Naar een nieuw Operationeel Programma Investeren en verbinden in Zuid Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Naar een nieuw Operationeel Programma 2014 2020 Investeren en verbinden in Zuid Nederland"

Transcriptie

1 Naar een nieuw Operationeel Programma Investeren en verbinden in Zuid Nederland Het Europees regionaal beleid is geen vorm van liefdadigheid, maar een investeringsbeleid. Woorden van Johannes Hahn, de Europees commissaris die verantwoordelijk is voor de regionale ontwikkelingen en de territoriale cohesie in Europa. Het komende anderhalf jaar zal stevig worden onderhandeld over de Europese meerjarenbegroting Een derde van de totale begroting is bestemd voor regionaal beleid in de Unie. In de voorstellen van de Europese Commissie is voor het cohesiebeleid 376 miljard euro gereserveerd. Geld dat in de vorm van subsidies en leningen álle Europese regio s en steden ten goede komt, maar dat tevens is gekoppeld aan de Europa2020 strategie. Het Europees cohesiebeleid moet meer resultaatgericht zijn en bijdragen aan de doelen die Europa vooropstelt; dit betekent investeren in projecten die de steden en regio s in Europa slimmer, meer concurrerend en groener maken. De missie van Zuid Nederland Zuid Nederland zal enerzijds vanuit de eigen kracht en anderzijds mét Europese steun een belangrijke bijdrage leveren aan het realiseren van de Europa2020 doelen. Dit wordt gedaan door actief projecten en programma s op te zetten en te realiseren waarbij onze kennis en grensoverschrijdende verbanden met Duitsland en België worden ingezet om samen met ook andere regio s in Europa een specifieke bijdrage te leveren aan het verwezenlijken van Europese doelstellingen. Inleiding Dit document beschrijft de ambities van de drie zuidelijke provincies, hun onderlinge samenhang en de bijdrage die zij kunnen leveren aan het realiseren van de Europa2020 agenda. Vanuit de inhoudelijke agenda wordt door de drie provincies en hun partners gekeken naar de inzet van de verschillende Europese instrumenten. In eerste instantie richten wij ons primair op de financiële middelen die via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) beschikbaar komen. Dit zal echter in afstemming met de inzet van het Europees Sociaal Fonds (ESF) moeten worden bezien en met het benutten van middelen voor plattelandsontwikkeling en Horizon 2020 (het fonds voor onderzoek en ontwikkeling). Specifiek als het gaat om de bijdragen aan de regionale werkgelegenheidsopdracht en het onderwijs in Zuid Nederland, is afstemming met de inzet van ESF van belang. De zuidelijke grensprovincies zien verder volop kansen als het gaat om territoriale samenwerking, waarmee ook een bijdrage wordt geleverd aan de cohesie in Europa. De lidstaat Nederland neemt in de Europese Unie vooralsnog een afwijkend standpunt in wat betreft het cohesiebeleid en de inzet van structuurmiddelen. Het kabinet en de Tweede Kamer vinden dat alleen arme regio s hiervoor in aanmerking dienen te komen. De Nederlandse provincies en steden delen deze opvatting niet. Ook Zeeland, Noord Brabant en Limburg pleiten vóór voortzetting van het cohesiebeleid na Dat is de enige garantie om de regionale ambities, gekoppeld aan de Europese doelstellingen, ook daadwerkelijk te realiseren en de kennisclusters rond Chemie & Materialen, Logistiek, Agro & Food, Life Sciences, Energie, Leasure en Hospitality en High Tech Systems verder te ontwikkelen. 1

2 Economisch profiel Op het gebied van kenniseconomie is Zuidoost Nederland koploper in Nederland en Europa. De regio is goed voor 42 procent van de Nederlandse private R&D. Zuidoost Nederland was de enige regio in Nederland die in staat is gebleken deze belangrijke indicator van de Lissabondoelstelling te halen. De totale uitgaven aan R&D bedroegen in 2009 in Zuid Nederland 2,7 miljard, inclusief de activiteiten van onderwijsinstellingen en researchinstituten. Met betrekking tot het regionaal product (toegevoegde waarde) is de industrie met een relatief hoge arbeidsproductiviteit erg bepalend. Basisgegevens Zuid Nederland en Nederland Bron: CBS Jaar Zuid NL NL Zuid NL (%) bevolking % participatiegraad beroepsbevolking ,2% 71,0% werkloosheid in % beroepsbevolking ,4% 5,4% regionaal product mld euro ,3 529,3 23% R&D uitgaven totaal mln euro % R&D bedrijven mln euro % Zuid Nederland is een sterke regio. Hoewel de drie provincies de impact van de economische en financiële crisis in 2008 duidelijk hebben gevoeld, blijken zij over de nodige veerkracht te beschikken. De provinciale en lokale overheden hebben adequaat gereageerd op de crisis. Het economisch herstel vanaf 2010 heeft geresulteerd in een toenemende vraag vanuit het buitenland, een dalende werkloosheid en een stijging van het aantal vacatures. De Zuid Nederlandse economie heeft een waarde van ongeveer 20 procent van het BBP van Nederland. Een relatief groot deel van dit BBP (25 procent) wordt gegenereerd in de chemische (bio en basis), elektrotechnische en hightech systeemindustrie en de automotive industrie. Daarnaast is bijvoorbeeld het aandeel agro gerelateerde bedrijvigheid, alsmede de toeristische sector van nationaal en export georiënteerd economisch belang. In de huidige programmaperiode ( ) is vooral het MKB, dat in Zuid Nederland sterk en divers vertegenwoordigd is, gestimuleerd en gefaciliteerd onder meer met bedrijfsgerichte regelingen. Steden en stedelijke netwerken zijn belangrijk, ook voor het bereiken van de doelstellingen van de Europa2020 strategie. Zij zijn de broedplaats en motor voor innovatie en dragen fors bij aan de karakteristiek van sociale cohesie. De economische groei moet op een duurzame manier plaatsvinden om het leefklimaat in de steden te verbeteren. Zuid Nederland na de Randstad het dichtst bevolkte landsdeel is een cruciale schakel tussen de Randstad/Deltametropool en andere grote en krachtige metropolen, zoals de Vlaamse ruit en het Ruhrgebied. De regio beschikt over meerdere stedelijke centra en netwerken die deze structuur bindt en verbindt. Zo liggen er vijf steden met meer dan inwoners en zijn er nationale stedelijke netwerken aanwezig dan wel in wording: BrabantStad, Stedelijk Netwerk Zuid Limburg en de Zeeuwse stedenband Z4. Het zijn allemaal kerngebieden die belangrijke bijdragen leveren aan de 2

