ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland"

Transcriptie

1 ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland

2 ICT enterprise architecturen en organisatie/ict alignment in Nederland Kenniskring architectuur Lectoraat ICT governance, Fontys Hogeschool ICT, 02 februari 2011 Deze uitgave is het vijfde boekje in een reeks van publicaties van het Fontys lectoraat ICT governance. Het copyright van deze reeks berust bij het lectoraat ICT governance van Fontys Hogeschool ICT. Elke publicatie is het product van het werk van een kenniskring van het lectoraat. Voor deze kenniskring wordt onderzoek gedaan door de leden van het lectoraat en door studenten van de Fontys Hogeschool ICT. De publicaties worden eenmalig in boekvorm uitgegeven. Als de boekjes op zijn, is de publicatie tegen betaling te bestellen als paperback op en kan men de publicaties downloaden vanaf deze site en vanaf de site 2 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

3 De acht publicaties handelen over de volgende onderwerpen: 1. De menukaart van ICT: de catalogus Managen van de verwachtingswaarde en zorgen voor standaards Product van de kenniskring producten en diensten, december ICT service ketens Componeren en optimaliseren van ICT service ketens Product van de kenniskring methoden, verschijningsdatum prognose Het groene rekencentrum van morgen Product van de kenniskring duurzaamheid bij rekencentra, juni Omgaan met het ICT risico Product van de kenniskring IT risico, december ICT portfoliomanagement, de status in Nederland in 2010 Product van de kenniskring portfolio management, juni ICT enterprise architectuur en organisatie/ict alignment in Nederland Product van de kenniskring architectuur, februari Virtualisatie en cloud computing Product van de kenniskring cloud computing, verschijningsdatum juni Compliance en de ICT voorzieningen Product van de kenniskring compliance, verschijningsdatum maart 2012 De kenniskring architectuur bestaat uit: Theo Thiadens Lucienne Wijgergangs Adri Cornelissen Rien Hamers Eric Bigot Toon Abcouwer Ronald Ham lector ICT governance Fontys Fontys Fontys Fontys Simac Universiteit van Amsterdam Surffoundation Het empirisch deel van het onderzoek werd uitgevoerd door studenten van Fontys hogeschool ICT, te weten: Bram van Boldrik, Alex Broere, Robin Duijs, Paul P. Ekstein, Jordi Frijters, Joep Janssen, Jeroen J. Kemper, Bart Kleeven, Dung Mac, Rob T.A.N. Ojevaar, Wesley van Oorschot, Rutger Pels, Djimmy Radstok, Gert Jan van Schijndel,Mark van Veggel,Bart Volman, Guido G.H.W de Vries, Andy Wijman, Yifa Xu. ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 3

4 Samenvatting Dit boekje doet verslag van een onderzoek naar enterprise architecturen en alignment bij zes onderwijsorganisaties en zeven niet onderwijsorganisaties. Eerst worden de theorieën op dit terrein uitgelegd, waarbij de begrippen alignment en architectuur werden gedefinieerd. De in dit onderzoek gehanteerde definities zijn: Organisatie/ICT alignment is de mate waarin ICT diensten, i.e. ICT services, -infrastructuur en -organisatie, en de eisen en wensen van de organisatie elkaar aanvullen en versterken. Architectuur is een kader voor het voorzien in informatie en de daarbij nodige ICT, waarin de aanwezige informatie- en ICT producten en de daarbij horende diensten passen en welke aangeeft conform welke lijnen tot uitbreiding of aanpassingen van de informatievoorziening en de daarbij nodige ICT wordt gekomen. Vanuit deze definities zijn enige modellen voor alignment en architectuur op een rij gezet. Hierbij kwam naar voren, dat het Amsterdams Informatiemanagement (of te wel het negenvlak) de meeste gelegenheid bood om de impact van buiten op de informatievoorziening en de ICT, haar producten en diensten en haar organisatie in onderling verband aan te geven. Kijkend naar de eisen van De Haes en Van Grembergen (2008) voor het sturen van ICT, die stellen, dat voor het sturen van ICT een organisatie moet beschikken over: - een IT stuurgroep, - portfolio management, - IT budget bewaking en rapportage, - IT leiderschap, - rapportage van de CIO aan de CEO of COO, - IT project stuurgroepen en - project governance/management methoden en de toevoeging van Thiadens (2008), dat een inrichting van de informatievoorzieningsen ICT organisatie conform de processen, welke door de methode BiSL, ASL en ITIL zijn aangegeven, echt sturing mogelijk maakt, zou uit de theorie van het negenvlak de plaat van figuur 0 qua invulling van de organisatie en van de coördinatie op het terrein van de informatievoorziening en ICT naar voren kunnen komen. Kijkt men dan naar de onderzoeksvragen, dan moet men concluderen, dat bij het onderzoek blijkt, dat bij de onderzochte organisaties: 4 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

5 Figuur 0: Inrichting en coördinatie van de IV en de ICT a. Wat betreft de invulling van de vier uithoeken van het negenvlak duidelijk wordt, dat - er niet immer een IT governance board voor sturing van de ICT aanwezig is; - niet-onderwijsorganisaties vaak gestructureerder nadenken over de strategie op ICT gebied; - evaluaties van operationele processen alleen wat betreft ICT standaard procedure is. b. Wat betreft de invulling van de IV en ICT vlakken in het negenvlak veelal de tactische niveaus wat betreft de informatievoorziening en de strategische niveaus wat betreft ICT niet of minder zijn ingevuld. c. Vele organisaties bezig zijn hun informatiemanagementtaken vorm te geven. Hierbij is de taak informatiemanagement op organisatieniveau eerst een taak van de ICT afdeling, waarna deze op termijn verzelfstandigd wordt en buiten ICT geplaatst wordt. d. Wat betreft de invulling van functioneel beheer onderwijsuitvoerende- en nietonderwijsvoerende organisaties verschillen. Bij de laatste organisaties lijkt het functioneel beheer in meer facetten te zijn ingevuld en voorts helderder te worden aangestuurd. Soms beschikt men echt over een ingerichte demand organisatie op twee niveaus. e. Omgaan met verandering veelal, maar niet altijd, de cyclus doorloopt van experimenteren, naar upscalen naar normaal bedrijf. In een aantal organisaties wordt de verandering uitvoerig getest en daarna of stap voor stap of in eenmaal organisatiebreed ingevoerd. ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 5

