Vragen bij paragraaf 3.1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vragen bij paragraaf 3.1"

Transcriptie

1 Vragen bij paragraaf Organen en orgaanstelsels a) Beenderstelsel/botttenstelsel b) ademhalingsstelsel en bloedvatenstelsel c) Longen, nieren en huid (de blaas is FOUT) d) spier, klier en bloedvatweefsel 2. Hernia a) Ruggengraat/ruggenwervel b) ja: botweefsel, kraakbeenweefsel 3. Voortplantingsstelsel: voortplantingsorganen, bloedvatstelsel: hart ademhalingsstelsel mantelholte verteringstelsel: maag, rasptong zintuigstelsel: oog, taster Spierstelsel: Voet 4. plantenorganen a) Wortel: opname voedingsstoffen en water stengel: transport Blad fotosynthese bloem: voortplanting b) wortels, bloemen 5. Geef een definitie van de volgende begrippen: Cel Kleinste levende eenheid van een organisme Weefsel, Groep van cellen met dezelfde vorm en functie Orgaan, eenheid opgebouwd uit een of meerdere weefsels die een bepaalde functie vervuld Orgaanstelsel Groep van organen die eenzelfde functie vervullen Vragen bij paragraaf Geef een definitie van de volgende begrippen: Lichtmicroscoop Instrument om objecten vergroot te bekijken met een met behulp van lenzen objectief Onderste, verstelbare lens van een lichtmicroscoop Oculair Bovenste (vaste) lens van een lichtmicroscoop elektronenmicroscoop Instrument om objecten vergroot te bekijken met een met behulp van electronenbundel micrometer 1/1000ste millimeter (μm) nanometer 1/1000ste micrometer (nm) 2. Bestudeer de tabel op bladzijde 49. a) vliermergcellen, stuifmeelkorrel en eicellen b) virussen c) bloedcel: objectief: 40 x, wangslijmvliescel: objectief 10 x d) /50= 200 e) bloedcellen: 58 x 58 x 58 = , eicellen: 1000x1000x1000= a) d b) naar rechts en naar onder

2 c) 40 x (10 x 4) d) nee e) 3, 5, 7, 6, 2, 7, 1, 8, 9, 4 4. De dikte van je preparaat is ook belangrijk voor het verkrijgen van een duidelijk beeld. a) er komt te weinig licht door, de achtergrond is verstoord omdat je boven en onderliggende cellen ook (onscherp) ziet. b) Tijdens het scherpstellen zie je tekens andere lagen cellen scherp c) Kleine, (want de scherptediepte is dan groter) d) 7: scherpstellen met de microstelschroef 5. het diafragma 6. brandnetelhaar: loep of lichtmicorscoop, celorganellen: electronenmicroscoop Vragen bij paragraaf Geef van onderstaande begrippen een omschrijving. Cytoplasma Vloeistof in de cel kern organel dat de erfelijke informatie (chromosomen) bevat organel Functioneel celonderdeel kernplasma vloeistof in de kern Chromosoom DNA molecuul met een aantal genen kernmembraan Membraan om het kernplasma heen prokaryoot organisme met cellen zonder kern eukaryoot organisme met cellen met kern Chloroplast bladgroenkorrel (groene plastide) chlorofyl Kleurstof uit bladgroenkorrel dat nodig is voor fotosynthese chromoplast rode of gele plastide leucoplast Kleurloze zetmeelhoudende plastide, Vacuole Met vocht gevulde blaas in planten en schimmelcellen celwand Levenloze laag om de cel cellulose bouwstof van celwand van levende plantencellen houtstof bouwstof om celwand in sommige plantencellen te verstevigen Celmembraan levende grenslaag van de cel transport-eiwitten Eiwitten in celmembraan die stoffen in en uit de cel brengen endoplasmatisch reticulum (ER) Netwerk van membranen in de cel waardoor stoffen worden getransporteerd Ribosomen Organellen die eiwitten synthetiseren mitochondriën Organellen die de energie van de cel aanmaken golgisysteem Membraansysteem waarin eiwitten worden omgezet en aangepast. 2. plasma a) cytoplasma en kernplasma vormen samen het protoplasma b) eiwitten, suikers, vetten, zouten c) DNA d) er zitten poriën in 3. Plastiden a) plantenrijk b) chlorofyl c) het maakt fotosynthese mogelijk d) pigmenten/kleurstoffen e) er zijn rode en gele, dus met verschillende kleurstoffen f) zetmeel

3 g) chloroplasten worden chromoplasten h) leucoplasten worden chloroplasten 4. planten en schimmels a) stevigheid geven b) de celwand (met houtstof) c) kleur geven d) stevigheid 5. Eukaryoten en prokaryoten a) vliegezwam, bruine boon, olifant, pantoffeldiertjes, gisten, algen b) kern c) De kern is niet altijd goed zichtbaar/er zijn cellen die geen kern meer hebben (rode bloedcellen) 6. organellen Organel /celonderdeel Functie kern informatieopslag/ regeling van celprocessen p, s, d glad ER transport van stoffen p, s, d ruw ER transport van stoffen p, s, d Golgi-systeem omzetting en aanpassing van eiwitten p, s, d chloroplast fotosynthese p verbranding van glucose om energie mitochondrium p, s, d voor de cel (ATP) op te wekken vacuole stevigheid (kleur) p, s celwand stevigheid b, s, p Komt voor in(b), (P), (S) en/of (D) cel membraan begrenzing van de cel, opname van stoffen b, s, p, d lysosomen afbraak van opgenomen deeltjes of celdood d ribosomen eiwitsynthese b, s, d, p 7. Hier vindt de volgende reactie plaats: CO2 + H2O wordt glucose en O2: Chloroplast Deze organellen maken eiwit: ribosomen Een netwerk van membranen in de cel: Endoplasmatisch reticulum Deze organellen zitten soms vast aan RER: ribosomen Dit organel geeft rode uiencellen hun kleur: vacuole Dit organel bevat DNA: kern Dit plastide wordt groen als het wordt belicht: Leucoplast Dit organel komt alleen in autotrofe organismen voor (organismen die zelf hun voedingstoffen maken en hun energie uit bijvoorbeeld licht halen) Chloroplast Hier wordt ATP gevormd: mitochondrium In dit organel wordt zetmeel opgeslagen: Leucoplast Dit organel geeft sinaasappelschillen hun kleur: Chromoplast Dit organel geeft de plantencel zijn stevigheid: vacuole In dit organel worden eiwitten getransporteerd en opgeslagen: Endoplasmatisch reticulum

