Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid"

Transcriptie

1 Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid

2 1. Inleiding 3 2. Introductie 3 3. Kenmerken van erfelijke kanker 4 4. Het eerste gesprek 4 5. Wat kunt u zelf al doen 5 6. Kosten 6 7. Klachten 6 8. Bezoekadressen, websites en telefoonnummers 7

3 1. Inleiding U heeft een afspraak op de polikliniek Klinische Genetica met een vraag naar kanker en erfelijkheid. Binnen deze polikliniek wordt erfelijkheidsonderzoek naar kanker verricht. Deze folder is een eerste kennismaking met deze polikliniek. Tevens leest u hierin hoe u zich kunt voorbereiden op het eerste polibezoek. 2. Introductie Klinische genetica en kanker Genetica of erfelijkheidsleer houdt zich bezig met erfelijke eigenschappen die binnen families voorkomen. Het kan gaan om een familietrek, een uiterlijk kenmerk, maar soms ook om de aanleg voor het ontwikkelen van een ziekte. Kanker komt in sommige families vaker voor dan in andere families. Dit kan komen door puur toeval, leefstijl (zoals roken) en/of bepaalde lichamelijke eigenschappen (bijvoorbeeld lichte huid). Bij de meeste mensen (95%) ontstaat kanker door een combinatie van factoren. Bij ongeveer 5% van alle mensen met kanker wordt een erfelijke aanleg aangetoond. Dit worden de erfelijke kankers genoemd. De meest voorkomende erfelijke kankers zijn: borst- en/of eierstokkanker; darm- en/of baarmoederkanker. 3

4 3. Kenmerken van erfelijke kanker Omdat gemiddeld één op de drie mensen ooit kanker krijgt, is de kans vrij groot dat in één familie verschillende familieleden kanker hebben (gehad) of krijgen. Vooral als het om een grote familie gaat. Vaak is er sprake van toeval en is er geen verhoogde kans op kanker. Er zijn bepaalde kenmerken binnen een familie die kunnen wijzen op erfelijkheid. Kenmerken van erfelijkheid bij kanker zijn: het ontstaan van dezelfde soort kanker bij twee of meer naaste verwanten; het ontstaan van kanker op relatief jonge leeftijd (meestal vóór het 50e levensjaar); twee tumoren van één kankersoort bij één persoon (bijvoorbeeld twee darmtumoren); het voorkomen van een specifieke combinatie van verschillende soorten kanker (bij één persoon of verschillende familieleden). Hoe meer verschillende kenmerken binnen een familie voorkomen, des te groter de kans dat er sprake is van een erfelijke aanleg voor kanker. 4. Het eerste gesprek Tijdens het eerste gesprek worden alle vragen die u over kanker en erfelijkheid heeft besproken. We bespreken kort uw eigen gezondheid en brengen met behulp van een stamboom uw familie in kaart. Aan de hand van deze gegevens beoordelen we of er aanwijzingen zijn voor een erfelijke vorm van kanker in uw familie. Lichamelijk onderzoek hoeft zelden plaats te vinden. Mogelijk worden er extra controles geadviseerd (bijvoorbeeld röntgenonderzoek van de borsten), indien er een verhoogde kans op kanker blijkt te zijn. 4 Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid

5 Soms is één gesprek voldoende maar vaak is het nodig om eerst medische gegevens van uzelf en/of familieleden op te vragen. Hiervoor moeten de betreffende familieleden schriftelijk toestemming geven. Soms is DNA-onderzoek mogelijk. Hiervoor is een bloedafname noodzakelijk. Aan het einde van het traject wordt in een eindgesprek de conclusie met u besproken. Daarna ontvangt u alle informatie in een brief. 5. Wat kunt u zelf al doen Tijdens het eerste gesprek op de polikliniek Klinische Genetica wordt er samen met u een stamboom getekend van uw familie. Dit is een hulpmiddel voor de hulpverlener bij het erfelijkheidsonderzoek. Hij/zij zal vragen naar: de grootte en samenstelling van de gezinnen binnen uw familie; wie er kanker heeft (of heeft gehad); op welke leeftijd kanker is ontstaan. De antwoorden op deze vragen zijn van belang bij het erfelijkheidsonderzoek. We weten dat het vaak lastig is om ter plekke herinneringen over familieleden op te halen. Het kan helpen om alvast over deze gegevens na te denken en eventueel te overleggen met andere familieleden. Wij begrijpen dat u slechts die gegevens kunt noteren, waar u of uw familieleden van op de hoogte zijn. Het bevordert de voortgang van het onderzoek als u de gegevens opschrijft en meeneemt naar het eerste bezoek op onze polikliniek. Achter in deze folder zijn enkele pagina s opgenomen waar u de gevraagde gegevens kunt noteren. Ook is er ruimte om eventuele vragen die u heeft op te schrijven. 5

