecteren homoseksuelen, ook als onze eigen kinderen homoseksueel zijn. Wij verwerpen geweld tegen homoseksuelen en melden dit bij politie en justitie. Wij spreken elkaar aan op intolerant gedrag tegenover homoseksuelen. 7. Wij Rotterdammers behandelen (anders-) gelovigen en niet-gelovigen gelijk en met respect Welke godsdienstige, spirituele of levensbeschouwelijke opvattingen we ook hebben, we voegen ons naar de Nederlandse grondwet en erkennen de vrijheid van godsdienst en de scheiding tussen kerk en staat. Iedereen heeft recht op zijn eigen geloof of levensovertuiging ook in eigen kring, familie, gezin of etnische, religieuze of levensbeschouwelijke groep. Wij bieden elkaar de ruimte om geloof, ongeloof, spiritualiteit en levensbeschouwing op onze eigen manier vorm te geven. Wij belemmeren elkaar niet op grond van geloofsovertuiging, levensbeschouwing, of culturele tradities, om volwaardig deel te nemen aan de Rotterdamse samenleving. Gemeente Rotterdam Afdeling Communicatie Rotterdamse Burgerschapscode 8/8

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE . > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017

Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017 Gedragscode Versie: januari 2016 Vastgesteld: januari 2016 Door: Coördinatieteam Netwerk Gewoon Samen Evaluatiedatum: Januari 2017 Beste vrijwilliger van Netwerk Gewoon Samen, Netwerk Gewoon Samen heeft

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014.

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel Mei 2014. Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh De waarde van onderwijs oktober 2013 lllllllllllllll dwarsdwarsdwars Inleiding De tijd dat het onderwijs alleen maar gericht was op het overdragen van kennis en vaardigheden

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 2 Religieus recht 7 maximumscore 2 een beargumenteerd standpunt over de vraag of religieuze wetgeving en rechtspraak voor bepaalde bevolkingsgroepen tot cultuurrelativisme leidt 1 een uitleg van

Nadere informatie

Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag

Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag Kinderdagverblijf Eigenwijs, handelend onder Vertah BV, verder te noemen organisatie: hanteert deze Gedragscode ter voorkoming van ongewenst gedrag voor

Nadere informatie

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant KaartjesspeL voorkant Kaartjesspel achterkant Wat betekent LHBT? Ben je in de war als je bi bent? Hoe word je homo? Wat is coming out? Op welke leeftijd ontdek je dat je homo of lesbisch bent? Op welke

Nadere informatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie Hoofdstuk 23 Discriminatie Samenvatting Van de zes voorgelegde vormen van discriminatie komt volgens Leidenaren discriminatie op basis van afkomst het meest voor en discriminatie op basis van sekse het

Nadere informatie

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling

Families onder druk. Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen. Drs. Ibrahim Yerden. Probleemstelling Families onder druk Huiselijk geweld binnen Marokkaanse en Turkse gezinnen Drs. Ibrahim Yerden Probleemstelling Hoe gaan Marokkaanse en Turkse gezinsleden, zowel slachtoffers als plegers om met huiselijk

Nadere informatie

1 Kerken in Nederland: de cijfers... 2. 2 Migranten in Nederland: de cijfers... 3. 3 Nederland en de rest van de wereld... 3

1 Kerken in Nederland: de cijfers... 2. 2 Migranten in Nederland: de cijfers... 3. 3 Nederland en de rest van de wereld... 3 Inhoud 1 Kerken in Nederland: de cijfers... 2 2 Migranten in Nederland: de cijfers... 3 3 Nederland en de rest van de wereld... 3 4 Hoe is de situatie in traditionele migrantengezinnen en orthodox-christelijke

Nadere informatie

12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU

12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU 12 RICHTLIJNEN VOOR INTERRELIGIEUZE DIALOOG OP LOKAAL NIVEAU DE LOKALE RELIGIEUZE SITUATIE IN KAART BRENGEN EN BEGRIJPEN 01 Lokale overheden wordt verzocht zich bewust te zijn van het toenemende belang

Nadere informatie

Danny s Parade. Bronnenblad. Inhoud. Regie: Anneke de Lind van Wijngaarden Jaar: 2007 Duur: 15 minuten Website: www.allesovergay.

