ANDERE ORGANISATIES EN HUN BEST PRACTICES: STAGES IN HET KADER VAN HET PUBLIC MANAGEMENT PROGRAMME 2005 LESSEN VOOR DE FEDERALE OVERHEID

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ANDERE ORGANISATIES EN HUN BEST PRACTICES: STAGES IN HET KADER VAN HET PUBLIC MANAGEMENT PROGRAMME 2005 LESSEN VOOR DE FEDERALE OVERHEID"

Transcriptie

1 ANDERE ORGANISATIES EN HUN BEST PRACTICES: LESSEN VOOR DE FEDERALE OVERHEID STAGES IN HET KADER VAN HET PUBLIC MANAGEMENT PROGRAMME 2005 D/2006/10107/007 Eindredactie: Bruno Broucker Annie Hondeghem m.m.v. Anneke Heylen

2

3 MENINGEN VAN DE DEELNEMERS AAN HET PUBLIC MANAGEMENT PROGRAMME OVER DE OPLEIDING We kunnen niet bepalen vanwaar de wind komt, wel hoe onze zeilen staan. PUMP is een grote steun bij dat laatste. "PUMP is geen afgesloten studie van de positieve werkelijkheid, doch een uitnodiging tot zoeken naar de ideale waarheid." PUMP biedt een nieuwe bril met scherpe lenzen om je eigen handelen binnen de administratie te bekijken. Plots begrijp je waar je dagdagelijks mee bezig bent: de zin ervan en de onzin die daarrond geweven wordt. PUMP: vérreikend en verrijkend. PUMP komt overeen met professionele gezichtsverruiming. Een ideale gelegenheid om te herbronnen en aan netwerking te doen met collega's die wensen op een positieve, maar kritische wijze een bijdrage te leveren aan de uitbouw van een moderne federale administratie. PUMP laat toe het hele moderniseringsproces bij de federale overheid van een afstand te bekijken en in het juiste perspectief te plaatsen. PUMP was een opleiding die het waard was gevolgd te worden. PUMP is de ideale "update" voor ambtenaren die al een tijdje bezig zijn. "PUMP is niet nieuw meer, het is een standaard geworden" Out of the box Dolle pret met inhoud

4

5 VOORWOORD In 2005 werd het Public Management Programme voor de vijfde keer georganiseerd. Deze vijfde editie heeft ten opzichte van de vorige edities twee belangrijke vernieuwingen meegemaakt. Ten eerste is het aantal deelnemers gestegen van 20 naar 25, zowel voor de Nederlandstaligen als de Franstaligen. Ten tweede is het programma gereduceerd; zo is o.m. het collectief buitenlands bezoek weggevallen en is het aantal residentiële seminaries beperkt. De belangrijkste bekommernis van deze twee wijzigingen was om meer kansen te creëren voor federale ambtenaren om de opleiding te volgen. Ondertussen werkt de federale overheid verder aan de modernisering van de administratie. Vorming en opleiding van ambtenaren spelen hierin een belangrijke rol. Het Public Management Programme is uitgegroeid tot een vaste waarde en heeft ondertussen ook zijn erkenning gekregen in de lijst van gecertificeerde opleidingen. Wij zijn de Minister van Ambtenarenzaken, Maatschappelijke Integratie, Gelijke Kansen en Grootstedenbeleid, de heer Christian Dupont, hiervoor dankbaar. Dit is een bewijs van zijn vertrouwen in de waarde van PUMP. In het kader van een voorwoord is het gepast om eveneens een woord van dank te richten tot de medewerkers van het Instituut voor de Overheid die dit opleidingsprogramma in goede banen hebben geleid. Voor 2005 waren dit in het bijzonder: Bruno Broucker en Anneke Heylen. Een speciaal woord van dank gaat ook naar Nick Thijs die zich heeft ingezet voor het welslagen van de stages. Het rapport Andere organisaties en hun best practices: lessen voor de federale overheid is een bundeling van de verkorte stageverslagen van de deelnemers van het Public Management Programme Enkelen hebben de omzetting van hun lijvig stageverslag tot een verkorte versie niet kunnen voltooien, omwille van professionele of persoonlijke redenen. In de vernieuwingen die het Public Management Programme in de verschillende edities heeft ondergaan, zijn de individuele stages overeind gebleven. Hiervoor bestaan dan ook goede redenen. De stages verbreden de horizon; ze geven inspiratie en creëren nieuwe energie. Het is onze wens dat ook de federale overheid hiervan gebruik zal maken. Daarom hechten we veel belang aan de verspreiding van deze ervaringen. Dit boek wordt opgedragen aan de vijfde generatie van het Public Management Programme: Katrien Broeckaert, Catherine Cornu, Liesbet Fransen, Ilse Goderis, Sabine Gykiere, Sibylle Gyssels, Wim Herminaire, Marc Hinoul, Sylvie Kormoss, Xaveer Laureyns, Luc Lefèvre, Bart Mignon, Jan Morre, Lieven Ostijn, Cécile Rampelberg, Rob Renier, Kristien Stessens, Paul Tousseyn, Lieven Vandemeulebroecke, Johan Van der Borght, Koen Vanwinckelen, Anneli Verstraete, Annemie Voets, Filip Waghemans en Evert-Jan Witteveen. Gebruik de kennis en vaardigheden die jullie door PUMP hebben opgedaan tot nut van de federale overheid. Het ga jullie allen goed. Prof. Dr. Annie Hondeghem

6

7 INHOUD VOORWOORD INHOUD COLOFON HOOFDSTUK 1. Het gebruik van Activity-Based Costing in de federale overheid 1 HOOFDSTUK 2. Participatie van de burger in het beleid bij het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening & Milieubeheer (VROM, Nederland) 13 HOOFDSTUK 3. Risk Management bij de Canada Border Services Agency (CBSA) 33 HOOFDSTUK 4. Centralisatie van de Corporate Services in Western-Australia. Department of Justice als voorbeeld. 49 HOOFDSTUK 5. Volwassenenvorming in het voortgezet onderwijs. Good practice onderzoek bij het Instituut Defensie Leergangen in Nederland. 67 HOOFDSTUK 6. Certificeren van operatoren in het kader van compliancemanagement _ 87 HOOFDSTUK 7. Veranderingsmanagement Australian Federal Police & Serious Non Compliance 101 HOOFDSTUK 8. Kwaliteit van de centrale administratie van de VDAB 115 HOOFDSTUK 9. Kennismanagement bij KBC & ACV 127 HOOFDSTUK 10. Que le feu continue - De modernisering van de overheid in Frankrijk, 4 jaar na de LOLF 149 HOOFDSTUK 11. Quality Management bij MOBISTAR 165 HOOFDSTUK 12. Preventive Integrity and Ethics Management in the Australian Public Sector 181 HOOFDSTUK 13. Stad Gent en Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap: ervaringen met BSC en prestatiemeting 207 HOOFDSTUK 14. Informatie van de overheid: een vergelijkende studie van de informatiediensten van de Belgische federale overheid en de deeloverheden 219 HOOFDSTUK 15. Functiewaardering bij ambtenaren en onderzoekers van de federale overheid in Canada - verslag van een stage bij het PSHRMAC en het HRMM 247 HOOFDSTUK 16. Het kwaliteitsbeleid in de Nederlandse Gezondheidsraad 269 HOOFDSTUK 17. Het ontwikkelen van kennismanagement m.b.t. het welzijn op het werk (Ontario, Canada) 287 HOOFDSTUK 18. Het Management Informatie Systeem (MIS) bij het Departement Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap en het Loodswezen Informatie Systeem (LIS21) bij de DAB Loodswezen van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 305

8 HOOFDSTUK 19. Kwaliteitsvol leidinggeven via feedback vanonder uit binnen het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap 323 HOOFDSTUK 20. Reguleringsmanagement in Denemarken 351 HOOFDSTUK 21. HOOFDSTUK 22. Correctional Service of Canada: Performance Support voor parole officers & Kennismanagement 371 Het ontwikkelen van competenties in een lerende organisatie, met het oog op het realiseren van de missie en de doelstellingen 389 HOOFDSTUK 23. Coördinatie en netwerkmanagement in het Verenigd Koninkrijk 407 HOOFDSTUK 24. Het Human Capital and Accountability Framework (HCAAF) als sturingsinstrument in het gedecentraliseerde HR-beleid van de Verenigde Staten 423