6 Vervolgens kunt u de folder meenemen naar het eerste bezoek op onze polikliniek. Wie doet dit onderzoek? Binnen de afdeling werken medisch specialisten (klinisch geneticus, internist), arts-assistenten (artsen in opleiding tot klinisch geneticus) en genetisch consulenten (gespecialiseerde verpleegkundigen). Indien gewenst kan een psycholoog, die verbonden is aan de afdeling, deelnemen aan een gesprek. 6. Kosten Het bezoek aan de Polikliniek Klinische Genetica en de kosten van het erfelijkheidsonderzoek worden vergoed via de basisverzekering van uw ziektekostenverzekering. Zoals bij alle specialistische zorg, dient u rekening te houden met uw eigen risico. 7. Klachten Klachten over uw behandeling bij de polikliniek vragen wij te bespreken met de betrokken medewerker of het hoofd van de afdeling. Als u over uw klacht met iemand anders wilt praten, dan kunt u zich wenden tot het Patiëntenvoorlichtingscentrum. Tel. nummer: Meer informatie vindt u in de folder Klachtenopvang azm. Deze folder is te verkrijgen op de polikliniek en het Patiëntenvoorlichtingscentrum. 6 Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid

7 8. Bezoekadressen, websites en telefoonnummers Locatie Maastricht: academisch ziekenhuis Maastricht P. Debyelaan HX Maastricht Telefoonnummer: Locatie Venlo: VieCuri Medisch Centrum Tegelseweg BL Venlo Telefoonnummer: Locatie Veldhoven: Máxima Medisch Centrum De Run AC Veldhoven Telefoonnummer: Locatie Eindhoven: Máxima Medisch Centrum (Borstcentrum) Ds. Th. Fliednerstraat BM Eindhoven Telefoonnummer:

8 Belangrijke informatie Noteer hier uw stamboomgegevens: Hoe groot is het gezin van uzelf, uw vader en uw moeder (aantal mannen en vrouwen) Wie heeft er kanker (gehad) en op welke leeftijd is dit ontdekt? 8 Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid

9 Belangrijke informatie 9

10 Noteer hier uw aantekeningen en vragen 10 Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid

11 Noteer hier uw aantekeningen en vragen 11

12 Bezoekadres: P. Debyelaan HX Maastricht Postadres: Postbus AZ Maastricht T: W: E: Uitgave: maart

Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing

Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing 2 Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing Algemene informatie Exoom Sequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over

Nadere informatie

Psychosociale problemen bij kanker

Psychosociale problemen bij kanker Psychosociale problemen bij kanker mogelijkheden voor begeleiding in het azm Psychosociale problemen bij kanker Inleiding 3 Reacties 3 Begeleiding 3 Wanneer hulp inschakelen 4 Vroegtijdige herkenning 4

Nadere informatie

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Inhoud Inleiding 3 Een verzoek om erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting 3 Wachten op de uitslag 3 Kosten 4 Het doel van

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek: de procedure

Erfelijkheidsonderzoek: de procedure Erfelijkheidsonderzoek: de procedure Divisie Biomedische Genetica, afdeling Genetica Erfelijkheidsonderzoek: de procedure Wanneer erfelijkheidsonderzoek? Er is reden voor een erfelijkheidsonderzoek als:

Nadere informatie

Wil ik het wel weten?

Wil ik het wel weten? Wil ik het wel weten? Vera Hovers en Joyce de Vos-Houben 3 oktober 2015 Wil ik het wel weten? De consequenties van erfelijkheidsonderzoek Vera Hovers en dr. Joyce de Vos-Houben Genetisch consulenten polikliniek

Nadere informatie

Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners

Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners Je rechten bij de dokter vanaf 12 jaar Informatie voor tieners Vrouw Moeder Kindcentrum In deze folder kun je lezen hoe het zit met jouw rechten en plichten in het ziekenhuis. Wie geeft bijvoorbeeld toestemming

Nadere informatie

Erfelijkheid. Chirurgie / mammacare. Inhoudsopgave Pagina. Inleiding 2. Indicaties voor erfelijke aanleg 2. Hoe ontstaat erfelijke aanleg 3 BRCA 5

Erfelijkheid. Chirurgie / mammacare. Inhoudsopgave Pagina. Inleiding 2. Indicaties voor erfelijke aanleg 2. Hoe ontstaat erfelijke aanleg 3 BRCA 5 1/6 Chirurgie / mammacare Erfelijkheid Inhoudsopgave Pagina Inleiding 2 Indicaties voor erfelijke aanleg 2 Hoe ontstaat erfelijke aanleg 3 BRCA 5 Chek2-gen 5 Erfelijkheidsonderzoek 6 Erfelijke aanleg en

Nadere informatie

Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie?

Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie? Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie? Verzekeren en erfelijkheid 1 Heb je een aanleg voor kanker? Dan kunnen sommige familieleden de aanleg voor de ziekte ook hebben. Het is belangrijk

Nadere informatie

Kanker in de familie.

Kanker in de familie. Inhoud workshop Kanker in de familie. Dr. Margreet Ausems klinisch geneticus UMCU Introductie Verwachtingen deelnemers Achtergrondinformatie (cijfers!) Hoe ontstaat kanker? Erfelijke kanker en erfelijkheidsonderzoek

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Wat is FAP? Familiaire adenomateuze polyposis (FAP) is een erfelijke ziekte die zich kenmerkt door het ontstaan van honderden poliepen

Nadere informatie

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker?

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Brochure voor patiënten en familieleden Inhoud 1. Inleiding 2. Erfelijke en familiaire kanker 3. Waarom familie informeren?

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Wat is FAP? Familiaire adenomateuze polyposis (FAP) is een erfelijke ziekte die zich kenmerkt door het ontstaan van honderden poliepen

Nadere informatie

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten

MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten MedPsych Center (MPC) Voor klinische patiënten Brengt medische en psychische kennis samen MedPsych Center (MPC) voor klinische patiënten 1. Welkom 3 2. Voor welke patiënten is de MPU bedoeld? 3 3. Wachtlijst

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing Exoomsequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over dit onderzoek. De volgende onderwerpen komen aan bod:

Nadere informatie

Kinderen uit familiehuwelijken

Kinderen uit familiehuwelijken Een gezonde baby Kinderen uit familiehuwelijken De geboorte van je baby is een van de mooiste momenten in je leven. Negen maanden lang kijk je er naar uit. Natuurlijk hoop je dat je kind gezond is. Gelukkig

Nadere informatie

Borstkanker en Erfelijkheid

Borstkanker en Erfelijkheid Borstkanker en Erfelijkheid Algemeen In Nederland wordt per ar bij ongeveer 10.000 vrouwen borstkanker vastgesteld. Het is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen: in Nederland krijgt 1 op de

Nadere informatie

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Plenaire opening Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Opening door Anke Leibbrandt Iedereen wordt van harte welkom geheten namens de BVN en de programmacommissie erfelijkheid (betrokken

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid

Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid Erfelijkheidsonderzoek: Exoomsequencing bij erfelijke slechthorendheid Exoomsequencing is een techniek voor erfelijkheidsonderzoek, die kan worden gebruikt om de oorzaak van erfelijke slechthorendheid

Nadere informatie

Transmurale Apotheek Service Maastricht (TASM) Apothekers Voorlichtingscentrum Maastricht (AVM)

Transmurale Apotheek Service Maastricht (TASM) Apothekers Voorlichtingscentrum Maastricht (AVM) Transmurale Apotheek Service Maastricht (TASM) Apothekers Voorlichtingscentrum Maastricht (AVM) Uw medicijnen meteen mee naar huis nemen Transmurale Apotheek Service Maastricht (TASM) / Apothekers Voorlichtingscentrum

Nadere informatie

TIA-analyse. TIA-analyse

TIA-analyse. TIA-analyse TIA-analyse TIA-analyse 1. Inleiding 3 2. Wat is een TIA 3 3. Opnamedag 4 4. Onderzoeken 4 5. Ontslag 7 6. Tot slot 8 1. Inleiding Het is belangrijk snel onderzoek Bij uw huisarts of op de Spoed Eisende

Nadere informatie

Algemene aspecten van erfelijkheid. Waarom is kennis over erfelijke aspecten van een ziekte belangrijk? Wanneer erfelijkheidsadvies/onderzoek?

Algemene aspecten van erfelijkheid. Waarom is kennis over erfelijke aspecten van een ziekte belangrijk? Wanneer erfelijkheidsadvies/onderzoek? Erfelijke nierziekten: algemene aspecten van erfelijkheid, overerving en erfelijkheidsadvies Nine Knoers Klinisch Geneticus Commissie Erfelijke Nierziekten NVN 4 november 2006 HUMAN GENETICS NIJMEGEN Inhoud

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen

Nadere informatie

Obductie. Informatie over obductie voor nabestaanden. Obductie

Obductie. Informatie over obductie voor nabestaanden. Obductie Obductie Informatie over obductie voor nabestaanden Obductie Inleiding 3 Wat is een obductie of autopsie? 3 Waarom obductie? 4 Wat gebeurt er bij een obductie? 4 Het bewaren van weefsel en organen 5 Hoe

Nadere informatie

WES-MR: Informatiebrief en toestemmingsformulier voor whole exome sequencing bij kinderen met een verstandelijke beperking

WES-MR: Informatiebrief en toestemmingsformulier voor whole exome sequencing bij kinderen met een verstandelijke beperking Betreft : Informatiebrief WES-MR: Informatiebrief en toestemmingsformulier voor whole exome sequencing bij kinderen met een verstandelijke beperking Geachte ouders, De arts van uw kind heeft aan u voorgesteld

Nadere informatie

Transitiepolikliniek Overgang van kinderarts naar arts voor volwassenen

Transitiepolikliniek Overgang van kinderarts naar arts voor volwassenen Transitiepolikliniek Overgang van kinderarts naar arts voor volwassenen Afdeling kindergeneeskunde Vooraf Binnenkort heb jij je eerste afspraak op het transitiespreekuur. In deze folder vind je informatie

Nadere informatie

Mogelijke zorgrisico s tijdens uw ziekenhuisopname

Mogelijke zorgrisico s tijdens uw ziekenhuisopname Mogelijke zorgrisico s tijdens uw ziekenhuisopname Registreren van pijn Voorkomen van ondervoeding Voorkomen van doorliggen (decubitus) Mogelijke zorgrisico s tijdens uw ziekenhuisopname 1. Welkom 3 2.

Nadere informatie

Preïmplantatie Genetische Diagnostiek

Preïmplantatie Genetische Diagnostiek Preïmplantatie Genetische Diagnostiek (bijlage bij de brochure IVF) in samenwerking met 1 Inhoud Voor wie is PGD? 3 Hoe verloopt een PGD-behandeling? 3 Wat zijn de kansen? 5 Wat kan er onderzocht worden?

Nadere informatie

UMC St Radboud. Schisis: Erfelijkheidsadvisering. jong-volwassenen

UMC St Radboud. Schisis: Erfelijkheidsadvisering. jong-volwassenen UMC St Radboud Schisis: Erfelijkheidsadvisering voor jong-volwassenen Patiënteninformatie Voor wie is deze folder bedoeld? Deze folder gaat over schisis en erfelijkheid en is vooral bedoeld voor jong-volwassenen

Nadere informatie

Erfelijkheid & kanker. Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016

Erfelijkheid & kanker. Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016 Erfelijkheid & kanker Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016 Erfelijkheidsonderzoek wegwijzer voor de praktijk Historie van de genetica Mendel 1822-1884 DNA, Watson & Crick,

Nadere informatie

Hemochromatose (ijzerstapeling) in de familie

Hemochromatose (ijzerstapeling) in de familie Hemochromatose (ijzerstapeling) in de familie Deze brochure is bedoeld als aanvulling op de gesprekken op bij de genetisch consulent en kan hier dus niet voor in de plaats komen. Algemene informatie wordt

Nadere informatie

Langdurige EEG- en videomonitoring

Langdurige EEG- en videomonitoring Langdurige EEG- en videomonitoring Onderzoek naar de elektrische activiteit van de hersenen Langdurige EEG- en videomonitoring Inleiding 3 Doel van het onderzoek 3 Tijdsduur en plaats 4 Voorbereiding 4

Nadere informatie

Screenende coloscopie MDL

Screenende coloscopie MDL Screenende coloscopie MDL Inhoudsopgave Inleiding 4 Erfelijke of familiaire aanleg? 5 Gang van zaken onderzoekstraject 13 Bezoek I, MDL-verpleegkundige 13 Bezoek II, Coloscopie 13 Bezoek III, Uitslag

Nadere informatie

CT scan (Computer Tomografi e) van de buik bij kinderen en jong volwassenen

CT scan (Computer Tomografi e) van de buik bij kinderen en jong volwassenen CT scan (Computer Tomografi e) van de buik bij kinderen en jong volwassenen Voor het maken van een CT-scan van de buik verwachten wij uw kind op dag om uur. CT-scan van de buik bij kinderen en jong volwassenen

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek anno 2015. Lizet van der Kolk klinisch geneticus 11-06-2015

Erfelijkheidsonderzoek anno 2015. Lizet van der Kolk klinisch geneticus 11-06-2015 Erfelijkheidsonderzoek anno 2015 Lizet van der Kolk klinisch geneticus 11-06-2015 Erfelijkheidsonderzoek Bij wie, hoe en waarom? Consequenties en belang voor patiënt(e) en familieleden Nieuwe ontwikkelingen

Nadere informatie

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen In onze bevolking heeft iedere vrouw een risico van ongeveer 10% om in de loop van haar leven borstkanker te krijgen en 1,5% om eierstokkanker

Nadere informatie

Predialyse. Afdeling dialyse

Predialyse. Afdeling dialyse Predialyse Afdeling dialyse In deze brochure informeren we u over wat er allemaal gaat gebeuren in de predialysefase. U leest in deze brochure over: wat predialyse is wat u ervan merkt als uw nierfunctie

Nadere informatie

Cardiologisch onderzoek

Cardiologisch onderzoek Dilaterende Cardiomyopathie Een dilaterende cardiomyopathie (DCM) is een aandoening waarbij de hartspier is verwijd. Dit gaat doorgaans gepaard met het dunner worden van de hartspier. Geschat wordt dat

Nadere informatie

Zit t nou in de familie of in de genen?

Zit t nou in de familie of in de genen? Zit t nou in de familie of in de genen? klinisch genetische introductie 3 e congres werkgroep erfelijke borst- en eierstokkanker BVN Nieuwegein,18 april 2009 Dr. Jan C. Oosterwijk klinisch geneticus, UMCGroningen

Nadere informatie

Na een maagomleiding [Gastric-Bypass]

Na een maagomleiding [Gastric-Bypass] Na een maagomleiding [Gastric-Bypass] Richtlijnen voor thuis Na een maagomleiding [Gastric-Bypass] 1. Inleiding 3 2. De operatiewond 3 3. Lichamelijke inspanning 3 4. Lichamelijke verzorging 4 5. Medicijnen

Nadere informatie

Geen ziekenhuis, maar een medisch centrum waar iedereen terecht kan

Geen ziekenhuis, maar een medisch centrum waar iedereen terecht kan Gewoon goed! Geen ziekenhuis, maar een medisch centrum waar iedereen terecht kan Wie zijn wij? Wij zijn Máxima Medisch Centrum, ofwel afgekort: MMC. Het grootste medisch centrum van de regio Zuidoost-Brabant.

Nadere informatie

WES: Informatiebrief en toestemmingsformulier voor whole exome sequencing

WES: Informatiebrief en toestemmingsformulier voor whole exome sequencing WES: Informatiebrief en toestemmingsformulier voor whole exome sequencing Geachte ouders, De arts van uw kind heeft aan u voorgesteld om met gebruik van een nieuwe techniek uitgebreid onderzoek van het

Nadere informatie

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen In onze bevolking heeft iedere vrouw een risico van ongeveer 10% om in de loop van haar leven borstkanker te krijgen en 1,5% om eierstokkanker

Nadere informatie

Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma

Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Onlangs heeft u een aandoening aan uw hart gehad, zoals een hartoperatie, een hartinfarct en/of een

Nadere informatie

Hartrevalidatieprogramma

Hartrevalidatieprogramma Hartrevalidatieprogramma Inleiding Uw cardioloog heeft u aangemeld voor het hartrevalidatieprogramma in het Hartrevalidatiecentrum Eindhoven, een samenwerkingsverband tussen Máxima Medisch Centrum en het

Nadere informatie

Uw kind is drager van sikkelcel Wat moet u weten?

Uw kind is drager van sikkelcel Wat moet u weten? Uw kind is van sikkelcel Wat moet u weten? Uw kind is van sikkelcel. Wat moet u hierover weten? Dat leest u in deze folder. Heeft u daarna nog vragen? Ga dan naar uw huisarts. Uw kind is van sikkelcel.

Nadere informatie

Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus

Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus Afdeling interne geneeskunde U krijgt deze folder omdat voor u afspraken zijn gemaakt voor een jaarcontrole. Mensen met diabetes mellitus type 1 en 2 (suikerziekte)

Nadere informatie

Thuisbeademing. Beademing die plaats vindt buiten het ziekenhuis. Thuisbeademing

Thuisbeademing. Beademing die plaats vindt buiten het ziekenhuis. Thuisbeademing Thuisbeademing Beademing die plaats vindt buiten het ziekenhuis Thuisbeademing Inleiding 3 Ademhaling 3 Ademhalingsproblemen 5 Thuisbeademing 6 neus-, mond-, maskerbeademing 6 endotracheale beademing 7

Nadere informatie

Psychologie, medische (volwassenen) Medische psychologie. www.catharinaziekenhuis.nl

Psychologie, medische (volwassenen) Medische psychologie. www.catharinaziekenhuis.nl Psychologie, medische (volwassenen) Medische psychologie www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSV003 / Medische psychologie / 16-10-2015 2 Medische

Nadere informatie

Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus

Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus Jaarcontrole voor mensen met diabetes mellitus Afdeling interne geneeskunde U krijgt deze folder omdat er voor u afspraken zijn gemaakt voor een jaarcontrole. Mensen met Diabetes Mellitus type 1 en 2 (suikerziekte)

Nadere informatie

Kijkoperatie van de stembanden Microlaryngoscopie

Kijkoperatie van de stembanden Microlaryngoscopie Kijkoperatie van de stembanden Microlaryngoscopie Afdeling keel-, neus- en oorheelkunde U heeft met uw specialist afgesproken dat u binnenkort wordt opgenomen voor een kijkoperatie van de stembanden (microlaryngoscopie).

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Erfelijkheid NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de mitochondriële

Nadere informatie

Het bi-allelisch Lynch syndroom

Het bi-allelisch Lynch syndroom Het bi-allelisch Lynch syndroom Wat is het bi-allelisch Lynch syndroom? Het biallelisch Lynch syndroom is een erfelijke ziekte veroorzaakt door twee foutjes in het erfelijk materiaal waardoor kinderen

Nadere informatie

X-gebonden Overerving

X-gebonden Overerving 12 http://www.nki.nl/ Afdeling Genetica van het Universitair Medisch Centrum Groningen http://www.umcgenetica.nl/ X-gebonden Overerving Afdeling Klinische Genetica van het Leids Universitair Medisch Centrum

Nadere informatie

Wat is een genetische test?

Wat is een genetische test? 12 Wat is een genetische test? Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital en Londen Genetic Knowledge Park, aangepast volgens hun kwaliteitsnormen. Juli 2008 Vertaald

Nadere informatie

Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het gedrag en de werking van de hersenen

Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het gedrag en de werking van de hersenen Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Vakgebied dat de relatie bestudeert tussen het gedrag en de werking van de hersenen Folder voor ouders en kind Neuropsychologisch onderzoek bij kinderen Wat is

Nadere informatie

Dubbelblinde koemelkprovocatietest

Dubbelblinde koemelkprovocatietest Kindergeneeskunde Dubbelblinde koemelkprovocatietest www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl KIN023 / Dubbelblinde koemelk-provocatietest / 08-07-2013

Nadere informatie

Verpleegafdeling Maag-, Darm en Leverziekten

Verpleegafdeling Maag-, Darm en Leverziekten Verpleegafdeling Maag-, Darm en Leverziekten In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot opname op verpleegafdeling Maag-, Darm- en Leverziekten. In deze folder staat informatie over de gang

Nadere informatie

Formaliteiten bij overlijden

Formaliteiten bij overlijden Formaliteiten bij overlijden Formaliteiten bij overlijden Overlijdenspapieren 3 Afhandelen formaliteiten door de nabestaanden 3 Ambtenaar van de Burgelijke Stand 4 Persoonlijke bezittingen 5 Mortuariumdiensten

Nadere informatie

Fysiotherapie bij hartrevalidatie. Beweeg- en ontspanningsprogramma

Fysiotherapie bij hartrevalidatie. Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Beweeg- en ontspanningsprogramma Fysiotherapie bij hartrevalidatie Onlangs heeft u een aandoening aan uw hart gehad, zoals een hartoperatie, een hartinfarct en/of een

Nadere informatie

Kinderwens spreekuur Volendam

Kinderwens spreekuur Volendam Kinderwens spreekuur Volendam Voor wie is deze folder? Deze folder is voor mensen afkomstig uit Volendam met kinderwens. Wat is het kinderwens spreekuur? Het spreekuur is een samenwerking tussen de afdelingen

Nadere informatie

Dominante Overerving. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent.

Dominante Overerving. Informatie voor patiënten en hun familie. Illustraties: Rebecca J Kent www.rebeccajkent.com rebecca@rebeccajkent. 12 Dominante Overerving Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital en Londen Genetic Knowledge Park, aangepast volgens hun kwaliteitsnormen. Juli 2008 Vertaald door

Nadere informatie

Polikliniek Ouderengeneeskunde

Polikliniek Ouderengeneeskunde Polikliniek Ouderengeneeskunde Afdeling interne geneeskunde Locatie Eindhoven Vooraf Máxima Medisch Centrum beschikt over een polikliniek ouderengeneeskunde. Deze polikliniek is bedoeld voor mensen van

Nadere informatie

Recessieve Overerving

Recessieve Overerving 12 Recessieve Overerving Aangepaste informatie van folders geproduceerd door Guy s and St Thomas Hospital en Londen Genetic Knowledge Park, aangepast volgens hun kwaliteitsnormen. Juli 2008 Vertaald door

Nadere informatie

Osteoporose Botontkalking

Osteoporose Botontkalking Osteoporose Botontkalking Afdeling interne geneeskunde Locatie Eindhoven Bij één op de vier vijftigplussers die na een botbreuk op de spoedeisende hulp komen, is sprake van osteoporose (botontkalking).

Nadere informatie

Ingegroeide teennagel

Ingegroeide teennagel Ingegroeide teennagel Afdeling algemene chirurgie U heeft met uw arts afgesproken dat u binnenkort een behandeling van uw ingegroeide teennagel ondergaat. In deze folder informeren wij u over deze behandeling.

Nadere informatie

Mannen en BRCA1/2. Ingrid van Kessel/Conny van der Meer genetisch consulenten, afdeling Klinische Genetica Erasmus MC Rotterdam 18 april 2009

Mannen en BRCA1/2. Ingrid van Kessel/Conny van der Meer genetisch consulenten, afdeling Klinische Genetica Erasmus MC Rotterdam 18 april 2009 Mannen en BRCA1/2 Ingrid van Kessel/Conny van der Meer genetisch consulenten, afdeling Klinische Genetica Erasmus MC Rotterdam 18 april 2009 Rudi van Dantzig Danser en choreograaf Risico borstkanker Bevolkingsrisico

Nadere informatie

Het Down-team. Afdeling kindergeneeskunde Locatie Veldhoven

Het Down-team. Afdeling kindergeneeskunde Locatie Veldhoven Het Down-team Afdeling kindergeneeskunde Locatie Veldhoven Vooraf Zowel bij ouders als bij behandelaars bestond de behoefte om een speciale polikliniek te starten voor de kinderen met het Down Syndroom

Nadere informatie

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker

Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Ondersteunende zorg voor mensen met kanker Máxima Oncologisch Centrum (MOC) Inleiding Als u van uw behandelend arts te horen krijgt dat u kanker heeft, krijgen u en uw naasten veel informatie en emoties

Nadere informatie

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis

Pijnvoorlichting. Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Pijnvoorlichting Anesthesiologie / Pijnbestrijding Revalidatiegeneeskunde Klinische Psychologie IJsselland Ziekenhuis Heeft u al lang pijnklachten? Heeft de behandeling bij u niet of niet voldoende geholpen?

Nadere informatie

Chromosoomtranslocaties

Chromosoomtranslocaties 12 Afdeling Genetica van het Universitair Medisch Centrum Groningen http://www.umcgenetica.nl/ Chromosoomtranslocaties Afdeling Klinische Genetica van het Leids Universitair Medisch Centrum http://www.lumc.nl/4080/

Nadere informatie

Echografie van de onderbuik

Echografie van de onderbuik Echografie van de onderbuik Afdeling radiologie De echografie van de onderbuik vindt plaats op: Datum: Dag/tijdstip: dag uur Melden: afdeling radiologie, O locatie Eindhoven, 1e etage, route 180 O locatie

Nadere informatie

ADHD poli voor kinderen

ADHD poli voor kinderen ADHD poli voor kinderen Afdeling kindergeneeskunde Locatie Veldhoven Inleiding Omdat uw kind (mogelijk) ADHD heeft, is hij of zij doorverwezen naar de ADHD poli voor kinderen van Máxima Medisch Centrum

Nadere informatie

Als u besluit tot deelname aan de training, is het belangrijk om die helemaal af te ronden (verhindering bij ziekte uitgezonderd).

Als u besluit tot deelname aan de training, is het belangrijk om die helemaal af te ronden (verhindering bij ziekte uitgezonderd). Stoppen met roken Samen stoppen met roken In het kader van uw Flow revalidatieprogramma gaat u stoppen met roken. Het is een essentieel onderdeel van uw revalidatie. Samen met u gaan we er alles aan doen

Nadere informatie

Scheelzien. Oogheelkundig centrum

Scheelzien. Oogheelkundig centrum Scheelzien Oogheelkundig centrum U (of uw kind) bent verwezen naar de orthoptist voor behandeling van scheelzien. In deze folder willen wij u zoveel mogelijk informeren over de oorzaken en de behandeling

Nadere informatie

Informatie over Exoom sequencing

Informatie over Exoom sequencing Informatie over Exoom sequencing Exoom sequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over dit onderzoek. De volgende onderwerpen komen aan bod: Om de

Nadere informatie

Onderzoek naar oorzaken hoge bloeddruk

Onderzoek naar oorzaken hoge bloeddruk Onderzoek naar oorzaken hoge bloeddruk 2 U bent verwezen naar de afdeling interne geneeskunde/nierziekten. Om te onderzoeken wat uw hoge bloeddruk kan veroorzaken. In deze folder leest u wat u van dit

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP)

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Hallo, ik ben Joep. Dit zijn mijn zusje Mieke en mijn vader en moeder Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Boekje met informatie voor jonge mensen Je hebt net te horen gekregen dat je FAP hebt. Of misschien

Nadere informatie

Echografie van het hart bij een kind

Echografie van het hart bij een kind Echografie van het hart bij een kind Afdeling kindergeneeskunde Locatie Veldhoven De echografie van het hart van uw kind vindt plaats op: Datum: Dag/tijdstip: dag..uur Melden: polikliniek kindergeneeskunde

Nadere informatie

MARKEN, verhoogd risico op borstkanker

MARKEN, verhoogd risico op borstkanker MARKEN, verhoogd risico op borstkanker Uitwerking van de voorlichtingsavond dd 5-10-2011 in de Patmoskerk, Marken Mw R. Kaas oud-screeningsarts en genealoog, Mw I Kluijt klinisch geneticus Bij de inwoners

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

Erfelijke borsten eierstokkanker. erfelijkheid en kanker

Erfelijke borsten eierstokkanker. erfelijkheid en kanker Erfelijke borsten eierstokkanker erfelijkheid en kanker Inhoud Voor wie is deze brochure? 3 Erfelijke borst- en/of eierstokkanker 5 Hoe ontstaat een erfelijke aanleg? 7 Erfelijkheidsonderzoek 11 Overwegingen

Nadere informatie

Wie helpen u op de polikliniek Maag-, Darmen Leverziekten

Wie helpen u op de polikliniek Maag-, Darmen Leverziekten Maag-, Darm- en Leverziekten Wie helpen u op de polikliniek Maag-, Darmen Leverziekten www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Gang van zaken... 3 De polikliniek Maag-Darm- en Leverziekten... 3 De zorgverleners...

Nadere informatie

Laat ik mijzelf testen?

Laat ik mijzelf testen? Laat ik mijzelf testen? Drs. Nandy Hofland Genetisch Consulent Polikliniek Klinische Genetica Leids Universitair Medisch Centrum 21-05-2011: Themamiddag Jong en BRCA, BVN, Werkgroep Erfelijke Borst- en

Nadere informatie

Dikke darm kanker is een veelvoorkomende vorm van kanker. Enkele feiten op een rij:

Dikke darm kanker is een veelvoorkomende vorm van kanker. Enkele feiten op een rij: COLOgen-Test Dikke darmkanker Prof Dr. B. Weber Laboratoires Réunis Risico s in kaart De COLOgen test biedt u de mogelijkheid uw persoonlijk risico en predispositie op dikke darmkanker te bepalen. In deze

Nadere informatie

Lumbaalpunctie Dagopname volwassenen

Lumbaalpunctie Dagopname volwassenen Lumbaalpunctie Dagopname volwassenen Afdeling dagbehandeling .....dag...-...-... wordt u op verpleegafdeling 165 (dagbehandeling) verwacht. U wordt nog gebeld op..... tussen 14.30 en 16.30 uur om door

Nadere informatie

Genetic Counseling en Kanker

Genetic Counseling en Kanker Genetic Counseling en Kanker (erfelijke en familiaire kanker in de praktijk) dr Rolf Sijmons, klinisch geneticus afdeling Genetica UMC Groningen (Theoretische en) Practische aspecten Erfelijke Kanker Counseling

Nadere informatie

Verzorging blaaskatheter trans urethrale katheter

Verzorging blaaskatheter trans urethrale katheter Verzorging blaaskatheter trans urethrale katheter Consulenten continentiezorg U heeft zojuist via de plasbuis een katheter gekregen. Dit is een soepel slangetje, waardoor de urine uit de blaas wegloopt.

Nadere informatie

Informatie over de behandeling bij diabetes (suikerziekte)

Informatie over de behandeling bij diabetes (suikerziekte) Diabeteszorg Informatie over de behandeling bij diabetes (suikerziekte) Vanwege suikerziekte (diabetes mellitus) wordt u doorgestuurd naar de diabetespolikliniek van het Havenziekenhuis. Diabetes mellitus

Nadere informatie

Darmspoelen bij kinderen

Darmspoelen bij kinderen Darmspoelen bij kinderen PIPO-poli voor kinderen met plas- en poepproblemen Vrouw Moeder Kind-centrum Darmspoelen bij kinderen Uw kind heeft obstipatie (verstopping), hardnekkig ontlastingsverlies of beiden.

Nadere informatie

Oncolytica via Rijnstate Poli-apotheken

Oncolytica via Rijnstate Poli-apotheken Oncolytica via Rijnstate Poli-apotheken Uw medisch specialist heeft in overleg met u een medicijn ter behandeling van kanker voorgeschreven (een oncolyticum). Deze medicatie kunt u alleen in de Rijnstate

Nadere informatie

Radiosynoviorthese van het kniegewricht

Radiosynoviorthese van het kniegewricht Radiosynoviorthese van het kniegewricht Afdeling nucleaire geneeskunde en reumatologie Locatie Eindhoven 1 De radiosynoviorthese van het kniegewricht vindt plaats op: Datum: Melden:.. uur polikliniek reumatologie

Nadere informatie

Standverandering van de voet Peestranspositie bij kinderen

Standverandering van de voet Peestranspositie bij kinderen Standverandering van de voet Peestranspositie bij kinderen Uw kinderorthopeed heeft u geadviseerd om bij uw kind een peestranspositie in de enkel toe te passen. In deze brochure leest u: Wat een peestranspositie

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen VBI

Vrijheidsbeperkende maatregelen VBI Vrijheidsbeperkende maatregelen VBI Afdeling psychiatrie Locatie Veldhoven Deze folder is bedoeld voor de patiënt, partner, familieleden of kennissen van patiënten, waarbij het noodzakelijk is om vrijheidsbeperkende

Nadere informatie

Voor patiënten die na een ongeval deze klachten ondervinden. Omgaan met cognitieve, emotionele klachten en vermoeidheid

Voor patiënten die na een ongeval deze klachten ondervinden. Omgaan met cognitieve, emotionele klachten en vermoeidheid Omgaan met cognitieve, emotionele klachten en vermoeidheid Voor patiënten die na een ongeval deze klachten ondervinden Omgaan met cognitieve, emotionele klachten en vermoeidheid 1. Inleiding 3 2. Begeleiding

Nadere informatie

Prenatale diagnostiek

Prenatale diagnostiek Prenatale diagnostiek Erfelijkheidsonderzoek in de zwangerschap Prenatale diagnostiek 1. Inleiding 3 2. Risico op een kind met een chromosomale afwijking 4 3. Risico op een kind met open hoofd of open

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als patiënt

Uw rechten en plichten als patiënt Uw rechten en plichten als patiënt Afdeling kwaliteit & veiligheid Inhoudsopgave 1. Uw rechten als patiënt: pag. 2 Welke informatie moet de hulpverlener mij geven? Mag de hulpverlener zonder mijn toestemming

Nadere informatie

Verpleegafdeling Hematologie

Verpleegafdeling Hematologie Verpleegafdeling Hematologie Inhoud Verschillende disciplines 5 Verpleegkundigen 5 Artsen 5 Psychosociale en levensbeschouwelijke zorg 6 Geestelijk verzorger 6 Maatschappelijk werk 6 Psycholoog 6 Psychiater

Nadere informatie

Polikliniek Stoppen-metroken

Polikliniek Stoppen-metroken Longziekten Polikliniek Stoppen-metroken i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Bij de polikliniek Stoppen-met-roken kunt u terecht als u: van uw specialist of huisarts dringend advies heeft

Nadere informatie

INFO. Epilepsie en Seksualiteit

INFO. Epilepsie en Seksualiteit INFO Epilepsie en Seksualiteit INLEIDING In deze folder vindt u informatie over seksuele problemen bij epilepsie, de eventuele behandeling daarvan en praktische tips om seksualiteit te bespreken met uw

Nadere informatie

Knobbel in de schildklier

Knobbel in de schildklier Knobbel in de schildklier Schildkliercentrum Het Schildkliercentrum is een centrum waar verschillende artsen en verpleegkundig specialisten samenwerken met expertise op het gebied van schildklierknobbels.

Nadere informatie