Danny s Parade. Bronnenblad. Inhoud. Regie: Anneke de Lind van Wijngaarden Jaar: 2007 Duur: 15 minuten Website: www.allesovergay. Danny s Parade Bronnenblad Regie: Anneke de Lind van Wijngaarden Jaar: 2007 Duur: 15 minuten Website: www.allesovergay.nl Inhoud - Wat is homoseksualiteit? blz. 3 - Wanneer is iemand homo of lesbisch?

Nadere informatie

Interne gedragscode voor patiënten- en gehandicaptenorganisaties

Interne gedragscode voor patiënten- en gehandicaptenorganisaties Interne gedragscode voor patiënten- en gehandicaptenorganisaties Wat is een interne gedragscode? Een gedragscode beschrijft expliciet de gedragsnormen en regels voor medewerkers (inclusief vrijwilligers

Nadere informatie

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen

1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Beleid ongewenste omgangsvormen en de vertrouwenspersoon 1. Aanleiding beleid bij ongewenste omgangsvormen Helaas vinden er soms ongewenste situaties op of rondom het voetbalveld plaats die betiteld kunnen

Nadere informatie

Kernwaarden van de Nederlandse samenleving

Kernwaarden van de Nederlandse samenleving Kernwaarden van de Nederlandse samenleving 20 februari 2014 Inhoud Inleiding 3 Vrijheid 6 Gelijkwaardigheid 9 Solidariteit en werk 11 2 Inleiding In dit boekje leest u over de waarden die de basis vormen

Nadere informatie

HET FUNDAMENT. Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s

HET FUNDAMENT. Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s HET FUNDAMENT Identiteit en kernwaarden BOOR: een stevig fundament voor het omgaan met culturele dilemma s Omdat we met diversiteit opgroeien in Rotterdam, wil dat nog niet zeggen dat we er vanzelf mee

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1

& Sociale Integratie. Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP. Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 Beleidsstuk ACTIEF BURGERSCHAP & Sociale Integratie Actief burgerschap & Sociale integratie. Het Palet MeerderWeert 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1: Visie op actief burgerschap & sociale integratieactie Hoofdstuk

Nadere informatie

Doelen relationele vorming

Doelen relationele vorming Doelen relationele vorming RV 1 Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf RV 1.1. Ontdekken dat ieder uniek is. RV 1.2. Zich bewust worden van hun eigen kwetsbaarheid en ermee kunnen omgaan. RV 1.3. Eigen

Nadere informatie

Kijken door een roze bril Gewoon homo zijn?

Kijken door een roze bril Gewoon homo zijn? Juul van Hoof Senior adviseur participatie en inclusie MOVISIE Symposium Roze Ouderenzorg Utrecht, 27 juni 2013 Kijken door een roze bril Gewoon homo zijn? 7/17/2013 Inhoud 1. Wat betekent LHBT? 2. Ontdekking

Nadere informatie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie

2013-2017. Actief burgerschap en sociale integratie 201-2017 Actief burgerschap en sociale integratie Inhoudsopgave: Kwaliteitszorg actief burgerschap en sociale integratie Visie en planmatigheid Visie Doelen Invulling Verantwoording Resultaten Risico s

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE?

VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE? VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE? 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit

Nadere informatie

https://reports1.enalyzer.com/root/surveymanagement/getblob.aspx?blobid=31bfe83be43e4bf b98809f0f

https://reports1.enalyzer.com/root/surveymanagement/getblob.aspx?blobid=31bfe83be43e4bf b98809f0f In welke leeftijdscategorie valt u? Number / Percentage Jonger dan 25 jaar; 6% 66 Tussen de 25 en 34 jaar; 120 Tussen de 35 en 44 jaar; 13% 145 Tussen de 45 en 54 jaar; 205 Tussen de 55 en 64 jaar; 28%

Nadere informatie

U-shake: Jongeren in Utrecht over radicalisering

U-shake: Jongeren in Utrecht over radicalisering U-shake: Jongeren in Utrecht over radicalisering Highlightsverslag van een Trendspotronde Voor: Saluti Stedelijk Adviesorgaan Interculturalisatie & Gemeente Utrecht - DMO Contactpersonen: Mieke van Gool

Nadere informatie

GENDERWORKSHOP. Dag van de 4 de Pijler 18/2/17

GENDERWORKSHOP. Dag van de 4 de Pijler 18/2/17 GENDERWORKSHOP Dag van de 4 de Pijler 18/2/17 GENDER & SEKSE Sekse : fysieke, fysiologisch en biologische kenmerken, bepaald door de XX-chromosomen, XY vrouw / man Gender : socioculturele aspecten van

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl

PESTPROTOCOL DE BOOG. Koudenhovenseweg Zuid 202 5641 AC Eindhoven T: 040-2811760 E: deboog@skpo.nl PESTPROTOCOL DE BOOG Pestprotocol De Boog Dit pestprotocol heeft als doel voor De Boog: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels

Nadere informatie

DISCRIMINATIE OF NIET?

DISCRIMINATIE OF NIET? PRIMAIR ONDERWIJS DISCRIMINATIE OF NIET? Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit vanuit RADAR. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor u geselecteerd. Deze toolkit

Nadere informatie

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school Ouder-enquête betreffende identiteit en levensbeschouwing Paus Joannesschool Ingeleverd: 133 formulieren, 35 ouders hebben aanvullende opmerkingen gemaakt (26%). Ingevuld op een 5-puntsschaal. 1= helemaal

Nadere informatie

5.10.1 Gedragscode FloreoKids. Versie 1 26-7-2011

5.10.1 Gedragscode FloreoKids. Versie 1 26-7-2011 5.10.1 Gedragscode FloreoKids Versie 1 26-7-2011 5.10.1. Gedragscode FloreoKids Om elkaar te beschermen heeft FloreoKids in een gedragscode beschreven op welke wijze we met elkaar en met onze klanten omgaan.

Nadere informatie

GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE

GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE GEDRAGSCODE/REGELING TER VOORKOMING VAN SEKSUELE INTIMIDATIE, AGRESSIE, GEWELD (WAARONDER PESTEN) EN DISCRIMINATIE Breda, maart 2013 1 Voorwoord In artikel 1 van de grondwet is te lezen: Allen die zich

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie

ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE. Visie. Actief Burgerschap & Sociale Integratie ACTIEF BURGERSCHAP & SOCIALE INTEGRATIE Visie Actief Burgerschap & Sociale Integratie Zuukerschool Epe Januari 2010 Hoofdstuk 1, Kenmerken van de omgeving en de leerlingen De Zuukerschool is een landelijk

Nadere informatie

Burgerschapsvorming op CCZ

Burgerschapsvorming op CCZ Burgerschapsvorming op CCZ Visie Een groot deel van alle leerlingen in het voortgezet onderwijs zit op het VMBO. Jonge mensen met verschillende achtergronden, capaciteiten, culturen en leerstijlen. Zij

Nadere informatie

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken.

dat organisaties als Sharia4Belgium en steekpartijen in metrostations die vooroordelen in de hand werken. 1 Toespraak door viceminister-president en Vlaams minister van Bestuurszaken, Binnenlands Bestuur, Inburgering, Toerisme en Vlaamse Rand Geert BOURGEOIS Bezoek aan de Al Fath Moskee Gent, 16 juni 2012

Nadere informatie

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen FACTSHEET Thema: Veiligheid, Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen Publicatiedatum: oktober 2010 Bron: Bureau O+S Toelichting Ingevoegd rapport geeft goed weer hoe Amsterdammers