9 COLOFON Katrien Broekaert Katrien Broekaert is analist/projectleider bij de dienst Datamanagement van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Catherine Cornu Catherine Cornu is in 2003 aangeworven als senior wetenschappelijk medewerker bij de Hoge Gezondheidsraad. Ze coördineerde er de adviesverlening met betrekking tot milieu, straling, en duurzame ontwikkeling. Ze was tevens betrokken bij de herstructurering van de Raad, en het verbeterproject inzake crisispreventie van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu. Momenteel is Catherine werkzaam bij het Directoraat-generaal Leefmilieu van deze FOD, waar ze een aantal projecten coördineert in de afdeling Risicobeheersing. Liesbet Fransen Liesbet Fransen is als inspecteur werkzaam bij de dienst Doelgroepenmanagement van de Administratie der Douane en Accijnzen, FOD Financiën. Sabine Gykiere Sabine Gykiere is docent en departementscoördinator bij het Koninklijk Hoger Instituut voor Defense. Sibylle Gyssels Sibylle Gyssels is als eerstaanwezend inspecteur werkzaam bij de Interne Auditdienst van de pijler Douane & Accijnzen van de FOD Financiën. Wim Herminaire Wim Herminaire is werkzaam als inspecteur fraudebestrijding bij de Fod Financiën. Marc Hinoul Marc Hinoul was Dangerous Goods Coordinator bij het Directoraat-generaal Luchtvaart en is sinds 1 juni 2005 verantwoordelijk voor de PMO binnen het Directoraat-generaal Luchtvaart. Xaveer Laureyns Xaveer Laureyns is werkzaam als jurist bij de Hulp- en Voorzorgskas voor Zeevarenden in Antwerpen. Luc Lefèvre Luc Lefèvre werkte ten tijde van zijn stage als adviseur bij de stafdienst Budget en Beheercontrole van de FOD Sociale Zekerheid. Sinds 1 maart 2005 is hij werkzaam bij de beleidscel van de Minister van Pensioenen. Bart Mignon Bart Mignon is als inspecteur werkzaam op Controlecentrum Brussel 1 van de FOD Financiën.

10 Jan Morre Jan Morre is als Directeur - celhoofd werkzaam bij de Dienst Begeleiding Begroting van de FOD Budget en Beheerscontrole. Lieven Ostijn Lieven Ostijn was communicatieverantwoordelijke bij de FOD Economie, Algemene Directie Regulering en Organisatie van de Markt en is, sinds 1 december 2004, werkzaam als projectleider performantiemanagement voor de Stafdiensten bij de Stafdienst Budget- en Beheerscontrole van de FOD Financiën. Cécile Rampelberg Cécile Rampelberg is communicatieverantwoordelijke van de Ombudsdienst Pensioenen. Rob Renier Rob Renier was administratief hoofd van het KMI en leidt nu de cel 'federale wetenschappelijke instellingen' binnen de financiële dienst van het POD 'Wetenschapsbeleid. Katrien Stessens Kristien Stessens is dossierbeheerder bij de Hoge Gezondheidsraad, die deel uitmaakt van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu. Paul Tousseyn Ir. Paul Tousseyn is als ingenieur-arbeidsinspecteur werkzaam bij de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk, Afdeling van het Basistoezicht, Directie Vlaams-Brabant van de FOD WASO en tevens preventieadviseur bij diezelfde FOD WASO. Lieven Vandemeulebroecke Lieven Vandemeulebroecke werkt als inspecteur dierenarts bij de Provinciale Controle-Eenheid West-Vlaanderen van het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. Johan Van der Borght Johan Van der Borght is als adviseur werkzaam bij de FOD Sociale Zekerheid - DG Zelfstandigen. Koen Vanwinckelen Koen Vanwinckelen is als attaché werkzaam op de FOD Binnenlandse Zaken, Provinciaal Gouvernement Limburg. Anneli Verstraete Anneli Verstraete is inspecteur Maatschappelijk Werk van de psychosociale diensten van de gevangenissen van Brussel, Vlaams- Brabant en Limburg in de FOD Justitie. Anne-Marie Voets Anne-Marie Voets was adviseur Dienst OCMW s en is sinds 1 mei 2006 directeurgeneraal Algemene diensten bij de POD Maatschappelijke Integratie.

11 Filip Waghemans Filip Waghemans werkte vooral in verbeterprojecten van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu en werd aangeduid als wnd secretaris van de Hoge Gezondheidsraad. Evert Jan Witteveen Evert Jan Witteveen is verantwoordelijke van de afdeling Selectie & Ontwikkeling binnen de Personeelsdienst van Fedasil, het agentschap voor de opvang van asielzoekers in België.

12

13 Het gebruik van Activity-Based Costing in de federale overheid 1 HOOFDSTUK 1. HET GEBRUIK VAN ACTIVITY-BASED COSTING IN DE FEDERALE OVERHEID KATRIEN BROECKAERT 1.1. Inleiding De tragere groei van onze economie zet sedert een aantal jaren de inkomsten en de uitgaven van de overheid onder toenemende druk. Daardoor ontstaat er een sterke behoefte aan een beter en efficiënter beheer van kosten en budgetten. Deze behoefte wordt nog aangevuld met de nood aan een optimalisering van de kostenstructuur, een grotere transparantie, een betere opvolging van kosten en budgetten, een beter beheer van de processen en een betere performantie van de dienstverlening. Zonder elementair inzicht in de financiële situatie is er geen antwoord op de vraag hoe goed men ervoor staat. Bij de strategische planning wordt het management verondersteld gebruik te maken van financiële gegevens die aangeven wat op korte of lange termijn mogelijk is, welke gevolgen bepaalde transacties in het verleden hadden, welke prognoses er gemaakt kunnen worden, enzovoort (ten Bos & van der Ham, 2003, blz ). Een resultaatgerichte methode van kostprijsberekening is bijvoorbeeld Activity Based Costing (ABC). Kosten van middelen ( resources ) worden aan activiteiten toegewezen en vervolgens worden de kosten van activiteiten toegewezen aan kostobjecten, respectievelijk op basis van hun gebruik van middelen ( resources ) en activiteiten, (Miller, 1996, blz. 11). Deze toewijzing gebeurt aan de hand van resource drivers en activity drivers. Het duidelijk worden waarom middelen en activiteiten gebruikt worden is een groot voordeel van deze manier van kostenallocatie. Aan de hand van de resource drivers en activity drivers krijgen we inzicht in het causaal verband tussen middelen en activiteiten en tussen activiteiten en producten Doelstelling stage Omdat de overheid, net zoals een ziekenhuis, niet te herleiden is tot een private onderneming en beide non-for-profit organisaties zijn, kan een stage in een ziekenhuis tot relevante inzichten met betrekking de toepasbaarheid van ABC in de FOD leiden. Bovendien is een stage binnen een ziekenhuis ook relevant voor mijn huidige functie binnen de dienst Datamanagement. Mijn stage heb ik gelopen in het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis te Aalst. Gedurende een week (gespreid over de periode 12/04/ /05/2005) heb ik samen met de ABC-coördinator heel wat in praktijk toegepaste ABC-modellen in detail besproken evenals het volledige ABC-project uitgevoerd in het ziekenhuis. Omdat ook de huidige visie van de directeur-generaal van de FOD Budget en Beheerscontrole omtrent de eventuele toepasbaarheid van ABC binnen de overheidsdiensten belangrijk is, heb ik ook een interview afgenomen met de directeur-generaal meneer A. Boon. Tot slot wilde ik ook de huidige visie

14 2 Katrien Broeckaert van de academici omtrent ABC kennen zodat ik ook contact heb opgenomen met dr. P. Everaert (universiteit Gent). De hoofddoelstelling van de stage is inzicht te krijgen in de opbouw en toepasbaarheid van ABC in de non-profit-sector. De vraag zoals hoe komt men tot een ABC-model? wordt daartoe gesteld. Bij het bestuderen van de daartoe relevante literatuur leek me dit immers een immens groot werk. Interviews moeten afgenomen worden ter identificatie van activiteiten en drivermechanismen van deze activiteiten, drivers moeten worden berekend, kostobjecten moeten geïdentificeerd worden,... Daarnaast was het de bedoeling na te gaan wat de drijfveren van dienstensectoren zijn teneinde over te gaan tot de implementatie van Activity- Based Costing, welke voordelen van een ABCS men voor ogen heeft en welke toegevoegde waarde van een ABCS uiteindelijk wordt ondervonden Toepassing van ABC in de non-profit-sector Beschrijving van de stageplaats De stage werd gelopen in het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis te Aalst, Moorselbaan 164; 9300 Aalst; Erkenningsnummer 126. Contacten werden gelegd met de heer Francis Maton, de ABC-coördinator en mevr. G. Ryngaert, de administratief-economisch directeur binnen dit ziekenhuis. Het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis biedt als fusieziekenhuis een zorgaanbod op drie campussen: in Aalst, in Asse en in Ninove. Het Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis Aalst en Asse zijn algemene ziekenhuizen, waar patiënten terechtkunnen voor alle raadplegingen, hospitalisatie en opname in de dagkliniek. Op de campus Ninove, het Medisch Centrum Ninove genaamd, kunnen patiënten terecht voor diverse raadplegingen of voor kleine ingrepen in de dagkliniek, maar niet voor de klassieke hospitalisatie. Hieronder wordt het organogram van het Onze- Lieve-Vrouwziekenhuis weergegeven (figuur 1).