6 Inhoudsopgave Samenvatting 1. Inleiding 9 2. De theorie Alignment Definities van alignment Meer dimensies aan het begrip en keuze definitie Enige alignmentmodellen Het negenvlak (AIM) en haar rollen IV/ICT architecturen op organisatieniveau Architecturen in het algemeen De redenen voor architectuur Het begrip architectuur in een organisatie Methoden om architecturen te ontwikkelen en te onderhouden De keuze voor een model: het negenvlak De invulling van het negenvlak Inleiding De kritische vlakken van het negenvlak en de kern De opzet van de overige vlakken ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

7 3. De praktijk De onderzoeksvragen en de wijze van onderzoek De vier hoekvlakken ingevuld De zes informatiemanagement en ICT vlakken De impact van veranderingen Conclusies Illustraties, nevenproducten van het onderzoek Voorbeelden van modellen Organisatie voorbeelden. 58 Bijlages: Bijlage 1: De organisaties, die meededen aan dit onderzoek. 63 Bijlage 2: Interviewvragen. 64 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 7

8 8 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

9 1. Inleiding IT governance (De Haes en Van Grembergen (2004)) wordt geïmplementeerd door een mix van uiteenlopende structuren, processen en relationele mechanismen. Hierbij moet men rekening houden met soms conflicterende interne en externe factoren. Het vaststellen van de juiste combinatie van mechanismen is een complexe aangelegenheid, waarbij aangetekend moet worden dat een goed werkende oplossing voor de ene organisatie niet per definitie werkt bij een willekeurige andere organisatie. In een vervolgonderzoek werd vastgesteld (De Haes en Van Grembergen (2004)) dat er een minimale inrichting van zeven IT-governance mechanismen benodigd is, deze zijn hoogst effectief en relatief gemakkelijk te implementeren. Dit zijn: een IT stuurgroep, portfolio management, IT budget bewaking en rapportage, IT leiderschap, rapportage van de CIO aan de CEO of COO, IT project stuurgroep en project governance/management methoden. Dhillon c.s. (2010) stellen dat IT governance erop gericht is meer waarde uit de inzet van IT te halen, waarbij rekening moet worden gehouden met het te nemen risico en aandacht moet worden gegeven aan de noodzaak zo IT in te zetten, dat men kan voldoen aan vigerende wetgeving. Om de IT te sturen adviseren zij hierbij uit te gaan van een architectuur en bij de besluitvorming een transparant overzicht te hebben van de IT portfolio. Dit onderzoek startte met het doel eens te kijken, welke afspraken organisaties maken over de architectuur van hun ICT voorzieningen. Hiervoor werd de literatuur op dit terrein op een rij gezet en naar de beschikbare modellen gekeken (NGI, 2009). In het vervolg zullen deze modellen worden weergegeven. Bij de keuze voor een model naar de status van architectuur in ons land werd vervolgens gekozen voor een architectuurmodel, waarbij organisatie/it alignment voorop staat. Erkend werd voorts dat deze alignment (Luftman c.s., 2007) dynamisch is en dat permanent aandacht nodig is voor juiste afstemming van de ICT op de behoeften van de organisatie. Deze afstemming speelt op beleidsniveau, waar richting wordt gegeven aan de activiteiten van de organisatie; op het niveau waar tot de inrichting van de informatievoorziening en ICT wordt besloten en op het laagste niveau, dat van de dagelijkse ondersteuning van de organisatie door informatie en ICT. Het gekozen model gaat op de architectuur, zijnde afspraken en werkwijzen, op elk niveau in en laat zien wat de impact is van de niveaus op elkaar. ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 9

10 Dit boekje geeft het onderzoek naar de status van architectuur weer. Eerst wordt de theorie op een rij gezet en het gekozen onderzoeksmodel uitgelegd. In de theorie wordt de alignment literatuur op een rij gezet en de plaats van het negenvlaksmodel daarin aangegeven. Vervolgens worden de overige onderzochte architectuurmodellen toegelicht. De theorie eindigt met het in detail weergeven van het onderzoeksmodel en de vragen, die het onderzoek moet beantwoorden. Na de theorie worden vervolgens de onderzoeksresultaten gepresenteerd. Deze betreffen achtereenvolgens de invulling van de vier uithoeken van het negenvlak in zes onderwijsuitvoerendeen zeven niet-onderwijsuitvoerende organisaties; de invulling van de zes informatiemanagement en ICT vlakken en de impact van verandering. 10 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