Nadere informatie

Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen

Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen Analyse-instrument seksuele diversiteit in leermiddelen Een instrument voor de analyse van hoe seksualiteit en seksuele diversiteit voorkomt in leermiddelen voor leerlingen van 4 tot 15 jaar Inleiding

Nadere informatie

Fort van de Democratie

Fort van de Democratie Fort van de Democratie Stichting Vredeseducatie / peace education projects Het Fort van de Democratie WERKT! Samenvatting van een onderzoek door de Universiteit van Amsterdam naar de effecten van de interactieve

Nadere informatie

Gedragscode stichting Torion

Gedragscode stichting Torion Gedragscode stichting Torion Vooraf De organisatie wil door middel van deze gedragscode vorm en inhoud geven aan het voorkomen en bestrijden van agressie, seksuele intimidatie en discriminatie. Tevens

Nadere informatie

Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen

Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen Doelenlijst Relationele Vorming in de Basisschool in combinatie met de IK-zinnen RV 1 Kinderen hebben vertrouwen in zichzelf. RV1.1 RV1.2 RV1.3 RV1.4 Ontdekken dat iedereen uniek is. Ik heb door dat iedereen

Nadere informatie

Stand for Secularism and Human Rights!

Stand for Secularism and Human Rights! EU ELECTIONS 2014 Stand for Secularism and Human Rights! EHF Manifesto November 2013 E uropean elections in May 2014 will be crucial for humanists in Europe. The rise of radical populist parties, the persisting

Nadere informatie

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Het Groninger Stadspanel over LGBT Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering

Nadere informatie

Peer to peer interventie copyright Marieke Kroneman les 3 van 4 debat

Peer to peer interventie copyright Marieke Kroneman les 3 van 4 debat 3. Derde bijeenkomst over gender stereotype verwachtingen Gender stereotype verwachtingen zijn een belangrijke determinant voor een homonegatieve houding. KERNBOODSCHAP van deze les: je hoeft niet je houding

Nadere informatie

Wat zeur je nou?! Discriminatie gestript

Wat zeur je nou?! Discriminatie gestript Lesbrief bij de strip- en cartoontentoonstelling Wat zeur je nou?! Discriminatie gestript Voor de leerling Lesbrief bij de strip- en cartoontentoonstelling Wat zeur je nou?! Discriminatie gestript Voor

Nadere informatie

ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam

ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam Sinds decennia is de stad Amsterdam één van de onbetwiste koplopers als het gaat om acceptatie en tolerantie van lesbiennes, homo s en biseksuelen en transgenders. Deze

Nadere informatie

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte

Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Aan geadresseerde Den Haag, Ridderkerk, Voorburg, Zwolle, 28 juni 2006 Ons kenmerk: 60626119.HL/vhl Betreft: Bijzonder onderwijs voorziet in maatschappelijke behoefte Geachte heer, mevrouw, Nederland staat

Nadere informatie

Protocol grensoverschrijdend gedrag en instellingsbesluit vertrouwenscommissie

Protocol grensoverschrijdend gedrag en instellingsbesluit vertrouwenscommissie Stichting Don Bosco Werken Nederland - Pomphulweg 106-7346 AN Hoog Soeren 055-519 15 35 - www.donboscowerken.nl - donboscowerken@donbosco.nl Protocol grensoverschrijdend gedrag en instellingsbesluit vertrouwenscommissie

Nadere informatie

Is een klas een veilige omgeving?

Is een klas een veilige omgeving? Is een klas een veilige omgeving? De klas als een vreemde sociale structuur Binnen de discussie dat een school een sociaal veilige omgeving en klimaat voor leerlingen moet bieden, zouden we eerst de vraag

Nadere informatie

Welkom / Swagatam. Stichting Vrouwen organisatie Sarita

Welkom / Swagatam. Stichting Vrouwen organisatie Sarita Welkom / Swagatam Stichting Vrouwen organisatie Sarita Stichting Sarita Vrouwenorganisatie Sarita opgericht 4 juni 1994 Nieuwe logo Betekenis De naam Sarita betekent letterlijk: een snel stromende rivier.