4 In dit organel vindt fotosynthese plaats: Chloroplast Dit organel vindt je alleen in eukaryote organismen: Kern Dit organel komt veel in spiercellen voor: mitochondrium Dit is een gekleurd plastide: Chromoplast Dit gedeelte bevat transport eiwitten: Celmembraan Dit organel verbruikt zuurstof: mitochondrium Dit organel produceert zuurstof: Chloroplast Een cel a) eukaryote cel? b) ja, plantenrijk want er is een chloroplast (11) c) 1 celwand, 2 celmembraan, 3 intercellulaire ruimte, 4 cytoplasma, 5 kernporie, 6 kenrlichaampje, 7 kernmembraan, 8 mitochondrium, 9 vacuole, 10 vacuolemembraan, 11 chloroplast, 12 ER d) ribosoom 9. Eiwitten in membranen a) kern b) ribosoom c) 7 d) RER 10. Transport door membraansystemen a) fosfolipiden (eiwitten) b) ja, want de membranen gaan dmv blaasjes in elkaar over.

5 Vragen bij paragraaf Geef van onderstaande begrippen een omschrijving. Stamcel: een cel die nog in allerlei celtypes kan veranderen Specialisatie: Verandering i nee ncel waardoor hij een specifieke functie krijgt. 2. De vorm van cellen uit een weefsel past vaak bij hun functie. Neem de volgende tabel over en geef van de volgende celtypen aan welke vorm ze hebben zodat de cel zijn taak goed kan uitvoeren. celtype taak vorm Dunne darm epitheelcel Opname van voedsel geplooid Huidcel bescherming plat zenuwcel overdracht van signalen vertakt/lang Rode bloedcel transport zuurstof gestroomlijnd/ relatief groot oppervlakte 3. Weefsel/cellen functie Organel(len) Bladmoes van een preiblad fotosynthese chloroplast Cellen uit een tarwekorrel opslag reservevoedsel amyloplast Klierweefsel uit de darmwand aanmaak enzymen ribosomen/rer Spierweefsel beweging mitochondriën 4. a) stamcellen kunnen nog delen, gespecialiseerde cellen niet Stamcellen hebben geen specifieke functie, gespecialiseerde cellen wel c) De bevruchtte eicel 5. a) Stamcellen: Ependymcellen, ongespecialliseerde cellen uit de zone Gespecialiseerde cellen: haarcellen en gehoorzenuwcellen b) Voor afgestorven haarcellen komen geen nieuwe c) Menselijke ependymcellen opsporen d) Nee want er zijn verschillende vormen van doofheid 6. a) weefsels b) Datum, patientnaam/nummer, welk orgaan/weefsel is gebruikt, kleuring c) Als het weefsel afwijkt van het omgevende weefsel/lijkt op een weefsel uit een ander orgaan. d) LOB mogelijkheid

6 Vragen bij paragraaf 3.5 en Geef van onderstaande begrippen een omschrijving. atoom: kleinste bouwsteen van een element molecuul: kleinste eenheid van een bepaalde stof (kan opgebouwd zijn uit meerdere atomen) organische stoffen: energierijke stoffen die doorgaans door organismen worden opgebouwd. Bevat altijd een combinatie van de atomen C en H anorganische stoffen: Stoffen die niet organisch zijn koolhydraat : Organisch molecuul dat opgebouwd is uit C, H en O, (waarbij H en O in een verouding van 2;1 voorkomen) monosacharide Bouwsteen van koolhydraten (bijvoorbeeld glucose) disacharide Koolhydraat bestaande uit twee monosachariden polysacharide Koolhydraat bestaande uit een keten van monosachariden Zetmeel Polysacharide bestaande uit een keten van glucose, reservestof voor planten glycogeen Polysacharide bestaande uit een keten van glucose, reservestof voor dieren vet `` Organische stof bestaande uit C. H en O, met een bepaald bouwplan glycerol Organisch molecuul, samen met vetzuren de bouwsteen van vetten (triglyceriden) vetzuur Lange keten van CH 2 of CH-eenheden, samen met glycerol de bouwsteen van vetten (triglyceriden) verzadigd vet Vetten waarin elk C atoom van de vetzuren door twee H atomen wordt bezet onverzadigd vet Vetten waarin Sommige C atomen van de vetzuren door slechts een of geen H atomen wordt bezet, en dus een drie-dubbele binding hebben met andere C-atomen eiwit Organische stof, bestaande uit een keten van aminozuren aminozuur Bouwsteen van eiwit, bestaand uit C, H, O, N (en soms S) enzym Eiwit dat scheikundige reacties katalyseert denaturatie Verstoring van de structuur van eiwitten bijvoorbeeld door hoge temp, waardoor ze hun functie verliezen nucleïnezuur organische stof die dienst doet als informatie opslag voor organismen nucleotide Bouwsteen van een nucleïnezuur DNA Nucleïnezuur die de erfelijke informatie bevat voor elk organisme RNA Nucleinezuur die de informatie van de kern naar ribosomen brengtk 2. Weeg jezelf en noteer je gewicht. b) Calcium c) beenderstelsel d) e) Vet wordt in als reserve opgeslagen in vetweefsel. Hierin is de hoeveelheid vet veel groter per cel. d) puberteit 3. a) O 2, CO 2, H 2 O b) Allen anorganisch c) Ijzer,anorganisch d) Vitamine C, organisch 4. lichtmicroscoop: darmbacterie. elektronenmicroscoop glucose molecuul

7 5. Glucose: koolhydraat, zuurstof: anorganische stof, olijfolie: vet, groeihormoon: eiwit, boter: vet, DNA: kernzuur, hemoglobine: eiwit, zetmeel: koolhydraat, water: anorganische stof. 6. In onderstaande tabel worden de eigenschappen van de vier hoofdgroepen organische stoffen weergegeven. Neem de tabel over en vul hem in Groep van Stoffen bouwstenen functie(s) voorbeeld koolhydraten monoschariden brandstof glucose vetten glycerol en brandstof en palmolie vetzuren bouwstof eiwitten aminozuren veel hemoglobine kernzuren nucleotiden informatieopslag DNA 7. zuurstof 8. a) organische stoffen? b) Welke bouwstof zit er in deze zaden (eiwitten) hoofdbrandstof bij de bruine boon: koolhydraten en bij de hazelnoot: vet c) zetmeel 9. a) Van de aminozuren kunnen weer andere eiwitten gemaakt worden b) ribosomen (want die maken eiwitten) c) Vetten (tabel 82A) d) lactose (niet in makkelijk in binas te vinden: tabel 67a:2) e) mitochondrium f) calcium g) kalium 10. functie Structuur/bouwmateriaal enzym beweging transport van stoffen bescherming signaalstof (hormoon) opslag van aminozuren voorbeeld Keratine amylase actine hemoglobine antistoffen insuline caseine 11. a) Wat stelt de cirkel voor? desoxyribose en Wat de fosforzuurrest (fosfaat)? b) Adenine c) De desoxyribose en fosfaat keten d) bij de stikstofbasen 12. a) Thymine b) Uracil c) RNA heeft slechts een streng (= enkelstrengs) en DNA dubbelstrengs RNA heeft een ribose ipv een desoxyribos d) DNA In de kern, RNA in de kern en in het cytoplasma Vragen bij paragraaf Pas als je de beta-lab proef organische stoffen uitgevoerd hebt kun je de volgende 2 opdrachten maken. Leer dit ook als toets stof

8 a) Wat is een indicator: een sto waarmee je de aanwezigheid van andere stoffen kunt aantonen b) Fehlings A en B: Blauw wordt oranje c) Zetmeel lichtbruin wordt paars/zwart d) DCPIP ontkleurt door vitamine C 2. Een proef in het betalab a) Zetmeel, vitamine C b) Geen van deze

Biologie Hoofdstuk 3 Structuren Binnen Organismen Gerrit van der Stelt

Biologie Hoofdstuk 3 Structuren Binnen Organismen Gerrit van der Stelt Biologie hoofdstuk 3 Paragraaf 3.1 Cellen Celtheorie: Organismen zijn opgebouwd uit cellen, 300 jaar geleden werden cellen voor het eerst waargenomen door Hooke. Antonie van Leeuwenhoek zag als eerste

Nadere informatie

De romp bestaat uit een borstholte en een buikholte, gescheiden door het middenrif.

De romp bestaat uit een borstholte en een buikholte, gescheiden door het middenrif. Samenvatting Thema 1: Organen en cellen Basisstof 1 Levenskenmerken (levensverschijnselen): - stofwisseling (ademhaling, voeding, uitscheiding) - groei - voortplanting - reageren op prikkels - ontwikkeling

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Cellen

Examen Voorbereiding Cellen Examen Voorbereiding Cellen Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 2 Cellen Begrippenlijst: Begrip Organellen Plastiden Stamcellen Embryonale stamcellen Adulte stamcellen Endoplasmatisch reticulum

Nadere informatie

Bouw van een cel vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73566

Bouw van een cel vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/73566 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 19 december 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/73566 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Les wetenschappen: biologie

Les wetenschappen: biologie Les wetenschappen: biologie 1. De ontdekking van cellen: Vermogen= 0,2mm Lichtmicroscoop= x 1000 Elektronenmicroscoop= x 1000 2. Cellen in relatie met andere organisatieniveaus: Organisme Algemeen Konijn

Nadere informatie

De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel

De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel Auteurs: Sjoerd Schouten & Kelly Simons Studentnr: 0889861, 0879682 Datum: 8 Februari 2015 instituut: Hogeschool

Nadere informatie

2. mitochondriën leveren de benodigde energie. Eiwit-flagellen zogen voor de beweging van staart

2. mitochondriën leveren de benodigde energie. Eiwit-flagellen zogen voor de beweging van staart Vwo-5 ANTWOORDEN DE CEL OPDRACHTEN Een alvleeskliercel 1 De juiste volgorde is: 8 5 7 3 6 4 2 1 2 Voorbeeld van een juist ingetekende lijn: De lijn begint in de celkern, aangegeven met een m, loopt via

Nadere informatie

Onderdelen van de cel

Onderdelen van de cel Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Kevin Koorda 31 January 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/71664 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie: Eukaryote cel 7/2/2015. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie: Eukaryote cel 7/2/2015. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie: Eukaryote cel 7/2/2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) en studenten van forum http://www.toelatingsexamen-geneeskunde.be

Nadere informatie

Thema: Inleiding in de biologie & Cellen

Thema: Inleiding in de biologie & Cellen Thema: Inleiding in de biologie & Cellen HENRY N. HASSENKHAN SCHOLENGEMEENSCHAP LELYDORP [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA Docent: A. Sewsahai VWO DOELSTELLINGEN (1) 4V:

Nadere informatie

De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel

De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel De cel, didactische schrijfopdracht 4 VMBO T Een reis door de subcellulaire structuur van de cel Auteurs: Sjoerd Schouten & Kelly Simons Studentnr: 0889861, 0879682 Datum: 8 Februari 2015 instituut: Hogeschool

Nadere informatie

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS?

Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Diagnostische toets Van HIV tot AIDS? Moleculen 1. Basenparing In het DNA vindt basenparing plaats. Welke verbinding brengt een basenpaar tot stand? A. Peptidebinding B. Covalente binding C. Zwavelbrug

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Lichaamscellen NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Stofwisseling

Examen Voorbereiding Stofwisseling Examen Voorbereiding Stofwisseling Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 1 Stofwisseling Begrippenlijst: Begrip Organische stoffen Anorganische stoffen Enzymen Assimilatie Chemische energie Koolstofassimilatie

Nadere informatie

Samenvattingen. Samenvatting Thema 1: Stofwisseling. Basisstof 1. Organische stoffen:

Samenvattingen. Samenvatting Thema 1: Stofwisseling. Basisstof 1. Organische stoffen: Samenvatting Thema 1: Stofwisseling Basisstof 1 Organische stoffen: - Komen af van organismen of zitten in producten van organismen - Bevatten veel energie (verbranding) - Voorbeelden: koolhydraten, vetten,

Nadere informatie

1 Stoffen worden omgezet. Stofwisseling is het vormen van nieuwe stoffen en het vrijmaken van energie. Kortom alle processen in organismen.

1 Stoffen worden omgezet. Stofwisseling is het vormen van nieuwe stoffen en het vrijmaken van energie. Kortom alle processen in organismen. THEMA 1 1 Stoffen worden omgezet 2 Fotosynthese 3 Glucose als grondstof 4 Verbranding 5 Fotosynthese en verbranding 1 Stoffen worden omgezet. Stofwisseling is het vormen van nieuwe stoffen en het vrijmaken

Nadere informatie

Voorbereidende opgaven Examencursus

Voorbereidende opgaven Examencursus Voorbereidende opgaven Examencursus Tips: Maak de volgende opgaven voorin in één van de A4-schriften die je gaat gebruiken tijdens de cursus. Als een som niet lukt, werk hem dan uit tot waar je kunt en

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 1: Vier rijken Vergelijken KGT

Aantekeningen Hoofdstuk 1: Vier rijken Vergelijken KGT Aantekeningen Hoofdstuk 1: Vier rijken Vergelijken KGT 1.1 De tuin 1 Wat leeft er in een tuin? Organismen: dit zijn levende wezens zoals, planten, dieren, mensen, bacteriën en schimmels. Levenskenmerken:

Nadere informatie

BIOLOGIE Energie & Stofwisseling HAVO Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Lelydorp [HHS-SGL]

BIOLOGIE Energie & Stofwisseling HAVO Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Lelydorp [HHS-SGL] BIOLOGIE Energie & Stofwisseling HAVO Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Lelydorp [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai De student moet de bouw en werking van enzymen kunnen beschrijven moet het proces van

Nadere informatie

Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus

Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus Voorbereidende opgaven Kerstvakantiecursus Leuk dat je een cursus biologie komt volgen! Maak deze opgaven als voorbereiding. Zoals je weet moet je veel stof bestuderen voor het eindexamen biologie. Tijdens

Nadere informatie

Cellen in het lichaam.

Cellen in het lichaam. Hfdst. 1 Hfdst. 2 Hfdst. 3 Hfdst. 4 Hfdst. 5 Hfdst. 6 Hfdst. 7 Cellen in het lichaam. Besturing Energievoorziening Beweging en vorm Celbehoud Transport Celdeling Stevigheid van de cel Bron: bewerkt naar

Nadere informatie

BIOLOGIE Thema: Stofwisseling Havo

BIOLOGIE Thema: Stofwisseling Havo BIOLOGIE Thema: Stofwisseling Havo Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Lelydorp [HHS-SGL] Docent: A. Sewsahai De student moet de bouw en werking van enzymen kunnen beschrijven moet het proces van foto

Nadere informatie

3 Factoren die het watergehalte van organismen 40 bepalen. 3.1 Bepalende factoren voor watergehalte 40 3.2 Belang van water voor levende wezens 41

3 Factoren die het watergehalte van organismen 40 bepalen. 3.1 Bepalende factoren voor watergehalte 40 3.2 Belang van water voor levende wezens 41 3 1 Functionele morfologie van de cel 1 De cel gezien door de lichtmicroscoop 06 2 De cel gezien door de elektronenmicroscoop 09 2.1 Bouw en functie van het eenheidsmembraan 10 2.2 Overzicht van de celorganellen

Nadere informatie

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar

Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar Samenvatting Thema 5 Planten Brugklas Nectar 5.1 4 organen van de plant: Wortels o Opnemen water met voedingsstoffen (mineralen) o Stevigheid o Opslag van reservestoffen Stengel o o Transport van water

Nadere informatie

Studiehandleiding Biochemie I

Studiehandleiding Biochemie I Studiehandleiding Biochemie I 2006-2007 1 Proeftentamen Biochemie I 1. Vul de juiste term uit de lijst op de open plaatsen in onderstaande tekst in. Elke term mag maar éénmaal worden gebruikt maar niet

Nadere informatie

Biologie ( havo vwo )

Biologie ( havo vwo ) Tussendoelen Biologie ( havo vwo ) Biologie havo/vwo = Basis Biologische eenheid Levenskenmerk Uitleggen hoe bouw en werking van onderdelen van een organisme bijdragen aan de functies voeding, verdediging

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM

HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM HOOFDSTUK 1: CELLEN VAN ONS LICHAAM Cellen, weefsels en organen (grondig lezen) Cellen: Organen: Weefsel: kleinste functionele eenheden van ons lichaam zeer uiteenlopende morfologie (=vorm/bouw) die samenhangt

Nadere informatie

Eencellige en meercellige organismen

Eencellige en meercellige organismen 2 Eencellige en e organismen 2.1 Eencelligen en en Tonen onderstaande microscopische foto s een of een organisme? Kruis aan. 1 2 pantoffeldiertje amoebe 3 4 lever nier 5 6 blauwwier wortel tuinboon Conclusie

Nadere informatie

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen?

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen? Biologie Vraag 1 Celorganellen en levensprocessen bij levende cellen zijn: 1. Ribosomen 2. ATP synthese 5. DNA polymerase 3. Celmembranen 6. Fotosynthese 4. Kernmembraan 7. Mitochondria Welke van de bovenstaande

Nadere informatie

BASISSTOF. 1 Omstandigheden van de zetmeelsynthese Functionele bouw van een chloroplast Fotosynthesereacties 48

BASISSTOF. 1 Omstandigheden van de zetmeelsynthese Functionele bouw van een chloroplast Fotosynthesereacties 48 3 1 De cel 3 Autotrofe voeding 1 De cel gezien door de lichtmicroscoop 06 1 Omstandigheden van de zetmeelsynthese 44 2 De cel gezien door de elektronenmicroscoop 09 3 Verband cel - weefsel - orgaan - stelsel

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Binas: 78B 4 rijken Bronnen: Biologie Bios + Logos. Leer/ Wetenschap

Hoofdstuk 1: Binas: 78B 4 rijken Bronnen: Biologie Bios + Logos. Leer/ Wetenschap Hoofdstuk 1: Binas: 78B 4 rijken Bronnen: 15 + 17 + 20 Biologie Bios + Logos Leven Leer/ Wetenschap Leer van het leven, dus ook relaties tussen organismen onderling en dat wat ze met de omgeving doorstaan.

Nadere informatie

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice

Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies gaat de sportprestatie achteruit? Ong. 1% Bart van der Meer WM/SM theorie les 11 Amice Bij hoeveel procent vochtverlies krijg je een dorstsignaal? Ong. 2% Bewerkt door

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting voor geïnteresseerden buiten het vakgebied

Nederlandse samenvatting voor geïnteresseerden buiten het vakgebied Nederlandse samenvatting voor geïnteresseerden buiten het vakgebied Met dit proefschrift ga ik promoveren in de biochemie. In dit vakgebied wordt de biologie bestudeerd vanuit chemisch perspectief. Het

Nadere informatie

Anabolisme: anabole processen: opbouwstofwisseling Energie wordt toegevoegd: assimilatie

Anabolisme: anabole processen: opbouwstofwisseling Energie wordt toegevoegd: assimilatie Fysiologie les 2 BIO-ENERGETICA Celstofwisseling = cel metabolisme Basis metabolisme: stofwisseling in rust Anabolisme: anabole processen: opbouwstofwisseling Energie wordt toegevoegd: assimilatie Katabolisme:

Nadere informatie

Bouw van een cel vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63309

Bouw van een cel vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63309 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 23 december 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/63309 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

5. a) Ja, brood bevat veel zetmeel (polysachariden) en snoep veel suiker (disachariden) b) D Want zonnebloem olie bevat meer onverzadigd vet

5. a) Ja, brood bevat veel zetmeel (polysachariden) en snoep veel suiker (disachariden) b) D Want zonnebloem olie bevat meer onverzadigd vet Paragraaf 3.1 1. a) consumenten b) producenten en consumenten c) alleen producenten 2. (Per stap van de voedselpyramide gaat 70-90 % van de biomassa verloren, dus voor 1 kilo vlees is 6-10 kilo plantaardig

Nadere informatie

Cellen en stevigheid van voedsel.

Cellen en stevigheid van voedsel. Cellen en stevigheid van voedsel. Opmerkingen bij de stevigheid van voedingmiddelen met een structuur van plantencellen. f.pluimers@aocfriesland.nl 8 juni 2011 vruchtdeeltje weefsel van plantencellen vruchtdeeltje

Nadere informatie

Module: Micro-organismen - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Module: Micro-organismen - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 25 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63249 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Stofwisseling NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de mitochondriële

Nadere informatie

Module: Suiker - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63265

Module: Suiker - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63265 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 25 juli 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/63265 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis. Vragen les 1 fysiologie

1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis. Vragen les 1 fysiologie 1) Tot de flexorenvan de knie behoort o.a. A) M Soleus B) M Glutaeus maximus C) M Gastrocnemius D) M Vastus medialis Vragen les 1 fysiologie 2) Aan de spina iliaca anterior superior (sias) hechten vast:

Nadere informatie

1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden

1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden Paragraaf 5.1 1. Een orgaan waarbij stoffen vanuit het interne milieu naar het externe milieu gebracht worden 2. a) Huid, longen, nieren en lever b) Water c) Huid: zouten, Longen: CO 2, Nieren: Ureum,

Nadere informatie

toekomstig te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland. Door de hoofdstructuur worden natuurgebieden aan elkaar verbonden.

toekomstig te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland. Door de hoofdstructuur worden natuurgebieden aan elkaar verbonden. E Ecologische hoofdstructuur Ecologische voedingsmiddelen Ecosysteem Eenjarige plant Effectoren Eicel Eierstokken Eilandjes van Langerhans Eilandtheorie Eileider Eiwitsynthese Een samenhangend netwerk

Nadere informatie

Taxonomen (ca. 1850): Organismen vertonen kenmerken van zowel planten als dieren. Wetenschappers gingen dus op kenmerken letten.

Taxonomen (ca. 1850): Organismen vertonen kenmerken van zowel planten als dieren. Wetenschappers gingen dus op kenmerken letten. Ordening van organismen: vroeger: plantenrijk - dierenrijk Taxonomen (ca. 1850): Organismen vertonen kenmerken van zowel planten als dieren. Wetenschappers gingen dus op kenmerken letten. huidige indeling:

Nadere informatie

Module: Microscopisch onderzoek - v456

Module: Microscopisch onderzoek - v456 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 29 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63280 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

De eukaryotische cel. Inleiding¹

De eukaryotische cel. Inleiding¹ De eukaryotische cel Bronvermelding: 1 Theorie: Junqueira L.C. en Carneiro J. (2004, tiende druk), Functionele histologie, Maarssen. Uitgeverij Elsevier. Hoofdstuk 3, 'De cel'. 2 Wikipedia, de vrije encyclopedie,

Nadere informatie

Cellen en hoe ze werken

Cellen en hoe ze werken XXXX Hoofdstuk 1 Cellen en hoe ze werken Leerdoelen Als je klaar bent met dit hoofdstuk begrijp je: de bouw en functie van cellen (cellen zijn het voornaamste aangrijpingspunt voor de meeste geneesmiddelen);

Nadere informatie

5. a) Ja, brood bevat vel zetmeel (polysachariden) en snoep veel suiker (disachariden) b) D Want zonnebloem olie bevat meer onverzadigd vet

5. a) Ja, brood bevat vel zetmeel (polysachariden) en snoep veel suiker (disachariden) b) D Want zonnebloem olie bevat meer onverzadigd vet Paragraaf 3.1 1. a)consumenten b) producenten c) producenten 2. (Per stap van de voedselpyramide gaat 70-90 % van de biomassa verloren, dus voor 1 kilo vlees is 6-10 kilo plantaardig voedsel nodig, wat

Nadere informatie

Een rondleiding door de cel (COO 2)

Een rondleiding door de cel (COO 2) Een rondleiding door de cel (COO 2) Vragen bij de oefen- en zelftoets-module behorende bij hoofdstuk 7 en 8 van Biology, Campbell, 9 e druk Versie 2012-2013 De vragen die voorkomen in het COO-programma

Nadere informatie

Module: Microscopisch onderzoek - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Module: Microscopisch onderzoek - h45. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 25 July 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/63246 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Inhoud. Leerplan 2014-005

Inhoud. Leerplan 2014-005 Inhoud Hoofdstuk 1 De cel: de basiseenheid van het leven... 2 1. Inleiding... 2 2. De celwand... 3 3. Het celmembraan... 4 3.1. Bouw... 4 3.2. Functies van het celmembraan... 7 4. Organellen zonder membraan...

Nadere informatie

13 Energietransport in cellen

13 Energietransport in cellen Heterotrofe organismen (bv de meeste bacteriën, schimmels en dieren) kunnen geen organische stoffen vormen uit alleen anorganische stoffen; zij zijn niet in staat tot koolstofassimilatie. Zij moeten organische

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten Stofwisseling

Mitochondriële ziekten Stofwisseling Mitochondriële ziekten Stofwisseling Deze folder maakt deel uit van een serie over mitochondriële aandoeningen. In deze folder leest u meer over de stofwisseling. De stofwisseling is niet eenvoudig daarom

Nadere informatie

Module: Eukaryoot of prokaryoot - v456. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63281

Module: Eukaryoot of prokaryoot - v456. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63281 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 29 juli 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/63281 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Inhoudstafel De cel... 1 Stofwisselingsprocessen en hun regulatie... 14

Inhoudstafel De cel... 1 Stofwisselingsprocessen en hun regulatie... 14 Inhoudstafel De cel...1 1. Functionele morfologie van de cel...1 1.1 Inleiding... 1 1.2 Plantaardige cellen versus dierlijke cellen... 1 1.3 Practicum: lichtmicroscopische bouw van de cellen... 2 1.1.1

Nadere informatie

CELLEN VERTELLEN Leerlingenhandleiding

CELLEN VERTELLEN Leerlingenhandleiding CELLEN VERTELLEN Leerlingenhandleiding INHOUD Leerdoelen 2 Context 1: Forensisch laboratorium 4 Schakelles 1 12 Context 2: Lorenzo s Oil: het specialistenteam 15 Schakelles 2 21 LEERDOELEN Je kent: - de

Nadere informatie

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen KGT

Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen KGT Aantekeningen Hoofdstuk 2: Planten, dieren, mensen KGT 2.1 Namen 1 Hoe zoek je de naam van een organisme op? De naam van een plant of een dier kan: * uit een andere taal komen * een eigenschap weergeven

Nadere informatie

Inspanningsfysiologie. Energiesystemen. Fosfaatpool. Hoofdstuk 5. 1. Fosfaatpool 2. Melkzuursysteem 3. Zuurstofsysteem

Inspanningsfysiologie. Energiesystemen. Fosfaatpool. Hoofdstuk 5. 1. Fosfaatpool 2. Melkzuursysteem 3. Zuurstofsysteem Inspanningsfysiologie Hoofdstuk 5 Energiesystemen 1. Fosfaatpool 2. Melkzuursysteem 3. Zuurstofsysteem Fosfaatpool Anaërobe alactische systeem Energierijke fosfaatverbindingen in de cel Voorraad ATP en

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: stofwisseling en energetische omzetting. 20 februari 2016. dr.

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: stofwisseling en energetische omzetting. 20 februari 2016. dr. Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie: stofwisseling en energetische omzetting 20 februari 2016 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/toelatingsexamenartsentandarts/index.php)

Nadere informatie

Een rondleiding door de cel (COO 2)

Een rondleiding door de cel (COO 2) Een rondleiding door de cel (COO 2) Vragen bij de oefen- en zelftoets-module behorende bij hoofdstuk 6 en 7 van Biology, Campbell, 10 e druk Versie 2014-2015 De vragen die voorkomen in het COO-programma

Nadere informatie

Celademhaling & gisting

Celademhaling & gisting Celademhaling & gisting Tekst voor de leerlingen V. Rasquin - 1 - DISSIMILATIE - TEKST VOOR DE LEERLINGEN celademhaling & GISTING Wij weten dat heel wat processen endergonisch zijn (ze vergen energie).

Nadere informatie

bron van leven en ontwikkeling

bron van leven en ontwikkeling Water bron van leven en ontwikkeling Water is de kweekvijver van het leven De aarde wordt bevolkt door een enorme diversiteit aan organismen. Evolutiebiologie houdt zich bezig met de vraag hoe al die organismen

Nadere informatie

Hetzelfde DNA in elke cel

Hetzelfde DNA in elke cel EIWITSYNTHESE (H18) Hetzelfde DNA in elke cel 2 Structuur en functie van DNA (1) Genen bestaan uit DNA Genen worden gedragen door chromosomen Chromosomen bestaan uit DNAmoleculen samengepakt met eiwitten

Nadere informatie

94 Transcriptie en vorming van mrna bij prokaryoten en eukaryoten

94 Transcriptie en vorming van mrna bij prokaryoten en eukaryoten 94 Transcriptie en vorming van mrna bij prokaryoten en eukaryoten Transcriptie bij prokaryoten: Prokaryoten hebben geen celkern, waardoor het DNA los in het cytoplasma ligt. Hier vindt de transcriptie

Nadere informatie

2. Organisch of anorganisch. a) eigenschap anorganische stof organische stof Eenvoudig

2. Organisch of anorganisch. a) eigenschap anorganische stof organische stof Eenvoudig Vragen bij paragraaf 8.1 en 8.2 producenten Organismen zorgen voor de productie van organische stoffen en zo aan de basis van een voedselketen staan biomassa De totale hoeveelheid organische stof van een

Nadere informatie

Leerstof Biologie voor Ingangsexamen Geneeskunde

Leerstof Biologie voor Ingangsexamen Geneeskunde Leerstof Biologie voor Ingangsexamen Geneeskunde De cel p. 3 De lichtmicroscopische bouw van de plantaardige en de dierlijke cel Het verschil tussen plantaardige en dierlijke cellen Eukaryote versus prokaryoot

Nadere informatie

Examen Voorbereiding DNA. Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016. 2016 JasperOut.nl. Thema 2 DNA

Examen Voorbereiding DNA. Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016. 2016 JasperOut.nl. Thema 2 DNA Examen Voorbereiding DNA Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 2 DNA Begrippenlijst: Begrip mtdna kerndna Plasmiden Genoom DNA-replicatie DNA-polymerase Eiwitsynthese RNA-molecuul Codon Genregulatie

Nadere informatie

INTRODUCTIE MICROBIOLOGIE - ONZICHTBARE WERELD - College 1 Inleiding, celbouw en systematiek

INTRODUCTIE MICROBIOLOGIE - ONZICHTBARE WERELD - College 1 Inleiding, celbouw en systematiek INTRODUCTIE MICROBIOLOGIE - ONZICHTBARE WERELD - College 1 Inleiding, celbouw en systematiek INTRODUCTIE MICROBIOLOGIE Uw docent Kees Boele Programma 1. Inleiding, celbouw en systematiek 2. Archaea en

Nadere informatie

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen?

Welke van de bovenstaande celorganellen of levensprocessen kunnen zowel in prokaryote, als in eukaryote cellen voorkomen? Biologie Vraag 1 Celorganellen en levensprocessen bij levende cellen zijn: 1. Ribosomen 2. ATP synthese 5. DNA polymerase 3. Celmembranen 6. Fotosynthese 4. Kernmembraan 7. Mitochondria Welke van de bovenstaande

Nadere informatie

Biologie: cellen, weefsels en organen

Biologie: cellen, weefsels en organen Auteur Harm Geert Moesker Laatst gewijzigd 25 October 2016 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/83685 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van

Nadere informatie

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over voedingsleer: over voedingsstoffen en de manier waarop ons lichaam met deze stoffen omgaat. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

Basisscheikunde voor het hbo ISBN e druk Uitgeverij Syntax media

Basisscheikunde voor het hbo ISBN e druk Uitgeverij Syntax media Hoofdstuk 11 Biomoleculen bladzijde 1 Opgave 1 Geef de reactie van de verbranding van glucose (C 6H 12O 6) tot CO 2 en water. C 6H 12O 6 + 6 O 2 6 CO 2 + 6 H 2O Opgave 2 Hoe luidt de reactie (bruto formules)

Nadere informatie

Vraag 1. Een element heeft als elektron configuratie 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2. Met welk element correspondeert deze elektron configuratie?

Vraag 1. Een element heeft als elektron configuratie 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2. Met welk element correspondeert deze elektron configuratie? Vraag 1. Een element heeft als elektron configuratie 1s 2 2s 2 2p 6 3s 2 3p 2. Met welk element correspondeert deze elektron configuratie? 1. Al 2. Ge 3. P 4. Si Vraag 2. Hoe luidt het centrale dogma van

Nadere informatie

Desoxyribose heeft 5 C-atomen. De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase aan het 1e C-atoom.

Desoxyribose heeft 5 C-atomen. De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase aan het 1e C-atoom. Desoxyribose heeft 5 C-atomen. De fosfaatgroep zit aan het 5e C-atoom en de stikstofbase aan het 1e C-atoom. Afbeelding 2. DNA-nucleotide.1 Bij het aan elkaar koppelen van nucleotiden gaat het 3e C-atoom

Nadere informatie

BIOLOGIE Energie & Stofwisseling VWO

BIOLOGIE Energie & Stofwisseling VWO BIOLOGIE Energie & Stofwisseling VWO Henry N. Hassankhan Scholengemeenschap Lelydorp [HHS-SGL] ARTHUR A. HOOGENDOORN ATHENEUM - VRIJE ATHENEUM - AAHA Docent: A. Sewsahai De student moet de bouw en werking

Nadere informatie

Steven Werbrouck. Inhoudstabel

Steven Werbrouck. Inhoudstabel Naam: Vak: Biologie Klas: 501 Leerkracht: Dhr. Martin Nr.: 29 Datum: 05-10 - 1999 Inhoudstabel 1. Inleiding: De geschiedenis van een cel 2. Wat is een cel? 3. Practicum 1: Bouw van cellen 3.1 Celbegrenzing:

Nadere informatie

UNIFORM HEREXAMEN MULO 2009

UNIFORM HEREXAMEN MULO 2009 MINISTERIE VN ONERWIJS EN VOLKSONTWIKKELING EXMENUREU VK : IOLOGIE TUM: INSG 11 UGUSTUS 2009 TIJ : 10.50 12.05 UUR EZE TK ESTT UIT 40 ITEMS. UNIFORM HEREXMEN MULO 2009 TENZIJ NERS NGEGEVEN, GT HET STEES

Nadere informatie

In afbeelding 1 is onder andere een cel met celwand van een plant weergegeven.

In afbeelding 1 is onder andere een cel met celwand van een plant weergegeven. Examentrainer Vragen Een plantencel In afbeelding 1 is onder andere een cel met celwand van een plant weergegeven. Afbeelding 1 Bron: Binas informatieboek, 4e druk, Groningen, 1998, 157. De celwand bestaat

Nadere informatie

Cellen en weefsels Practicum 4 vwo Domeinen B2 en C3 (gedeeltelijk)

Cellen en weefsels Practicum 4 vwo Domeinen B2 en C3 (gedeeltelijk) 1 Cellen en weefsels Practicum 4 vwo Domeinen B2 en C3 (gedeeltelijk) 2 Inhoud Aanwijzingen 3 Verwerken van informatie 4 Celorganellen in plantencellen 5 cellen in blaadje van een mos cellen in de zaadlob

Nadere informatie

Scheikundige begrippen

Scheikundige begrippen Scheikundige begrippen Door: Ruby Vreedenburgh, Jesse Bosman, Colana van Klink en Fleur Jansen Scheikunde begrippen 1 Chemische reactie Ruby Vreedenburgh Overal om ons heen vinden er chemische reacties

Nadere informatie

Eindexamen biologie 1-2 vwo 2004-I

Eindexamen biologie 1-2 vwo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag worden 2 punten toegekend. Genetisch gemodificeerde gewassen 1 1, 2, 3 en 5 Voor elke fout of ontbrekend cijfer 1 punt aftrekken. 2 Voorbeelden

Nadere informatie

Archaebacteriën. Eubacteriën. Eukaryoot

Archaebacteriën. Eubacteriën. Eukaryoot H5n 10-09-2001 16:41 Pagina 100 Samenvatting De gist Saccharomyces cerevisiae is bij de meeste mensen bekend als bakkersgist en wordt behalve voor het bereiden van brood onder andere ook gebruikt voor

Nadere informatie

STEMPEL DE WEG VAN GEN NAAR EIWIT

STEMPEL DE WEG VAN GEN NAAR EIWIT A LIFE TYPEFACE STEMPEL DE WEG VAN GEN NAAR EIWIT De eiwitsynthese is één van de belangrijkste processen die zich in de cel afspelen. Eiwitten staan aan de basis van het functioneren van de cel. Wat een

Nadere informatie

Planten en de mens vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie.

Planten en de mens vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 08 June 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62376 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Rondleiding door de cel

Rondleiding door de cel Rondleiding door de cel Vragen bij deoefen- en zelftoets-module behorende bij hoofdstuk 5, 6 en 7 van Biology, Campbell, 7 e druk juli 2007 Introductie Deze module behandelt de volgende delen van hoofdstukken

Nadere informatie

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Deelexamen 1 In dit proefexamen worden over de volgende onderwerpen vragen gesteld: opbouw van het menselijk lichaam algemene fysiologie spijsverteringsstelsel ademhalingsstelsel

Nadere informatie

DNA & eiwitsynthese Vragen bij COO-programma bij hoofdstuk 11 en 12 Life

DNA & eiwitsynthese Vragen bij COO-programma bij hoofdstuk 11 en 12 Life DNA & eiwitsynthese Vragen bij COO-programma bij hoofdstuk 11 en 12 Life De vragen die voorkomen in het COO-programma DNA & eiwitsynthese zijn op dit formulier weergegeven. Het is de bedoeling dat je,

Nadere informatie

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme

Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme Samenvatting Thema 2: Planten Basisstof 1 Ongeslachtelijke voortplanting: een deel van een organisme groeit uit tot een nieuw organisme - Gebeurt door mitose (gewone celdeling) - Alle nakomelingen hebben

Nadere informatie

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week

VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 minuten per week PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING TSG VMBO CURSUSJAAR 2016-2017 NIVEAU BASIS VAK: BIOLOGIE METHODE: Biologie voor jou 3VMBO- BK Deel 1 en 2 KLAS: 3 CONTACTUREN PER WEEK: 3 x 50 uten per week P periode

Nadere informatie

vwo voeding en vertering

vwo voeding en vertering vwo voeding en vertering Resorptie van glucose In het celmembraan komen allerlei transporteiwitten voor. Er zijn enkelvoudige transporteiwitten die gefaciliteerde diffusie van een bepaalde stof door het

Nadere informatie

Begrippenlijsten biologie 4 havo en 5 havo PENTA College CSG Scala Rietvelden

Begrippenlijsten biologie 4 havo en 5 havo PENTA College CSG Scala Rietvelden C Cafeïne Calcium Capaciteit, vitale Capillaire werking cdna Cel Cel communicatie Celcyclus Celdeling Celkern Cellen van Schwann Cellulose Celmembraan Celplasma Celplasmastroming Heeft een stimulerende

Nadere informatie

1. Geef aan of de onderstaande beschrijvingen dood, levenloos of levend zijn. 2. Wat zijn levenskenmerken of een ander woord levensverschijnselen?

1. Geef aan of de onderstaande beschrijvingen dood, levenloos of levend zijn. 2. Wat zijn levenskenmerken of een ander woord levensverschijnselen? Voorbeeld instaptoets havo-vwo Deze opdracht aan bij de start van het vak biologie is bedoeld om erachter te komen wat je al weet over en kan met biologie. Je krijgt geen cijfer voor deze toets. Probeer

Nadere informatie

Biologie (jaartal onbekend)

Biologie (jaartal onbekend) Biologie (jaartal onbekend) 1) Bijgevoegde fotografische afbeelding geeft de elektronenmicroscopische opname van een organel (P) van een cel. Wat is de belangrijkste functie van dit organel? A. Het transporteren

Nadere informatie

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357

Van cel tot organisme vmbo-b12. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62357 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 09 juni 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62357 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

"Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen."

Als je weet wat je eet kan je bewuster keuzes gaan maken en een gezondere lifestyle ontwikkelen. Dagelijkse voeding Als je wat meer op je voeding wilt gaan letten, dan sta je vast stil bij wat je allemaal op een dag eet. En je vraagt je vast af wat heb je nu direct nodig en wat niet? Wat voor effect

Nadere informatie

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551

Van cel tot organisme hv12. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/62551 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 oktober 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/62551 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Naar: D.O. Hall & K.K. Rao, Photosynthesis, Studies in Biology, Cambridge, 1994, blz. 106.

Naar: D.O. Hall & K.K. Rao, Photosynthesis, Studies in Biology, Cambridge, 1994, blz. 106. Examentrainer Vragen Fotosynthese Vanuit tussenproducten van de fotosynthese worden niet alleen koolhydraten gevormd, maar ook vetten, vetzuren, aminozuren en andere organische zuren. Dag- en seizoensgebonden

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: Erfelijke informatie in de cel 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Biologie: Erfelijke informatie in de cel 6/29/2013. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Biologie: Erfelijke informatie in de cel 6/29/2013 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Leen Goyens (http://users.telenet.be/toelating) en studenten van forum

Nadere informatie

Hallo aankomende geneeskundestudent aan de Vrije Universiteit te Amsterdam!

Hallo aankomende geneeskundestudent aan de Vrije Universiteit te Amsterdam! Voorwoord Hallo aankomende geneeskundestudent aan de Vrije Universiteit te Amsterdam! Hoe ben jij op de Vrije Universiteit terecht gekomen? Stond je een acht gemiddeld of heb je de toetsen van de decentrale

Nadere informatie