11 2. De theorie 2.1. Alignment Definities van alignment In de literatuur bestaat er geen eenduidige en eensgezinde definitie van het begrip business/ict-alignment. Tabel 1 geeft een overzicht van enkele definities van business/ict-alignment (Dijkstra, 2010). Auteur Baets (1992) Henderson en Venkatraman (1993) Broadbent en Weill (1993) Reich en Benbasat (2000) Luftman (2000) Chan, Huff, Barclay & Copeland (1997) Definitie The mapping between IS strategy and business strategy so that IT is deployed for supporting competitive advantage. The allocation of IT budgets such that business functions are supported in an optimal way. The degree of congruence of an organization s IT strategy and IT infrastructure with the organization s strategic business objectives and infrastructure. The degree to which the IT mission, objectives and plans support and are supported by the business mission, objectives and plans. Business-IT alignment refers to applying Information Technology (IT) in an appropriate and timely way, in harmony with business strategies, goals and needs. The situation that occurs when IS functions are amalgamated with the most fundamental strategies and core competencies of the organization. ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 11

12 Auteur Maes (2000) Moody (2003) Silvius (2009) Santana Tapia (2008) Definitie A continuous process, involving management and design sub processes, of consciously and coherently interrelating all components of the business/it relationship to contribute to the organization s performance over the time. Managing the resources such as people, technology, and outside resources to provide a set of IT services and capabilities that are in line with the needs and priorities of the businesses. The degree to which the IT applications, infrastructure and organization enable and support the business strategy and processes, as well as the process to realize this. The process to make IT services support the requirements of the business, whether such services are individually or collaboratively offered. Tabel 1: Definities van business/ict-alignment In de volgende paragraaf zal, mede aan de hand van bovenstaande definities, business/ict-alignment verder geduid en uitgewerkt worden. Aan de hand hiervan zal een definitie voor business/ict-alignment vastgesteld worden die in dit onderzoek wordt gebruikt Meer dimensies aan het begrip en definitie. Zoals uit de definities in tabel 1 blijkt, bestaan er uiteenlopende inzichten, invalshoeken en dimensies over business/ict-alignment (BIA). Santana Tapia (2009) geeft een overzicht hiervan. Hij onderscheidt zeven perspectieven op dit begrip. Deze zeven zijn: 12 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

13 1. BIA is een strategisch issue. Deze visie wordt ook wel strategic alignment genoemd. Het begrip strategic alignment werd in 1993 geïntroduceerd door Henderson en Venkatraman. Bij strategic alignment wordt afstemming tussen de ICT strategie en de business strategie nagestreefd, en gaat het erom de planning en organisatie van ICT daar zo optimaal mogelijk bij aan te laten sluiten. 2. BIA is meetbaar. Hierbij is de stelling dat business/ict-alignment een te behalen, optimale statische toestand is. 3. BIA vereist continue aandacht. De omgeving van organisaties wordt immer dynamischer. Organisaties zijn continue bezig zich aan te passen aan de verandering van marktomstandigheden, technologie, klantwensen, etc. BIA kan hiervan niet los worden gezien en moet daarom ook beschouwd worden als een continu veranderproces. 4. De mate van BIA is gerelateerd aan het presteren van de organisatie als geheel. De effecten van alignment op de prestaties van een organisatie en ICT zijn het afgelopen decennium door diverse onderzoeken empirisch aangetoond (Chan & Reich, 2007). De resultaten wijzen uit dat organisaties die op succesvolle wijze afstemming tussen business- en ICT strategie bewerkstelligen, beter presteren dan organisaties die deze afstemming niet op orde hebben. BIA kan op deze wijze ook gebruikt worden als prestatieindicator voor een organisatie. Nash (2009) stelde zelfs vast dat het volwassenheidsniveau van BIA in een organisatie als indicatie voor te verwachten bedrijfsresultaten gebruikt kan worden. 5. Weten van het niveau van BIA leidt tot veranderingen. Om te kunnen bepalen wat het niveau is van business/ict-alignment in organisaties zijn er door verschillende onderzoekers volwassenheidsmodellen ontwikkeld (o.a. Luftman, 2000; Santana Tapia, 2009). De uitkomsten van deze modellen kunnen gebruikt worden om te bepalen welke business/ict-alignment gerelateerde aspecten en/of processen verbeterd moeten worden om tot een hoger volwassenheidsniveau te komen. 6. BIA als sociale dimensie. Chan (2002) stelde vast dat informele netwerken en structuren binnen een organisatie van groot belang zijn voor optimale business/ ICT-alignment. Deze informele netwerken en relaties zijn zelfs bestendiger dan de formele structuren. 7. BIA heeft ook operationele kanten. Zoals blijkt uit enkele definities van o.a. Maes et al. (2000), van Moody (2003), van Silvius (2009) en van Santana Tapia (2008), is business/ict-alignment niet alleen van belang op strategisch, maar ook op operationeel niveau. Operationele business/ict-alignment bestaat uit de afstemming tussen de operationele activiteiten van ICT en de bedrijfsprocessen. Dit perspectief richt zich met name op de aspecten communicatie, structuur en in het bijzonder de coördinatieprocessen (Santana Tapia, 2009). ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 13

14 a r c h i t e c t u u r 36 IT SERVICE MAGAZINE 6 oktober 2010 Figuur 1: De business/ict relatie volgens Henderson & Venkatraman Kijkende Figuur 3. De business-ict-relatie naar de definities volgens Henderson en en invalshoeken Venkatraman. wordt business/ict-alignment als volgt gedefinieerd: met vlakken op strategisch niveau zijn besproken, bekijken we de afstemming tussen de werkwijze van de businessprofessionals in de biedt. Eerst wordt dus vastgesteld wat de invulling is van de vier vlakken en nisaties innoveren en welke impact dit had op hun informatievoorzienings- en ICT-architectuur. De ge- Deze wat hun definitie relaties zijn. combineert Daarna gaan een interviewde aantal elementen organisaties werd van ge-dvraagd een nieuwe ICT-voorziening bij medewerkers op het terrein van de eerder diepte-interviews. beschreven Deze dimensies nam af we in op hoe deze organisaties en de definities uit tabel 1, of sluit deze bewust uit. Namelijk: diensten. Deze nieuwe producten en diensten worden vervolgens op grote schaal ingevoerd, zo nodig door aanpassing van de architec- De organisatie mate waarin en de ondersteuning ICT diensten, i.e. ICT tuur. services, Dit leidt tot -infrastructuur een nieuwe architectuur. Nagegaan is hoe orga- en -organisatie, en de eisen en die de beschikbare ICT ze daarbij wensen van de organisatie elkaar aanvullen en versterken. te noemen en aan te geven wat daarvan de consequenties waren voor de beschouwde delen van het negenvlak. 3. Opzet van het onderzoek De invulling die men heeft gegeven aan de vier uithoeken van het AIMmodel en de veranderingen die daarin optreden wanneer er nieuwe eisen opkomen, werden onderzocht met informatievoorziening of op het terrein van ICT bij dertien grote organisaties. veranderingen doorvoeren in de organisatie en diens ICT. Abcouwer en Parson (2010) hebben deze ont- - wikkeling Business/ICT-alignment beschreven een model wordt gezien als een meetbare toestand, die echter niet dat de dynamiek van organisatieverandering statisch is. duidt. Het In de wordt praktijk dus niet beschouwd als een te behalen eindstadium, maar kan G e B r u I K t e a F K O r t I n G e n zijn organisaties permanent in verandering. door een Zij doen continue experimenten. verbeterproces im op = een informatiemanagement hoger (meetbaar) niveau worden gebracht. hiam = han information and architecture management Zijn deze experimenten succesvol, isb = intern servicebedrijf - dan De gaan definitie zij ervaringen richt die zich ze zowel op iv operationeel = informatievoorziening alignment als tactisch en strategisch daarmee hebben opgedaan verspreiden. Experimenten leiden zo ucb = universitaire commissie bedrijfsvoering oo-icto = onderwijsontwikkeling en ict & onderwijs alignment. - tot In nieuwe de definitie of andere producten wordt of onderkend dat alignment van twee kanten moet komen: ICT moet afgestemd zijn op de business, maar andersom dient de business zich steeds weer af te vragen hoe ICT gebruikt kan worden om nieuwe kansen en mogelijkheden te benutten (Luftman,2000). 14 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

15 Enige alignment modellen. Beschrijvende modellen over business/ict-alignment helpen het begrip te visualiseren en verder te verduidelijken. Een van de meest gerefereerde modellen is het Strategic Alignment Model van Henderson en Venkatraman (1993) (zie figuur 1). Dit Strategic Alignment Model geeft de afstemming tussen de wensen van de organisatie en de daarvoor nodige ICT aan. Henderson c.s. onderscheiden twee dimensies. De eerste dimensie maakt onderscheid tussen een externe focus, die gericht is op de omgeving rond de organisatie, en de interne focus, die gericht is op de 11 (administratieve) structuren. De tweede dimensie maakt onderscheidt tussen de business en ICT. Dit model levert zo vier domeinen op die in harmonie moeten zijn voor optimale alignment: 1. het (externe) Business Strategie-domein; 2. het (externe) ICT Strategie-domein; 3. het (interne) Organisatie Infrastructuur and Processen-domein; 4. het (interne) IS Infrastructuur and Processen-domein. Elk van de vier domeinen is samengesteld uit de onderdelen scope, competenties, governance op het externe niveau en infrastructuur, processen en vaardigheden op het interne niveau. Door veel auteurs is dit SAM model als uitgangspunt genomen bij verder onderzoek. Aan de Universiteit van Amsterdam is het Amsterdams informatiemanagement model (AIM, ook wel negenvlak genoemd) ontwikkeld (Abcouwer et al. 2006; Abcouwer et al. 1997; Maes 2007; Maes 2003), waarin wordt aangegeven dat de verbindingen tussen de vier vlakken in het SAM model worden weergegeven door inrichtingsacti-viteiten op het terrein van organisatie, informatievoorziening en ICT enerzijds en dat anderzijds de link tussen de organisatie en haar ICT vaak loopt via een informatievoorzieningsfunctie waarin de voor de organisatie relevante betekenis aan de informatie wordt toegekend. Het negenvlak maakt duidelijk dat: (a) inrichtingsaspecten de verbindende schakel vormen tussen strategie en uitvoering en (b) dat de invulling van ICT consequenties heeft voor het uitvoeren van de taken van een organisatie, namelijk via de informatie die wordt gegenereerd en de communicatie die wordt ondersteund. In figuur 2 staat het van het SAM afgeleide AIM-model (negenvlak) weergegeven. ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 15

16 Het negenvlak en haar rollen. Business Informatie/ Communicatie Technologie Strategie Structuur Operaties Figuur 2.: Het Amsterdams Informatiemanagement model (AIM) Het negenvlak kent twee assen: de as organisatie, informatievoorziening en ICT én de as richten, inrichten en verrichten. Bij de organisatie gaat het om de structuur en de samenhang van producten, de processen waarmee die producten worden gemaakt en de organisatieonderdelen die deze processen uitvoeren. De informatievoorziening heeft betrekking op de samenhang, de structuur en de feitelijke informatievoorziening binnen een organisatie. Deze wordt verzorgd door informatiesystemen, gegevens en de wijze waarop de informatiesystemen onderling zijn gekoppeld. Tenslotte komt de ICT. Deze heeft betrekking op de ICT-componenten in een organisatie. Het beschrijft wat de componenten zijn, wat ze doen en het onderlinge verband. Het AIM kent zo negen vlakken en elk vlak heeft zijn rol. In figuur 3 zijn deze rollen weergegeven. Het negenvlak geeft de mogelijkheid binnen een organisatie na te gaan, in hoeverre de afstemming is gerealiseerd tussen de vraag van de organisatie en het aanbod vanuit de ICT. De vraag kan hierbij zijn: ondersteunt ICT de strategie optimaal? Bij een organisatiestrategie hoort een bepaalde informatievoorzieningstrategie en indien nodig een ICT strategie. Daarnaast is per domein sturing noodzakelijk met als gevolg dat de strategie wordt verwezenlijkt in de uitvoering. 16 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

17 Figuur 3: Het negenvlak en de rollen van personen in de negenvlakken. (Abcouwer, 2009) ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 17

18 2.2. IV/ICT architecturen op organisatieniveau (enterprise architectures) Architecturen in het algemeen. Het woord architectuur is opgebouwd uit twee begrippen. Het eerste begrip, Archi-, stamt uit het grieks en betekent zoveel als algemene grondregel, principe, norm, wetmatigheid. Het tweede begrip ( -tectuur ) hangt samen met het Griekse technè en verwijst naar het bouwkundige aspect. Architectuur is zo het solide bouwen, waarbij algemene regels worden gevolgd. Wat is nu architectuur in de Informatievoorziening en de ICT? In de literatuur zijn daarvoor een aantal definities te vinden, zoals: - Architectuur is het essentiële samenbindende concept van een systeem in zijn omgeving. (IEEE-1471); - De Defensie Informatie Architectuur is een beschrijving op hoofdlijnen van de eisen aan de informatievoorzieningscomponenten en de samenhang waar naar op termijn moet worden gestreefd. Steeds komt bij het denken over architectuur terug: samenhang en regels. Deze samenhang en regels kunnen betrekking hebben op een beschrijving van de huidige producten, diensten en werkwijzen. Men kan het ook zien als een blauwdruk voor de gewenste producten, diensten en werkwijzen. En tenslotte kan architectuur gaan over de richtlijnen voor het realiseren van nieuwe ontwikkelingen. Rosser (1999) noemt dit respectievelijk de to-day architectuur de to-morrow architectuur en de next minute architectuur. Architecturen leiden tot samenhang en geven regels wat betreft de informatievoorziening- en ICT op een bepaald niveau. Dat kan het niveau zijn van een hele organisatie; het kan het niveau zijn van een deel van de organisatie; het kan het niveau zijn van een informatiesysteem etc. Bij architecturen die gaan over samenhang en het stellen van regels, moet men zich dus realiseren waarvoor de samenhang en deze regels gelden. In het geval van dit onderzoek zullen we steeds spreken over organisatiebrede informatievoorzienings- (IV) en ICT- architecturen, ook wel enterprise architecturen genoemd. 18 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

19 DYA (Dynamische enterprise architecturen, Van der Berg c.s. (2005)) is een van de methoden om tot een informatie- en ICT architectuur te komen. De methode vertrekt vanuit de strategie van een organisatie. De resulterende architectuur anticipeert op toekomstige wensen. Zij houdt daarnaast rekening met de bestaande informatievoorziening en ICT. Deze is het vertrekpunt en van daaruit gaat men naar de toekomst. DYA houdt er zo rekening mee dat men te maken heeft met een verleden. Men kan wel regels stellen en samenhang wensen, maar die regels golden vroeger niet en dat kan ertoe geleid hebben dat er op het terrein van de IV- en de ICT voorzieningen tussen de diverse voorzieningen wat minder samenhang is. Dit probeert men dan stap voor stap te verbeteren. Kijkend naar de IV en de ICT architectuur, als een set regels, die er op termijn toe zullen moeten leiden, dat er samenhang is tussen de diverse IV- en ICT-architecturen, kan men in de literatuur de volgende definities vinden voor organisatiebrede architecturen: Een kader voor het voorzien in informatie en de daarbij nodige ICT, waarin de aanwezige informatie- en ICT producten en de daarbij horende diensten passen en die aangeeft conform welke lijnen tot uitbreiding of aanpassingen van de informatievoorziening en de daarbij nodige ICT wordt gekomen (Thiadens, 2008). Een samenhangende set van beginselen, methoden en modellen, die worden gebruikt bij het ontwerp en de realisatie van de IV-en ICT organisatie en de IV- en ICT voorzieningen van een organisatie (Lankhorst, 2005). De IV- en ICT architectuur van een organisatie geeft de samenhang weer tussen haar IV- en ICT voorziening. De architectuur geeft de eisen qua integratie en standaardisatie, die de organisatie stelt. Het is een lange termijn visie op haar IV- en ICT voorzieningen, waardoor de organisatie mogelijkheden voor zichzelf creeert en niet alleen directe vragen om IV- en ICT bevredigt (Weil cs., 2006). De IV- en de ICT-architectuur is een consistent geheel van principes en modellen dat richting geeft aan ontwerp en realisatie van de processen, organisatorische inrichting, informatievoorziening en technische infrastructuur van een organisatie (Van der Berg c.s., 2005). In dit onderzoek is voor de organisatie brede IV- en ICT architectuur de definitie van IV- en ICT architectuur van Thiadens (2008) gehanteerd. Deze definitie heeft aspecten van alle genoemde definities en geeft voorts aan, dat het maken van architectuur doorbouwen is op het verleden. ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland 19