Nadere informatie

Dit is een anonieme vragenlijst. Wees alstublieft heel eerlijk bij het beantwoorden. Dank U.

Dit is een anonieme vragenlijst. Wees alstublieft heel eerlijk bij het beantwoorden. Dank U. Nederlandse vertaling van de M-GRISMS-M Scale Dit is een anonieme vragenlijst. Wees alstublieft heel eerlijk bij het beantwoorden. Dank U. Plaats een vinkje links van het gekozen antwoord, tenzij de instructie

Nadere informatie

Workshop Huwelijksdwang en achterlating

Workshop Huwelijksdwang en achterlating Workshop Huwelijksdwang en achterlating Kennis maken Moviera is er voor mensen die thuis met geweld te maken hebben. Nuray Kanik Preventie functionaris Expert Eergerelateerd geweld 14 juni 2016 Opzet workshop

Nadere informatie

Inleiding. 08-03-13 model code

Inleiding. 08-03-13 model code Model Gedragscode Ongewenste Omgangsvormen voor Gelderse en Overijsselse organisaties vallend onder de CAO Welzijn & Maatschappelijke Dienstverlening en Kinderopvang opgesteld oktober 2006, gewijzigd maart

Nadere informatie

Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen. Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland)

Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen. Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland) Seksuele vorming en seksuele ontwikkeling van kinderen Marianne Cense (Rutgers WPF) & Jos Poelman (Soa Aids Nederland) Programma 1. Seksuele ontwikkeling van kinderen en jongeren 2. Criteria om normaal

Nadere informatie

Richtlijnen voor het werken in een multiculturele setting

Richtlijnen voor het werken in een multiculturele setting Richtlijnen voor het werken in een multiculturele setting Quality needs diversity 1. Inleiding Deze richtlijnen zijn een uitwerking van de kernwaarde Ruimte voor talent en groei voor iedereen, onderdeel

Nadere informatie

PESTPROTOCOL DE SCHELP

PESTPROTOCOL DE SCHELP PESTPROTOCOL DE SCHELP Pestprotocol De Schelp Dit pestprotocol heeft als doel voor de De Schelp: Alle kinderen moeten zich op school veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door

Nadere informatie

Leren op een prachtige school

Leren op een prachtige school Meerwerf basisschool Tuindorpschool www.meerwerf.nl Leren op een prachtige school midden in Den Helder R Rust en ruimte In het oude centrum van Den Helder ligt onze prachtige Tuindorpschool. Al generaties

Nadere informatie

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN

LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN LEIDRAAD KLEDING OP SCHOLEN Inleiding De laatste tijd is er veel publiciteit geweest rond scholen die hun leerlingen verboden gezichtsbedekkende kleding of een hoofddoek te dragen. Uit de discussies die

Nadere informatie

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten.

Stelling Wanneer een man met een ander geloof, of zonder geloof, in de synagoge komt, moet ook hij een keppeltje opzetten. Opdracht Bespreek met je klas deze stellingen. Dit kan met alle leerlingen tegelijkertijd of jullie kunnen in groepjes antwoord geven, deze opschrijven en ze kort presenteren voor de klas. Bedenk in ieder

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 16950 2500 BZ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 16950 2500 BZ Den Haag www.nctv.nl

Nadere informatie

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang

Datum 18 augustus 2015 Betreft Beantwoording vragen van het lid Kuzu over De situatie van Oeigoeren in de Chinese provincie Xinjiang Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie Datum 18 augustus 2015 Betreft

Nadere informatie

Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014

Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014 Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014 I Handen schudden voor de wedstrijd, heldere communicatie met ouders en

