Dubbel anders. Stand van zaken. Samengevat: Een revolutie is nodig. Nederlanders met een beperking én niet-westerse achtergrond uit de verdomhoek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dubbel anders. Stand van zaken. Samengevat: Een revolutie is nodig. Nederlanders met een beperking én niet-westerse achtergrond uit de verdomhoek"

Transcriptie

1 Dubbel Anders, pagina 1 van 6, april 2010 Dubbel anders Nederlanders met een beperking én niet-westerse achtergrond uit de verdomhoek Ange Wieberdink In opdracht van het ministerie van VWS heb ik een tiental mensen met een Marokkaanse of Turkse achtergrond geïnterviewd die sleutelposities vervullen in de emancipatie van mensen met een beperking met een niet-westerse achtergrond. Het gaat daarbij om alle vormen van beperking, zowel fysieke als verstandelijke. De gezondheidszorg bereikt deze doelgroep slecht. De groep doet te weinig beroep op de zorg en participeert niet in belangenorganisaties. Hoe te zorgen dat de stem van deze groep beter gehoord wordt? Hoe hun participatie te bevorderen? Dat is de centrale vraag van dit pamflet. In de eerste negen punten worden de belangrijkste onderwerpen uit de gesprekken. behandeld. Tot slot (ad 10) komen daar drie actielijnen uit voort hoe de participatie van mensen met een beperking met een meer dan Nederlandse achtergrond te versterken. Samengevat: Een revolutie is nodig Diversiteit in de zorg neemt toe maar is verbrokkeld en willekeurig. Met meer structuur en ondersteuning kan het proces versneld worden en de inzet effectiever gebruikt worden. De nood is hoog. Zoals een van de geïnterviewden zei: een revolutie is nodig. Stand van zaken 1. Verborgen leed Binnen de Marokkaanse en Turkse gemeenschap en binnen zorginstellingen is het bekend dat Nederlanders met een beperking met een niet-westerse achtergrond vaak niet de zorg krijgen die wenselijk is. De kwaliteit van leven van hen en hun naasten laat daardoor te wensen over. Het is verborgen leed, een blinde vlek in de gezondheidszorg. Eén van de geïnterviewden noemde de situatie een maatschappelijke tijdbom. Dit verborgen leed kent verschillende vormen. In het meest extreme geval gaat het om mensen met een beperking die niet de zorg krijgen die zij nodig hebben. Soms gaat het om mensen die hun leven lang thuis zijn gehouden. Vaak zijn hun ouders van de eerste generatie Nieuwe Nederlanders. De ouders hebben de zorg van hun kinderen altijd

2 Dubbel Anders, pagina 2 van 6, april 2010 zelf gedragen. Nu ze zelf op leeftijd zijn, is de vraag wat er met hun kinderen moet gebeuren. Steeds vaker wordt ook aangenomen dat een deel van de jongeren onder de Nieuwe Nederlanders die in de grote steden problemen geven, verstandelijke beperkingen hebben die zowel door de ouders als de instanties nooit als zodanig zijn erkend en behandeld, met alle gevolgen van dien. En voor zover cliënten die zorg wel krijgen, verloopt dat niet zonder problemen doordat vraag en aanbod niet goed op elkaar zijn afgestemd. Diversiteit in de zorg (zowel qua personeel als aanpak) is van groot belang en urgent. Mensen die verandering willen brengen in deze situatie, ervaren veel weerstand. Zo veel zelfs, dat sommigen het vertrouwen verliezen in het Nederlandse beleid en zich ervan afkeren. Zo gaan belangrijk krachten verloren die kunnen helpen de situatie te veranderen. Ik kende een familie, al heel lang, was onder de druk van die familie. Ben wel bij hun thuis geweest. Maar ze hebben niet verteld dat ze een verstandelijk gehandicapt kind hadden. Jaren later kwam ik de vader weer tegen, bij een andere organisatie. Die vader wilde per se met mij praten. Hij wilde onder vier ogen met mij praten. Hij wist gewoon niet hoe hij moest beginnen met zijn verhaal. Het heeft een half uurtje geduurd voordat hij vertelde dat hij een verstandelijk gehandicapt kind had van twintig jaar en dat de moeder dag en nacht voor hem moest zorgen. Dat was voor mij een bekende familie, maar dit wist ik niet. 2.Probleem wordt niet serieus genomen door de samenleving Het probleem is niet nieuw. Er zijn veel rapporten en beleidsadviezen opgesteld. Al in 1972 werd het Overlegorgaan Medische Zorg Buitenlandse Werknemers opgericht. Bijna dertig jaar later, in 2000, heeft de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg het advies uitgebracht dat de gezondheidszorg voor allochtonen structurele aandacht vereist. Expliciet stelt de Raad diversiteitsmanagement als voorwaarde voor het welslagen van het interculturalisatieproces in de gehele instelling. We zijn alweer tien jaar verder en helaas is het interculturalisatieproces nog steeds niet in volle gang in alle gelederen van de zorg. Ook binnen het ministerie van VWS staat het interculturalisatieproces nog in de kinderschoenen. De implementatie van de vele plannen en adviezen schiet te kort. Ook economisch is dat riskant. 3.Specifieke aanpak vereist voor Nederlanders met een niet-westerse achtergrond Het gaat om een bevolkingsgroep die sinds de jaren negentienzestig naar Nederland geëmigreerd is. Het grootste deel van deze groep was ongeschoold en kende de Nederlandse taal en cultuur niet. De nieuwe Nederlanders moesten zelf hun weg vinden in een samenleving getekend door wet- en regelgeving die hun totaal vreemd was. Ook al is

3 Dubbel Anders, pagina 3 van 6, april 2010 er nu al een de tweede en derde generatie Nieuwe-Nederlanders, het thuis raken is nog in volle gang. Het is een langdurig proces zeker ook omdat er binnen de zorg in Nederland weinig begrip is geweest voor deze groep cliënten en pas gaandeweg een proces op gang komt om diversiteit ook in het aanbod van de zorg te stimuleren. De eerste generatie kwam hier naar toe als gastarbeiders. De meesten hebben geen school gehad. Ik ben van de tweede generatie.ik ben in Marokko geboren en was zes jaar toen ik naar Nederland kwam. Wij werden heel beschermd opgevoed. Je mocht naar school maar wel meteen naar huis. Het idee was we gaan ooit terug. Je werd opgevoed met die cultuur, dat geef je aan je kinderen mee. Dat zie je nog steeds ook bij de derde generatie.. Dat wordt met de opvoeding mee gegeven. Je kunt de cultuur niet wegdenken. Ook al zijn we modern en gestudeerd. Met ziekte gaat een groot deel van de derde generatie ook nog zo om als de eerste generatie. 4. Minderheid binnen eigen culturele gemeenschap Mensen met een beperking met een Marokkaanse of Turkse achtergrond vormen een heterogene groep die niet georganiseerd is. Het gaat over mensen met een fysieke beperking, mensen met een verstandelijke beperking, of met meervoudige beperkingen. Binnen de Marokkaanse en Turkse gemeenschap wordt het hebben van een beperking anders ervaren dan over het algemeen in Nederland gangbaar is. Dat heeft soms tot gevolg dat mensen met een beperking buiten het maatschappelijke leven worden gehouden. Voor een deel komt dat door gebrek aan kennis over wat beperkingen inhouden en wat de consequenties zijn voor het dagelijkse leven. Onzichtbare beperkingen zijn in dat opzicht vaak het lastigst. Wat je niet ziet, is er niet. In zekere zin maakt het niet uit of je het nu hebt over de eerste, tweede of derde generatie. Het is een gevoelig onderwerp waar in de zorg vaak geen aandacht voor is. Het is van groot belang daar verandering in te brengen. Mensen die de cultuur kennen, spelen een essentiële rol in dat proces, naar beide kanten. 5.Minderheid binnen gemeenschap van mensen met een beperking Voor bijna elke soort beperking, bestaat wel een organisatie om de belangen van deze groep mensen te dienen. Nederlanders met een beperking met een niet-westerse achtergrond zijn niet of nauwelijks vertegenwoordigd in deze organisaties. Ze voelen zich er niet thuis. De cultuur is er wit. Ze zijn daar in de minderheid. In plaats van zich verbonden te voelen met de rest, wordt vaak hun anders zijn benadrukt. Wel is er grote behoefte aan lotgenotencontact, maar dan binnen de eigen cultuur of aanverwante culturen. Er zijn lokaal initiatieven voor koffie-ochtenden voor ouders van zorgkinderen en andere vormen van lotgenotencontact.

4 Dubbel Anders, pagina 4 van 6, april 2010 Ouders moeten zich kunnen herkennen in jou. Het begint met iemand erop afsturen met dezelfde achtergrond. Daarmee haal je het ook meteen uit de taboe sfeer. Als je iemand stuurt vanuit autochtone groep dan spreek je uit een ander referentie kader. Als het contact wordt gelegd door iemand van dezelfde achtergrond dan ontstaat er eerder een vertrouwensband. Dan kan je het over de dingen hebben waar het echt om gaat. En dat is de basis om verder te gaan. 6. Er gebeurt veel, maar er gaat ook veel verloren door gebrek aan coördinatie Er zijn overal in het land initiatieven om de participatie van mensen met een beperking met een niet-westerse achtergrond aan de basis te versterken. Projecten om achter de deur te komen, om ouders van zorgkinderen met elkaar in contact te brengen, multiculturele logeerhuizen met bijzondere aandacht voor islamitische cliënten, cursussen voor mantelzorgers met een niet-westerse achtergrond,. Deze initiatieven zijn veelal afhankelijk van personen die het onderwerp van belang achten, vaak getriggerd door problemen op de werkvloer. Tegelijkertijd zijn er nog steeds organisaties waar het onderwerp nog nauwelijks op de agenda staat. Diversiteit in de zorg krijgt de meeste de ruimte daar waar zowel op de werkvloer als in het management het onderwerp van belang wordt geacht. Uitwisseling tussen de verschillende activiteiten in het land vindt nauwelijks plaats omdat men vaak niet van elkaars werk op de hoogte is en door gebrek aan tijd en middelen op korte termijn. Op langere termijn is dat inefficiënt. 7.De bruggenbouwers vaak overbelast en voortgang van het proces afhankelijk van vrijwilligers In de ontwikkeling van diversiteit in de zorg spelen mensen die beide culturen kennen een essentiële rol als schakel tussen hun achterban en de Nederlandse zorg. Deze bruggenbouwers lopen het risico overbelast te raken omdat er nog te weinig in het werk zijn en hun inzet en expertise meestal niet op waarde wordt geschat. Daarnaast wordt er regelmatig een beroep op hen gedaan om hun inbreng te leveren en niet zelden wordt verondersteld dat zij dat wel vrijwillig willen doen. Zij worden niet als deskundigen behandeld. Naast professionals, zijn er ook veel vrijwilligers die zich met hart en ziel inzetten om de positie van mensen met een beperking met een niet-westerse achtergrond te versterken. Ook deze mensen worden over het algemeen ondergewaardeerd. Een deel van deze mensen hebben zelf een beperking of zorgen voor iemand met een beperking. Zij zijn bij uitstek ervaringsdeskundigen die een centrale positie verdienen in het hele proces.

5 Dubbel Anders, pagina 5 van 6, april Breder probleem dan mensen met beperking en de zorg In de gesprekken stonden mensen met een beperking centraal maar telkens werd benadrukt dat dezelfde problemen spelen op andere terreinen van de zorg, die van de chronisch zieken, de bejaarden. Het is een breed maatschappelijk probleem. En het gaat niet alleen om mensen met een Marokkaanse of Turkse achtergrond maar ook voor anderen in de samenleving met een niet-westerse achtergrond. Alles bij elkaar gaat het om pakweg tien procent van de Nederlandse bevolking. En het gaat niet alleen om de zorg, maar om de samenleving in het algemeen. 9.Beeldvorming bijstellen en communicatie verbeteren Nieuwe Nederlanders krijgen niet de zorg die ze verdienen. Voorlichtingscampagne in de zorg (door instellingen, patientenorganisaties, ) bereiken Nieuwe Nederlanders vaak slecht. Deze specifieke groep cliënten herkent zich niet in beeld en inhoud. Foldertjes werken minder goed voor de Marokkaanse en Turkse gemeenschap. Er is vooral behoefte aan beeldmateriaal waar de cliënten zich in herkennen. De ontwikkeling daarvan is soms lastig, ook omdat de Nieuwe Nederlanders vaak schroom hebben aan dergelijke producties mee te werken oa. omdat zij slechte ervaringen hebben met de media. Het kost extra tijd en geld om mensen te vinden en hun vertrouwen te winnen mee te werken, zeker ook omdat het hebben van een beperking binnen de eigen gemeenschap een gevoelig onderwerp is. In de praktijk blijkt het vaak lastig subsidiënten te overtuigen extra geld in deze projecten te steken. Met het gevolg dat er voor halve oplossingen wordt gekozen. Op lokaal niveau worden soms interessante producten ontwikkeld die gericht zijn op de cliënten met een niet-westerse achtergrond. Het gebruik daarvan blijft vaak lokaal beperkt terwijl ze ook op landelijk niveau ingezet zouden kunnen worden en de investeringen zo ook efficiënter benut kunnen worden. Bij de verspreiding van voorlichtingsmateriaal is het zaak buiten de gebaande paden te gaan. Het is van groot belang om binnen de Marokkaanse en Turkse gemeenschap (niet alleen de mensen die te maken krijgen met mensen met een beperking) het onderwerp bespreekbaar te maken. Bijeenkomsten met zelforganisaties waar samen films worden bekeken en besproken kunnen worden dragen bij aan het ontwikkelen van een andere visie op het hebben van een beperking en de volwaardigheid van het bestaan van mensen met een beperking. Verder zou uitzending van films via Marokkaanse en Turkse zenders een interessante en doeltreffende optie kunnen zijn, omdat een groot deel deze groep cliënten afstemt op zenders uit hun land van herkomst. Verder is duidelijk dat het gebruik van nieuwe media in voorlichtingscampagne niet mag ontbreken. In het algemeen is het van belang te zorgen dat in de beeldvorming in de zorg afspiegeling is van de samenleving en iedereen zich daarin kan herkennen. Dat is tevens een manier om de diversiteit in de zorg in breder verband te ondersteunen.

6 Dubbel Anders, pagina 6 van 6, april Wat te doen Uit de gesprekken kwamen drie terreinen van actie naar voren: 1. Versterken van de basis - Mensen met een beperking met een niet-westerse achtergrond en hun naasten als de ervaringsdeskundigen bij de het beleid betrekken. Samen met de bruggenbouwers zijn zij de experts die centraal staan in het proces,. - Lokale initiatieven ondersteunen en die regionaal en landelijk met elkaar verbinden. - Ervaringen uitwisselen, voortbouwen op good practices, elkaar versterken. 2. Communiceren met alle Nederlanders - optimaliseren van het gebruik van reeds bestaand voorlichtingsmateriaal. - huidige methodes kritisch onder de loep nemen. Verzamelen van good practices. - nieuwe wegen bewandelen (uitzending programma s via andere kanalen, gebruik van nieuwe media) om Nederlanders met een beperking met een niet-westerse achtergrond te bereiken en hun participatie te bevorderen. - bij de ontwikkeling van nieuw materiaal (communicatieplannen van zorginstellingen, patientenorganisaties) toezien dat het diversity proof is.! 3. Structurele maatregelen - stimuleren van diversiteit op alle niveau s in de samenleving: op de werkvloer, in de organisatie in de besturen, zowel qua personeel als qua aanpak. Dat geldt ook voor het ministerie van VWS. Middelen ter beschikking stellen om deze veranderingen te kunnen realiseren en borgen. Ange Wieberdink, Nieuwezijds Voorburgwal 101/4,1012 RG Amsterdam

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010

Senioren ontmoeten elkaar. Verslag van 2 oktober 2010 Senioren ontmoeten elkaar Verslag van 2 oktober 2010 Meer overeenkomsten dan verschillen Dit is, in het kort, de conclusie van de lunchbijeenkomst Senioren ontmoeten elkaar 1 op 2 oktober 2010. De lunchbijeenkomst

Nadere informatie

Opvoeden in andere culturen

Opvoeden in andere culturen Opvoeden in andere culturen Bevorderen en versterken: competenties vergroten Een betere leven DVD 1 Bevolkingsgroepen aantal Allochtoon3.287.706 Autochtoon13.198.081 Europese Unie (exclusief autochtoon)877.552

Nadere informatie

Manifest. van de mantelzorger

Manifest. van de mantelzorger Manifest van de mantelzorger Manifest van de Mantelzorger Mantelzorgers zijn mensen die onbetaald en vanuit een persoonlijke band zorgen voor een hulpbehoevende oudere, chronische zieke of gehandicapte

Nadere informatie

kinderen toch blijven ondersteunen. Het maakt niet uit wat (Surinaamse vader, 3 kinderen)

kinderen toch blijven ondersteunen. Het maakt niet uit wat (Surinaamse vader, 3 kinderen) In opdracht van de Gemeente Amsterdam (Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling) Als ik mijn vader had gehad vanaf mijn jeugd, dan zou ik misschien anders zijn in het leven. (...) Wat ik allemaal wel niet

Nadere informatie

ergeten meer dan Meer dan Vergeten

ergeten meer dan Meer dan Vergeten meer dan Meer dan V een programma over dementie en oudere migranten ontwikkeld door Unie KBO en NOOM (Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten) in samenwerking met bureau Kleurrijk Advies Achtergrond

Nadere informatie

Samen werken aan het verminderen van overbelasting

Samen werken aan het verminderen van overbelasting Samen werken aan het verminderen van overbelasting Doelgroep Wij zijn begonnen met 3 bij ons bekende Marokkaanse mantelzorgers, die alledrie balanceerde op het randje van afknappen. Zij hadden dezelfde

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland

Mantelzorgbeleid ZAB Nederland Mantelzorgbeleid ZAB Nederland 1. Inleiding Mantelzorg is een thema dat momenteel veel aandacht krijgt in onze samenleving. Het gaat om zorg die noodzakelijkerwijs langdurig, onbetaald en vanuit een persoonlijke

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Lingewaal 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg!

Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg! Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg! diversiteit π kleurrijk π bewustwording mantelzorg π netwerken π zorgaanbod kleurrijk π diversiteit π ondersteuning netwerken π mantelzorg π zorgaanbod bewustwording

Nadere informatie

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar!

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar! Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011 Aanpakken Maar! INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. RONDETAFELGESPREKKEN 2.1 Algemene uitkomsten van de rondetafelgesprekken 2.2 Aanbevelingen professor Meijs

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

Vrijwilligersnotitie. Mario de Keijzer Deniz Özkanli

Vrijwilligersnotitie. Mario de Keijzer Deniz Özkanli Vrijwilligersnotitie Mario de Keijzer Deniz Özkanli Leerproduct Zorghuis Şefkat 1-12-2010 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding (achtergrond en geschiedenis) 3 2. Doelstelling van deze notitie 4 3. Het soort vrijwilligerswerk

Nadere informatie

Buna Tetu (kort overzicht)

Buna Tetu (kort overzicht) Buna Tetu (kort overzicht) Kinderen met een handicap tellen ook mee! Stichting Joni Social Education Project Voor een samenleving waarin iedereen zich thuis kan voelen Achtergrond project Ouders van gehandicapte

Nadere informatie

WERKPLAN EN ACTIVITEITENOVERZICHT

WERKPLAN EN ACTIVITEITENOVERZICHT WERKPLAN EN ACTIVITEITENOVERZICHT 2015 Stichting Gezondheid Allochtonen Nederland (SGAN), Adres: postbus 56666, 1040 AR Amsterdam, e-mail: info@sgan.nl tel: 0880036501 www.sgan.nl IBAN: NL57 INGB 0005961390

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Doetinchem 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt

Werk. Omdat een andere blik je leven verrijkt Werk vanuit bekeken Omdat een andere blik je leven verrijkt (Samen)werken met autisme Autisme heeft invloed op het hele leven, dus ook op de werkplek. Autisme brengt talenten en kwaliteiten met zich mee

Nadere informatie

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Latent Talent Programma Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Rachid Boumalek aan het woord Voorstelling project

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg

Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg Marjan Mensinga trainer en adviseur bij Pharos en med. antropoloog/spv/poh GGZ Jennifer van den Broeke senior projectleider en adviseur bij Pharos

Nadere informatie

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus

Workshop 3 e nationaal congres Opvoedingsondersteuning. Opvoedingsondersteuning. Kenniswerkplaats Tienplus Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning aan ouders met tieners in Amsterdam Pauline Naber, Hogeschool INHolland Marjan de Gruijter, Verwey-Jonker Instituut http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl/

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Wijchen 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR.

DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. DE KLEINE ONDERNEMER 50% KORTING HEEFT OOK KLEINGELD, ZEG MAAR. Die oorspronkelijke bewoners gingen weg omdat, punt 1, geen huizen met een tuin. Drie kamers, vier kinderen, dat werkt allemaal niet. We

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda AVI-activiteiten 2015 Transformatieagenda Januari 2015 Inhoudsopgave Transformatieagenda... 3 Agendapunten transformatie 2015... 5 Aandacht voor iedereen Het programma Aandacht voor iedereen heeft als

Nadere informatie

Gesprek #2. 7 10 2015 Verslag stadstafelgesprek #2: de verhalen van de stad stadmakerscongres. Foto: Daryll Atema

Gesprek #2. 7 10 2015 Verslag stadstafelgesprek #2: de verhalen van de stad stadmakerscongres. Foto: Daryll Atema Foto: Daryll Atema Gesprek #2 Net als vorig jaar zal het Stadmakerscongres van 2015 in een serie oriënterende stadstafelgesprekken voorbereid worden. Open en nieuwsgierige gesprekken in een kleine setting,

Nadere informatie

Palliatieve zorg aan allochtonen Informatie bestemd voor zorgverleners. In deze InZicht ...

Palliatieve zorg aan allochtonen Informatie bestemd voor zorgverleners. In deze InZicht ... Inleiding Waar autochtonen de weg naar de thuiszorg en palliatieve zorg weten te vinden als er meer zorg nodig is, blijven allochtonen langer op het niveau van de mantelzorg steken 1) Enerzijds heeft dit

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind.

Kortom, informatie en advies die vindbaar, begrijpelijk en herkenbaar is. Ik zal u aangeven waarom ik dit zo belangrijk vind. Tekst: opening Helpdesk Welkom dames en heren, Het doet mij goed om te zien dat er zo veel mensen op deze feestelijke opening van de Helpdesk zijn afgekomen. Dat betekent dat er veel interesse voor is.

Nadere informatie

Zwanger, Bevallen, een Kind! Cursus voor alle aanstaande ouders

Zwanger, Bevallen, een Kind! Cursus voor alle aanstaande ouders Zwanger, Bevallen, een Kind! Cursus voor alle aanstaande ouders Aya Crébas Programma - Voorstellen, ZBK gezamenlijk project - Optimale preventie begint voor de geboorte - Geboortecultuur en nieuwe Nederlanders

Nadere informatie

De oorzaken van deze lage tewerkstellingsgraad situeren zich zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde:

De oorzaken van deze lage tewerkstellingsgraad situeren zich zowel aan de aanbod- als aan de vraagzijde: 12 13 tewerkstelling Etnisch-culturele minderheden vertegenwoordigen slechts 3,69% van de Aalsterse bevolking. Toch behoort 9,3% van alle Aalsterse werklozen tot deze doelgroep. De evolutie op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Bestedingsplan 2011 compensatie Awbz-pakketmaatregel Stadsdeel Zuidoost

Bestedingsplan 2011 compensatie Awbz-pakketmaatregel Stadsdeel Zuidoost Bestedingsplan 2011 compensatie Awbz-pakketmaatregel Stadsdeel Zuidoost 1. Analyse knelpunten Om een analyse te geven van de knelpunten die zijn ontstaan als gevolg van de AWBZ-pakketmaatregel, volgen

Nadere informatie

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg

Minters Mantelzorg. Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals. Voor mantelzorgers. Voor professionals. Over mantelzorg Voor mantelzorgers Voor professionals Over mantelzorg Minters Mantelzorg Kenniscentrum voor mantelzorgers én professionals Zorgt u meer dan acht uur per week en/of langer dan drie maanden voor uw partner,

Nadere informatie

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n)

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n) Raadsinformatiebrief (openbaar) gemeente Maassluis Aan de leden van de gemeenteraad in Maassluis Postbus 55 3140 AB Maassluis T 010-593 1931 E gemeente@maassluis.nl I www.maassluis.nl ons kenmerk 2010-4748

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

De Multi waaier 12 tips voor het opbouwen van een cultureel divers netwerk

De Multi waaier 12 tips voor het opbouwen van een cultureel divers netwerk De Multi waaier 12 tips voor het opbouwen van een cultureel divers netwerk Culturele diversiteit en amateurkunst Deze waaier biedt u twaalf tips om u op weg te helpen een cultureel divers netwerk op te

Nadere informatie

Cultureel management van hogescholen

Cultureel management van hogescholen Cultureel management van hogescholen Workshop Fontys Docentevent Yolanda te Poel Lector Diversiteit in de jeugdzorg Fontys Hogeschool Pedagagogiek Eindhoven 10 januari 2013 Dialoog: Wat is goed cultureel

Nadere informatie

Trainershandboek Man actief. Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie

Trainershandboek Man actief. Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie Trainershandboek Man actief Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie Trainershandboek Man Actief Activering van allochtone mannen in een kwetsbare positie Perihan Utlu en Wil Verschoor

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg!

Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg! Op weg naar een diverse en toegankelijke zorg! kleurrijk mantelzorg netwerken diversiteit π ondersteuning bewustwording zorgaanbod mantelzorg netwerken diversiteit kleurrijk π bewustwording zorgaanbod

Nadere informatie

50 PK. Allochtone senioren in de kunsten

50 PK. Allochtone senioren in de kunsten 50 PK Allochtone senioren in de kunsten De verschrikkelijke conflicten waarin mensen ten onrechte worden samengevoegd onder noemers als Amerika, het Westen en de Islam en waarin collectieve identiteiten

Nadere informatie

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015

Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Who Cares! Zelfredzaamheid, eigen kracht en de rol van kerken: Kansen & grenzen Verslag bijeenkomst maandag 16 november 2015 Op deze bijeenkomst gingen we in gesprek over de kansen en de grenzen ten aanzien

Nadere informatie

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm

zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm zorgen voor elkaar over mantelzorgers met een migranten achtergrond stamm Mantelzorg is... Mooi De hulpvrager is je dankbaar, mantelzorg geeft veel voldoening Divers De taken lopen uiteen: huishoudelijke

Nadere informatie

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Platform Maatschappelijke Ondersteuning Jaarverslag 2012 Jaar van 'oprichting' Wij behartigen uw belangen zodat ook u mee kunt doen! Platform Maatschappelijke Ondersteuning Opgericht: 20 juni 2012 Adres:

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 2018

Beleidsplan 2014 2018 BELEIDSPLAN 2014-2018 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... - 2 - INLEIDING... - 3 - DOELSTELLING... - 3 - DOELGROEP EN WERKGEBIED... - 3 - DE ACCOMODATIE... - 3 - BESTUURSORGANISATIE... - 4 - BELEID... - 4 -

Nadere informatie

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier

DOC UMENT] gemeentelijk participatiedossier stimuleringsprogramma BORGINGS lokaal centraal 2006-2008 gemeentelijk participatiedossier Nijmegen 1 Conclusies De Zorgbelangorganisaties Bron Kenniscentrum Sociaal Beleid Demografische gegevens (prognose)

Nadere informatie

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland

Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Factsheet Maatschappelijke positie van Voormalig Antilliaanse / Arubaanse Migranten in Nederland Onderwijs Het aandeel in de bevolking van 15 tot 64 jaar dat het onderwijs reeds heeft verlaten en hun onderwijscarrière

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld?

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? ARTIKEL - 30 OKTOBER 2015 Het Platform Eer en Vrijheid organiseerde op 8 oktober een landelijke bijeenkomst over eergerelateerd geweld. Hilde Bakker (Kennisplatform

Nadere informatie

Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort

Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort Zorg Verandert Wie zijn wij? We richten ons op Wat gaan we doen? Informeren over veranderingen voor zover mogelijk Veranderingen wegen Wat doen we niet?

Nadere informatie

Op weg naar een bestuursmodel met een ledenraad. Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde. Een bank die anders is. Gezocht: leden met een mening

Op weg naar een bestuursmodel met een ledenraad. Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde. Een bank die anders is. Gezocht: leden met een mening Rabobank Ridderkerk Midden-IJsselmonde Een bank die anders is Gezocht: leden met een mening Op weg naar een bestuursmodel met een ledenraad Rabobank. Een bank met ideeën. Een bank die anders is Rabobank

Nadere informatie

Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen

Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen Mantelzorgers maken weinig gebruik van verlofregelingen Martijn Souren Ongeveer 7 procent van de werknemers met een verleent zelf mantelzorg. Ze maken daar slechts in beperkte mate gebruik van aanvullende

Nadere informatie

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen.

N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. ADHD Wachtkamerspecial Onderbehandeling van ADHD bij allochtonen: kinderen en volwassenen N. Buitelaar, psychiater en V. Yildirim, psycholoog. Beiden werkzaam bij Altrecht Centrum ADHD Volwassenen. Inleiding

Nadere informatie

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN gemeente Den Haag September 2015 Conceptversie 2.0 1 Inleiding In november jl. is door de Haagse gemeenteraad Motie 86 Geïsoleerde Vrouwen aangenomen. Om uitvoering te geven

Nadere informatie

Jaarverslag 2011. Mantelzorg Adviesraad Zwolle

Jaarverslag 2011. Mantelzorg Adviesraad Zwolle Jaarverslag 2011 Mantelzorg Adviesraad Zwolle Inhoud 1. Voorwoord 2 2. De Mantelzorg Adviesraad 2 3. PR en communicatie 3 4. Activiteiten 3 5. Advisering 3 6. Deskundigheidsbevordering 3 7. Vertegenwoordiging

Nadere informatie

EVEN VRIJAF VOOR DE MANTELZORGER

EVEN VRIJAF VOOR DE MANTELZORGER Communicatieplan: EVEN VRIJAF VOOR DE MANTELZORGER Week van de Respijtzorg Noord-Holland 19 25 januari 2009 Inhoudsopgave 1. UITGANGSSITUATIE 3 Week van de Respijtzorg Noord-Holland Doelgroep en doelstelling

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Meedoen mogelijk maken! MEE Samen (regio s Veluwe Overijssel Twente) 36 gemeenten 300

Nadere informatie

Opvoedthema s in migrantengezinnen met tieners

Opvoedthema s in migrantengezinnen met tieners Opvoedthema s in migrantengezinnen met tieners Trees Pels en Marjolijn Distelbrink 2014 Inleiding Welke zijn de meest gestelde opvoedvragen door ouders van tieners uit migrantengezinnen? Deze vraag wordt

Nadere informatie

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009 Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

Evaluatie Stimuleringsprogramma Lokaal Centraal juli oktober 2006

Evaluatie Stimuleringsprogramma Lokaal Centraal juli oktober 2006 Evaluatie Stimuleringsprogramma Lokaal Centraal juli oktober 2006 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Geplande activiteiten en gebruikte middelen... 4 Het bereik van Lokaal Centraal in 2006... 4 Samenwerking...

Nadere informatie

Hoe maakt u optimaal gebruik van vrijwilligers?

Hoe maakt u optimaal gebruik van vrijwilligers? Christine Linzel 28-03-2013 Hoe maakt u optimaal gebruik van vrijwilligers? 1 Wat gaan we doen? Onderwerp: Integraal vrijwilligersbeleid bij gemeenten: waarom en hoe. Resultaten: Jullie hebben achtergrondinformatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Samen Bouwen aan Participatie

Samen Bouwen aan Participatie Samen Bouwen aan Participatie Voucherproject 2016-2018 1 Samen bouwen aan participatie Meedoen. Gelijkwaardig kunnen (blijven) deelnemen aan de samenleving. Dat is een grote wens van een belangrijk deel

Nadere informatie

Verslag studiedag Dikke vrienden - Jeugddiensten en OCMW s vinden elkaar

Verslag studiedag Dikke vrienden - Jeugddiensten en OCMW s vinden elkaar Verslag studiedag Dikke vrienden - Jeugddiensten en OCMW s vinden elkaar * Locatie: Donderdag 11 december 2014: 09u30 12u30. Sporthal Heist op den Berg Praktijktafel 1 O.l.v. Dirk Van Noten (voorzitter

Nadere informatie

Rond kanker bestaan verschillende normen

Rond kanker bestaan verschillende normen Rond kanker bestaan verschillende normen Er bestaat nog veel weerstand om het over kanker te hebben. Voor wie door kanker wordt getroffen, bestaan er medische protocollen. Wat de beste behandeling is en

Nadere informatie

Het sociale wonder van Eindhoven

Het sociale wonder van Eindhoven Werkplan 2014 Wijkgericht werken, participatie en meedoen Het sociale wonder van Eindhoven september 2013 OVAA, stichting ter bevordering van diversiteit in Eindhoven Klokgebouw 196, 5617 AB Eindhoven

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Samen staan we sterk!

Samen staan we sterk! Samen staan we sterk! KansPlus is het Landelijke Belangennetwerk voor mensen met een verstandelijke beperking en hun sociale netwerk. Zij heeft 8000 leden, 1000 vrijwilligers en 70 ledengroepen. Zij zet

Nadere informatie

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam Kies Kleur in Groen Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam 1 Als onderdeel van het project Kies Kleur in Groen organiseerde FORUM in samenwerking met PBR en

Nadere informatie

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht.

Hierbij delen wij u mee dat op donderdag 13 februari het Bondgenootschap Laaggeletterdheid regio Nijmegen is opgericht. Maatschappelijke Ingekomen stuk D1 (PA 12 maart 2014) Ontwikkeling Beleidsontwikkeling Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail

Nadere informatie

Interculturele managementcompetenties

Interculturele managementcompetenties Handreiking Interculturele managementcompetenties Handreiking voor (opleidings)managers in het hsao HO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao Deelproject van het ZonMw programma

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

In deze notitie is een korte beschrijving gegeven van de campagne Ik Fiets. Aan het eind van dit document staat het campagnemateriaal.

In deze notitie is een korte beschrijving gegeven van de campagne Ik Fiets. Aan het eind van dit document staat het campagnemateriaal. Campagnevoorbeeld: Ik fiets Utrecht, 4 februari 2010 1 Inleiding In deze notitie is een korte beschrijving gegeven van de campagne Ik Fiets. Aan het eind van dit document staat het campagnemateriaal. 1.1

Nadere informatie

Dementelcoach en migranten

Dementelcoach en migranten Dementelcoach en migranten Dementelcoach en migranten geeft de ervaringen van coaches en mantelzorgers en resultaten van wetenschappelijk onderzoek weer rond het project Dementelcoach en migranten. Hierin

Nadere informatie

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013

Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Verslag van de bijeenkomst Mannen Emancipatie in het Turks Museum d.d. 30 november 2013 Aanwezig ca. 100 personen. Sprekers: Vz. Turks Museum Rustem Akarsu, Vz. Platform Allochtone Ouderen de heer R. Ramnath,

Nadere informatie

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem 2012 Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem Arnhems Platform Chronisch zieken en Gehandicapten September 2011 Aanleiding

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2006 - I

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl 2006 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE MULTICULTURELE SAMENLEVING 1p 1 Het aantal asielaanvragen is sinds 2000 gedaald. Waardoor is het aantal asielzoekers in Nederland

Nadere informatie

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015

Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Startnotitie nota mantelzorg en vrijwilligerswerk Hellevoetsluis 2015 Datum: maart 2015 Afdeling: Samenlevingszaken In- en aanleiding Voor u ligt de startnotitie voor de aankomende beleidsnota van de gemeente

Nadere informatie

Presentatie Haalbaarheidsonderzoek Produit de Maroc

Presentatie Haalbaarheidsonderzoek Produit de Maroc Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Presentatie Haalbaarheidsonderzoek Produit de Maroc Amal Farahi Regionaal Zorgberaad Midden- Holland Mei 2009 Europees

Nadere informatie

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2011

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2011 Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2011 Onderzoek onder alle Wmo doelgroepen, waaronder klanten Wmo-loket, gebruikers hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen

Nadere informatie

Ruim baan voor informele zorg

Ruim baan voor informele zorg Ruim baan voor informele zorg Henk Nies Vilans, Kenniscentrum Langdurende Zorg, Utrecht - Zonnehuis Leerstoel Organisatie en beleid van zorg Vrije Universiteit Amsterdam 17 e Regionale Zorgconferentie

Nadere informatie

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod.

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Een inloopteam werkt doelgroepgericht. De gezinnen waar

Nadere informatie

PG-monitor 2011. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten. support

PG-monitor 2011. Factsheet. Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten. support PG-monitor 2011 Factsheet Organisaties van patiënten, gehandicapten en ggz-cliënten support pg-monitor 2011 Inhoudsopgave Voorwoord Voorwoord 1 1 Organisatie 2 2 Opbouw achterban 3 Organisaties van patiënten,

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip De veranderende politieke en maatschappelijke verhoudingen resulteren in minder overheid en meer burger. Door de terugtredende overheid ontstaat er meer ruimte

Nadere informatie

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Welzijn Ouderen Thuisadministratie Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Zorgt u voor een naaste

Nadere informatie

Kenmerk Uw kenmerk Bijlage(n)

Kenmerk Uw kenmerk Bijlage(n) > Retouradres De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Bijlage(n) 1 Betreft Kamervragen

Nadere informatie

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland

Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Allochtone Nederlandse ouderen: de onverwachte oude dag in Nederland Cor Hoffer cultureel antropoloog / socioloog c.hoffer@parnassiabavogroep.nl 1 Onderwerpen: gezondheidszorg en cultuur demografische

Nadere informatie

Advies WMO raad Haarlem op nota. Welzijnswerk klaar voor toekomst.

Advies WMO raad Haarlem op nota. Welzijnswerk klaar voor toekomst. WMO raad Haarlem op nota Welzijnswerk klaar voor toekomst. Inleiding De Wmo-raad Haarlem heeft met belangstelling kennis genomen van de nota Welzijnswerk klaar voor de toekomst. De Wmo-raad adviseert positief

Nadere informatie

is er voor u! plannen voor 2015 1

is er voor u! plannen voor 2015 1 is er voor u! plannen voor 2015 1 Welkom bij de Eik! In 2014 was het alweer 10 jaar geleden dat de Eik haar deuren opende. In de prachtige omgeving van landgoed Eikenburg met een prettige, warm aandoende

Nadere informatie

KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET... 100.000 INWONERS

KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET... 100.000 INWONERS KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET... 100.000 KWETSBARE BURGERS NORMAAL BEGAAFD OF VERSTANDELIJK BEPERKT? HOEVEEL BURGERS MET EEN BEPERKING IN EEN GEMEENTE MET 100.000? HOEVEEL ZORGZWAARTEPAKKETTEN

Nadere informatie

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht.

Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Vierde nationaal congres opvoedingsondersteuning Workshop: Coach je kind zet allochtone ouders in hun kracht. Ede,1 juni 2012 1 Opbouw workshop Coach je kind Kort voorstellen, warming up Presentatie van

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam

ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam Sinds decennia is de stad Amsterdam één van de onbetwiste koplopers als het gaat om acceptatie en tolerantie van lesbiennes, homo s en biseksuelen en transgenders. Deze

Nadere informatie

Strategie Ronald McDonald Kinderfonds 2015 2019

Strategie Ronald McDonald Kinderfonds 2015 2019 Strategie Ronald McDonald Kinderfonds 2015 2019 TOGETHERNESS Focus, optimaliseren en excelleren Een ziek kind kan niet zonder zijn ouders Een onwerkelijke wereld, vol slangetjes, veelbetekenende piepjes

Nadere informatie

Factsheet Demografische ontwikkelingen

Factsheet Demografische ontwikkelingen Factsheet Demografische ontwikkelingen 1. Inleiding In deze factsheet van ACB Kenniscentrum aandacht voor de demografische ontwikkelingen in Nederland en in het bijzonder in de provincie Noord-Holland.

Nadere informatie