20 De redenen voor architectuur. Het bereiken van de eisen gesteld aan de informatievoorziening en de ICT van een organisaties is vaak minder eenvoudig, omdat: a. er vaak sprake is van dienstverlening met een groot volume aan producten en diensten, die ook nog onderling tamelijk divers zijn. Voorbeeld: EDS constateert in 2003, dat haar internetdiensten per jaar met 20% groeien, dat zij servers en applicaties beheert en dat het aantal servers en applicaties met meer dan 10% per jaar groeit. EDS wil dat haar rekencentra eenvoudig rekencentrum-informatie uitwisselen en komt zo met een standaard hiervoor: DCML, de data center mark up language. b. elke wijziging in strategie van een organisatie direct leidt tot een verandering in haar informatievoorziening en vaak van haar ICT. Voorbeeld: toen Kwikfit, de garage voor kleine klussen, besloot om niet meer in alle winkels haar volledige assortiment aan banden in voorraad te hebben, maar de minder gevraagde banden op afroep te leveren vanuit een distributiecentrum, had dat tot gevolg, dat een winkel on-line de voorraad banden moest kunnen bevragen. c. men steeds sneller aan functionele- en prestatie-eisen voor ICT applicaties tegemoet moeten komen. Om toch het gewenste volume aan producten en diensten te kunnen leveren, op het gevraagde niveau, zijn afspraken nodig. Die maakt men vervolgens enerzijds over de informatievoorziening van een organisatie en anderzijds over de ICT, die de informatievoorziening ondersteunt. Deze set aan afspraken wordt architectuur genoemd. Een architectuur is dus niets meer en niets minder dan een set afspraken over de te hanteren producten en diensten en de wijze waarop men deze levert. Zo n architectuur maakt dat organisaties eenvoudiger kunnen communiceren; dat haar informatievoorziening en ICT orde en samenhang uitstralen; dat eenvoudig is te overzien welke gevolgen veranderingen hebben en dat er een zekere mate van richting is bij het doelmatig en effectief implementeren van vernieuwingen. 20 ICT enterprise architecturen en organisatie / ICT alignment in Nederland

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties

Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Organisatie/ICT alignment in 13 Nederlandse organisaties Een toepassing van het Amsterdams Informatiemanagement Model (AIM-model) Th. J.G. Thiadens c.s. Het Amsterdams Informatiemodel (AIM) ofwel het AIM-model

Nadere informatie

Onderzoek naar de invulling van de IV- en ICT- vlakken van het negenvlak.

Onderzoek naar de invulling van de IV- en ICT- vlakken van het negenvlak. Onderzoek naar de invulling van de IV- en ICT- vlakken van het negenvlak. Programma: 1. Fontys, hogeschool ICT, en zijn lectoraten. 1.1. Focus punt voor onderzoek. 1.2. Hoe maakt het lectoraat IT governance

Nadere informatie

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels.

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens en Adri Cornelissen In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens Alleen een organisatie die

Nadere informatie

Alignment en architectuur van ICT

Alignment en architectuur van ICT Informatiemanagement Het Amsterdams informatiemanagementmodel Alignment en architectuur van Het Amsterdams Informatiemanagementmodel (AIM), ofwel het negenvlak, wordt gebruikt om de afstemming tussen bedrijfsprocessen

Nadere informatie

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk lezing voor de MBO raad, dd. 21/1/2010. Dr.mr.ir. Th.J.G Thiadens, Lector ICT governance Fontys Hogeschool, Docent aan de UvA, Erasmus, UvT, RuG, OU

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Th.J.G. Thiadens, A.W. Abcouwer e.a.

Th.J.G. Thiadens, A.W. Abcouwer e.a. De invulling van een architectuurmodel: Het negenvlak, ofwel het Amsterdams Informatiemanagementmodel in Nederlandse overheids- en onderwijsorganisaties Th.J.G. Thiadens, A.W. Abcouwer e.a. 0. Samenvatting

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

De invloed van ICT- Business Alignment op de samenwerkingsrelatie tussen de Business en IT Betere procesprestatie in een samenwerkingsrelatie tussen

De invloed van ICT- Business Alignment op de samenwerkingsrelatie tussen de Business en IT Betere procesprestatie in een samenwerkingsrelatie tussen De invloed van ICT- Business Alignment op de samenwerkingsrelatie tussen de Business en IT Betere procesprestatie in een samenwerkingsrelatie tussen de business en IT door een betere alignment binnen de

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven?

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Begrippen ICT-strategie ICT-besturing Toekomst van IM NGI, 7 april 2014 Generiek model voor informatiemanagement Bedrijfs- Informatie- ICTdomein domein

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Algemene gegevens. Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres

Algemene gegevens. Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres Algemene gegevens Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres Organisatie waarin ik werkzaam ben Mijn positie binnen deze organisatie Het volgende invullen wanneer u werkzaam bent in

Nadere informatie

Een framework voor applicatiebeheer

Een framework voor applicatiebeheer Een framework voor applicatie Mark Smalley ASL-Foundation www.aslfoundation.org SPIder, Utrecht, 10 juni 2003 Agenda Positionering applicatie Wat is ASL Waarom ASL Hoe ziet ASL eruit Samenwerking domeinen

Nadere informatie

Het Negenvlaksmodel. Het Negenvlaksmodel - 05-10-2011 Door Wim - Welkom op ITpedia - http://www.itpedia.nl. door Wim - 05-10-2011

Het Negenvlaksmodel. Het Negenvlaksmodel - 05-10-2011 Door Wim - Welkom op ITpedia - http://www.itpedia.nl. door Wim - 05-10-2011 Het Negenvlaksmodel door Wim - 05-10-2011 http://www.itpedia.nl/2011/05/10/het-negenvlaksmodel/ Informatiemanagementprocessen zijn in meerdere referentiemodellen beschreven. In onderstaande figuur is het

Nadere informatie

De zachte factoren van business IT alignment. Hemke Havinga 12 maart 2013

De zachte factoren van business IT alignment. Hemke Havinga 12 maart 2013 De zachte factoren van business IT alignment Hemke Havinga 12 maart 2013 Hemke Havinga RE RA MMI Auditmanager Auditdienst Rijk (ADR) h.b.p.havinga@minfin.nl 06 5569 2781 Inhoud Wat is Business-IT alignment

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over

https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over https://www.managementboek.nl/boek/9789012117951/informatiemanagement-enbeleid-toon-abcouwer#over Samenvatting 'Informatiemanagement en -beleid' zijn voorwaardelijk voor een gezonde en effectieve informatiehuishouding.