Nadere informatie

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE

ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE Heutink ICT ACTIEF BURGERSCHAP EN SOCIALE INTEGRATIE op de C.B.S. De Bruinhorst 22-5-2012 Inhoudsopgave Inleiding 3 Pagina 1. Burgerschap op de Bruinhorstschool 3 2. Kerndoelen 3 3. Visie 4 4. Hoofddoelen

Nadere informatie

Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht. A. Uitgangspunten

Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht. A. Uitgangspunten Gedragscode en gedragsregels voor leerlingen van het Kennemer College Beroepsgericht A. Uitgangspunten 1. Respect voor verschillen en de noodzaak van overeenstemming Over goed en kwaad en over de waarde

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Seksuele ontwikkeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Seksuele ontwikkeling Richtlijn JGZ-richtlijn Seksuele ontwikkeling 5. Determinanten van seksuele gezondheid-aanbevelingen Om kinderen en jongeren te kunnen ondersteunen in hun seksuele ontwikkeling is het van belang om de

Nadere informatie

Dr. Xavier M.H. Moonen

Dr. Xavier M.H. Moonen Dr. Xavier M.H. Moonen Orthopedagoog/GZ-psycholoog Bijzonder lector inclusie van mensen met een verstandelijke beperking Zuyd Hogeschool Docent en onderzoeker UvA in het bijzonder voor het vakgebied zorg

Nadere informatie

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER

SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN MAURITS BERGER SHARIA ISLAM TUSSEN RECHT EN POLITIEK MAURITS BERGER Boom Juridische uitgevers Den Haag 2006 INHOUD HOOFDSTUK 1 - DE REGELS VAN EEN IDEAAL 1 Deel I Sharia als oud recht 9 HOOFDSTUK 2 - DE KORAN ALS GRONDWET

Nadere informatie

Onzichtbare Ouderen. "Nee, ik ken geen homo's, alleen van tv"

Onzichtbare Ouderen. Nee, ik ken geen homo's, alleen van tv Onzichtbare Ouderen "Nee, ik ken geen homo's, alleen van tv" 2 Het Nationaal Ouderenfonds Wie zijn onzichtbare ouderen? Het Nationaal Ouderenfonds en Het Blauwe Fonds inventariseren sinds 2012 of woonzorginstellingen

Nadere informatie

Datum 30 juni 2017 Betreft Aanbieding onderzoek 'Oorzaken en triggerfactoren moslimdiscriminatie in Nederland'

Datum 30 juni 2017 Betreft Aanbieding onderzoek 'Oorzaken en triggerfactoren moslimdiscriminatie in Nederland' > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Parnassusplein 5 T 070 333

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei Johannes 14

Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei Johannes 14 Ontmoetingskerk Laren NH 1 mei 2016 Johannes 14 Als iemand in deze tijd zou zeggen: Ik ben de weg, de waarheid en het leven, zouden we hem al snel fundamentalistisch noemen. We leven in een multiculturele

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

Vandalisme: Het met opzet vernielen of schade toebrengen aan andermans bezittingen

Vandalisme: Het met opzet vernielen of schade toebrengen aan andermans bezittingen Gedragsprotocol 1. achtergrond en doelstellingen 2. definiëring van begrippen 3. de schoolregels 4. categorieën van ongewenst gedrag 5. verplichte en mogelijke acties bij de vijf categorieën. 1. Achtergrond

Nadere informatie

Voorlichting voor scholen Over gelijke behandeling, discriminatie en vooroordelen

Voorlichting voor scholen Over gelijke behandeling, discriminatie en vooroordelen Voorlichting voor scholen Over gelijke behandeling, discriminatie en vooroordelen Anti Discriminatie Bureau Voor Nijmegen en omgeving 024 32 40 400 www.adbnijmegen.nl Anti Discriminatie Bureau Nijmegen