3 kenniseconomie, de werkgelegenheidsopdracht en het verstevigen van de koppeling met onderwijs. Om bij de uitwerking van de thema's rond arbeidsmarktbeleid en onderwijs in de steden maatwerk te kunnen bieden, is het wenselijk dat de uitvoering van het ESF wordt gedelegeerd aan de regio's. Op die wijze kunnen de steden concreet de vorming van nieuwe vaardigheden voor nieuwe banen (één van de EU flagships) stimuleren, waardoor een groter deel van de bevolking actief betrokken blijft op de arbeidsmarkt. Het is verder van groot belang in een regio waarin twee provincies zijn vertegenwoordigd met krimpgebieden dat er een sterke infrastructuur in deze stedelijke gebieden wordt gehandhaafd en verder ontwikkeld, inclusief de grensoverschrijdende samenwerking. Bij de uitwerking van de kaders van het Zuid Nederlands Operationeel Programma zal er specifiek aandacht zijn voor de rol van de steden bij het realiseren van de kenniseconomie. De kracht van Zuid Als geen enkel ander landsdeel herbergt Zuid Nederland een innovatieve, op kennis gebaseerde dynamische economie én een goed leefklimaat. Op basis van deze sterke punten kan Zuid een belangrijke toegevoegde waarde creeren als het gaat om de realisatie van de Europese doelen. De regionale economische structuur, met name tussen Zuidoost en Zuidwest is contrastrijk en de centrale ligging in Noordwest Europa is van groot strategisch belang qua (internationale) verbindingen en het aangaan van samenwerkingsrelaties met andere Europese regio's. Zuid Nederland is voor Europa de toegang tot Nederland met Duitsland en België als voorland. De grensoverschrijdende samenwerking draagt bij tot economische vitaliteit en dynamiek. Zuidwest Nederland kent een sterke noord zuid oriëntatie met relaties naar Antwerpen en Rotterdam. De situering van Zuidwest Nederland als verbindende schakel tussen de Vlaamse stedenruit, het Ruhrgebied en de Randstad, gevoegd bij de ligging aan diep vaarwater, biedt geweldige kansen voor trans/logistieke dienstverleners en internationaal georiënteerde bedrijven in de agribusiness, de chemie en de voedings en genotmiddelindustrie. Nieuwe energie is een specifiek ontwikkelingsthema in het kader van de biobased economy, terwijl de sector maintenance in o.a. de procesindustrie zowel in West Brabant als in Zeeland de komende jaren een betekenende doorontwikkeling staat te wachten naar een cluster van internationale allure met grote kansen voor open innovatie en professionalisering van het MKB. De biobasedontwikkelingen (in Zeeland en West Brabant) en getijde energie (als basis voor energywatervalley in Zeeland) zijn zaken die naadloos aansluiten op het topsectorenbeleid van het rijk. Zuidoost Nederland kent sterke oriëntaties op de buurlanden België en Duitsland en beschikt over een sterke en moderne industrie met concentraties op gebied van automotive (Helmond), chemie en pharmacie (Sittard Geleen, Maastricht) en agribusiness (Greenport Venlo). Kansrijke technologiegebieden liggen met name in combinaties van bestaande sectoren: medische technologie, nanotechnologie, logistiek, farmacie en food. Dit gevoegd bij een goed ontwikkelde kennisinfrastructuur (universiteiten, hogescholen, beroepsonderwijs, instituten en bedrijven die aan toegepast onderzoek doen), alsmede kennisintensieve activiteiten van internationaal topniveau (o.a. High Tech Campus Eindhoven en de Chemelot Campus), maken van Zuid Nederland een excellente kennisregio. Zo is de regio Eindhoven met Brainport uitgeroepen tot 3

4 de slimste regio ter wereld. Het verbaast ook niet dat in Zuid Nederland twee van de drie Kennis Innovatie Clusters (KIC's) terecht zijn gekomen. Toerisme en vrijetijdsbeleving zijn een belangrijk aspect van de economische structuur van Zuid Nederland en zorgt voor inkomen en werkgelegenheid. Toerisme is bovendien een sector in beweging met nieuwe producten en marktontwikkelingen. Het MKB werkt aan een steeds hogere kwaliteit van de dienstverlening. De sector zorgt daarnaast voor een goed woon en vestigingsklimaat. Zorgpunten zijn er natuurlijk ook. De beroepsbevolking in Zuid Nederland telt over de hele lijn een relatief beperkt aantal hoog opgeleiden. De strategie van Zuid Nederland Zuid Nederland heeft laten zien succesvol te zijn in het regionaal economisch beleid en het benutten van Europese structuurfondsen. Dankzij de combinatie van eigen geld, Europese middelen en de rijksinzet (Pieken in de Delta) is een stevig fundament gelegd onder de kenniseconomie in de drie provincies. Elke euro Europees geld brengt vier maal meer op dankzij het commitment van overheden en bedrijfsleven. Daarom pleiten de drie provincies en steden in Zuid Nederland voor voortzetting van het cohesiebeleid. Het zijn immers onzekere tijden, een nieuwe recessie dreigt. De provincies zijn zich hiervan bewust. Zij investeren in de toekomst en kiezen voor een duidelijke koers met bijzondere aandacht voor duurzame economische ontwikkeling, groei en innovatie, gekoppeld aan een goed omgevingsbeleid. Het blijft uiteraard de ambitie van Zuid Nederland om als kennis en innovatieregio tot de top in Europa te horen. Daarvoor moeten het vestigings en leefklimaat en de (internationale) bereikbaarheid verder worden verbeterd. Het actief verbinden van onderwijs, onderzoek, overheid en ondernemers is een prioriteit, terwijl een goed functionerende arbeidsmarkt essentieel is. Zeer snelle breedbandnetwerken moeten de dienstverlening op hoog niveau waarborgen. De internationale concurrentiepositie dient verder versterkt te worden. De domeinen waarin het zuiden sterk is Chemie, Logistiek, Agro & Food, Life Sciences, Energie, Leisure en Hospitality en High Tech Systems lenen zich daarvoor. De nadruk moet liggen op valorisatie: kennis, kunde, kassa. Een van de speerpunten is de ontwikkeling van Greenport Venlo en Chemelot Campus in combinatie met Health Campus Maastricht binnen de Brainport 2020 agenda. De Brainport 2020 agenda betreft een visie op het schaalniveau van Zuid Nederland met Brainport als belangrijke spil daarbinnen en met aandacht voor de grensoverschrijdende verbindingen naar met name Vlaanderen en Noordrijn Westfalen. Het doel is deze regio verder uit te laten groeien tot een toptechnologie regio van wereldformaat. Met de visie Brainport 2020 en bijbehorend uitvoeringsprogramma is invulling aan deze opdracht gegeven en is het fundament gelegd waarop deze regio verder kan bouwen Het kabinet onderschrijft de ambitie en visie in Brainport 2020 en de daaruit voortvloeiende uitvoeringsagenda. Centraal hierbij staat de notie dat economisch succes wordt bepaald door de samenwerking tussen het bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheden, die in Zuid Nederland van oudsher sterk is en goed functioneert Deze samenwerking biedt optimale randvoorwaarden 4

5 voor innovatie in de markt waardoor de concurrentiekracht maximaal wordt versterkt (kennis, kunde, kassa). Deze combinatie van visie en actiegerichtheid is een aanpak die ook dit kabinet voorstaat. Ook majeure uitdagingen als energievoorziening en grondstoffenschaarste worden in samenhang aangepakt en sluiten daarmee aan op de EU 2020 doelstellingen. Denk aan de biobased ontwikkelingen in Zeeland/West Brabant en Maintenance Valuepark Terneuzen en de koppeling water energie. De regio Zuid opteert voor een doorzetting van de succesvolle samenwerking in een nieuw OP Zuid met oog voor flexibiliteit in de uitvoering waarbij het aangewezen kan zijn op thema's met andere strategische partners de samenwerking te zoeken. Europa2020 en topsectoren Met de EU2020 agenda zet Europa in op kennis, innovatie en onderwijs (slimme groei), maar ook op een duurzaam en efficiënter gebruik van natuurlijke bronnen (groene groei) met het oog op meer werkgelegenheid en maatschappelijke cohesie (inclusieve groei). De lidstaten en in het verlengde daarvan de regio's, zullen zich moeten richten op een beperkt aantal prioriteiten en thema's. Uit de vorenstaande strategie analyse van Zuid zal duidelijk zijn dat de Europese prioriteiten concurrentiekracht en innovatie, energie efficiency en MKB thema's zijn die bij uitstek bij de economische karakteristiek van deze regio horen. Het zijn de bouwstenen voor een gezonde economie die de basis vormen voor de versterking van regionale excellence en voor specialisaties vanuit innovatieschema's en samenwerkingsverbanden tussen onderwijsinstellingen, kennisinstellingen, bedrijven en overheden. Zuid Nederland omarmt de Europa2020 strategie als rode draad voor de vormgeving van de nieuwe structuurfondsen ná De Europese strategie biedt het kader voor een inhoudelijke, geïntegreerde en sector overstijgende benadering, waarbij de regionale schaal voorop staat. Uitgangspunt is strategische clustering van stakeholders en thema's, waarbij steeds de combinaties worden gezocht met begrippenkaders van innovatie, onderwijs en een goed functionerende arbeidsmarkt en daarmee de verdere ontwikkeling van de kenniseconomie. De regio Zuid zet primair in op het door de Europese Commissie gekozen flagship Innovation Union, maar draagt daarnaast ook sterk bij aan een tweetal andere flagships, nl. Resourceefficiënt Europe en Industrial Policy voor Green Growth. Zo is de campusambitie in Zuidoost Nederland (o.a. Chemelot en Greenport) en Brainport prima passend binnen de Europa2020 benadering die Nederland in het Nationaal Hervormingsprogramma (NHP) voor het vlaggenschip Innovatie Unie heeft aangeduid en waarvoor zij het principe van smart specialisation heeft toegepast in het topsectorenbeleid. De majeure projecten verbinden meerdere sectoren, waarbij vooral High Tech Systems en Logistiek een vooraanstaande rol spelen als volwaardige economische clusters. Alle drie de vlaggenschepen komen terug in de aanpak van bijvoorbeeld de biobased economy in Zuidwest Nederland. De regio heeft al een koploperpositie op zich genomen in het programma Knowledge Based Bio Economy. De zuidelijke speerpunten 5

6 Zuid Nederland wil voor haar investeringsprogramma gebruik blijven maken van Europese middelen voor regionale economische ontwikkeling Zuid Nederland is bereid om in het partnerschapscontract met het Rijk duidelijke afspraken te maken over te behalen resultaten Zuid Nederland richt het vizier op de verdere versterking van de kenniseconomie en daarmee op de Europa2020 doelstellingen op het gebied van slimme, groene en inclusieve groei De afstemming op rijksbeleid, met name de integrale aanpak via de negen topsectoren, waarbij ondernemers, wetenschappers en opleidingsinstituten samen met de decentrale overheden worden uitgedaagd om te innoveren, is al volop praktijk De strategie voor de komende jaren richt zich op een voortzetting van de samenwerking in Zuid Nederlands verband, waarbij het landsdeel het Operationeel Programma zelf wil beheren Het benutten van subsidies is eerder middel dan doel. Daarnaast zullen ook andere financieringsinstrumenten al dan niet revolverend ten dienste van de kenniseconomie worden ingezet. De Regio Zuid Nederland onderschrijft ten volle de noodzaak voor het aanbrengen van focus en het sturen op afrekenbare resultaten, concrete output en vereenvoudiging Zuid kent een stedenband van groot belang als verzamelplaats voor economische dynamiek en vernieuwing, stimuleren van werkgelegenheid en koppeling met onderwijs. Daarmee wordt het mogelijk een effectief tegenwicht te bieden tegen de negatieve gevolgen van de zich vooral aan de flanken van de Zuid regio zich manifesterende bevolkingskrimp De focus van Zuid Nederland ligt op het faciliteren van economische innovaties en de valorisatie daarvan in de regio, in met name het MKB en op de ontwikkeling van bepalende kennisclusters door middel van de triple helixgedachte Verder investeren en verbinden De Europese Commissie wil dat de structuurfondsen zich volledig richten op de Europa2020 doelen en heeft hiervoor elf thema s benoemd. Bij het opstellen van de Operationele Programma s kan de lidstaat/regio een aantal thema s kiezen en zich hierop concentreren. Voor rijke regio s als Zuid Nederland zijn er drie thema s waar EFRO middelen verplicht aan moeten worden uitgegeven. Dit zijn: concurrentiekracht en innovatie, energie efficiëncy en MKB. Hieronder staat kernachtig weergegeven in welke sectoren Zuid Nederland excelleert. Cruciaal hierbij is het verbinden van deze sectoren met elkaar (cross overs) waardoor er oplossingen gevonden kunnen worden voor maatschappelijke thema s en uitdagingen waar Europa de komende jaren mee te maken krijgt. Het betreft in het bijzonder thema s als. healthy aging, smart mobility & logistics, energievoorziening, verduurzaming van de landbouw en onze voedselvoorziening Ook de koppeling met andere Europese programma s waaronder bijvoorbeeld het Europese onderzoekprogramma Horizon 2020 en het GLB is van groot belang. 6

7 Chemie (concurrentiekracht & innovatie, MKB, energie) Zuid Nederland ambieert een koploperpositie op het gebied van een, op basis van groene grondstoffen, gestuurde economie en ontwikkelt zich tot hotspot op het gebied van maintenance en duurzame energie. Voorbeelden zijn Maintenance Valuepark Terneuzen en de Chemelotcampus Sittard Geleen. Logistiek (concurrentiekracht & innovatie, MKB) De strategische ligging tussen landelijke en Europese economische centra zorgt voor extra dynamiek in het logistieke cluster. West Brabant en Venlo behoren tot de logistieke hotspots in Nederland. In Breda is Dinalog gekomen, een logistieke campus van internationale allure. Agro & Food (concurrentiekracht & innovatie, energie, MKB) Agro & Food is een van oudsher sterk aanwezige sector in Zuid Nederland. Hoger in de keten draagt deze sector bij aan innovatie in meerdere clusters, zoals bijvoorbeeld biobased en energie. Life Sciences (MKB, concurrentiekracht & innovatie) Medische technologie en innovatie in de zorg worden in Zuid Nederland op een geïntegreerde wijze doorontwikkeld met grote kansen voor nieuwe MKB bedrijvigheid. Zo ontwikkelt Limburg een speerpuntcluster rond Health, Care en Cure, waarmee ingespeeld wordt op de vraagstukken van vergrijzing en krimp Leisure & Hospitality (MKB, concurrentiekracht & innovatie) Toerisme vormt een sector van groot economisch belang. Het is zich innoverende sector met sterke oriëntatie op het MKB en die met een stevige kwaliteitsslag bezig is onder andere in de verblijfsrecreatie. Kennisinstituten als de NHTV dragen bij aan het klimaat van vernieuwing. Energie (+concurrentiekracht & innovatie, MKB) De Zuid Westelijke Delta is een proeftuin voor productieve en rendabele technieken voor Nederlandse bedrijven die de buitenlandse markt op willen. Grevelingen Tidal Test Center fungeert als trigger voor het concept Energy Water Valley en sluit aan bij het topsectorenbeleid (Water). High Tech Systems (MKB, concurrentiekracht & innovatie) De meest innovatieve spot op het gebied van hightech systeemindustrie in de wereld bevindt zich in Eindhoven met Brainport Zuidoost Nederland als de fysieke ontwikkelplaats. 7

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

Noord-Nederland en OP EFRO

Noord-Nederland en OP EFRO N o o r d - N e d e r l a n d Noord-Nederland en OP EFRO versterking van de noordelijke economie O P E F R O De afgelopen jaren heeft Noord-Nederland hard gewerkt aan de versterking van haar sociaal economische

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Toekomst Europese programma s. Ivka Orbon Commissie Europa 13 oktober 2006

Toekomst Europese programma s. Ivka Orbon Commissie Europa 13 oktober 2006 Toekomst Europese programma s Ivka Orbon Commissie Europa 13 oktober 2006 Inhoud - Operationeel Programma Zuid (doelstelling 2, EFRO) - Stand van zaken andere Europese programma s: - Doelstelling 3, grensoverschrijdende

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

dit* doorpakken in topsectoren

dit* doorpakken in topsectoren dit* doorpakken in topsectoren dit*doorpakken in topsectoren dit* is een prioriteitenprogramma. dit* zijn de maatregelen die nodig zijn om de groei van de Brabants-Zeeuwse economie te stimuleren, als voortrekker

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

Collegevoorstel STAF BESTUUR EN DIRECTIE. Ja, zonder beperkingen Dienstverlening. Landsdeel Zuid-Nederland

Collegevoorstel STAF BESTUUR EN DIRECTIE. Ja, zonder beperkingen Dienstverlening. Landsdeel Zuid-Nederland zaak_id bericht_nummer Collegevoorstel STAF BESTUUR EN DIRECTIE Reg.nr. B&W d.d. 19-06-2012 Openbaar Programma Ja, zonder beperkingen Dienstverlening DT d.d. OR d.d. B&W d.d. OR d.d. Raad Raadsdocumenten

Nadere informatie

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken.

hoe wij het best op die uitdagingen kunnen inspelen, wat daarvoor nodig is en hoe wij daar samen aan kunnen werken. Toespraak van SNN-voorzitter Max van den Berg, bijeenkomst EFMI Business School (Academisch kennisinstituut voor de foodsector), Groningen op 18 november 2010 [Inleiding] Sommige mensen verdienen hun geld

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Europa wil slim, duurzaam en inclusief

Europa wil slim, duurzaam en inclusief Europa wil slim, duurzaam en inclusief Noord-Nederland bereidt zich intensief voor op de Europese programma s in de periode 2014 2020. Het SNN biedt u met dit bericht inzicht in voortgang en verwachtingen.

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting

Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting Versie 28 november 2012 In opdracht van de Brainport 2020-commissie Samenvatting Brainport 2020 heeft de ambitie om Zuidoost-Nederland

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

G100 TERUGBLIK G100. 28 maart 2011

G100 TERUGBLIK G100. 28 maart 2011 G100 28-03-2011 Thema: Industriebeleid TERUGBLIK G100 28 maart 2011 Programma 17.00 uur Ontvangst deelnemers 17.30 uur Openingswoord en inleidingen Rob de Wijk en Peter Swinkels 18.15 uur Discussie onder

Nadere informatie

Economisch Manifest. Noord-Limburg

Economisch Manifest. Noord-Limburg Noord-Limburg Inleiding In de vorm van een Plan van aanpak programma Greenport Venlo heeft de Provincie najaar 2014 haar visie gegeven op de koers die men voor Noord-Limburg van belang acht: het komen

Nadere informatie

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht Brainport Monitor 2010 Samenvatting Van crisis naar kracht People De effecten van de crisis laten zien dat de arbeidsmarkt in Brainport conjunctuurgevoelig is. Technology Brainport blijft goed presteren

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 21 501-08 Milieuraad Nr. 525 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

llll lllliiii III! INI 3782773

llll lllliiii III! INI 3782773 Strategic Board Delta Region llll lllliiii III! INI 3782773 Boschstraat 35 4811GB BREDA T 076-5200247 KVK 56676328 IBAN NL07RABO0178996939 info@deltaregion.eu www.deltareeion.eu Aan Provincie Noord-Brabant

Nadere informatie

Brabant 6. Visie Hoofdopgaven Gebieden met concentratie van opgaven van nationaal belang Overige gebiedsopgaven Kaarten Project- en programmabladen

Brabant 6. Visie Hoofdopgaven Gebieden met concentratie van opgaven van nationaal belang Overige gebiedsopgaven Kaarten Project- en programmabladen Brabant 6 Visie Hoofdopgaven Gebieden met concentratie van opgaven van nationaal belang Overige gebiedsopgaven Kaarten Project- en programmabladen Visie Het MIRT-gebied Brabant omvat de provincie Noord-Brabant.

Nadere informatie

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V.

25-3-2013. 01 Inhoud van presentatie. Het subsidiebeleid van de toekomst Europese programma s 2014 2020 in Nederland. Vincent Ketelaars ERAC B.V. Het subsidiebeleid van de toekomst se programma s 2014 2020 in Nederland Vincent Ketelaars ERAC B.V. 11 april 2013 Elsevier subsidiecongres 01 Inhoud van presentatie Indeling 01 Inhoud van presentatie

Nadere informatie

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0

Besluitvorming. Plafond/streefbedrag 10.000.000. Minimumbedrag 0 Criteria Naam en nummer Soort Instellingsdatum Besluitvorming Nut en noodzaak Functie Doel Ambtelijk beheerder Voeding Toelichting B0442003 Reserve Cofinancieringsfonds Kennis en innovatie Bestemmingsreserve

Nadere informatie

OP Zuid. Programmaperiode 2014-2020

OP Zuid. Programmaperiode 2014-2020 OP Zuid Programmaperiode 2014-2020 1 Europees kader Europees Programma 2014-2020 Cohesiebeleid EFRO OP -zuid 2 Programmagebied 3 Vertrekpunten voor het nieuwe programma Houtskoolschets OP-Zuid Schatgraven

Nadere informatie

Position Paper. Noord-Nederland en EU 2020

Position Paper. Noord-Nederland en EU 2020 versie 11-1 Position Paper Noord-Nederland en EU 2020 Samenwerkingsverband Noord-Nederland, Rijksuniversiteit Groningen, Hoger en Middelbare Beroepsonderwijsinstellingen, Universitair Medisch Centrum Groningen,

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Europese fondsen

Informatiebijeenkomst Europese fondsen Informatiebijeenkomst Europese fondsen 1 Programma 12.30 13.00 Inloop Locatie: Wandelkerk (via Abdijplein en Kloostergangen) 13.00 13.30 Het nieuwe Europese kader 2014-2020 Inleiding door gedeputeerde

Nadere informatie

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt

Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020. SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Tussenstand OP EFRO Noord-Nederland 2014 2020 SNN PS bijeenkomst 25 juni Yvonne van Mastrigt Noordelijke specialisatie in beeld Samengestelde behoeften Samengestelde oplossingen Achtertuin als proeftuin/

Nadere informatie

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies

Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Europa 2014-2020 voor gemeenten en provincies Vincent Ketelaars ERAC B.V. Binnenlands Bestuur Europa-debat Houten, 21 november 2013 Inhoud van presentatie Indeling 1 Uw ervaringen in eerdere projecten?

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

URGENTIE- PROGRAMMA 2011-2015

URGENTIE- PROGRAMMA 2011-2015 Visie en Strategie X. URGENTIE- PROGRAMMA 2011-2015 Brainport 2020 urgentieprogramma 2011-2015 High tech keten De focus zal liggen op de nu al sterke sectoren High Tech Systems & Materials en Chemie, met

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Excursie Bestuurlijk Platform Peelnetwerk, Vrijdag 27 september 2013

Excursie Bestuurlijk Platform Peelnetwerk, Vrijdag 27 september 2013 Excursie Bestuurlijk Platform Peelnetwerk, Vrijdag 27 september 2013 Jean van Zeeland Senior beleidsadviseur Programmamanager j.vanzeeland@sre.nl 0652065753 Naar een gemeenschappelijk ruimtelijk beeld

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

De economische toestand in de (Limburgse) wereld: er zijn lichtpunten, maar als ondernemer moet je het wel zelf doen

De economische toestand in de (Limburgse) wereld: er zijn lichtpunten, maar als ondernemer moet je het wel zelf doen De economische toestand in de (Limburgse) wereld: er zijn lichtpunten, maar als ondernemer moet je het wel zelf doen Prof dr Hans Kasper 7 februari 2014 Agenda voor vandaag Onderwerpen 1. Recente studie

Nadere informatie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie

Gebiedsfinanciering op andere leest. Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Gebiedsfinanciering op andere leest Vera van Vuuren, programma manager plattelandsontwikkeling en duurzame energie Ontwikkelingsbedrijf NHN Doel: Ontwikkelen van economisch potentieel NHN Aandeelhouders

Nadere informatie

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl Metropoolregio Rotterdam Den Haag Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl 2 3 Metropoolregio by night feb 2012 4 Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad

Nadere informatie

Presentatie Actieplan FoodValley

Presentatie Actieplan FoodValley Presentatie Actieplan FoodValley Doorontwikkeling FoodValley Ambitie 26 oktober 2012 FoodValley: kristallisatiepunt voor innovaties in agrofoodsector (1) Sense of urgency: wereldvoedselproblematiek en

Nadere informatie

Groot Composiet II Houtkoolschets

Groot Composiet II Houtkoolschets II Groot Composiet II Houtkoolschets Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling

Nadere informatie

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics

Duurzaam groeien. Agro, fresh, food en logistics Nota Ruimte budget Klavertje 25,9 miljoen euro (waarvan 3 miljoen euro voor glastuinbouwgebied Deurne) Planoppervlak 908 hectare (waarvan 150 hectare voor glastuinbouwgebied Deurne) (Greenport Trekker

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

Noord-Brabant, de meest innovatieve en gastvrije provincie. Beleidskader en Uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie 2013-2020

Noord-Brabant, de meest innovatieve en gastvrije provincie. Beleidskader en Uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie 2013-2020 Noord-Brabant, de meest innovatieve en gastvrije provincie Beleidskader en Uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie 2013-2020 Aanleiding Agenda van Brabant Topregio kennis en innovatie Leef- en vestigingsklimaat

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren!

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren! Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing Bied ruimte om op topniveau te presteren! Brabant loopt voorop. Als innovatieve regio willen we tot de Europese top horen. Dat ligt binnen

Nadere informatie

PROJECT PRESENTATIE TIM-15. Project-B: Verbinden

PROJECT PRESENTATIE TIM-15. Project-B: Verbinden PROJECT PRESENTATIE TIM-15 Project-B: Verbinden 1 INTRODUCTIE Team: Louis Derks zelfstandig consultant Toon Kleinhout Koninklijke Landmacht Hans Slotema DSM Resolve René Verhoeven KvK Limburg Opdracht:

Nadere informatie

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016

Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Toelichting criteria kleine projecten Brabant C versie 18-01-2016 Om in aanmerking te komen voor een subsidie tussen 25.000 en 65.000 euro moet een project aan de volgende criteria voldoen: 1. het project

Nadere informatie

INTERREG V Deutschland Nederland. 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat

INTERREG V Deutschland Nederland. 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat INTERREG V Deutschland Nederland 2 oktober 2014 Peter Paul Knol Gemeenschappelijk INTERREG-Secretariaat Kader Europa 2020 Strategie Slimme groei Duurzame groei Inclusieve groei Europese Verordeningen Structuurfondsen

Nadere informatie

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011 Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H Datum 05 april 2011 kiemt KANSEN CREËREN EN BENUTTEN Thecogas Binnenstadservice.nl Sidcon Ingrepro Bredenoord Nuon Helianthos Ubbink Solar Solesta

Nadere informatie

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren

Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Bedrijven willen elkaar opzoeken, overheden faciliteren Kempen broedplaats voor grensoverschrijdende samenwerking Meer dan 250 ondernemers, bestuurders en intermediairs uit Nederland en België waren aanwezig

Nadere informatie

in beweging juni 2015

in beweging juni 2015 Sowing innovation Harvesting the future AgriFood Capital in beweging juni 2015 Veghel, Sint-Oedenrode en Schijndel Noordoost Brabant topregio in agrifood In AgriFood Capital werken ondernemers, overheden

Nadere informatie

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST

PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST NOORD-NEDERLAND: PROEFTUIN VOOR HET EUROPESE ENERGIESYSTEEM VAN DE TOEKOMST PROEFTUIN ENERGIE- TRANSITIE REGIONALE PARTNER IN DE EUROPESE ENERGIE UNIE Noord-Nederland is een grensoverschrijdende proeftuin

Nadere informatie

Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020

Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020 EUROPESE COMMISSIE Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020 Algemene informatie De partnerschapsovereenkomst (PO) van Nederland is het overkoepelende strategische document

Nadere informatie

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Presentatie ALV NDL 20/11/2014 Agenda 1. Topsector logistiek 2. Organisatie en uitgangspunten 3. Cross-overs 4. Logistiek Koffertje en lonkend perspectief

Nadere informatie

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak

Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak Europastrategie van Velsen EU-strategie die als leidraad geldt voor alle activiteiten en investeringen van Velsen op dit vlak 1. Wat willen wij: Visie op Velsen Met het vaststellen van de Visie op Velsen

Nadere informatie

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE Hoofdlijnen van de strategische economische agenda 11 november 2014 2 ONDERNEMERS ZIJN DE ECONOMISCHE MOTOR VAN EEN STAD. OOK IN ALMERE. VOORWOORD Als getogen Almeerder

Nadere informatie

KvK dienstverlening topsectoren

KvK dienstverlening topsectoren MIT regeling 2014 KvK dienstverlening topsectoren Bon Uijting senior adviseur KvK 15 mei 2014 KvK verzorgt vele MKB loketten topsectoren Telnr MKB Loket MKB loketten topsectoren MKB loket Agro Food 088-585

Nadere informatie

Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa

Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa Kansen voor Nederlandse onderzoeksinstellingen in Centraal en Oost-Europa Synergie tussen Horizon 2020 en het cohesiebeleid in de Europese Unie Samenvatting Ode Wolters, augustus 2013 In het nieuwe EU-kaderprogramma

Nadere informatie

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek.

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek. 00 Ruimtevaart in Nederland en in Europa - Kort resume van de Nederlandse positie. Aandacht voor de komende Ministersconferentie van de European Space Agency (ESA) In december 2014 vindt de ESA Ministersconferentie

Nadere informatie

Europese Structuurfondsen Betty De Wachter

Europese Structuurfondsen Betty De Wachter Europese Structuurfondsen Betty De Wachter Politieke Academie 2013 Europese cohesiebeleid Doel: economische, sociale en territoriale samenhang of cohesie in de Europese Unie Principes: ontwikkeling herverdeling

Nadere informatie

TIENPUNTENPLANTIENPUNTENPLAN

TIENPUNTENPLANTIENPUNTENPLAN Inhoud 3 4 Brabant: op naar de top! De ambitie van Brabant is glas helder: structureel doorstoten tot de top-5 van de meest innovatieve regio s in Europa. Dat is het doel van het Economisch Programma Brabant

Nadere informatie

Titel. Campusvorming voor Chronische Zorg. Wiebe Cnossen, Jan Rietsema

Titel. Campusvorming voor Chronische Zorg. Wiebe Cnossen, Jan Rietsema Titel Campusvorming voor Chronische Zorg Wiebe Cnossen, Jan Rietsema Pagina: 2 Agenda Setting the scene Waarom nadenken over een campus? Wat is een Campus? Hoe richt je Open Innovatie in? Tilburg aan zet

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen

Trends en ontwikkelingen Ons wereldbeeld ???!!! Intussen in Trends en ontwikkelingen >9 mld mensen!!!!! Wat betekent dit? Kernvraag Hoe zorgen we voor een blijvend goed leefklimaat voor onze burgers? Wonen, werken, welzijn

Nadere informatie

De overheid als launching customer

De overheid als launching customer De overheid als launching customer Julia Williams Project leader elektrisch rijden Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie Waarom elektrisch rijden? Klimaat Het duurzame energiesysteem

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

De industriële ambitie van de Brabantse Kempen

De industriële ambitie van de Brabantse Kempen De industriële ambitie van de Brabantse Kempen De industriële ontwikkeling van de Brabantse Kempen Op productie gerichte ambachten, zoals de maakindustrie en de agrosector, staan aan de basis van de bedrijvigheid

Nadere informatie

Inhoud Tien jaar Economische Barometer Breda Kenniseconomie Visie 2011 Rabobank Stand van zaken Breda Breda & West-Brabant

Inhoud Tien jaar Economische Barometer Breda Kenniseconomie Visie 2011 Rabobank Stand van zaken Breda Breda & West-Brabant Van harte welkom! Programma 19:00 Ontvangst 19:30 Opening door Paul Rüpp 19:35 Presentatie resultaten Willem-Peter Kriek 20:00 Uit de praktijk: Bart van Nuland, Lansto BV 20:15 Uit de praktijk: Jeroen

Nadere informatie

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost?

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost? Subsidieprofiel vestigingsregeling 1. Probleemanalyse Welk probleem moet worden opgelost? De Friese economie heeft de laatste jaren last gehad van de economische crisis. Ondanks een voorzichtig herstel

Nadere informatie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie Mr Roger VAN BOXTEL, Minister of City Management and Integration, Netherlands Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie 21-22 mei 2001 Enkel gesproken tekst geldt Tweede

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België

Zakendoen met België. Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Zakendoen met België Jurgen Moors, MA Adviseur Internationale Zaken/Euregio Centre of Excellence België Overzicht 1. Kamer van Koophandel 2. KvK: afdeling Internationale Zaken 3. België: kansen en ontwikkelingen

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

F4: Investeren in trekkracht. Samenvatting. Verkenning economische samenwerking F4

F4: Investeren in trekkracht. Samenvatting. Verkenning economische samenwerking F4 Samenvatting Verkenning economische samenwerking F4 1 Samenvatting Aanleiding voor de verkenning De vier grootste gemeenten van Fryslân - Leeuwarden, Súdwest-Fryslân, Smallingerland en Heerenveen, kortweg

Nadere informatie

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven Plaats voor een heading Jean Paul Kroese 26 april 2012 Opbouw presentatie 1. Kenmerken Regio Eindhoven 2. Regionale ambitie en inhoudelijke opgave 3. Governance

Nadere informatie

Plannen Economische Agenda 20113-2014

Plannen Economische Agenda 20113-2014 Plannen Economische Agenda 20113-2014 Aanvalsplan 1: Marketing regio Amersfoort: be good and tell it Wat is het doel: Gerichte marketingcampagnes starten op het gebied van ondernemen in Amersfoort en de

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad)

1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.) en Hangzhou (15 e stad) China Grootste land ter wereld 1 van de BRIC-landen 1.349.585.838 inwoners in 2013 (1,35 miljard) Shanghai Delta rijkste van China Grote steden: Shanghai (22,3 miljoen inw.), Peking (19,3 miljoen inw.)

Nadere informatie

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR

AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR 20 AL IN JANUARI 2007 BEREIKTEN WE MET HET MINISTERIE VAN ECONOMISCHE ZAKEN (EZ) VOLLEDIGE INSTEMMING OVER DE INHOUD VAN HET NIEUWE PROGRAMMA VOOR ECONOMISCHE STRUCTUURVERSTERKING KOERS NOORD: OP WEG NAAR

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse

Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse Topsectoren, regio s en vestigingsplaatsfactoren: een multivariate regressieanalyse RSAN voorjaarsmiddag Antwerpen 24/04/2014 Frank van Dongen, Olaf Jonkeren & Otto Raspe 1 Agenda Motivatie Onderzoeksvraag

Nadere informatie

REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020

REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020 REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020 Onderstaande partijen en personen, verenigd in het Regionaal Arbeidsmarkt Platform Zuidoost Brabant, hierna te noemen Partijen : Overheid - De samenwerkende

Nadere informatie

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad 2040 (Structuurvisie Rijk, 2008/09) Herwaardering belang steden voor economie Randstad geen samenhangende metropool

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013

Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013 Strategische agenda voor Noord-Nederland 2007-2013 Gelukkig heeft Noord-Nederland nog de ruimte. Ruimte om te leven en ruimte om te ondernemen. Nu en in de toekomst. Op zoek naar de kansrijke ruimte 1

Nadere informatie

Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020. Gerard Blom & Patrick Essers

Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020. Gerard Blom & Patrick Essers Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020 Gerard Blom & Patrick Essers Contents Koepelvisie Strategic Board Delta Region Strategische Innovatie Agenda Innovatiethema

Nadere informatie

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek

Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven. De economische route voor de regio Stedendriehoek Onszelf vernieuwen om onszelf te blijven De economische route voor de regio Stedendriehoek 1In de regio Stedendriehoek is het prima wonen, recreëren en werken. De regionale economie is veelzijdig van aard.

Nadere informatie