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT INTRODUCTIE Informatie is voor elke organisatie een cruciale asset. Efficiënte uitvoering van

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen.

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen. Applicatiebeheer het beheren van applicaties. [functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. Beheer (beheren) Control Onder de activiteit applicatiebeheer valt de ontwikkeling,

Nadere informatie

Voorlopige resultaten Informatiemanagement onderzoek 2011. Woensdag 19 oktober NGI IM Utrecht

Voorlopige resultaten Informatiemanagement onderzoek 2011. Woensdag 19 oktober NGI IM Utrecht Voorlopige resultaten Informatiemanagement onderzoek 2011 Woensdag 19 oktober NGI IM Utrecht Agenda 19.00 19.15 Welkom en inleiding 19.15 19.45 IM Onderzoek 2011 19.45 20.15 Pauze 20.15 21.00 Discussie

Nadere informatie

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2)

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Deel 1 1. Prelude 8 13 2. Achtergrond en Context MARIJ (leerdoel 3; duur 1-2 uur) 14-25 3. Eén architectuur voor de Rijksdienst (leerdoel 3; duur 1 uur)

Nadere informatie

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer Kennismaking 1 Beheer Van project naar beheer Grootschalige Vernieuwing Applicatiebeheer

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Help, wij hebben (g)een informatiemanager!

Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Informatiemanagement in het MBO Jan Bartling Jan Kees Meindersma Bas Vermolen Bram Lankreijer Marc van Leeuwen 14 september 2011 1 Het bestaansrecht van IM Onbekend

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Besluitvorming, afstemming en beheer van ICT bij ketens

Besluitvorming, afstemming en beheer van ICT bij ketens Besluitvorming, afstemming en beheer van ICT bij ketens Een model voor de analyse van ICT-beheer, business/ict-alignment & IT-governance van keteninformatiesystemen Bart Dijkstra, studentnummer 850148036

Nadere informatie

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance 2011 Perceptie Als Leidraad Voor Verbeteringen Perceptie is realiteit. Perceptie is persoonlijk. Perceptie is leidend

Nadere informatie

ISM: BPM voor IT Service Management

ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management ISM: BPM voor IT Service Management Het jonge IT-vakgebied wordt bestookt met allerlei frameworks om grip te krijgen op de input en output: ITIL, ASL, BiSL, COBIT en

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Onderwijsgroep Tilburg De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Even voorstellen Jan Schrevel jan@jsad.nl +31625181818 Projectleider Blauwdruk Joël de Bruijn jdebruijn@onderwijsgroeptilburg.nl +31614241587

Nadere informatie

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT

MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT In samenwerking met MASTERCLASS INFORMATIEMANAGEMENT INTERACTIEVE PRAKTISCHE MASTERCLASS MET GRONDIGE KENNIS VAN, INZICHT IN EN HANDVATTEN VOOR HET VAKGEBIED LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE.

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Even voorstellen: M&I/Partners 2. ICT in de zorg:

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management

ROAD MAP VOOR HET CONCRETISEREN EN HET IMPLEMENTEREN VAN DE STRATEGIE Strategisch performance management De road map is erop gericht om het beoogde succes van een organisatie (de strategische ambitie) te helpen maken. De road map gaat in op hoe de weg naar het succes expliciet en concreet te maken Jan Scheffer

Nadere informatie

EXIN Business Information Management Foundation

EXIN Business Information Management Foundation Voorbeeldexamen EXIN Business Information Management Foundation with reference to BiSL Editie mei 2012 Copyright 2012 EXIN Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt

Nadere informatie

Ant: B Dit is het doel van het proces.

Ant: B Dit is het doel van het proces. In welk proces vormt het voor aanpassingen in de informatievoorziening beschikbaar gestelde budget een mandaat voor besluitvorming? A: Contractmanagement B: Financieel management C: Transitie D: Wijzigingenbeheer

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Onderzoeksplan thesis MMI

Onderzoeksplan thesis MMI Onderzoeksplan thesis MMI M.C. Loof 3 januari 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Business/ICT Alignment 1 3 Alignment rond de meldkamers 1 4 Aanpak van het onderzoek 2 4.1 Startpunt van het onderzoek....................

Nadere informatie

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

Examen BiSLF Business Information Management Foundation

Examen BiSLF Business Information Management Foundation Examen BiSLF Business Information Management Foundation Publicatiedatum Startdatum 1 januari 2006 1 oktober 2005 Doelgroep De doelgroep voor deze module heeft in zijn of haar functie een rol bij het aansturen,

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

ilealignment.nl Camberwell Organisatie Advies

ilealignment.nl Camberwell Organisatie Advies ilealignment.nl Camberwell Organisatie Advies Specialisme AgileAlignment.nl is Agile specialist op het gebied van: Inrichting van de sturing Het optimaliseren van de sturing aan Agile teams en kwaliteitsborging

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau

Nadere informatie

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding

Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Onderzoek naar het effect van de Novius Architectuur Academy Bedrijfsarchitectuur sterker door opleiding Door met meerdere collega s deel te nemen aan een opleiding voor bedrijfsarchitecten, werden mooie