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

1 keer 2 keer 3 keer 4 keer of vaker 1. Uw leeftijd Ja

1 keer 2 keer 3 keer 4 keer of vaker 1. Uw leeftijd Ja DISCRIMINATIE Soms worden mensen ongelijk behandeld op basis van persoonlijke kenmerken zoals leeftijd, afkomst of geloof. We spreken dan van discriminatie. Heeft u dit zelf in de afgelopen maanden wel

Nadere informatie

Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten

Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten Bijzonder procesdoel 3: ontdekken van mensenrechten Eerste leerjaar B 3.1. Mijn rechten Beroepsvoorbereidend leerjaar 3.1. Mijn rechten Wie ben ik? * De leerlingen ontdekken wie ze zelf zijn - de mogelijkheden

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 5. Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 5 Inleiding 11 1 Eerste verkenning 15 1.1 Waarom is kennis van religie belangrijk voor journalisten? 16 1.2 Wat is religie eigenlijk? 18 1.2.1 Substantieel en functioneel 18 1.2.2

Nadere informatie

MODEL GEDRAGSCODE ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN

MODEL GEDRAGSCODE ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN MODEL GEDRAGSCODE ONGEWENSTE OMGANGSVORMEN Model gedragscode ongewenste omgangsvormen voor Kindercentrum t Rovertje. Juni 2009 Inleiding Kindercentrum t Rovertje wil met deze gedragscode waarborgen scheppen

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2005 - II BEOORDELINGSMODEL Vraag Antwoord Scores Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt één punt toegekend. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING 1 C 2 maximumscore 2 Surinamers en Antillianen/Arubanen 1 gegeven

Nadere informatie

Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat

Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat Democratiequiz met achtergrondinformatie over democratie en rechtstaat Beschrijving van de activiteit De quiz wordt gespeeld op de wijze van petje op, petje af. In de plaats van petjes krijgen de kinderen

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over homoseksualiteit

Veelgestelde vragen over homoseksualiteit Veelgestelde vragen over homoseksualiteit WAT BETEKENT LHBT? LHBT betekent lesbisch, homo, bi of transgender. Een meisje dat meestal op meisjes valt, noemen we lesbisch. Een jongen die meestal op jongens

Nadere informatie

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V.

6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. 6.21. Gedragscode THUIS met zorg Zaanstreek B.V. Inleiding Wij willen graag dat de cliënten van THUIS met zorg Zaanstreek thuiszorg tevreden zijn over de zorg die aan hen wordt geboden. Ook vinden we het

Nadere informatie

Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen

Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen Seksuele en relationele vorming aan jongeren in religieus en cultureel diverse groepen 1 Rutgers WPF is een gerenommeerd

Nadere informatie

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw Werk van iedereen Democratisering en vredesopbouw Foto: Rebke Klokke Werk van Gladys Haar man werd vermoord. Haar broer ontvoerd. En zelf raakte Gladys getraumatiseerd door wat ze meemaakte tijdens de

Nadere informatie

Identiteit van de Koos Meindertsschool

Identiteit van de Koos Meindertsschool Identiteit van de Koos Meindertsschool 1. Identiteit - het karakter van de school Wij zijn een open school waarin een ieder gelijkwaardig is. Wij heten elk kind welkom op de Koos Meindertsschool, ongeacht

Nadere informatie

Homoseksuelen in Amsterdam

Homoseksuelen in Amsterdam Homoseksuelen in Amsterdam Projectnummer 9150 In opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Marlon Nieuwenhuis drs. Marcel Janssen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Mathieu Heemelaar Onderwijssymposium Rotterdam Verkeert 31 maart 2010

Mathieu Heemelaar Onderwijssymposium Rotterdam Verkeert 31 maart 2010 Mathieu Heemelaar Onderwijssymposium Rotterdam Verkeert 31 maart 2010 1. Sociale acceptatie: cijfers en analyse 2. Politiek en beleid 3. Onderzoek psychosociale effecten 1. Effecten homonegativiteit bij

Nadere informatie

B&W-Aanbiedingsformulier

B&W-Aanbiedingsformulier TERUGGENOMEN 18 MAART 2008 UITGESTELD OPENBAAR B&W.nr.: 08.0216, d.d. 18 maart 2008 B&W-Aanbiedingsformulier Onderwerp Vragenlijst Stadsenquete 2008, onderdeel Veelkleurig Leiden BESLUITEN Behoudens advies

Nadere informatie

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl

obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl obs Jaarfke Torum 15 9679 CL Scheemda Postbus 60 9679 ZH Scheemda 0597 592524 jaarfke@planet.nl 1 Actief burgerschap en sociale integratie: Door de toenemende individualisering in onze samenleving is goed

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Inhoudsopgave Overeenkomst meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 2 Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 3 Toelichting meldcode huiselijk

Nadere informatie

Radicalisering: van begrip tot begrijpen. Jessika Soors Deradicaliseringsambtenaar stad Vilvoorde KU Leuven

Radicalisering: van begrip tot begrijpen. Jessika Soors Deradicaliseringsambtenaar stad Vilvoorde KU Leuven Radicalisering: van begrip tot begrijpen Jessika Soors Deradicaliseringsambtenaar stad Vilvoorde KU Leuven Radicalisering: algemeen kader Belgische definitie van radicalisering: Een proces waardoor een

Nadere informatie

Agnes Elling Het homofobe sportklimaat is een schande voor Nederland

Agnes Elling Het homofobe sportklimaat is een schande voor Nederland Agnes Elling Het homofobe sportklimaat is een schande voor Nederland We zien onszelf graag als verlichte, tolerante natie waar discriminatie en racisme naar de prullenbak van de geschiedenis zijn verwezen.

Nadere informatie

betreffende de situatie van christelijke en andere religieuze en levensbeschouwelijke minderheden in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Azië

betreffende de situatie van christelijke en andere religieuze en levensbeschouwelijke minderheden in het Midden-Oosten, Noord-Afrika en Azië stuk ingediend op 1126 (2010-2011) Nr. 1 11 mei 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van de heren Ward Kennes, Jan Roegiers, Matthias Diependaele, Jean-Jacques De Gucht, Filip Watteeuw, Boudewijn Bouckaert

Nadere informatie

Commissie Rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld

Commissie Rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Financieringsinstrument voor de bevordering van democratie en mensenrechten in de wereld EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie Rechten van de vrouw en gendergelijkheid 2011/0412(COD) 5.6.2012 AMENDEMENTEN 8-45 Ontwerpadvies Barbara Matera (PE487.956v01-00) Financieringsinstrument voor de

Nadere informatie

Pestprotocol BS de Kersenboom

Pestprotocol BS de Kersenboom Pestprotocol BS de Kersenboom Doel Alle kinderen moeten zich in hun basisschoolperiode veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Pilot G4 Mannenopvang Huiselijk geweld, Eergerelateerd geweld & Mensenhandel

Pilot G4 Mannenopvang Huiselijk geweld, Eergerelateerd geweld & Mensenhandel Pilot G4 Mannenopvang Huiselijk geweld, Eergerelateerd geweld & Mensenhandel Rotterdam Den Haag Amsterdam Utrecht https://www.youtube.com/watch?v=u 3PgH86OyEM Violence is Violence Man Kind Initiative Wat

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie

PARTIJ (naam van in de gemeente verkiesbare partij namens welke het Gayvote formulier is ingevuld):

PARTIJ (naam van in de gemeente verkiesbare partij namens welke het Gayvote formulier is ingevuld): GAYVOTE FORMULIER Ten behoeve van de website www.gayvote.nl. GEMEENTE (Naam van gemeente of deelraad): Westervoort PARTIJ (naam van in de gemeente verkiesbare partij namens welke het Gayvote formulier

Nadere informatie

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú De Socialistische Fractie in het Europees Parlement streeft naar de garantie dat iedereen zich volledig aanvaard voelt zoals hij of zij is, zodat we in onze gemeenschappen

Nadere informatie