15 Het gebruik van Activity-Based Costing in de federale overheid 3 Figuur 1: Organigram Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis Reden ABC-implementatie Vanuit de overheid is er meer en meer een tendens om in de ziekenhuissector af te stappen van de traditionele ligdag en nomenclatuur georiënteerde financiering en te evolueren naar een meer patiënt- en pathologiegerelateerde financiering. Deze tendens om af te stappen van een louter boekhoudkundige financiering naar een meer activiteitsgerichte financiering, waarbij tevens meer rekening wordt gehouden met de case-mix, doet bij de ziekenhuizen de nood ontstaan naar beleidsinformatie die door de bestaande systemen doorgaans niet kan geleverd worden. De wettelijk opgelegde boekhouding geeft weliswaar een beeld van de kosten en opbrengsten per kostenplaats, doch geeft geen inzicht in de kost van individuele activiteiten, laat staan van individuele patiënten of groepen van patiënten. Het is dan ook niet vreemd dat het management van ziekenhuizen op zoek gaat naar instrumenten die beleidsinformatie kunnen leveren die meer aansluit bij de zich wijzigende financiering van de ziekenhuizen. Bovendien stelt zich ook in de ziekenhuissector het probleem van juiste toerekening van kosten aan kostobjecten. In de gezondheidssector veronderstelt het concept van ligdagfinanciering dat kosten gedreven worden door en dus variabel zijn in functie van het aantal ligdagen. Een belangrijk gedeelte van de financiering van de activiteiten (en dus

16 4 Katrien Broeckaert van de kosten) is echter niet ligdag-afhankelijk. Voorbeelden hiervan zijn activiteiten in technische en administratieve diensten. Zelfs voor de activiteiten die gedeeltelijk variabel zijn in functie van het aantal ligdagen, wordt onvoldoende rekening gehouden met de zorgintensiteit per patiënt. Er wordt weliswaar een onderscheid gemaakt naar de diverse verpleegeenheden, doch er wordt geen rekening gehouden met het verschil in zorgintensiteit tussen de patiënten binnen verpleegeenheden. In het kader van deze ontwikkelingen heeft de inrichtende macht van het Onze Lieve Vrouwziekenhuis Aalst in 1997 de beslissing genomen om te starten met een project voor de ontwikkeling van een activity-based costing management accounting model (kortweg het ABC-Project) Het ABC-model Het ABC-model wordt gekenmerkt door een hoge detailgraad. 151 activiteitencenters, activiteiten en 565 verschillende activity drivers werden gedefiniëerd. Voor elk van deze activiteiten zijn totale kost per activiteit en de kost per eenheid activity driver berekend. Voor gehospitaliseerde patiëntencontacten en voor dagziekenhuis patiëntencontacten uit 1997 is een gedetailleerde kostprijs berekend. Vanuit deze kost per patiëntencontact wordt de gemiddelde kost per pathologie-profiel of per APR-DRG 1 samengesteld (figuur 2). Niet voor alle kosten werd een volledige opsplitsing naar activiteiten gemaakt. Er is immers een relevant verschil nodig op patiënt- of pathologieniveau. Een APR-DRG-classificatie werd gehanteerd omdat hierdoor de voorspelbaarheid van het middelenverbruik toeneemt, een beter inzicht gecreëerd wordt in de zwaarte van een pathologie (severity of illness) en het tenslotte klinisch ook veel relevanter is. ABC KOSTENSTRUCTUUR!!" Figuur 2: De ABC kostenstructuur 1 Diagnosis related groups: dit betreft een groepering van ICD-9-CM codes in homogene pathologiegroepen maar zijn uitsluitend gericht op het gebruik van middelen (in het bijzonder ligdagen) en pathologie.

17 Het gebruik van Activity-Based Costing in de federale overheid De opbouw van een ABC-model Figuur 3 vat de werkwijze in de opbouw van een ABC-model samen. 1 3 Middelen Activiteiten Kost Objecten Personeelskosten Andere kosten Directe kosten Figuur 3: Opbouw van een ABC-model Fase 1: toewijzing van boekhoudkundige kosten aan activiteiten Boekhoudkundige kosten (middelen of resources ) worden ingedeeld in personeelskosten (personeelspools per verloningscategorie) en niet-personeelskosten (andere kosten). Deze twee categorieën worden integraal toegewezen aan de finale en/of ondersteunende activiteiten d.m.v. resource-drivers of verdeelsleutels(o.a. FTE 2, m² 3, %, BEF). Een aantal kosten uit de boekhouding (d.i. directe kosten) worden niet toegewezen aan activiteiten, maar gaan rechtstreeks naar de patiëntencontacten. In het ziekenhuis zijn dit de honoraria, geneesmiddelenkost en bloedderivaatkost. Directe kosten zijn kosten die een rechtstreeks oorzakelijk verband hebben met het kostobject. In de volgende tabel (tabel 1) zien we een aantal kosten die werden toegewezen, hetzij rechtstreeks naar een kostenobject (facility, resourcekost, niet-ziekenhuis zoals maaltijdkosten, verpleegkundige kwaliteitscoördinatie, ), hetzij naar activiteiten (zoals voedingsadvies gehospitaliseerde patiënten, sociale dienst, ). 2 Full time equivalent: voor het toewijzen van personeelskosten 3 voor het toewijzen van infrastructuurkosten

18 6 Katrien Broeckaert HOT: Maaltijdkost HOT: Voedingsdistributie DK: Voedingsadvies hosp pt DIRECTIE VER & PARA HM VER DIENSTHOOFD JW (1997) FAC - Facility 5,8% ,8% 30% 10,0% 20% 14,0% 10,0% 100% 88,5% 50,0% - 0,4% RKP - Resourcekost 20,2% NZH - Niet ziekenhuis 0,6% C+ 1 3,9% 4,2% 2,0% 1,4% 5% ,1% 1,0% C+ 3 3,6% 4,2% 2,0% 2,2% 10% ,0% 2,0% 4,3% 1,0% C+ 4 2,6% 4,2% 2,0% 0,5% 5% ,6% 3,2% 6,4% 1,0% C+ 5 3,6% 4,2% 4,2% 1,1% 5% ,0% 3,3% 5,7% 1,0% C+ 6 3,6% 4,2% 12,5% 2,4% 5% ,0% 3,1% - 1,0% G+ 0 2,6% 4,2% 2,0% 0,6% 10% ,0% 3,6% 6,4% 1,0% OK ,0% 25% ,2% 2,3% - 2,9% OWZ ,3% 5% ,0% - - 0,2% VER DIENSTHOOFD WT VER DIENSTHOOFD JO VER DIENSTHOOFD AS VER DIENSTHOOFD FVV VER KWALITEITSCOORDINATIE VER INFORMATICAONTWIKKELING ZIEKENHUISHYGIENE SD: Sociale Dienst TEL: Doorschakelen tel. lijnen Voorbeeld: Het toewijzen van hulpstoffen Tabel 1: Toewijzing directe kosten Hulpstoffen zoals elektriciteit en verwarming worden in het ziekenhuis doorgerekend op basis van m 2. Hierbij is het belangrijk de grote verbruikers te onderscheiden waarvoor een directe toewijzing wordt doorgevoerd op basis van inschattingen of metingen. Vervolgens wordt er naar de activiteiten van alle diensten een toewijzing doorgevoerd op basis van m 2. In tabel 2 zien we een voorbeeld van de toewijzing van de kosten van hulpstoffen naar de groot verbruikers. +8/3672))(1 Water Electriciteit Stoom Med.Gas m³ % kwh % GJ % BEF % 7RWDDO % % % % 'LUHFWHWRHZLM]LQJWRWDDO % % % % 7HYHUGHOHQYROJHQVPð % % % % 1. VERPLEEGKUNDIG DEPARTEMENT Operatiekwartieren % % Reanimatie % Verpleegafdeling CCU % Intensieve Zorgen % % Dialysecentrum % % Low-care Dialyse % Radiotherapie % Spoedopname % Centrale Sterilisatie % % 764 3% 2. MEDISCH DEPARTEMENT 2.1. Medische Secretariaten Medische Registratie

19 Het gebruik van Activity-Based Costing in de federale overheid Medisch Archief Klinisch Laboratorium 550 1% % % 3. HUISHOUDELIJK DEPARTEMENT Hotel % % % Schoonmaak Was en linnen % % 93 0% Mortuarium % 4. TECHNISCH DEPARTEMENT Rekencentrum % 5. ADMIN-ECON DEPARTEMENT 6. MEDISCHE DIENSTEN Radiologie % Isotopenbehandeling % Cathlab-Cardio % Anatomo-Pathologie % Tabel 2: Toewijzing kosten van hulpstoffen Bijvoorbeeld voor de hulpstof ZDWHU werd eerst een onderscheid gemaakt naar de grote verbruikers zijnde de dienst hemodialyse, keuken (hotel) en sterilisatie. Voor HOHNWULFLWHLW kunnen de volgende grote verbruikers onderscheiden worden, namelijk het operatiekwartier en de keuken. Voor de electriciteitskosten bedraagt de directe toewijzing 32 % (vertegenwoordigt door het operatiekwartier, verpleegafdeling CCU (continue monitors), intensieve zorgen (grote verbruiker omwille van airconditioning en monitors), sterilisatie (afwasmachines), hotelfunctie (kookfornuizen, ovens, ). Belangrijk is hier te wijzen op de foutenmarge die deze kostentoewijzing met zich meebrengt. Het archief, bijvoorbeeld, vertegenwoordigt een grote ruimte (m 2 ) maar verbruikt qua elektriciteit en verwarming niet zoveel. Voor de kostentoewijzing naar de eigenlijke diensten (activiteitencenters) werden verbindingsgangen, kokers, toiletten in gangen en technische ruimtes niet in rekening genomen. De kosten van deze ruimtes gaan rechtstreeks naar het kostobject facility. )DVHWRHZLM]LQJYDQRQGHUVWHXQHQGHDFWLYLWHLWHQDDQILQDOHDFWLYLWHLWHQ Ondersteunende activiteiten kunnen worden toegewezen aan andere ondersteunende activiteiten of aan finale activiteiten. Ondersteunende activiteiten hebben géén cost-driver en gaan niet (rechtstreeks) naar patiëntencontacten omwille van het ontbreken van een oorzakelijk verband met het kostobject. Voorbeelden van ondersteunende activiteiten vinden we terug in figuur 4.

20 8 Katrien Broeckaert "#$%!&# %!%' %!()(!%(!% #%*+,,- #... A 2 B / 0 A A!D2 E2 A#2 D A.C A 2"2B /. A B2 A $2C A'- A"B4C A222 A 2 C 1 2 A 2C 4> A B A22 A E A! 1 /!% A 2 A 3 Figuur 4: Toewijzing ondersteunende activiteiten Voorbeeld: het toewijzen van de ondersteunende activiteiten van de hoteldienst en dieetkeuken (figuur 5). /*#45!5#!%*(%!6(%%!1%'1% "#%*+,,,**%1#!% 1#!%!()(!%(!% 1#!#"$%!% % " 678=9( '2 E>, A ;+;;;"C A ;+<;; A ;+);;!3 A$#"" );;9 6: * #. "#.."#.# E#""-& "%'"$ $0E0""-&# <;7)+9(!, ;7689( $2, +:7=)9 G H4"B G H4"B G 7-7"BH 4"B! # /! " A#""-4-%# A$-".F A ##0 A A#""4"."/&# A"%"-!"-#. :+9 )9 #.$"$$!! #.$"$$0! G!/H4"B # AE0#. A $0$!$#- *9 #.$"$"E! $ 0 " E Figuur 5: Toewijzing ondersteunende activiteiten van de hoteldienst en dieetkeuken De hoteldienst en dieetkeuken werken volledig ondersteunend zodat geen finale activiteiten voorkomen in het schema. De directe kosten bestaan uit keuken-, restaurant- en dieetkeuken

21 Het gebruik van Activity-Based Costing in de federale overheid 9 kosten. De activiteiten bestaan uit de catering van vergaderingen, bereiden maaltijden en afwas, distributie maaltijden, voedingsadvies gehospitaliseerde patiënten, voedingsadvies ambulante patiënten en uitgevoerde studies. De kostenverdeling naar deze activiteiten is gebaseerd op inschattingen door het personeel. We zien dat een deel van de kosten van de activiteiten worden toegewezen aan het kostobject facility (namelijk de kosten van vergaderingen en maaltijden gedurende wachtdiensten van het personeel); resource kost personeel (RKP) (maaltijden voor personeel), niet-ziekenhuis (maaltijden voor school), studies, ambulante patiëntcontact (omwille van technische redenen) en patiëntcontact. De toewijzing naar het patiëntcontact gebeurt via de ondersteunende activiteiten maaltijdkost verpleegafdeling en maaltijdbedeling verpleegafdeling naar de finale activiteiten hotel, logistiek, afdeling van verpleegafdelingen en directe patiëntzorg verpleegafdelingen. Fase 3: toewijzing van finale activiteiten aan patiëntencontacten Cost Object Model OLV Bu driver Patiënt # Facturen Patiëntcontact # Gewogen Ligdagen # instrumenten # Thorax # Ligdagen # Bef # Bef Verpleegkundige Activiteiten Direkte patiëntenzorg Dagelijks verversen linnen Dieetlijsten opmaken Medisch ondersteunende Activiteiten Reinigen instrumenten Assistentie bij consultaties Medisch technische Activiteiten Nemen Thorax Labo-analyses Brachytherapie Administratieve Activiteiten Opmaken facturen Inschrijven patiënten Algemene Activiteiten Maaltijdvoorziening Public relations Nachtbewaking Onderhouds Activiteiten Dagelijkse schoonmaak Schoonmaak bij ontslag Honoraria Honoraria Direkte kosten Direkte Apotheek kosten... Figuur 6: Het cost object model 8 Finale activiteiten worden d.m.v. cost-drivers (of activity-drivers) toegewezen aan patiëntencontacten (figuur 6). Voorbeelden van cost-drivers zijn: het aantal onderzoeken, aantal ligdagen, aantal opnames, aantal instrumenten,... Op het niveau van de patiëntencontacten wordt zo een uitgebreide kostprijsfiche bekomen. Koppelt men aan deze patiënten ook nog andere kwalitatieve data, zoals tot welk DRG een bepaald patiëntcontact behoort, dan is men in staat om per DRG tot een standaard activiteitenpatroon te komen. Binnen elke groep van DRG s is het vervolgens mogelijk de standaardkost te berekenen en de variantie op deze standaardkost. Niet alleen kan men deze analyse uitvoeren op de totaliteit van de activiteiten die noodzakelijk zijn voor de DRG, doch ook voor elke activiteit individueel. Een gedeelte van de kosten wordt niet toegewezen aan patiëntencontacten maar gaat naar het kost-object O.L.V.-Ziekenhuis ; dit zijn de discretionaire kosten of facility-kosten. Voorbeelden zijn de kosten van contacten met de overheid, het algemeen management, PRs, (figuur 6). Deze kosten worden niet gemaakt voor de patiënt en zijn ook niet

22 10 Katrien Broeckaert ondersteunend voor de finale activiteiten. Het kostobject consultaties in figuur 2 werd gecreëerd omdat er te weinig informatie beschikbaar was omtrent het patiëntcontact. Patiënten werden er ook niet geregistreerd. Het kostobject niet-ziekenhuis omvat bijvoorbeeld de kosten van de koffieshop, de maaltijden bedeeld aan de school, 1.3. Lessen voor de federale overheid Activity-Based Costing (ABC), dat zijn oorsprong vindt in de productie-omgeving, en ABC implementaties, spitsen zich doorgaans toe op het geheel van indirecte kosten. Directe kosten kunnen worden overgenomen uit reeds bestaande opvolgingssystemen. Het is dan ook logisch dat ABC de aangewezen methode is voor kostprijscalculatie binnen de diensten en non-profit sectoren. De implementatie van een ABC-model kan bijvoorbeeld het ziekenhuismanagement niet alleen de noodzakelijke beleidsinformatie inzake kostprijzen van patiënten en/of pathologieën opleveren, met het oog op de nakende pathologiefinanciering, maar zet ook aan om via toepassing van Activity-Based Management (ABM) en Activity-Based Budgeting (ABB) de efficiëntie en effectiviteit van het ziekenhuis te verhogen. Of de implementatie van ABC ook een toegevoegde waarde biedt voor federale overheidsdiensten moeten volgende concrete vragen vooraf worden gesteld. Zal het ABC-systeem verschillende informatie opleveren dan het huidige boekhoudsysteem? Zal de informatie uit het ABC-systeem als correcter worden ervaren en zal het de managementbeslissingen beïnvloeden? Zo kan men zich bijvoorbeeld in het Onze-Lieve-Vrouw-ziekenhuis de vraag stellen of een kostenbatenanalyse de implementatie van het ABC-systeem wel zou verantwoorden vermits het uiteindelijke gebruik er immers beperkt bleef. Uit het interview met de directeur-generaal van FOD B&BC bleek dat ook de vraag moet gesteld worden of het politiek wenselijk is een analytische kostencalculatie door te voeren. In geval de implementatie van ABC kán overwogen worden, blijkend uit de antwoorden op voorgaande vragen, laat de stage ons toe de aandacht te vestigen op volgende kritieke punten. Voor de aanvang van het project moet een stuurgroep en projectteam worden samengesteld. Naast de inbreng van de financiële afdeling vereist een ABC-project de inbreng van uitvoerende medewerkers. Als uitvoerders van de activiteiten bezitten zij belangrijke kennis die nodig is voor het vaststellen van de kosten-veroorzakende factoren (cost drivers), en het aangeven van de tijdsbesteding van activiteiten en de hulpmiddelen die daarbij gebruikt worden. Operationele kennis van de organisatie is van het grootste belang in een ABCproject. Consultancy is ook zeker niet weg te denken. Er moeten bekwame personen aanwezig zijn die reeds een volledig ABC-systeem hebben opgezet. Na een opstart- en leerfase met consultancy, is het voor de FOD vervolgens beter de ABC-expertise in huis te halen zodat geen verdere consultants vereist zijn. De interne ABC-coördinator, opgenomen in het projectteam, is bij voorkeur een medewerker van de federale overheidsdienst die economisch en analytisch aangelegd is en een grondige kennis bezit omtrent de organisatie van de federale overheidsdienst. Voor de vlotte werking van de ABC-implementatie moet het projectteam veel beslissingsbevoegdheden toegekend worden en een gedetailleerde projectplanning opgesteld worden. Tevens moeten er overlegorganen voorzien worden zodat er op continue basis beslissingen kunnen genomen worden en zodat een intense samenwerking met de volledige federale overheidsdienst mogelijk wordt. Naar het management toe moet duidelijk gecommuniceerd worden dat het eerste ABC-model geen afgewerkt product zal zijn en nog niet zal kunnen gebruikt worden voor beleidsmatige ondersteuning. Tevens moet ook op managementniveau duidelijk gemaakt worden wanneer binnen de federale overheidsdiensten beslist wordt een ABC-model op te zetten, het beter is

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19

Inhoudsopgave. De auteurs 3. Voorwoord 5. Inleiding 7. Deel 1: Het begon met ABC 17. Hoofdstuk I Bezin eer je begint... 19 De auteurs 3 Voorwoord 5 Inleiding 7 Deel 1: Het begon met ABC 17 Bezin eer je begint... 19 Wat is Activity Based Costing? 25 1. Globaal ABC-model 25 2. Basisconcepten 30 2.1. Activity Costing 30 2.2.

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kinrooi Breeërsesteenweg 146 Postcode en plaats Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Kinrooi/W65B-SFGE/2016 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kalmthout Heuvel 39 2920 Kalmthout Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI KALMTHOUT/RMIB-STOF/2015 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag Geachte

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie

Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie B Projectoproep Kankerplan Actie 24 : Wetenschappelijke analyse in de onco-geriatrie Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 24 van het Kankerplan: Steun aan pilootprojecten

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Knokke-Heist Kraaiennestplein 1 bus 2 8300 Knokke-Heist Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW / RMIB-SFGE / 2015 Betreft: Geïntegreerd

Nadere informatie

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun

Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun C Projectoproep Kankerplan Actie 21/22 : Innovatieve benaderingen in de psychosociale steun Inleiding Deze projectoproep kadert binnen de verderzetting van Actie 21/22 van het Kankerplan: Psychosociale

Nadere informatie

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie.

De doelstellingen van directie en personeel worden expliciet omschreven in een beleidsplan en worden jaarlijks beoordeeld door de directie. FUNCTIE: Directeur POC AFKORTING: DIR AFDELING: Management 1. DOELSTELLINGEN INSTELLING De doelstellingen staan omschreven in het beleidsplan POC. Vermits de directie de eindverantwoordelijkheid heeft

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist

FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist FUNCTIEFAMILIE 1.3 Technisch specialist Doel van de functiefamilie Vanuit de eigen technische specialisatie voorbereiden en opmaken van plannen, ontwerpen of studies en de uitvoering ervan opvolgen specialistische

Nadere informatie

Functiebeschrijving teamverantwoordelijke Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling

Functiebeschrijving teamverantwoordelijke Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling Functiebeschrijving teamverantwoordelijke Ruimtelijke en stedelijke ontwikkeling Functietitel Cluster Dienst Plaats in de organisatie Niveau Weddeschaal Statuut Teamverantwoordelijke Ruimtelijke en stedelijke

Nadere informatie

Functie. - Werkt onder de directe leiding van en rapporteert aan de verantwoordelijke van het team OR

Functie. - Werkt onder de directe leiding van en rapporteert aan de verantwoordelijke van het team OR Functie Functienaam Team Code ADVISEUR OR organisatieontwikkeling OR.A Doel van de entiteit Klanten adviseren en begeleiden bij de verbetering en ontwikkeling van hun organisatie of deelgebieden ervan,

Nadere informatie

De FOD Personeel en Organisatie wie zijn wij?

De FOD Personeel en Organisatie wie zijn wij? De FOD Personeel en Organisatie wie zijn wij? Wij maken ruimte voor talent Onze missie Wij geven vorm aan een dynamisch en strategisch federaal personeelsbeleid en leveren producten en diensten die inspelen

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. navorming. Mentor Klinisch Onderwijs. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 navorming Mentor Klinisch Onderwijs Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Navorming Mentor Klinisch Onderwijs Deze opleiding is een samenwerking van het departement Gezondheid en

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Wervik Steenakker 30 8940 WERVIK Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW/ STOF-SCP/2015 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag Geachte

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Communicatieverantwoordelijke

Functiebeschrijving: Communicatieverantwoordelijke Functiebeschrijving: Communicatieverantwoordelijke Functiefamilie organisatie ondersteunende functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context

Nadere informatie

OPI-PMO - PROJECT MANAGER VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN VERANTWOORD SPEL

OPI-PMO - PROJECT MANAGER VERANTWOORDELIJKHEDEN I.V.M. INFORMATIEBEVEILIGING EN VERANTWOORD SPEL Functiedetail FUNCTIE : OPI-PMO - Project Manager FUNCTIEFAMILIE : Technology AFDELING : Technology DATUM LAATSTE AANPASSING: mei 2010 FUNCTIETITEL DIRECTE LEIDINGGEVENDE: Senior Program Manager OUDE CODE:

Nadere informatie

Verdeling van de ministeriële bevoegdheden

Verdeling van de ministeriële bevoegdheden Verdeling van de ministeriële bevoegdheden Eerste minister Federale Overheidsdienst Kanselarij van de Eerste Minister Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer Fraudebestrijding, en de uniforme toepassing

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur audit

Functiebeschrijving: Directeur audit Functiebeschrijving: Directeur audit Functiefamilie Controle en audit functies Voor akkoord Naam leidinggevende Datum + handtekening Naam functiehouder Datum + Handtekening 1. Context van de functie 1.1.

Nadere informatie

Evaluatierapport in het kader van het kwaliteitsdecreet Evaluatie van de zelfevaluatie Algemeen Ziekenhuis Sint-Dimpna

Evaluatierapport in het kader van het kwaliteitsdecreet Evaluatie van de zelfevaluatie Algemeen Ziekenhuis Sint-Dimpna Agentschap Inspectie Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Afdeling Welzijn en Gezondheid Koning Albert II laan 35, bus 31, 1030 BRUSSEL Tel. 02 553 33 79 Fax 02 553 34 35 E-mail: inspectie@wvg.vlaanderen.be

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Beleidsplanning en opvolging G2020

Beleidsplanning en opvolging G2020 Beleidsplanning en opvolging G2020 Kader opleiding Streefdoel van nieuwe BBC-wetgeving = meer resultaatsgericht werken een aantal wettelijke en organisatorische maatregelen Koppeling van strategie, financiën

Nadere informatie

BETER BEHEER DOOR TRANSPARANT KOSTENBELEID

BETER BEHEER DOOR TRANSPARANT KOSTENBELEID Financial accounting Time-driven activity-based management: instrument voor procesverbetering BETER BEHEER DOOR TRANSPARANT KOSTENBELEID Goede beslissingen worden genomen op basis van feiten. Dat spreekt

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement

FUNCTIEFAMILIE 5.3 Projectmanagement Doel van de functiefamilie Leiden van projecten en/of deelprojecten de realisatie van de afgesproken projectdoelstellingen te garanderen. Context: In lijn met de overgekomen normen in termen van tijd,

Nadere informatie

Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 4 Periode... 4 Overzicht voor de Federale-, Programmatorische overheidsdiensten, het Ministerie van

Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 4 Periode... 4 Overzicht voor de Federale-, Programmatorische overheidsdiensten, het Ministerie van Monitoring - Overheids Gebruik van de e-procurement-toepassingen door de diensten van de federale Staat juli 2013 september 2013 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 4 Periode... 4 Overzicht

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Beleidsplanning in Geel. Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel?

Beleidsplanning in Geel. Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel? Beleidsplanning in Geel Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel? Geel sterk stijgend aantal inwoners - 2013: 38.238 (+ 13,5% t.o.v. 2000) grote oppervlakte: stedelijke kern landelijke deeldorpen

Nadere informatie

Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004

Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004 Studiedag De modernisering van het begroten in België Brussel, 11 mei 2004 Internationale trends in overheidsbegroten Prof. dr. Geert Bouckaert A. Internationale trends Inhoud 1. Gebruik van prestatiegegevens

Nadere informatie

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken

REKENHOF. Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken REKENHOF Consolideren en motiveren om vooruitgang te boeken STRATEGISCH PLAN 2010-2014 2 Inleiding Dit document stelt de resultaten voor van de strategische planning van het Rekenhof voor de periode 2010-2014.

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Workforce planning leidinggevenden

Workforce planning leidinggevenden Workforce planning leidinggevenden Filip Demeyere Opleidingsconsulent nieuwe leidinggevenden Dienst: Staf P&O HR Challenges in non-profit, Brussel 18 april 2013 Structuur van de presentatie 1. UZ Gent:

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Project Talent in beweging : naar een professionele HRM-organisatie. Myriam Jammaers, diensthoofd algemene zaken

Project Talent in beweging : naar een professionele HRM-organisatie. Myriam Jammaers, diensthoofd algemene zaken Project Talent in beweging : naar een professionele HRM-organisatie Myriam Jammaers, diensthoofd algemene zaken 1. Missie / visie van het OCMW Sint-Truiden Het OCMW Sint-Truiden heeft als opdracht het

Nadere informatie

Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits- en patiëntveiligheidsbeleid in Vlaamse ziekenhuizen

Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits- en patiëntveiligheidsbeleid in Vlaamse ziekenhuizen Universiteit Hasselt Onderzoeksgroep Patiëntveiligheid Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen Faculteit Bedrijfseconomische Wetenschappen Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits-

Nadere informatie

Toelichting bij de nieuwe organisatiestructuur van het OLV Ziekenhuis

Toelichting bij de nieuwe organisatiestructuur van het OLV Ziekenhuis Toelichting bij de nieuwe organisatiestructuur van het OLV Ziekenhuis Missie en strategie van het OLV Ziekenhuis Het OLV Ziekenhuis wil een patiëntgericht, lokaal verankerd ziekenhuis zijn met een internationale

Nadere informatie

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs FEDERAAL WETENSCHAPSBELEID Wetenschapsstraat 8 B-1000 BRUSSEL Tel. 02 238 34 11 Fax 02 230 59 12 www.belspo.be Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs Projectformulier ten behoeve van

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» 1 Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZG/15/116 ADVIES NR. 08/05 VAN 8 APRIL 2008, GEWIJZIGD OP 6 MEI 2008, OP 4 MAART 2014 EN OP 7 JULI 2015,

Nadere informatie

ADVIES BETREFFENDE DE VERSTERKING VAN DE PALLIATIEVE FUNCTIE IN DE RUST- EN VERZORGINGSTEHUIZEN EN IN DE RUSTOORDEN VOOR BEJAARDEN

ADVIES BETREFFENDE DE VERSTERKING VAN DE PALLIATIEVE FUNCTIE IN DE RUST- EN VERZORGINGSTEHUIZEN EN IN DE RUSTOORDEN VOOR BEJAARDEN FOD VOLKSGEZONDHEID, Brussel, 12/11/2009 VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU DIRECTORAAT-GENERAAL ORGANISATIE GEZONDHEIDSZORGVOORZIENINGEN NATIONALE RAAD VOOR DE ZIEKENHUISVOORZIENINGEN --------

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Workshop HR-scan. Naar een duurzaam HRM beleid

Workshop HR-scan. Naar een duurzaam HRM beleid Workshop HR-scan Naar een duurzaam HRM beleid Inhoud Voorstelling Wat is Human Resources? Overzicht bestaande tools Waarom de HRM Cockpit? Doel van de HRM Cockpit Opbouw van het model De HRM Cockpit Aan

Nadere informatie

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Voorwoord In februari 2007 ontwikkelden de Europese mobiele providers en content providers een gezamenlijke structuur voor

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

STUDIEDAG. Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011

STUDIEDAG. Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 1. 2. 3. 4. Voorstelling Stad en OCMW Roeselare Inleiding Beleidscyclus Projectmatig werken 2 - Studiedag - Projectmatig werken

Nadere informatie

Gelet op de aanvraag van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering van 14 februari 2005;

Gelet op de aanvraag van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering van 14 februari 2005; SCSZ/05/56 1 BERAADSLAGING NR. 05/019 VAN 3 MEI 2005 M.B.T. DE MEDEDELING VAN GEGEVENS DOOR DE TECHNISCHE CEL AAN HET RIJKSINSTITUUT VOOR ZIEKTE- EN INVALIDITEITSVERZEKERING IN HET KADER VAN HET ONDERZOEKSPROJECT

Nadere informatie

ADVIES MET BETREKKING TOT DEEL 1 VAN DE ADVIESVRAAG BETREFFENDE DE UITVOERING VAN ARTIKEL 17 BIS TOT 17 SEXIES EN ARTIKEL 8, 7 EN 8

ADVIES MET BETREKKING TOT DEEL 1 VAN DE ADVIESVRAAG BETREFFENDE DE UITVOERING VAN ARTIKEL 17 BIS TOT 17 SEXIES EN ARTIKEL 8, 7 EN 8 FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU Directoraat-generaal Organisatie gezondheidszorgvoorzieningen NATIONALE RAAD VOOR ZIEKEN- HUISVOORZIENINGEN. BRUSSEL, 12/01/2006 Afdeling

Nadere informatie

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen

Intentieverklaring. inzake onderwijssamenwerking tussen Nederland en Vlaanderen Intentieverklaring van de Nederlandse minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, dr. Jet Bussemaker en de Vlaamse minister van Onderwijs en viceministerpresident van de Vlaamse Regering, Hilde Crevits,

Nadere informatie

Ondernemingsplan IVA Centrale Accounting 2013. Verdere uitwerking doelstellingen en strategische projecten

Ondernemingsplan IVA Centrale Accounting 2013. Verdere uitwerking doelstellingen en strategische projecten 1 Verdere uitwerking doelstellingen en strategische projecten Het ondernemingsplan 2013 van IVA Centrale Accounting is gebaseerd op de beheersovereenkomst 2011-2015. De beheersovereenkomst vermeldt 5 strategische

Nadere informatie

VERDELING VAN DE MINISTERIËLE BEVOEGDHEDEN. Fraudebestrijding, en de uniforme toepassing van de wetgeving in het ganse land

VERDELING VAN DE MINISTERIËLE BEVOEGDHEDEN. Fraudebestrijding, en de uniforme toepassing van de wetgeving in het ganse land FEDERALE OVERHEIDSDIENST KANSELARIJ VAN DE EERSTE MINISTER WETSTRAAT 16 1000 BRUSSEL TEL. 02 501 02 11 4 september 2009 VERDELING VAN DE MINISTERIËLE BEVOEGDHEDEN EERSTE MINISTER Federale Overheidsdienst

Nadere informatie

Dienst Logistiek. 1 Dienst Logistiek

Dienst Logistiek. 1 Dienst Logistiek Dienst Logistiek 1 Dienst Logistiek Dienst Logistiek 2 1 VOORSTELLING A. Opdrachten Directie Generaal 1) Ondersteuning 2) Innovatie en verandering De dienst Logistiek biedt logistieke ondersteuning aan

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van BOOM J. Van Cleemputplein 1 2850 Boom Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Boom/W65B-STOF-SFGE/2015 Aantal Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag

Nadere informatie

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK NUT VAN TIJDSTUDIES VOOR HET METEN VAN VERSPILLINGEN Good enough never is TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK Het nut van tijdstudies voor het meten van verspillingen Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA is managing

Nadere informatie

KONINKLIJK BESLUIT VAN 24 APRIL 2014 TOT VASTSTELLING VAN DE MINIMALE INHOUD

KONINKLIJK BESLUIT VAN 24 APRIL 2014 TOT VASTSTELLING VAN DE MINIMALE INHOUD KONINKLIJK BESLUIT VAN 24 APRIL 2014 TOT VASTSTELLING VAN DE MINIMALE INHOUD EN DE STRUCTUUR VAN HET MEERJARENBELEIDSPLAN VAN DE HULPVERLENINGSZONES. (B.S. 12.09.2014) Gelet op de wet van 15 mei 2007 betreffende

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Staat aan het hoofd van de organisatie en geeft op basis hiervan leiding aan alle medewerkers van de organisatie

Functiebeschrijving. Staat aan het hoofd van de organisatie en geeft op basis hiervan leiding aan alle medewerkers van de organisatie Functie Graadnaam: secretaris Functienaam: secretaris Afdeling: Dienst: Functiefamilie: strategisch leidinggevende Functionele loopbaan: decretale graad Subdienst: Code: Doel van de entiteit De gemeente

Nadere informatie

Situering algemene en universitaire ziekenhuizen

Situering algemene en universitaire ziekenhuizen Situering Sinds 1 januari 2005 moet ieder Vlaams ziekenhuis een periodieke evaluatie maken van de kwaliteit van de zorgen in het eigen ziekenhuis. Dit staat beschreven in het kwaliteitsdecreet van 17 oktober

Nadere informatie

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek

praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek praktijkseminarie de operationele aanpak valorisatieproblematiek SBO maatschappelijke finaliteit Prof. Dr. Ann Jorissen (UA) IWT, 11 januari 2010 1 Effective Governance of Private Enterprises: the influence

Nadere informatie

Interne controle en risicobeheer

Interne controle en risicobeheer COMMISSIE CORPORATE GOVERNANCE PRIVATE STICHTING Interne controle en risicobeheer Richtlijnen in het kader van de wet van 6 april 2010 en de Belgische Corporate Governance Code 2009 Hulpdocument voor het

Nadere informatie

DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering

DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering DE VLAAMSE RUIMTELIJKE PLANNINGSPRIJS 2014 Een initiatief van de Vlaamse Vereniging voor Ruimte en Planning Met steun van de Vlaamse Regering 1. vooraf In 2014 organiseert de VRP de Vlaamse Ruimtelijke

Nadere informatie

BESTUURSMEMORIAAL VU.Hilaire Ost, Provinciegriffier, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200, Sint-Andries

BESTUURSMEMORIAAL VU.Hilaire Ost, Provinciegriffier, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200, Sint-Andries INHOUD 23. PLP33 betreffende de jaarrekening 2002 van de politiezones. Algemene directie Directie Politiebeheer 24. Omzendbrief BA-2004/01 van 13 februari 2004 tot aanvulling van de omzendbrief BA-1998/01

Nadere informatie

IMSIR Intercommunale voor Medico-Sociale Instellingen van de Rupelstreek Col. Silvertopstraat 15, 2850 Boom

IMSIR Intercommunale voor Medico-Sociale Instellingen van de Rupelstreek Col. Silvertopstraat 15, 2850 Boom IMSIR Intercommunale voor Medico-Sociale Instellingen van de Rupelstreek Col. Silvertopstraat 15, 2850 Boom 1. Plaats in het organigram INDIVIDUELE FUNCTIEBESCHRIJVING DIRECTEUR Directie: algemene leiding

Nadere informatie

Beschrijving van het project en situering binnen het kader van de instelling.

Beschrijving van het project en situering binnen het kader van de instelling. Benaming van de instelling FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu Benaming van het project Databank Kwaliteitszorg verpleegkundigen Acroniem Quali-Nurs Beschrijving van het project

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. Verwater Industrial Services Noord Oost B.V. ( onderdeel Verwater Group)

FUNCTIEPROFIEL. Verwater Industrial Services Noord Oost B.V. ( onderdeel Verwater Group) FUNCTIEPROFIEL Opdrachtgever: Functienaam: Afdeling: Standplaats: Verwater Industrial Services Noord Oost B.V. ( onderdeel Verwater Group) HRM Business Partner Human Resources Emmen 1. ORGANISATIE Algemene

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft een overzicht van het personeelsbestand, verdeeld over de

Onderstaande tabel geeft een overzicht van het personeelsbestand, verdeeld over de C Management C.1. Personeel 16 2005 ACTIVITEITENRAPPORT Onderstaande tabel geeft een overzicht van het personeelsbestand, verdeeld over de verschillende diensten op datum van 1 april 2005: Niveau A Niveau

Nadere informatie

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID

VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID VLAAMSE RAAD VOOR WETENSCHAPSBELEID ADVIES BETREFFENDE DE ORGANISATIE VAN DE INFORMATIE EN DE BEVORDERING VAN DE VLAAMSE PARTICIPATIE INZAKE DE EUROPESE R & D-PROGRAMMA S. VRWB-R/ADV- 15 16 november 1989.

Nadere informatie

K.U.LEUVEN Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschappen Karel De Witte. Delta 5 jaar personeelstevredenheidsenquêtes in de zorg

K.U.LEUVEN Centrum voor Ziekenhuis- en Verplegingswetenschappen Karel De Witte. Delta 5 jaar personeelstevredenheidsenquêtes in de zorg Delta 5 jaar personeelstevredenheidsenquêtes in de zorg Inhoud Redenen voor meten personeelstevredenheid Impact personeelstevredenheid op patiëntentevredenheid Evolutie in resultaten Hoe werken aan kwaliteitsverbetering?

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

De financiering van de Sterilisatiedienst in de de ziekenhuizen

De financiering van de Sterilisatiedienst in de de ziekenhuizen De financiering van de Sterilisatiedienst in de de ziekenhuizen 25/4/2002 Koninklijk besluit betreffende vaststelling en de vereffening van budget van financiële middelen van ziekenhuizen M Kerkhofs 1

Nadere informatie

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V)

Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Werkwijze Verbetering & Vernieuwing (V&V) Inhoudsopgave Nut en Noodzaak Eerste resultaten Afgestemde werkwijze Wijze van terugkoppeling aan directie 2 Vernieuwing & Verbetering: noodzaak en onderscheid

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners Colloquium psychosociale risico s Brussel, 23-09-2014 dr Sofie Vandenbroeck 2 Opdrachtgevers Federale

Nadere informatie

Integrale Kwaliteitszorg met het CAF en BSC als ondersteunende systemen Patrick Van Hamme

Integrale Kwaliteitszorg met het CAF en BSC als ondersteunende systemen Patrick Van Hamme GOEDE PRAKTIJK/BONNE PRATIQUE Integrale Kwaliteitszorg met het CAF en BSC als ondersteunende systemen Patrick Van Hamme Doelstelling Kwaliteitszorg in de Stad Gent : Structuur Gemeenteraad College Schepenen

Nadere informatie

Een vergelijkende studie van de financiering van ziekenhuiszorg in vijf landen CARINE VAN DE VOORDE

Een vergelijkende studie van de financiering van ziekenhuiszorg in vijf landen CARINE VAN DE VOORDE Een vergelijkende studie van de financiering van ziekenhuiszorg in vijf landen CARINE VAN DE VOORDE ASGB 21/11/2013 Achtergrond Internationale trend van prospectieve ziekenhuisfinanciering op basis van

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan.

4.3 Het toepassingsgebied van het kwaliteitsmanagement systeem vaststellen. 4.4 Kwaliteitsmanagementsysteem en de processen ervan. ISO 9001:2015 ISO 9001:2008 Toelichting van de verschillen. 1 Scope 1 Scope 1.1 Algemeen 4 Context van de organisatie 4 Kwaliteitsmanagementsysteem 4.1 Inzicht in de organisatie en haar context. 4 Kwaliteitsmanagementsysteem

Nadere informatie

Corporate Performance Management: het luik van de strategische en financiële intelligentie (deel 1)

Corporate Performance Management: het luik van de strategische en financiële intelligentie (deel 1) Qsolution Your partner in Corporate Performance Management WHITE PAPER Corporate Performance Management: het luik van de strategische en financiële intelligentie November, 2011 Qsolution Pagina 1 Qsolution

Nadere informatie

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle

De strategische keuzes die moeten gemaakt worden zijn als volgt: Interne controle of zelfcontrole/sociale controle 1 Hoofdstuk 1 1.1 Dirigeren en coördineren p43 1.1.1 Dirigeren Dirigeren is een synoniem voor delegeren. Dirigeren houdt in dat bepaalde bevoegdheden overgedragen worden naar een persoon met een lagere

Nadere informatie

Memo. Wijziging organogram - Gemeenteraad oktober 2014

Memo. Wijziging organogram - Gemeenteraad oktober 2014 Memo Wijziging organogram - Gemeenteraad oktober 2014 1 Inleiding Stad Gent en OCMW Gent werken samen aan een nieuwe organisatiestructuur waarin op doorgedreven manier samengewerkt zal worden. In functie

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer;

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Postadres : Ministerie Waterloola Kantoren : Regentsch Tel. : 02 Fax : 02 / COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE LEVENSSFEER ADVIES Nr 20 / 97 van 11 september

Nadere informatie

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer]

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] [Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] Bestemd voor: Managers die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud, het (installatie)beheer of de bedrijfsvoering van technische systemen. Technici die

Nadere informatie

WORKSHOP 4 Gezamenlijk aankopen en overheidsopdrachten. Lieven Janssens ICC Gent, 7 mei 2013

WORKSHOP 4 Gezamenlijk aankopen en overheidsopdrachten. Lieven Janssens ICC Gent, 7 mei 2013 WORKSHOP 4 Gezamenlijk aankopen en overheidsopdrachten Lieven Janssens ICC Gent, 7 mei 2013 OOSTCAMPUS Bestuurs- en Dienstencentrum EEN INTENSIEVE SAMENWERKING TUSSEN GEMEENTE EN OCMW OOSTKAMP, ook op

Nadere informatie

Baten van Business Process Management (BPM)

Baten van Business Process Management (BPM) Baten van Business Process Management (BPM) Geert Brandt, Partner Covista geert.brandt@covista.be BPM of Business Process Management omvat de gecoördineerde activiteiten van een organisatie om de bedrijfsprocessen

Nadere informatie

face to face voorjaarsconferentie 2013 Universitair Ziekenhuis Antwerpen

face to face voorjaarsconferentie 2013 Universitair Ziekenhuis Antwerpen face to face voorjaarsconferentie 2013 Universitair Ziekenhuis Antwerpen missie Het UZA is een universitair centrum voor topklinische en klantvriendelijke patiëntenzorg, hoogwaardige academische opleiding

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Financieel management voor anesthesiologen

Financieel management voor anesthesiologen Financieel management voor anesthesiologen 08 & 22 September 2012 Novotel Rotterdam Brainpark 12 NVA CME credits Registration via our website: http://medina.net/?page_id=179 Doelgroep Deze training is

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Postadres : Ministerie van Justitie Waterloolaan 115 Kantoren : Regentschapsstraat 61 Tel. : 02 / 542.72.00 Fax : 02 / 542.72.12 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

DIENSTHOOFD. Netinfradiensten Domeindiensten/Technische diensten Asse, Brugge, Gent, Ronse

DIENSTHOOFD. Netinfradiensten Domeindiensten/Technische diensten Asse, Brugge, Gent, Ronse 1/7 1. SITUERING VAN DE FUNCTIE Operationele entiteit Standplaats Dienstchef Weddenschaal Netinfradiensten Domeindiensten/Technische diensten Asse, Brugge, Gent, Ronse A4a - A4b (of indien van toepassing

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

i-scan 2.0 Informatiebeheer van werkvloer tot beleid. Begeleiding voor

i-scan 2.0 Informatiebeheer van werkvloer tot beleid. Begeleiding voor Informatiebeheer van werkvloer tot beleid. Begeleiding voor gemeenten en OCMW s Waarom I-scan 2.0? De uitbouw van e-government en het toenemend gebruik van ICT-toepassingen leveren niet altijd de voorspelde

Nadere informatie

Functieomschrijving: hoofd systeemanalist/programmeur

Functieomschrijving: hoofd systeemanalist/programmeur 1. Graad/ Functietitel Functieomschrijving: hoofd systeemanalist/programmeur Hoofd systeemanalist/programmeur 2. Doel van de functie De functie van systeemanalist/programmeur voorziet aspecten van projectleiding

Nadere informatie

Stafdienst Budget & Beheerscontrole. 1 Stafdienst Budget & Beheerscontrole

Stafdienst Budget & Beheerscontrole. 1 Stafdienst Budget & Beheerscontrole Stafdienst Budget & Beheerscontrole 1 Stafdienst Budget & Beheerscontrole Stafdienst Budget & Beheerscontrole 2 1 VOORSTELLING A. Activiteiten Directie Generaal De kernopdrachten van de stafdienst Budget

Nadere informatie

Ontwerp van samenwerkingsakkoord

Ontwerp van samenwerkingsakkoord Ontwerp van samenwerkingsakkoord Tussen: de Franse Gemeenschap Vertegenwoordigd door Mevrouw Fadila LAANAN, Minister van Cultuur, Audiovisuele Zaken, Gezondheid en Gelijkheid van Kansen En: de Vlaamse

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/09/024 BERAADSLAGING NR 09/019 VAN 7 APRIL 2009 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS AAN

Nadere informatie

2. Zal de Vlaamse Gemeenschap hiervoor door de federale overheid gecompenseerd worden?

2. Zal de Vlaamse Gemeenschap hiervoor door de federale overheid gecompenseerd worden? VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICE-MINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS EN VORMING Vraag nr. 260 van 9 september 2005 van KRIS VAN

Nadere informatie

FUNCTIEOMSCHRIJVING FINANCIAL CONTROLLER

FUNCTIEOMSCHRIJVING FINANCIAL CONTROLLER FUNCTIEOMSCHRIJVING FINANCIAL CONTROLLER 1. Functietitel Financial Controller 2. Doel van de functie Actief bijdragen aan de financieel-economische stuurbaarheid van het ziekenhuis door in te staan voor

Nadere informatie

Voorstudie van de implementatie en organisatie van een kennisbeheersysteem voor de FOD Financiën

Voorstudie van de implementatie en organisatie van een kennisbeheersysteem voor de FOD Financiën Voorstudie van de implementatie en organisatie van een kennisbeheersysteem voor de FOD Financiën Informatie (Proces 44) versus Kennismanagement (Proces 78) Versie gevalideerd door de stuurgroep van 23

Nadere informatie

Tabel competentiereferentiesysteem

Tabel competentiereferentiesysteem Bijlage 3 bij het ministerieel besluit van tot wijziging van het ministerieel besluit van 28 december 2001 tot uitvoering van sommige bepalingen van het koninklijk besluit van 30 maart 2001 tot regeling

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid Stuk 825 (2005-2006) Nr. 1 Zitting 2005-2006 28 april 2006 ONTWERP VAN DECREET houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid 1879 FIN Stuk

Nadere informatie

Dossier erkenning NGO

Dossier erkenning NGO Dossier erkenning NGO A)Voorstelling van de organisatie : - Naam, afkorting, juridisch statuut, ondernemingsnr., adres van maatschappelijke zetel en indien verschillend van de administratieve diensten

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie