Screenende coloscopie MDL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Screenende coloscopie MDL"

Transcriptie

1 Screenende coloscopie MDL

2

3 Inhoudsopgave Inleiding 4 Erfelijke of familiaire aanleg? 5 Gang van zaken onderzoekstraject 13 Bezoek I, MDL-verpleegkundige 13 Bezoek II, Coloscopie 13 Bezoek III, Uitslag 14 Ander onderzoek? 15 Vragen 17 3

4 Inleiding Dikke darm kanker is in Nederland één van de meest voorkomende soorten kanker. Ongeveer personen per jaar worden in ons land door deze ziekte getroffen. Dit betekent dat de gemiddelde Nederlander een risico van ongeveer 6% loopt ooit in zijn of haar leven deze ziekte te krijgen. De leeftijd waarop de meeste mensen dit krijgen ligt tussen de 50 en 70 jaar. Dikke darm kanker ontstaat vrijwel altijd uit een in aanleg goedaardige poliep. Poliepen veroorzaken in veel gevallen géén klachten. Actief onderzoek verrichten naar de aanwezigheid van poliepen en deze vervolgens verwijderen, kan denkelijk dus heel veel darmkanker voorkómen. Overigens krijgen veel meer mensen poliepen (tot 30% in de 70-er levensjaren) dan er ooit kanker krijgen. Er zijn verschillende methoden om te speuren naar eventuele aanwezigheid van poliepen in de dikke darm. De meest gebruikelijke en betrouwbare methode is vooralsnog het inwendig kijken in de dikke darm: de coloscopie. Het lijkt anno nu nog niet haalbaar de gehele bevolking door middel van dit onderzoek te screenen. Personen die een bovengemiddeld risico lopen om darmkanker te krijgen, proberen we echter wel te selecteren en screenend onderzoek aan te bieden. 4

5 Erfelijke of familiaire aanleg? Als dikke darm kanker vaker op relatief jonge leeftijd voorkomt binnen een familie, kan dit een aanwijzing zijn voor een erfelijke, ofwel genetische, aanleg. Hetzelfde geldt voor andere soorten kanker, die aan de dikke darmkanker gerelateerd zijn. Van alle personen die dikke darmkanker krijgen, krijgt 80 á 85 % dit zo maar. Er is dan geen aanwijzing voor een factor die in aanleg aanwezig is. Ongeveer 15 á 20% van de personen met dikke darmkanker heeft een genetische of familiaire aanleg hiervoor. Juist hún familieleden kunnen baat hebben bij screenend onderzoek naar eventueel vóórkomen van poliepen. Deze poliepen kunnen voorlopers zijn van darmkanker. Bij een deel van deze familiaire kankervormen is een afwijking in ons erfelijkheidsmateriaal bekend en na te speuren. Hierdoor kan bij een patiënt vastgesteld worden of hij of zij een aandoening heeft, waarbij verhoogd risico bestaat voor het krijgen van dikke darmkanker. Het onderzoek wordt gedaan door een klinisch geneticus, ofwel een specialist in erfelijke aandoeningen. Dit onderzoek bestaat nog (nog) niet voor alle vormen van familiaire dikke darmkanker. Wellicht is dit in een later stadium mogelijk. Wellicht wordt duidelijk dat er geen sprake is van erfelijke aanleg. Zo kan een leefgewoonte, die familieleden met elkaar delen of gedeeld hebben, groter risico op kanker geven. Dit verklaart het gebruik van de begrippen erfelijk en familiair naast elkaar. Het Verwijsproject coloscopie biedt aan huisartsen de mogelijkheid om personen zónder darmklachten (in de leeftijd 45 jaar), maar met een familiehistorie van dikke 5

6 darmkanker of met één familielid met dikke darmkanker op relatief jonge leeftijd (< 50 jaar), te screenen op dit ziektebeeld. In praktische zin betekent dit voor u dat u allereerst een bezoek brengt aan onze Maag-darm-lever (MDL) verpleegkundige. Zij brengt uw persoonlijke ziektegeschiedenis, uw medicijngebruik en andere zaken over uw persoonlijke gezondheid in kaart. Vervolgens bekijkt zij, samen met u, uw familiestamboom: ouders, grootouders, broers en zussen en eventueel uw en hun kinderen. Een structuur voor het invullen van deze stamboom krijgt u meegestuurd. Zie bijlage 1 in het midden van dit boekje. Het is belangrijk om te proberen zo goed mogelijk na te gaan wat er binnen uw familie (nog) bekend is aan met name kwaadaardige ziekten. Probeer zo exact mogelijk te achterhalen welke ziekte het betrof en op welke leeftijd het betreffende familielid ziek werd. Met name de grens van 50 jaar is een hele magische. Het ontstaan van dikke darm kanker bij mensen onder de 50 jaar heeft onze speciale aandacht. Bij stamboomstudie gaat het vaak over ziekte bij grootouders en hun broers of zussen, die er allang niet meer zijn. Toch kan het voor u, uw broers of zussen, en eventueel uw kinderen van groot belang zijn zorgvuldig onderzoek te doen naar wat er nog bekend is in de familie. Met leverkanker wordt meestal bedoeld kanker, die naar de lever is uitgezaaid. Welke ziekte was dan de primaire kanker? Maagdarm kanker bestaat niet. De aandoening zit of in de maag of in de (dikke) darm. Aandoeningen bij familieleden waarover onduidelijkheid bestaat, worden niet meegenomen in de familiestamboom. Hoe zekerder we nog iets weten, hoe beter. Misschien is er nog een ouder familielid die u kan helpen. 6

7 Het formulier spreekt redelijk voor zich (zie bijlage 1): vrijwel in het midden treft u beide ouders aan daarnaast hun eventuele broers en zusters de regels erboven betreffen een eerdere generatie: uw grootouders van vaders en moeders zijde de onderste regels zijn voor uw eventuele broers en zussen. Bij alle personen treft u de volgende regels aan: ziekte vastgesteld op welke leeftijd overleden? Zo ja op welke leeftijd waaraan Het meest relevant is uiteraard een bekende, kwaadaardige ziekte. We denken met name aan: dikke darmkanker baarmoeder kanker (niet baarmoeder halskanker) maag- of dunne darmkanker hersentumoren kanker van urinewegen kanker van talgklieren (zeer zeldzaam) alvleesklierkanker ureter kanker Deze tumoren kunnen ook nog in combinatie voorkomen. Als iemand uit een familie één aandoening heeft, bestaat een verhoogd risico op één van de andere genoemde tumoren. Overigens hoeft dit niet altijd het geval te zijn. 7

8 De volgende websites kunt u betrouwbare informatie vinden over (erfelijke)darmkanker: 8

9

10 Poli Interne Geneeskunde / MDL Famlie Stamboom Gaarne vermelden wat bekend is aan vormen van kanker, met name dikke darmkanker, maagkanker, dunnedarmkanker, leveruitzaaiing. Indien bekend ook: baarmoederkanker, kanker van de urinewegen, kanker van de talgklieren, alvleesklierkanker, hersentumor. Voor de mogelijkheid van erfelijke kanker is met name ook de leeftijd, waarop de diagnose kanker is vastgesteld van belang. naam: geboortedatum: vader van vader moeder van vader ziekte vastgesteld op welke leeftijd overleden? zo ja op welke leeftijd waaraan oom/tante oom/tante vader ziekte vastgesteld op welke leeftijd overleden? zo ja op welke leeftijd waaraan Broers/Zusters : broer/zus broer/zus broer/zus geboren datum jaar ziekte: vastgesteld op in leven jaar leeftijd ja/nee overleden? Familie Stamboom versie 3 jaar leeftijd

11 vader van moeder moeder van moeder moeder oom/tante oom/tante broer/zus broer/zus broer/zus broer/zus

12

13 Gang van zaken onderzoekstraject Bezoek I, MDL-verpleegkundige U bezoekt op de polikliniek voor maag-darm-lever (MDL) ziekten een MDL-verpleegkundige. Zij bespreekt nog met u wat in deze brochure uitgelegd wordt. Daarna neemt ze met u uw medische geschiedenis, medicijngebruik en eventueel rookgedrag door. Vervolgens neemt zij met u de familiestamboom door. Samen bekijkt u of er nog onzekerheden zijn binnen de familiehistorie en of het mogelijk is hier meer duidelijkheid over te krijgen. Tenslotte geeft ze uitleg over het onderzoek van de dikke darm. Het betreft een kijkonderzoek ofwel een coloscopie. Afspraken hiervoor zijn dan al gemaakt. Het boekje over de coloscopie, met daarin informatie over laxeren, is dan al in uw bezit. Bezoek II, Coloscopie Volgens afspraak vindt dit onderzoek plaats door een arts van de afdeling maag-darm-leverziekten; een MDL-arts. Na afloop van deze scopie vertelt de verpleegkundige van de afdeling dagopname in het kort de resultaten van het onderzoek. Een uitgebreid gesprek hierover is op dat moment niet mogelijk. U bent gewoon niet helder genoeg door het zogenaamde roesje wat u gehad heeft voor de scopie. 13

14 Bezoek III, Uitslag Na u bezoek aan de MDL-verpleegkundige, maakt u een afspraak bij een MDL-arts voor het bespreken van de uitslag van de coloscopie. Deze MDL-arts geeft eventueel ook de uitslag van het weefselonderzoek, voor zover er poliepen gevonden en verwijderd zijn tijdens de scopie. Tevens heeft hij van tevoren uw familiestamboom bestudeerd. Op basis van alle bevindingen bij elkaar geeft de arts advies over eventueel vervolgonderzoek en informatie over de gebruikelijke periode die ervoor staat. Tevens laat de specialist u weten of het zinvol is u te verwijzen naar een specialist in erfelijke aandoeningen, een klinisch geneticus. Hiertoe worden zonodig afspraken gemaakt. Een van de klinisch genetici van het UMC Utrecht houdt op gezette tijden spreekuur in het St Jansdal, op de polikliniek kindergeneeskunde. U kunt daar als volwassene eventueel naar verwezen worden. Mochten er nog onduidelijkheden zijn, dan kan het nodig zijn verder speurwerk te verrichten binnen de familie. Zo kan het voorkomen dat bij een naast familielid van u gegevens nagevraagd worden, als deze persoon daarmee instemt. Tenslotte zal een brief met een samenvatting van al uw gegevens naar uw huisarts gezonden worden, zodat ook deze op de hoogte is van alles wat besproken is en wel of niet gevonden is. Voor zover voor u van toepassing, krijgt u op dit moment ook een afspraak voor een vervolg coloscopie. Er is een Landelijke richtlijn erfelijke tumoren, waarin wordt aangegeven wie met welke tussenpoos voor scopieonderzoek in aanmerking komt. 14

15 Ander onderzoek? Hebben we het over specifiek onderzoek, dan gaat het nog steeds over coloscopie-onderzoek. Vandaag de dag is dat nog de gouden standaard. Dit onderzoek is belastend: het is nodig van te voren te laxeren, het onderzoek is ongemakkelijk en soms zelfs pijnlijk, het kost u in de praktijk bij elkaar ongeveer twee dagen. Bovendien is er een klein risico op complicaties, al is dit klein. Het kan zijn dat tijdens dit onderzoek afwijkingen gemist worden. Wellicht komen er in de toekomst andere vormen van onderzoek beschikbaar, die makkelijker zijn voor u en minstens zo betrouwbaar. Bij iemand met een gemiddeld risico op kanker en voorstadia hiervan, is onderzoek naar bloedsporen in de ontlasting waarschijnlijk geschikt. Het is een relatief makkelijk onderzoek. Indien bloedsporen worden aangetoond, volgt een scopie. Bij mensen met een hoger risico op darmkanker wordt dit onderzoek niet erg geschikt geacht. Radiodiagnostisch onderzoek met CT-scan en zogenaamde virtuele coloscopie bestaat al. Nadeel hiervan is dat van te voren ook gelaxeerd moet worden. Ook kunnen kleine poliepen hiermee eerder gemist worden. Grotere poliepen kunnen weer reden zijn om alsnog een scopie te doen. Bij radiodiagnostisch onderzoek kan een bolletje ontlasting in de darm op een poliep lijken. Bij herhaald onderzoek eens in de zoveel jaar moet rekening gehouden moeten worden met de belasting van röntgenstralen op het lichaam (stralenbelasting). 15

16 MRI onderzoek kent geen stralenbelasting en zal in de toekomst wellicht in staat blijken weefsel en ontlasting in de darm van elkaar te onderscheiden. Er is dan dus geen sprake van stralenbelasting en geen noodzaak tot laxeren. Het speuren naar afwijkend DNA-materiaal in de ontlasting kan ook interessant zijn. Dit kan tegenwoordig al wel, maar is nog te weinig gevoelig en te weinig specifiek voor dagelijks gebruik. Het kan zijn dat dit onderzoek ook duur en tijdrovend is. Het scopie onderzoek zelf is zoals gezegd nog niet optimaal. Er kunnen kleine poliepen over het hoofd gezien worden, zo blijkt uit onderzoek waarin personen twee scopieën achtereen ondergaan door twee verschillende artsen. Het onderzoek kent een heel klein risico op complicaties, zoals perforatie en bloeding. Ook hier wordt uiteraard uitvoerig gezocht naar verbetering. Het is de bedoeling dat de voorbereiding op het onderzoek gemakkelijker en net zo effectief wordt, met een zo optimaal mogelijk onderzoeksresultaat. 16

17 Vragen Heeft u vragen over dit onderzoek, neemt u dan contact op met de MDL verpleegkundige: Mw. Trude Lugard Telefoon (0341) Ma en do van uur 17

18 18

19 Uitgave: Patiëntencommunicatie Harderwijk, december 2013 CAZ IN

20 Ziekenhuis St Jansdal Wethouder Jansenlaan DG Harderwijk Postbus AC Harderwijk Telefoon (0341)

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden Als er bloed in uw ontlasting is gevonden januari 2014 2 3 Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het proefbevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting

Nadere informatie

Dikke darmpoliepen. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl

Dikke darmpoliepen. MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis. www.mdlcentrum.nl Dikke darmpoliepen MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Inhoudsopgave 1. Wat zijn darmpoliepen? 2 2. Darmpoliepen en darmkanker 2 3. Wat kunnen de klachten zijn bij dikke darmpoliepen? 3

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Wat is FAP? Familiaire adenomateuze polyposis (FAP) is een erfelijke ziekte die zich kenmerkt door het ontstaan van honderden poliepen

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Informatie over het ziektebeeld Wat is FAP? Familiaire adenomateuze polyposis (FAP) is een erfelijke ziekte die zich kenmerkt door het ontstaan van honderden poliepen

Nadere informatie

Dikke-darmkanker. vrijdag 24 april 2015. Bas van Balkom MDL-arts

Dikke-darmkanker. vrijdag 24 april 2015. Bas van Balkom MDL-arts Dikke-darmkanker Bas van Balkom MDL-arts Inhoud Darmkanker en risicofactoren Lichamelijke klachten bij darmkanker Endoscopie (inwendig darmonderzoek) Vervolgonderzoeken Behandeling 2 Darmkanker 13.000

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2014 Bevolkingsonderzoek darmkanker In deze folder leest u meer over het bevolkingsonderzoek darmkanker en wat dit voor u kan betekenen. Waarom een bevolkingsonderzoek? Darmkanker

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2016 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. In 2014

Nadere informatie

Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid

Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid Polikliniek Klinische Genetica Kanker en erfelijkheid 1. Inleiding 3 2. Introductie 3 3. Kenmerken van erfelijke kanker 4 4. Het eerste gesprek 4 5.

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten

Bevolkingsonderzoek darmkanker. Vervolgonderzoek in het ziekenhuis. Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Bevolkingsonderzoek darmkanker Vervolgonderzoek in het ziekenhuis Polikliniek maag-, darm-, leverziekten Over Alrijne Zorggroep Het Diaconessenhuis Leiden en Rijnland Zorggroep (Rijnland Ziekenhuis en

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek Darmkanker

Bevolkingsonderzoek Darmkanker Bevolkingsonderzoek Darmkanker In verband met deelname aan het Bevolkingsonderzoek Darmkanker heeft u ontlasting afgestaan voor onderzoek. Uit dit onderzoek is gebleken dat in uw ontlasting sporen van

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant Dinsdag 20 januari 2015 Welkom! #mclmpa 1 Programma 19:30 Welkom door moderator Hans Willems, redacteur gezondheidszorg Leeuwarder

Nadere informatie

(MAP) Informatie over het ziektebeeld

(MAP) Informatie over het ziektebeeld MUTYH-geassocieerde polyposis (MAP) Informatie over het ziektebeeld Wat is MAP? Polyposis coli is een erfelijke aandoening die wordt D gekenmerkt door de ontwikkeling van poliepen in de dikke darm. De

Nadere informatie

Eind goed, al goed? Of ook nog erfelijkheidsonderzoek? Margreet Ausems Afdeling Medische Genetica UMCU

Eind goed, al goed? Of ook nog erfelijkheidsonderzoek? Margreet Ausems Afdeling Medische Genetica UMCU Eind goed, al goed? Of ook nog erfelijkheidsonderzoek? Margreet Ausems Afdeling Medische Genetica UMCU Darmkanker in de familie? familie anamnese negatief: 85% -sporadische vorm- familie anamnese positief:

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker vervolgonderzoek in het ziekenhuis polikliniek maag-, darm-, leverziekten U bent doorverwezen naar Rijnland Ziekenhuis omdat er bloed in uw ontlasting is gevonden bij het

Nadere informatie

Als er bloed in uw ontlasting. is gevonden. Bevolkingsonderzoek

Als er bloed in uw ontlasting. is gevonden. Bevolkingsonderzoek Als er bloed in uw ontlasting 2014 is gevonden Bevolkingsonderzoek Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting

Nadere informatie

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP)

Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Hallo, ik ben Joep. Dit zijn mijn zusje Mieke en mijn vader en moeder Familiaire Adenomateuze Polyposis (FAP) Boekje met informatie voor jonge mensen Je hebt net te horen gekregen dat je FAP hebt. Of misschien

Nadere informatie

Hemochromatose (ijzerstapeling) in de familie

Hemochromatose (ijzerstapeling) in de familie Hemochromatose (ijzerstapeling) in de familie Deze brochure is bedoeld als aanvulling op de gesprekken op bij de genetisch consulent en kan hier dus niet voor in de plaats komen. Algemene informatie wordt

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2017 Waarom deze folder? In deze folder vindt u informatie over het bevolkingsonderzoek darmkanker. De folder is bedoeld om u informatie te geven over het onderzoek, zodat

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Bevolkingsonderzoek darmkanker 2015 Waarom een bevolkingsonderzoek darmkanker? Darmkanker is een ernstige ziekte. Van elke 100 mensen zullen vier tot vijf mensen in hun leven darmkanker krijgen. Elk jaar

Nadere informatie

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker?

Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Hoe informeer ik mijn familie bij erfelijke of familiaire aanleg voor kanker? Brochure voor patiënten en familieleden Inhoud 1. Inleiding 2. Erfelijke en familiaire kanker 3. Waarom familie informeren?

Nadere informatie

Darmkanker: Het openbaren van het onbekende. Vasilios Kousoulas MDL-arts ziekenhuis Nij Smellinghe, Drachten

Darmkanker: Het openbaren van het onbekende. Vasilios Kousoulas MDL-arts ziekenhuis Nij Smellinghe, Drachten Darmkanker: Het openbaren van het onbekende Vasilios Kousoulas MDL-arts ziekenhuis Nij Smellinghe, Drachten Wanneer kun je spreken van een normale dikke darm? (1) Wanneer kun je spreken van een normale

Nadere informatie

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden

Als er bloed in uw ontlasting is gevonden Als er bloed in uw ontlasting is gevonden 2015 Als er bloed in uw ontlasting is gevonden U heeft meegedaan aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. De uitslag is dat er bloed in uw ontlasting (poep) is

Nadere informatie

Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra

Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra Medische Publieksacademie UMCG Thema: Dikkedarmkanker Samenvatting van dr. J.J. Koornstra (maag-darm-leverarts) en prof. dr. R.M.W.Hofstra (moleculair geneticus). Dikkedarmkanker is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam. Inhoudsopgave

Informatie. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam. Inhoudsopgave Informatie Inhoudsopgave Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio s Amsterdam en Rotterdam Inleiding 3 Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 4 De coloscopie 5 Deelname

Nadere informatie

ERASMUS MC. FAMILIEFORMULIER ERFELIJKHEIDSONDERZOEK EN -VOORLICHTING Datum van invullen: - -20 *doorhalen wat niet van toepassing is

ERASMUS MC. FAMILIEFORMULIER ERFELIJKHEIDSONDERZOEK EN -VOORLICHTING Datum van invullen: - -20 *doorhalen wat niet van toepassing is ERASMUS MC AFDELING KLINISCHE GENETICA Kamer Ee 2018, Antwoordnummer 55, 3000 WB Rotterdam Telefoon 010-7036915, Fax 010-7043072 Email ervo@erasmusmc.nl FAMILIEFORMULIER ERFELIJKHEIDSONDERZOEK EN -VOORLICHTING

Nadere informatie

DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM

DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM Om te begrijpen wat dikkedarmkanker is, wordt eerst het spijsverteringsstelsel en de werking van de spijsvertering uitgelegd. Om te begrijpen wat dikkedarmkanker is, wordt eerst

Nadere informatie

Erfelijkheid & kanker. Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016

Erfelijkheid & kanker. Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016 Erfelijkheid & kanker Titia Brouwer Maatschappelijk werker Afdeling Genetica 11 april 2016 Erfelijkheidsonderzoek wegwijzer voor de praktijk Historie van de genetica Mendel 1822-1884 DNA, Watson & Crick,

Nadere informatie

Coloscopie in klinische opname

Coloscopie in klinische opname Coloscopie in klinische opname Endoscopieafdeling Zutphen In overleg met uw behandelend arts wordt bij u een coloscopie uitgevoerd. In deze brochure leest u wat u moet doen ter voorbereiding van dit onderzoek.

Nadere informatie

Familieformulier Klinische Genetica

Familieformulier Klinische Genetica Familieformulier Klinische Genetica Indien u zich aanmeldt in verband met een aandoening bij een kind of in verband met kinderwens dienen beide (aanstaande) ouders een familieformulier in te vullen. Gegevens

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel BORSTKANKER Inhoud Wat is borstkanker?... 3 Vormen van kanker... 4 DCIS... 4 Ductaal carcinoom... 4 Lobulair carcinoom... 4 Erfelijke en familiare belasting...

Nadere informatie

Erfelijkheid. Chirurgie / mammacare. Inhoudsopgave Pagina. Inleiding 2. Indicaties voor erfelijke aanleg 2. Hoe ontstaat erfelijke aanleg 3 BRCA 5

Erfelijkheid. Chirurgie / mammacare. Inhoudsopgave Pagina. Inleiding 2. Indicaties voor erfelijke aanleg 2. Hoe ontstaat erfelijke aanleg 3 BRCA 5 1/6 Chirurgie / mammacare Erfelijkheid Inhoudsopgave Pagina Inleiding 2 Indicaties voor erfelijke aanleg 2 Hoe ontstaat erfelijke aanleg 3 BRCA 5 Chek2-gen 5 Erfelijkheidsonderzoek 6 Erfelijke aanleg en

Nadere informatie

Onderzoek laatste deel dikke darm

Onderzoek laatste deel dikke darm H.65151.1014 Onderzoek laatste deel dikke darm (sigmoïdscopie) 2 Inleiding U krijgt een onderzoek (sigmoïdscopie) om meer te weten te komen over de binnenkant van het laatste deel van uw dikke darm. Via

Nadere informatie

Dikke darm kanker is een veelvoorkomende vorm van kanker. Enkele feiten op een rij:

Dikke darm kanker is een veelvoorkomende vorm van kanker. Enkele feiten op een rij: COLOgen-Test Dikke darmkanker Prof Dr. B. Weber Laboratoires Réunis Risico s in kaart De COLOgen test biedt u de mogelijkheid uw persoonlijk risico en predispositie op dikke darmkanker te bepalen. In deze

Nadere informatie

Wie helpen u op de polikliniek Maag-, Darmen Leverziekten

Wie helpen u op de polikliniek Maag-, Darmen Leverziekten Maag-, Darm- en Leverziekten Wie helpen u op de polikliniek Maag-, Darmen Leverziekten www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Gang van zaken... 3 De polikliniek Maag-Darm- en Leverziekten... 3 De zorgverleners...

Nadere informatie

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn MDL

Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn MDL Methotrexaat (MTX) bij de ziekte van Crohn MDL Inhoudsopgave Algemeen...4 Werking...4 Gebruik...5 Bijwerkingen...6 Foliumzuur...6 Aanvullende informatie...7 Zwangerschap en borstvoeding...7 Tot slot...8

Nadere informatie

Verdenking dikke darmkanker Behandeltraject

Verdenking dikke darmkanker Behandeltraject Verdenking dikke darmkanker Behandeltraject Máxima Oncologisch Centrum Máxima Oncologisch Centrum Er is bij u een darmonderzoek verricht waarbij een afwijking is gevonden en waarbij gedacht wordt aan darmkanker.

Nadere informatie

MARKEN, verhoogd risico op borstkanker

MARKEN, verhoogd risico op borstkanker MARKEN, verhoogd risico op borstkanker Uitwerking van de voorlichtingsavond dd 5-10-2011 in de Patmoskerk, Marken Mw R. Kaas oud-screeningsarts en genealoog, Mw I Kluijt klinisch geneticus Bij de inwoners

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Kanker van de dikkedarm en endeldarm (darmkanker of colorectaal carcinoom) is een zeer belangrijke doodsoorzaak in de westerse wereld. Jaarlijks worden in Nederland meer dan 12.000

Nadere informatie

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Inhoud Inleiding 3 Een verzoek om erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting 3 Wachten op de uitslag 3 Kosten 4 Het doel van

Nadere informatie

Doel van het onderzoek Het onderzoek wordt gedaan om eventuele afwijkingen op te sporen, die mogelijk de oorzaak zijn van uw klachten.

Doel van het onderzoek Het onderzoek wordt gedaan om eventuele afwijkingen op te sporen, die mogelijk de oorzaak zijn van uw klachten. Coloscopie Binnenkort krijgt u een darmonderzoek, een coloscopie. Na dit onderzoek wordt u twee uur opgenomen op de afdeling dagbehandeling. Uw arts heeft u verteld wat het onderzoek inhoudt. In deze folder

Nadere informatie

COLOSCOPIE EN PREVENTIE VAN DARMKANKER. Hoe kan darmkanker voorkomen worden? - Patiëntinformatie -

COLOSCOPIE EN PREVENTIE VAN DARMKANKER. Hoe kan darmkanker voorkomen worden? - Patiëntinformatie - COLOSCOPIE EN PREVENTIE VAN DARMKANKER Hoe kan darmkanker voorkomen worden? - Patiëntinformatie - Wat is darmkanker? Kanker van de darm (colorectale kanker) is de 3de meest voorkomende kanker bij mannen,

Nadere informatie

Kanker in de familie.

Kanker in de familie. Inhoud workshop Kanker in de familie. Dr. Margreet Ausems klinisch geneticus UMCU Introductie Verwachtingen deelnemers Achtergrondinformatie (cijfers!) Hoe ontstaat kanker? Erfelijke kanker en erfelijkheidsonderzoek

Nadere informatie

Kinderen uit familiehuwelijken

Kinderen uit familiehuwelijken Een gezonde baby Kinderen uit familiehuwelijken De geboorte van je baby is een van de mooiste momenten in je leven. Negen maanden lang kijk je er naar uit. Natuurlijk hoop je dat je kind gezond is. Gelukkig

Nadere informatie

Polikliniek familiaire tumoren. voor patiënten met familiaire belasting voor borst- en / of eierstokkanker

Polikliniek familiaire tumoren. voor patiënten met familiaire belasting voor borst- en / of eierstokkanker Polikliniek familiaire tumoren voor patiënten met familiaire belasting voor borst- en / of eierstokkanker Inleiding U bent doorverwezen naar de polikliniek familiaire tumoren van het UMC Utrecht, Cancer

Nadere informatie

Erfelijkheidsonderzoek: de procedure

Erfelijkheidsonderzoek: de procedure Erfelijkheidsonderzoek: de procedure Divisie Biomedische Genetica, afdeling Genetica Erfelijkheidsonderzoek: de procedure Wanneer erfelijkheidsonderzoek? Er is reden voor een erfelijkheidsonderzoek als:

Nadere informatie

VROEGER NU LATER DEZE STUDIE ONDERZOEKT DE BATEN VAN INNOVATIES BIJ MDL ZIEKTEN TERUGKIJKEND NAAR MAAGZWEREN EN VOORUITKIJKEND NAAR DARMKANKER

VROEGER NU LATER DEZE STUDIE ONDERZOEKT DE BATEN VAN INNOVATIES BIJ MDL ZIEKTEN TERUGKIJKEND NAAR MAAGZWEREN EN VOORUITKIJKEND NAAR DARMKANKER DEZE STUDIE ONDERZOEKT DE BATEN VAN INNOVATIES BIJ MDL ZIEKTEN TERUGKIJKEND NAAR MAAGZWEREN EN VOORUITKIJKEND NAAR DARMKANKER FOCUS OP BATEN VAN INNOVATIES KAN HELPEN BIJ BESLISSING DARMKANKERSCREENING

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie

Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie?

Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie? Kanker en erfelijkheid Hoe vertel ik het mijn familie? Verzekeren en erfelijkheid 1 Heb je een aanleg voor kanker? Dan kunnen sommige familieleden de aanleg voor de ziekte ook hebben. Het is belangrijk

Nadere informatie

Uw kans op een kind met cystic fibrosis (taaislijmziekte) of sikkelcelziekte en thalassemie (erfelijke bloedarmoede)

Uw kans op een kind met cystic fibrosis (taaislijmziekte) of sikkelcelziekte en thalassemie (erfelijke bloedarmoede) Uw kans op een kind met cystic fibrosis (taaislijmziekte) of sikkelcelziekte en thalassemie (erfelijke bloedarmoede) Deze folder is bedoeld voor mensen die samen met hun partner een kind willen krijgen

Nadere informatie

Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing

Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing 2 Patiënten Informatie Brochure Erfelijkheidsonderzoek: Exoom Sequencing Algemene informatie Exoom Sequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over

Nadere informatie

Borstkanker en Erfelijkheid

Borstkanker en Erfelijkheid Borstkanker en Erfelijkheid Algemeen In Nederland wordt per ar bij ongeveer 10.000 vrouwen borstkanker vastgesteld. Het is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen: in Nederland krijgt 1 op de

Nadere informatie

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde

Informatie. herhalingsonderzoek. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT - Groep D 2 e ronde Informatie herhalingsonderzoek Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT - Groep D 2 e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker

Nadere informatie

Het bi-allelisch Lynch syndroom

Het bi-allelisch Lynch syndroom Het bi-allelisch Lynch syndroom Wat is het bi-allelisch Lynch syndroom? Het biallelisch Lynch syndroom is een erfelijke ziekte veroorzaakt door twee foutjes in het erfelijk materiaal waardoor kinderen

Nadere informatie

POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER

POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER POLIKLINIEK COLONCARE DIKKE DARMKANKER 17511 Inleiding Als bij het darmonderzoek een afwijking verdacht voor darmkanker bij u wordt geconstateerd, wordt u doorverwezen naar de polikliniek Coloncare. De

Nadere informatie

MDL. Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

MDL. Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa MDL Prednis(ol)on bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inhoudsopgave Algemeen 4 Werking 4 Gebruik 5 Bijwerkingen 5 Stoppen met Predni(so)lon 7 Interactie met andere geneesmiddelen 8 Vaccinaties

Nadere informatie

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde

Informatie. 3 e screeningsronde. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. FOBT, 3e ronde Informatie 3 e screeningsronde Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond FOBT, 3e ronde Inhoudsopgave Darmkanker 3 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker 5 Het ontlastingsonderzoek

Nadere informatie

TEM Transanale Endoscopische Microchirurgie

TEM Transanale Endoscopische Microchirurgie TEM Transanale Endoscopische Microchirurgie In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten dat u binnenkort een Transanale Endoscopische Microchirurgie (TEM) ondergaat. Deze folder geeft u meer informatie

Nadere informatie

Coloscopie onderzoek (onderzoek van de hele dikke darm)

Coloscopie onderzoek (onderzoek van de hele dikke darm) Coloscopie onderzoek (onderzoek van de hele dikke darm) Intakegesprek Inleiding In overleg met uw arts heeft u besloten om een coloscopie te laten verrichten, waarbij een ontspanningsmiddel (roesje) wordt

Nadere informatie

Verzekeringen & erfelijkheid

Verzekeringen & erfelijkheid Verzekeringen & erfelijkheid U wilt een levens- of arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten? Hier vindt u de www.bpv.nl antwoorden op veelgestelde vragen over erfelijkheid en het aanvragen van een verzekering.

Nadere informatie

Coloscopie. Inwendig onderzoek van de dikke darm. gemini-ziekenhuis.nl

Coloscopie. Inwendig onderzoek van de dikke darm. gemini-ziekenhuis.nl Coloscopie Inwendig onderzoek van de dikke darm gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is een coloscopie? 3 U krijgt sedatie 3 Uw voorbereiding 3 Het onderzoek 5 Na het onderzoek 6 Weer thuis 6 Complicaties

Nadere informatie

Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur

Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur Patiënteninformatie Verpleegkundig maag-, darmen leverspreekuur Informatie over wat het verpleegkundig maag-, darm- en lever (MDL) spreekuur is en wat wij voor u kunnen betekenen 1234567890-terTER_ Verpleegkundig

Nadere informatie

Chronische alvleesklierontsteking. Chirurgie/ MDL

Chronische alvleesklierontsteking. Chirurgie/ MDL Chronische alvleesklierontsteking Chirurgie/ MDL Inhoudsopgave Inleiding...5 Ligging en functie alvleesklier...5 Chronische Pancreatitis...6 Diagnose en onderzoek...7 Behandelingsmogelijkheden...7 De

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker

Bevolkingsonderzoeken. baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker Bevolkingsonderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker naar kanker In deze algemene folder leest u over de bevolkings onderzoeken baarmoederhalskanker, borstkanker en darmkanker. Wat is

Nadere informatie

Sigmoïdoscopie (onderzoek van het laatste deel van de dikke darm )

Sigmoïdoscopie (onderzoek van het laatste deel van de dikke darm ) Sigmoïdoscopie (onderzoek van het laatste deel van de dikke darm ) Inleiding Met u is een afspraak gemaakt voor een sigmoïdoscopie (onderzoek van het onderste deel van de dikke darm). In deze brochure

Nadere informatie

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013

Plenaire opening. Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Plenaire opening Themamiddag Wil ik het weten? En dan? 28 september 2013 Opening door Anke Leibbrandt Iedereen wordt van harte welkom geheten namens de BVN en de programmacommissie erfelijkheid (betrokken

Nadere informatie

Zwangerschap bij een chronische darmziekte

Zwangerschap bij een chronische darmziekte Maag-, Darm- en Leverziekten Zwangerschap bij een chronische darmziekte www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Vruchtbaarheid... 3 Erfelijkheid... 4 Medicijnen... 4 Invloed chronische darmziekte op de zwangerschap...

Nadere informatie

leverarts In deze folder leest u meer over het onderzoek.

leverarts In deze folder leest u meer over het onderzoek. Coloscopie Inwendig onderzoek van de dikke darm Afspraak coloscopie Datum: Tijd: Melden op afdeling: Bloedverdunnende medicatie Stopdatum: In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een coloscopie.

Nadere informatie

Chirurgie. Acute blindedarm ontsteking. (Appendicitis Acuta)

Chirurgie. Acute blindedarm ontsteking. (Appendicitis Acuta) Chirurgie Acute blindedarm ontsteking (Appendicitis Acuta) Inhoudsopgave Inleiding 4 Klachten bij appendicitis acuta 4 De diagnose 5 Het onderzoek 5 De chirurg 6 De behandeling 6 Het appendiculair infiltraat

Nadere informatie

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen

Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen Bezoekadressen: Meander Medisch Centrum Maatweg 3 3813 TZ Amersfoort Locatie Baarn Molenweg 2 3743 CM Baarn Locatie Barneveld

Nadere informatie

Verwijderen van grote poliepen in de dikke darm EMR/ESD

Verwijderen van grote poliepen in de dikke darm EMR/ESD Verwijderen van grote poliepen in de dikke darm EMR/ESD Afdeling maag- darm- leverziekten 1 Op.... dag..... om.... uur Verwachten wij u op: O afdeling 2B/223 MDL van Máxima Medisch Centrum, locatie Veldhoven

Nadere informatie

Screening op aneurysmata in families met subarachnoïdale bloedingen

Screening op aneurysmata in families met subarachnoïdale bloedingen Screening op aneurysmata in families met subarachnoïdale bloedingen Dr Y Ruigrok, neuroloog 29 november 2014 Belangenverstrengeling Geen - # 2 Inhoud Inleiding Onderzoek naar familiair voorkomen en screening?

Nadere informatie

De uitgerekende datum en de normale periode van bevallen

De uitgerekende datum en de normale periode van bevallen Serotiniteit Inhoudsopgave Inleiding...4 De uitgerekende datum en de normale periode van bevallen...4 Wat is serotiniteit?...5 De gevolgen van serotiniteit...5 Verwijzing naar de gynaecoloog...5 Afwachten

Nadere informatie

Mee-naar-huis-neem boodschappen 2014

Mee-naar-huis-neem boodschappen 2014 COIG cursusdag klinische genetica in de interne geneeskunde Mee-naar-huis-neem boodschappen 2014 Hes Bredenoord Bongers & Deegens Helderman-van der Enden & Rennenberg Meijers-Heijboer & Hoogerbrugge van

Nadere informatie

St. Anna Borstzorg (mammapoli)

St. Anna Borstzorg (mammapoli) St. Anna Borstzorg (mammapoli) Uw huisarts heeft u doorverwezen naar St. Anna Borstzorg (mammapoli), van het St. Anna Ziekenhuis. In deze folder geven wij u meer informatie over de werkwijze binnen St.

Nadere informatie

Inleiding. Wat is longkanker?

Inleiding. Wat is longkanker? Inleiding U wordt onderzocht omdat u mogelijk longkanker hebt. Of er is longkanker bij u vastgesteld. Dit is voor u een onzekere tijd, waarin er veel op u afkomt. U krijgt in korte tijd veel informatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Chirurgie Nazorg na de behandeling van dikke darmkanker

Patiënteninformatie. Chirurgie Nazorg na de behandeling van dikke darmkanker Patiënteninformatie Chirurgie Nazorg na de behandeling van dikke darmkanker Inleiding Deze folder informeert u over de manier waarop u onder controle blijft na uw chirurgische behandeling voor dikke darmkanker

Nadere informatie

Zorgprogramma. Endeldarmkanker

Zorgprogramma. Endeldarmkanker Zorgprogramma Endeldarmkanker Iedereen die te horen krijgt dat de kans groot is dat hij endeldarmkanker heeft schrikt en wil zo snel mogelijk zekerheid hebben of hij daadwerkelijk kanker heeft en welke

Nadere informatie

10 gevallen Uitslag 10 Afspraak 11

10 gevallen Uitslag 10 Afspraak 11 Inleiding U komt binnenkort naar het behandelhuis (route 43) van Nij Smellinghe voor een onderzoek van uw gehele dikke darm. Uw behandelend arts heeft met u besproken waarom dit onderzoek bij u gedaan

Nadere informatie

Tweeslippige aortaklep. Cardiologisch onderzoek

Tweeslippige aortaklep. Cardiologisch onderzoek Tweeslippige aortaklep De Engelse term voor tweeslippige aortaklep is bicuspid aortic valve, afgekort BAV. BAV komt voor bij ongeveer 1% van alle mensen. Sommigen hebben daarvan geen klachten of verschijnselen

Nadere informatie

Medicatie bij ziekte van Crohn/ Colitis Ulcerosa. 5-ASA Preparaten MDL

Medicatie bij ziekte van Crohn/ Colitis Ulcerosa. 5-ASA Preparaten MDL Medicatie bij ziekte van Crohn/ Colitis Ulcerosa 5-ASA Preparaten MDL Inhoudsopgave Inleiding...4 1. Behandeling bij Ziekte van Crohn en Colitis Ulcerosa...4 2. De werking van 5-ASA preparaten...5 3.

Nadere informatie

260748 DEF IKR Boekje A 01-11-2006 16:01 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond.

260748 DEF IKR Boekje A 01-11-2006 16:01 Pagina 1. Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond. 260748 DEF IKR Boekje A 01-11-2006 16:01 Pagina 1 Een proef-bevolkingsonderzoek naar darmkanker in de regio Groot-Rijnmond 8 Informatie SIGMO 260748 DEF IKR Boekje A 01-11-2006 16:01 Pagina 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen van de leeftijd

Nadere informatie

Poliepen Poliepen zijn goedaardige slijmvliesgezwellen op een steeltje. Ze kunnen in

Poliepen Poliepen zijn goedaardige slijmvliesgezwellen op een steeltje. Ze kunnen in Curettage Uw behandelend arts heeft een curettage geadviseerd. Deze ingreep wordt door een gynaecoloog verricht. In deze folder kunt u nalezen wat een curettage inhoudt. Wij adviseren u de informatie goed

Nadere informatie

Ziekte van Dupuytren. Chirurgie

Ziekte van Dupuytren. Chirurgie Ziekte van Dupuytren Chirurgie Inhoudsopgave Inleiding...4 De ziekte van Dupuytren...4 Operatie voorbereiding...5 Chirurgische behandeling...6 Risico s operatieve behandeling...7 Resultaat...7 Na de operatie...8

Nadere informatie

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting

Klinische Genetica. Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting Klinische Genetica Inhoud Inleiding 2 Een verzoek om erfelijkheidsonderzoek en -voorlichting 2 Wachten op de uitslag 2 Het doel van erfelijkheidsonderzoek

Nadere informatie

Informatie over Exoom sequencing

Informatie over Exoom sequencing Informatie over Exoom sequencing Exoom sequencing is een nieuwe techniek voor erfelijkheidsonderzoek. In deze folder vindt u informatie over dit onderzoek. De volgende onderwerpen komen aan bod: Om de

Nadere informatie

STICHTING OPSPORING FAMILIAIRE HYPERCHOLESTEROLEMIE (StOEH) BEVOLKINGSONDERZOEK ERFELIJK VERHOOGD CHOLESTEROLGEHALTE IN FAMILIES

STICHTING OPSPORING FAMILIAIRE HYPERCHOLESTEROLEMIE (StOEH) BEVOLKINGSONDERZOEK ERFELIJK VERHOOGD CHOLESTEROLGEHALTE IN FAMILIES STICHTING OPSPORING FAMILIAIRE HYPERCHOLESTEROLEMIE (StOEH) BEVOLKINGSONDERZOEK ERFELIJK VERHOOGD CHOLESTEROLGEHALTE IN FAMILIES De StOEH heeft ten doel personen met deze Familiaire Hypercholesterolemie

Nadere informatie

Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm

Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm Colonoscopie Onderzoek van de dikke darm Maag-, darm- en leverziekten Afdeling maag-, darm- en leverziekten Colonoscopie Op.... dag..... om.... uur Verwachten wij

Nadere informatie

(PID) CONSTITUTIONEEL ECZEEM

(PID) CONSTITUTIONEEL ECZEEM Patiënteninformatiedossier (PID) CONSTITUTIONEEL ECZEEM onderdeel GANG VAN ZAKEN ECZEEM 2 Inleiding U bent op de polikliniek dermatologie van ziekenhuis St Jansdal gezien door de dermatoloog in verband

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen

Nadere informatie

CHIRURGIE. Operatie via de anus

CHIRURGIE. Operatie via de anus TEM-operatie Operatie via de anus CHIRURGIE Bij u is een gezwel in de endeldarm geconstateerd, dat door middel van een operatie moet worden verwijderd. De operatie die bij u zal worden toegepast is een

Nadere informatie

Stoma operatie. Chirurgie

Stoma operatie. Chirurgie Stoma operatie Chirurgie Inhoudsopgave Inleiding...4 Een stoma...4 De plaats van het stoma...6 De operatie...6 Mogelijke complicaties...7 Na de behandeling...8 Ontslag uit het ziekenhuis...8 Meer informatie...9

Nadere informatie

Spoelen of darm verwijderen voor geperforeerde diverticulitis

Spoelen of darm verwijderen voor geperforeerde diverticulitis Geachte mevrouw, mijnheer, Bij u is vastgesteld, dat er mogelijk sprake is van een perforatie (gaatje) van de dikke darm ten gevolge van divertikels (uitstulpingen). Doordat ontlasting de buik in gekomen

Nadere informatie

Verwijderen van een tumor uit de blaas volgens de TUR-methode Transurethrale resectie

Verwijderen van een tumor uit de blaas volgens de TUR-methode Transurethrale resectie Onderzoek heeft aangetoond dat u een tumor in de blaas hebt. Uw behandelend arts heeft met u besproken dat deze verwijderd moet worden. De ingreep die hiervoor wordt gedaan wordt TUR Blaas genoemd: transurethrale

Nadere informatie

Obstetrie. Groep B streptokokken en zwangerschap

Obstetrie. Groep B streptokokken en zwangerschap Obstetrie Groep B streptokokken en zwangerschap Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. Wat zijn groep B streptokokken (GBS)?...4 3. Hoe vaak komen GBS voor bij zwangeren?...4 4. Hoeveel kans heeft een pasgeboren

Nadere informatie

ENDOSCOPIE. Duodenoscopie. Kijkonderzoek van uw slokdarm, maag en twaalfvingerige darm ONDERZOEK

ENDOSCOPIE. Duodenoscopie. Kijkonderzoek van uw slokdarm, maag en twaalfvingerige darm ONDERZOEK ENDOSCOPIE Duodenoscopie Kijkonderzoek van uw slokdarm, maag en twaalfvingerige darm ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en

Nadere informatie

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker

Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Verstuur uw test niet op vrijdag na 17.00 uur, zaterdag, zondag of een feestdag!! Informatiefolder Een proefbevolkingsonderzoek naar darmkanker Proefbevolkingsonderzoek darmkanker Colofon Deze brochure

Nadere informatie

Urologie. Verwijderen van een nier

Urologie. Verwijderen van een nier Urologie Verwijderen van een nier Inhoudsopgave Inleiding...4 Voorbereiding...4 De operatie...6 Hals nefrectomie of klassieke open nefrectomie...7 Na de operatie...7 De volgende dag...8 De rest van uw

Nadere informatie

Prolaps Rectum en anus. Chirurgie

Prolaps Rectum en anus. Chirurgie Prolaps Rectum en anus Chirurgie Inhoudsopgave Anale prolaps / Rectumprolaps 4 Onderzoek 6 Behandeling 7 Vragen 9 3 Anale prolaps / Rectumprolaps Er is sprake van een prolaps als weefsel, dat zich normaal

Nadere informatie

UMC St Radboud. Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa

UMC St Radboud. Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa UMC St Radboud Verpleegkundig spreekuur voor ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa Patiënteninformatie Van uw behandelende arts heeft u gehoord dat u de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa heeft. Een ziekte

Nadere informatie