Nadere informatie

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 Programma e-cf Korte introductie e-cf Nut en noodzaak Stand van zaken in Europa In Nederland e-cf in de praktijk Ronde tafel discussie Het

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62017 Datum: 8 december 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Opleiding MARIJ Module 7

Opleiding MARIJ Module 7 1. Sturen op samenhang 2. Overview MARIJ 3. MARIJ voor architecten Opleiding MARIJ Module 7 5. Architectuur processen en producten 4. MARIJ implementatie 6. Architectuur bemensing en competenties Architectuur

Nadere informatie

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS INHOUD Body of knowledge and skills (BoKS) HBO-i domeinbeschrijving Curriculumontwikkeling 3 BODY OF KNOWLEDGE AND SKILLS verantwoording veel hogescholen

Nadere informatie

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012

EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012. 29 mei 2012 EFP CONGRES 'THE FUTURE OF FORENSIC CARE, SOLUTIONS WORTH SHARING' 1 MANAGEMENT IN PROGRESS WOUTER TEN HAVE 7 JUNI 2012 2 DE STRATEGY-TO-PERFORMANCE GAP (MANKINS EN STEELE) 3 37% Gemiddelde prestatie verliezen

Nadere informatie

De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect State of the Art volgens EAM Partners

De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect State of the Art volgens EAM Partners De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect Track: State of the Art volgens EAM Partners Rob Swinkels - 22 mei 2014 Quint Consulting & Learning Services Government &

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Architectuur en audit: een prima duo

Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Architectuur en audit: een prima duo Theoretische achtergrond Architectuur en audit in de praktijk Praktijk case IB-Groep Inhoud theorie Werkgroep architectuur Hoe

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016 Financial Control Framework Van data naar rapportage Inhoudsopgave Even voorstellen Doel van de workshop Positie van Finance & Control Inrichting van management

Nadere informatie

Functionaliteitenbeheer

Functionaliteitenbeheer Organisatie Functionaliteit 1 Richtinggevend Sturend Uitvoerend Het gaat hier om het initiëren van en zorgdragen voor de uitwerking en verandering van de gewenste wijzigingen aan de informatievoorziening.

Nadere informatie

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH

SAME. Strategic Alignment Model Enhanced. Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH SAME BUSINESS INFORMATIE TECHNOLOGIE STRATEGISCH TACTISCH OPERATIONEEL Strategic Alignment Model Enhanced Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 30 juli, 2007 Strategic Alignment Model Enhanced Aanleiding

Nadere informatie

I&A Integraal bestuurd

I&A Integraal bestuurd I&A Integraal bestuurd I&A-besturingsmodel samenvatting Datum: 25-04-2014 Versie: 1.0 1 Doelstellingen van het I&A-besturingsmodel De positie van informatievoorziening en automatisering (I&A) de afgelopen

Nadere informatie

Aanleiding. Context: Krimp van beschikbare middelen en mensen Bestuurlijke doelstelling = optimaal digitaal en basis op orde

Aanleiding. Context: Krimp van beschikbare middelen en mensen Bestuurlijke doelstelling = optimaal digitaal en basis op orde Aanleiding Professionaliseringsprogramma sector Bedrijfsvoering, onderbouwd met 2 onderzoeken uit 2013: IT-scan door Ernst en Young Analyse en advies I&A-organisatie door BoerCroon Context: Krimp van beschikbare

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening

Deelprojectplan. Bestuurlijke Informatie Voorziening Deelprojectplan Bestuurlijke Informatie Voorziening Beheersing van risico s en verbetering van de besturing van de Hogeschool van Utrecht, door middel van effectieve en efficiënte informatiestromen, als

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Hieronder staat een voorstel voor het kennismodel voor de vernieuwde EAR wiki.

Hieronder staat een voorstel voor het kennismodel voor de vernieuwde EAR wiki. Kennismodel EAR wiki Het doel is een rijksbrede informatie-infrastructuur: De kaders en de generieke diensten en producten op het terrein van informatievoorziening en ICT die worden aangeboden aan organisaties

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise BABOK en BiSL Marcel Schaar Machteld Meijer Valori Maise Wat is BABOK BABOK. Ondersteuning voor het werk van de business analist Beschrijving van kennisgebieden (knowledge areas) en bijbehorende taken

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Auteurs: Frank van Outvorst, Henri Huisman Datum: Januari 2009 Inleiding Veel organisaties zijn momenteel bezig met het (her)inrichten van de vraagzijde

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is PQR Lifecycle Services Het begint pas als het project klaar is IT wordt een steeds crucialer onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Waar u ook bent, het moet altijd beschikbaar en binnen bereik zijn.

Nadere informatie

Information Management Control Get Across By Doing It: Praktijkcase WSHD

Information Management Control Get Across By Doing It: Praktijkcase WSHD Information Management Control Get Across By Doing It: Praktijkcase WSHD Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Agenda Introductie Probleemstelling Gekozen aanpak in relatie tot AMC Implementatie

Nadere informatie

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Bijlage bij Meer inzicht in gelaagde architectuur - Deel 1: Uitleg, terminologie en methoden [Pruijt10]. Leo Pruijt, Lectoraat Architectuur van Digitale

Nadere informatie

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model

Ketenbesturing. Ketenbesturing. 1. SCOR SCOR-model Ketenbesturing Meten is weten The concept of SCM requires measuring the overall supply chain performance rather then only the performance of the individual chain members. Handfield 1991 K. Melaerts - KHLeuven,

Nadere informatie

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Bewustwording (Klik hier) Structureren en borgen (Klik hier) Aanscherping en maatwerk (Klik hier) Continu verbeteren (Klik hier) Solviteers

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie