Gemeente brengt jeugdzorg dicht bij de mensen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gemeente brengt jeugdzorg dicht bij de mensen"

Transcriptie

1 jaargang 10 DECEMBER 2010 nummer 4 Asscher: Eigen bijdrage is dwaas Lodewijk Asscher, wethouder jeugd van de gemeente Amsterdam, noemt de eigen bijdrage die de overheid wil heffen wanneer een kind uit huis wordt geplaatst een dwaze maatregel. De regering presenteerde dit voorstel in het regeerakkoord als een bezuinigingsmaatregel. Ouders van wie een kind uit huis wordt geplaatst moeten een eigen bijdrage betalen omdat ze geen geld meer kwijt zijn aan het levensonderhoud van dat kind. Asscher: Mensen komen al met veel moeite naar de jeugdzorg en deze maatregel zorgt ervoor dat ze de zorg nog meer gaan mijden. Daarnaast kun je je afvragen of de maatregel zoveel oplevert omdat veel mensen niet kunnen of willen betalen. Je moet dus veel moeite doen om dat geld te krijgen. Het is een hele slechte maatregel die bovendien voortkomt uit een volstrekt ander wereldbeeld dat ik heb. Lijn5 bij Jong aan de Amstel Lijn5 maakt vanaf dit nummer deel uit van de organisaties die Jong aan de Amstel uitgeven. Lijn5 Noord-Holland behandelt en begeleidt gezinnen met kinderen met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen of problemen in de sociaal-emotionele ontwikkeling. Lijn5 biedt vanuit diverse locaties een breed spectrum aan behandelingen: van ambulante (gezins)behandeling tot crisisinterventies in de thuissituatie; van naschoolse dagbehandeling tot opname in één van de open of besloten behandelgroepen. Maar ook diverse trainingen en kamertraining voor jongvolwassenen. Het uitgangspunt: kinderen/jongeren met een licht verstandelijke beperking zijn extra kwetsbaar en verdienen daarom extra aandacht. Samen werken we aan een basis voor een zo zelfstandig mogelijke toekomst. Meer informatie: Eén protocol kindermishandeling Noord-Holland Op 1 november nam Noord-Holland het Protocol Kindermishandeling en een praktisch Stappenplan in gebruik. Noord-Holland wil hiermee de preventie en aanpak van kindermishandeling structureel verbeteren. Hiermee loopt de provincie vooruit op de verplichte meldcode, die naar verwachting in 2011 wordt ingevoerd. Beroepskrachten die met kinderen en jongeren werken moeten in actie komen als er signalen zijn van kindermishandeling en/of huiselijk geweld. Kinderen die worden mishandeld en degenen die mishandelen vertellen hier immers meestal niet uit zichzelf over. Onderzoek wijst uit dat beroepskrachten drie keer vaker ingrijpen wanneer zij een concreet stappenplan als handvat hebben. Het protocol bestaat uit onder andere uit een (digitaal) stappenplan en de website Jong Digitaal Jong aan de Amstel geeft ook elf maal per jaar een digitale nieuwsbrief uit met informatie over de jeugdzorg en jeugd-ggz in de Stadsregio Amsterdam. U kunt zich abonneren op deze gratis nieuwsbrief via: Hulpverlener wordt medestander cliënt De Griffioen: Nee leren zeggen Prijs voor geweldvrije werkvloer Gemeente brengt jeugdzorg dicht bij de mensen Ik zal de staatssecretaris aanbieden dat wij het voortouw willen nemen in de decentralisatie van de jeugdzorg. Dat zegt de Amsterdamse wethouder jeugd Lodewijk Asscher. Tussen alle harde maatregelen in het regeerakkoord stond namelijk ook een voorstel dat hem als muziek in de oren klonk. De regering wil de taken voor de jeugdzorg overhevelen naar de gemeente. Logisch, meent Asscher. De gemeente staat dichter bij de bewoners. e kunnen het geld efficiënter inzetten. We Wzijn er snel bij als het misgaat met een kind. En we brengen de hulp dicht bij de mensen. Asscher somt moeiteloos de voordelen op die de decentralisatie van de jeugdzorg biedt. Dat is ook niet zo vreemd, want sinds zijn tijd als gemeenteraadslid zet hij zich in voor een beter jeugdbeleid. Eerst via de Nota Jeugd en vervolgens met Systeem in Beeld - beter bekend als Operatie Frankenstein. Asscher concludeerde steevast dat de hulp voor jongeren vastliep op verkokerde zorg, bureaucratische regelgeving en ondoorgrondelijke geldstromen. Telkens pleitte hij ervoor de taken en financiering van jeugdzorg en kinder- en jeugdpsychiatrie over te hevelen naar de gemeente om zo tot een overzichtelijk jeugdbeleid te komen. Asscher: We hadden bijvoorbeeld de vreemde situatie dat een gemeente die het slecht deed op het gebied van preventie, hiervoor niet de rekening betaalde, want de jeugdzorg viel onder de provincie. Popelen Asscher wil graag aan de slag. Ik wil me niet vastleggen op een datum van 1 januari 2011 of 2012, zegt hij. We moeten er naar toe werken dat steeds meer taken naar de gemeente gaan. Dat kan onder de huidige wetgeving op grond van het experimenteerartikel. We hoeven dus niet te wachten tot een nieuwe situatie vorm krijgt. De Stadsregio heeft hij al mee. Vorige week hadden we in de Stadsregio een gesprek over dit onderwerp. We zijn allemaal positief, maar beseffen tegelijk dat we het huidige systeem niet zeventien keer moeten kopiëren. Dan schieten we er niet zo veel mee op. Tegelijk moeten we kijken 1 Door: Martin Gerritsen naar de financiële risico s, want die zijn enorm. De Stadsregio bestaat uit zeventien gemeenten en zeker voor de kleine gemeenten zijn de financiële risico s erg groot. Maar iedereen staat wel klaar om aan de slag te gaan. Experimenten Ik wil als Amsterdam het voortouw nemen, zegt hij. We zijn ook al bezig met experimenten waarbij geen indicatie meer nodig is voor licht ambulante zorg. Ik zal de staatssecretaris aanbieden dat we op meer punten voorop willen lopen. Denk aan een financieringssystematiek, waarbij we de gelden voor jeugdzorg en kinder- en jeugdpsychiatrie decentraal kunnen inzetten. Amsterdam is ook geschikt voor deze experimenten. De stadsregio staat dicht bij de gemeenten, we hebben al vaker geëxperimenteerd en de gemeenten en de instellingen zijn zeer gemotiveerd om van start te gaan. Alles staat klaar. Dat geldt ook voor Bureau Jeugdzorg dat Asscher enkele jaren terug nog onder curatele plaatste. Sinds er een nieuwe directeur werkt, is de situatie bij Bureau Jeugdzorg enorm verbeterd, zegt hij. De wachtlijsten zijn voor een belangrijk deel weggewerkt, de bedrijfsvoering is verbeterd. Ik ben OPVOEDONDERSTEUNING Lodewijk Asscher, wethouder jeugd Amsterdam, over decentralisatie FOTO: GEERT SNOEIER Hulp aan een kind of een jongere heeft alleen zin als de situatie thuis op orde is. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is dat we ouders ondersteunen bij het opvoeden van hun kinderen. Soms gaat het om steun bij het opvoeden van kinderen met gedrags- of psychiatrische problemen. Maar het gaat ook om het verbeteren van opvoedvaardigheden, het vergroten van opvoedcompetenties, het bevorderen van een positief opvoedklimaat en het versterken van het sociale netwerk rondom gezinnen. Soms ligt daar immers de oorzaak van het probleemgedrag. Uiteindelijk doel is dat we problemen bij het opvoeden en opgroeien in een vroeg stadium onderkennen en oplossen. Daarmee voorkomen we dat deze problemen ernstiger worden en zwaardere hulp noodzakelijk is. Lees verder op blz. 5 diep onder de indruk wat de medewerkers daar klaarspelen. Ze zijn er nog niet, ook al omdat het zwaar werk is en de organisatie ondergefinancierd is. Maar ik heb er vertrouwen in. Dat vertrouwen is er ook in de decentralisatie ondanks de efficiencykorting van 9 procent die de overheid de jeugdzorg oplegt. Asscher: Het is een stevige korting, zeker als je bedenkt dat de wachtlijsten weer oplopen en de jeugdzorg niet direct een sector is die is overgefinancierd. Aan de andere kant begrijp ik dat er bezuinigd moet worden en dat ook de jeugdzorg moet bloeden. Aansluiten De decentralisatie biedt de mogelijkheid de jeugdzorg dichter aan te laten sluiten op het preventief jeugdbeleid, vervolgt Asscher. Zoals dat vorm krijgt in de Centra voor Jeugd en Gezin, de basisscholen en het jeugdwelzijn. Die aansluiting is ook logisch. De gemeente staat dichter bij de bewoners. Maar met de decentralisatie alleen zijn we er nog niet. Ik kan er wakker van liggen dat er nog steeds kinderen langer dan negen weken op de wachtlijst staan, dat we nog steeds niet altijd tijdig kunnen helpen. En de decentralisatie zorgt er echt niet voor dat de wachtlijst ineens verdwijnt, maar we zitten er wel dichter op. Lodewijk Asscher: Ik kan er wakker van liggen dat er nog steeds kinderen langer dan negen weken op de wachtlijst staan.

2 Door: martin gerritsen Jong aan de Amstel is een gezamenlijke uitgave van dertien instellingen voor de jeugdzorg, de kinder- en jeugdpsychiatrie, speciaal onderwijs en hulp voor licht verstandelijk beperkten in de stadsregio Amsterdam: Altra, Arkin, De Bascule, Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam, GGZ ingeest, HVO Querido, Leger des Heils, Lijn 5, MEE Amstel en Zaan, MOC t Kabouterhuis, REC BovenAmstel, Spirit en de William Schrikker Groep. Jong aan de Amstel verschijnt vier keer per jaar. De digitale nieuwsbrief Jong Digitaal verschijnt elf keer per jaar. De artikelen in dit blad vertegenwoordigen niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de organisaties. Evenmin kunnen aan de inhoud van dit blad rechten worden ontleend. Overname van artikelen uit Jong aan de Amstel is alleen toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de redactie. Hoofdredactie Martin Gerritsen/TekstBeeld.Eu Kernredactie Sanne Bender (Spirit), Maurits de Jong (Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam), Bertie van der Linden (Altra), Clara Vollaard (De Bascule) Redactie Guus de Beer (De Bascule), Rik van Beijma (Spirit), Hermien Buijse (Altra), Iris Clarkson (MEE Amstel en Zaan), Elvira Draijer (William Schrikker Groep), Ruud Groen (MOC t Kabouterhuis), Tom Pijpers (REC BovenAmstel), Marc Onnen (HVO Querido), Paul Proost (Leger des Heils), Monique van der Velden (Lijn 5) Vaste medewerkers Michel van Dijk, Tamara Franke, Anja Geldermans, Suzan Hilhorst, Evelien Hoekstra, Geert Snoeier, Elizabeth Stilma, Florence Tonk, Sake Rijpkema en Wim Stevenhagen. Redactie-adres Jong aan de Amstel, Fred. Roeskestraat 73, 1076 EC Amsterdam website: Ontwerp en DTP Marjolein Lensink en Yvonne van der Lip Productie Heijnis & Schipper Drukkerij bv, Zaandijk Contactgegevens Altra Stationsplein 63, 1012 AB Amsterdam tel Arkin/ PuntP Cluster Kinder- en Jeugdpsychiatrie en Verslavingszorg/ Infant Mental Health Keizersgracht 572, 1017 EM Amsterdam tel.: De Bascule Academisch centrum voor kinder- en jeugdpsychiatrie IJsbaanpad 6, 1076 CV Amsterdam GGZ ingeest - Jeugd en Jongerenpsychiatrie Overschiestraat 57, 1062 HN Amsterdam Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam Overschiestraat 57, 1062 HN Amsterdam HVO Querido Wibautstraat 133 d, 1097 DN Amsterdam Leger des Heils-Goodwillcentra Amsterdam Rode Kruisstraat 24, 1025 KN Amsterdam Lijn 5 Postbus 43, 1970 AA IJmuiden MEE Amstel en Zaan Derkinderenstraat 10-18, 1062 DB Amsterdam MOC t Kabouterhuis Amsteldijk 136, 1079 LK Amsterdam REC BovenAmstel Stationsplein 63, 1012 AB Amsterdam Spirit Fred.Roeskestraat 73, 1076 EC Amsterdam William Schrikker Groep Postbus 12685, 1100 AR Amsterdam Hulpverlener wordt medestander cliënt Eén cliënt, één hulpverlener. Dat is het uitgangspunt van de nieuwe weg die zowel Spirit als Altra inslaan. Een gesprek met bestuurder Mark Bent van Spirit en Ella Kalsbeek van Altra over committent en breuklijnen. r zitten nu teveel breuklijnen in de hulp, Ezegt Mark Bent. Ik sprak onlangs een meisje van achttien die sinds haar elfde vijf programma s bij ons doorliep. Je wilt niet weten hoeveel hulpverleners zij heeft gehad. Ella Kalsbeek: Veel cliënten klagen erover dat ze steeds hetzelfde verhaal moeten vertellen. Ik heb daarom als kamerlid ooit een amendement op de Wet op de Jeugdzorg ingediend met de strekking dat een gezin één hulpverlener moest hebben. De kamer nam het amendement aan, maar het bleef bij een dode letter. Bent: Dat kwam onder andere omdat het accent in de hulp teveel op de methodiek lag. Kalsbeek: We professionaliseerden de hulp, waarbij we wat meer afstand van de cliënten namen. Daarin zijn we wellicht iets te ver doorgeschoten. Zelfde gedachte Altra, Spirit en ook Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam gaan daarom werken met één hulpverlener voor één cliënt. Spirit spreekt van een jeugdmaatschappelijk werker, Altra en Bureau Jeugdzorg van een gezinsbegeleider. Maar de gedachte achter de functie is hetzelfde. Bent: De jeugdmaatschappelijk werker moet een medestander van de cliënt worden. Hij of zij biedt zelf hulp, maar kijkt samen met cliënt ook naar welke andere programma s nodig zijn. Soms is er een therapie of een training nodig die anderen geven. Maar de jeugdmaatschappelijk werker blijft ook dan de centrale persoon. Kalsbeek: De gezinsbegeleider zet primair in op de pedagogische situatie thuis, maar soms zijn andere modules nodig. De gezinsbegeleider blijft echter het eerste contact houden. Heroriëntatie De nieuwe werkwijze vergt een ingrijpende heroriëntatie van de instellingen zelf, maar ook in de samenwerking. Want hoe ligt de relatie met een eventuele gezinsvoogd? En hoe moet het als een cliënt een hulpmodule volgt bij een andere organisatie. Bent: De jeugd maatschappelijk werker neemt geen taken over die elders liggen. Als een cliënt van Altra gebruik maakt van een van onze programma s, dan houdt deze gewoon de gezinsbegeleider van Altra. Kalsbeek: Gezinsvoogden houden ook gewoon e term Dubbele Maatregel is wat verwar- begint Menno Wieten, teamleider Drend, Dubbele Maatregel bij de William Schrikker Groep. Want het gaat hier niet om één maatregel. De rechtbank gebruikt daarom ook wel de term samenloopzaak. Het gaat om lvb-jongeren tot 18 jaar waarbij sprake is van zowel een civielrechtelijke als een strafrechtelijke maatregel. Wij willen voor deze jongeren, hun opvoeders en hulpverlening één aanspreekpunt zijn. Een jeugdbeschermer/reclasseringswerker van ons begeleidt hen bij opvoedkundige en justitiële problemen. Complex De jongeren waarmee de William Schrikker Groep werkt, bevinden zich vaak in complexe situaties. Wieten: Ze kunnen vaak moeilijk leren en communiceren anders. Als hulpverlener moet je geduld hebben, veel herhalen. Ze zijn kwetsbaar. Verkeerde vrienden kunnen 2 hun taak. De gezinsbegeleider beperkt zich dan tot de hulp, terwijl de gezinsvoogd op afstand verantwoordelijk blijft voor de drang- en dwangmaatregel. Spirit zet daarin een stapje extra. Als het contact tussen de hulpverlener en cliënt wordt afgesloten, komt de cliënt in de slapende caseload van de hulpverlener. Dat houdt in dat de cliënt bij een eventuele terugkeer weer te maken krijgt met dezelfde jeugd maatschappelijk werker. Kalsbeek: Een heel goed idee dat navolging verdient. Daar gaan we ook naar kijken. Door: Florence Tonk Dubbele Maatregel geeft meer instrumenten Speciale begeleiding van jongeren met een licht verstandelijke beperking (lvb) die in aanraking zijn gekomen met de jeugdzorg en justitie. Dat is het doel van het Team Dubbele Maatregel van de William Schrikker Groep. Maar wat doet het team precies? hen sneller overhalen tot strafbare feiten en vaak overzien ze de gevolgen van hun daden niet. Dan worden ze ook eerder gepakt omdat ze bijvoorbeeld blijven staan tot de politie is gearriveerd. Als er daarnaast ook opvoedingsvraagstukken spelen, of er is sprake van psychiatrische of gedragsproblemen, dan wordt het een complex verhaal. Recidive Om recidive te voorkomen is het van belang dat er aandacht is voor alle problemen van de jongere, alleen straffen helpt onvoldoende en doet geen recht aan hun ontwikkeling. De jongere moet ook beschermd en ondersteund worden in zijn ontwikkeling. Daarvoor is de Dubbele Maatregel bedoeld. Het Team Dubbele Maatregel bestaat uit 25 werkers en twee inhoudelijk managers. Tijdens de pilot bleek al snel dat de tweezijdige aanpak met één aanspreekpunt goed werkt. Wieten: De Geen indicatie De jeugdmaatschappelijk werker en de gezinsbegeleider moeten naast het gezin komen te staan. Samen moeten ze de hulp bepalen. Die mogelijkheid is er ook nu de tendens is dat Bureau Jeugdzorg minder vaak indicaties stelt en in plaats daarvan cliënten doorverwijst. Kalsbeek: Samen met de cliënt brengt de gezinsbegeleider de situatie in en rondom het gezin kaart en kijkt samen welke hulp nodig is. Bent: Vervolgens kijk je wat je met de hulp wilt bereiken. Zo kan een hulpverlener zichzelf ook afrekenen op resultaten. Bent: De hulp wordt persoonlijker en daarmee effectiever. Want de relatie cliënt-hulpverlener bepaalt 60 procent van het succes. Kalsbeek: Een van onze jonge moeders liet na het afsluiten van de hulp weten dat ze het fijn zou vinden om haar hulpverlener nog eens te bellen. Zij was de stabiele factor in haar leven geworden. Zo n relatie wil je met alle cliënten, zonder daarbij de professionele afstand uit het oog te verliezen. ILLUSTRATIE: WIM STEVENHAGEN ketenpartners en Dubbele Maatregel-werkers zijn allemaal tevreden. Wij halen voldoening uit dit werk. De interventies die we inzetten werken op beide probleemgebieden en geven een goed resultaat. Dwang Ondanks de dwang die van beide maatregelen uitgaat, streven de werkers van het team Dubbele Maatregel ernaar een positieve relatie op te bouwen met hun cliënten en het systeem. Met deze laatste term wordt het gezin bedoeld en eventueel het netwerk daar omheen. De Dubbele Maatregel geeft ons meer instrumenten in handen, aldus Wieten. Tot het achttiende jaar kan je nog echt iets doen: werken aan acceptatie van de licht verstandelijke beperking, het terugdingen van recidive, inzicht nastreven, maar ook werken aan een verdere ontwikkeling en positieve participatie in de samenleving. Daarnaast probeer je ondersteuning te borgen voor na dat achttiende levensjaar. Dat is ook heel belangrijk. Dan heb je het maximale georganiseerd rondom zo n kind. Meer informatie:

3 De Griffioen Twaalf uur. Brian (13) en Ray (7) komen binnen bij De Griffioen, Ray druk bewegend en met flink wat lawaai, Brian rustig en in zichzelf gekeerd. Het zijn de enige twee kinderen die tussen de middag op de groep zijn. Zij gaan naar De Pionier, de school op hetzelfde complex. De andere vier kinderen die op de groep behandeling krijgen, gaan naar hun eigen school en komen pas rond drie uur terug. Ray gaat douchen, onder begeleiding van sociotherapeut Sarah van Hall (26). Ray doucht altijd s middags omdat dat voor hem het makkelijkste moment is. Brian heeft Plan Zithoek en leest een boek. Om half een lunchen ze. Gekleurde muisjes Ik wil hagelslag op mijn brood, dat is het lekkerste, wat vind jij het lekkerste, wie ben jij, wie is dat daar die foto s maakt, mag ik hagelslag, kom ik op de foto? Aan het woord is Ray, die ondertussen ook zeker vijf keer van zijn stoel is geklommen en gekke gezichten trekt tegen de fotograaf. Van Hall, die tegenover hem zit roept hem rustig aan tafel. Het is waarschijnlijk wel duidelijk dat Ray ADHD heeft, zegt ze lachend. Zijn regelmaat wordt verstoord door de aanwezigheid van twee vreemde mensen. Dat maakt hem drukker. Maar hij is ook erg nieuwsgierig, en erg lief. Brian zit aan tafel met sociotherapeut Joke Schouten (25). Hij probeert juist zo min mogelijk contact te maken en concentreert zich op Schouten en zijn boterham met gekleurde muisjes. Unieke combinatie Bij De Griffioen is plek voor maximaal acht kinderen tussen de zes en twaalf jaar, met een licht verstandelijke beperking en psychiatrische problematiek. Ze blijven er zes maanden. Op dit moment wonen er zes kinderen tussen de zeven en vijftien jaar. We zijn nog maar een paar maanden bezig en er waren te weinig aanmeldingen tot twaalf jaar, daarom hebben we de leeftijd opgetrokken. Ook omdat we de enige in Nederland zijn die deze combinatie biedt. Bovendien merkten we dat de aard van de psychiatrische problematiek belangrijker is dan de leeftijd, vertelt orthopedagoge Vivian Kraan (25). Structuur In de ruime hal hebben alle kinderen een eigen locker voor persoonlijke spulletjes, naast de grootte kapstok. De woonkamer is ruim, licht en gezellig, met een grote zithoek en twee eettafels. Brian en Ray zitten aan verschillende tafels. Alle kinderen hebben altijd een vaste plek aan tafel. Niet alleen tijdens het eten, maar ook tijdens Plan Tafel, de activiteit ze aan tafel spelen, bijvoorbeeld tekenen, knutselen, puzzelen of een spelletje doen. Na school is de tijd ingedeeld in diverse tijdblokjes of plannen in de taal van De Door: tamara franke Weerbaar worden en nee leren zeggen Structuur. Dat is het toverwoord in De Griffioen, een klinische groep voor kinderen met een licht verstandelijke beperking (lvb) en psychiatrische problematiek. Een combinatie die het aanleren van vaardigheden extra moeilijk maakt. Tamara Franke ging op bezoek. Algemene regel is aardig zijn tegen elkaar en goed luisteren. Ray, Joke Schouten en Sarah van Hall: Ik wil hagelslag op mijn brood, dat is het lekkerste, wat vind jij het lekkerste, wie ben jij, wie is dat daar die foto s maakt, mag ik hagelslag, kom ik op de foto? Griffioen; zithoek, tafel, gamekamer, speelkamer, speelkleed, eten, slaapkamer, badkamer, et cetera. De kinderen mogen niet zelf kiezen wat ze wanneer doen. Dat is te ingewikkeld. Wel kunnen ze uit de activiteiten kiezen die binnen het plan horen. Structuur is heel belangrijk. Ze worden gewekt, kleden zichzelf aan, gaan ontbijten en vervolgens worden ze met een busje naar hun eigen school gebracht, komen terug en hebben een middag- en avondprogramma tot ze gaan slapen. Alles is ingedeeld in tijdblokjes. Structuur geeft overzicht en daardoor houvast. Samen met ouders Alle kinderen hebben een behandelplan met algemene behandel- en leerdoelen en individuele leerdoelen, vertelt Kraan. We werken in drie fases, waarbij de doelen worden bijgesteld met steeds moeilijkere werkpunten. De positieve en aanwezige vaardigheden benadrukken we met een beloning en positieve feedback. Ongewenst gedrag corrigeren of negeren we. Straffen heeft alleen zin als het op een zinvolle manier gebeurt. Je moet deze kinderen zo duidelijk en eenvoudig mogelijk leren wat wel en niet mag. Ze hebben FOTO: geeert snoeier 3 nu eenmaal een verstandelijke beperking en soms heb je meer tijd nodig om iets aan te leren. Als gedrag echt te gek wordt, gaat een kind naar de stille kamer, maar alleen als hij een gevaar voor zichzelf of de omgeving vormt. Uitgangspunt is in principe dat de kinderen na deze zes maanden weer thuis gaan wonen, met de juiste begeleiding. Daarom is er een intensieve samenwerking met de ouders. Die worden betrokken bij de leerdoelen, maar we vragen ze bijvoorbeeld ook om hun kind s avonds naar bed te komen brengen, zegt Schouten. Een behandelplan werkt het beste als het is geïntegreerd in de thuissituatie en op school. Dus ook de school wordt erbij betrokken. Pictogrammen Tijdens het verblijf bij De Griffioen is het aanleren van vaardigheden een belangrijk doel. Algemene regel is aardig zijn tegen elkaar en goed luisteren. Kinderen met een verstandelijke beperking hebben moeite met het aangeven van grenzen. Dat is een vaardigheid die ze hier leren. Heel simpel; nee leren zeggen. Typerend voor deze kinderen is een laag zelfbeeld. Een terugkomende oefening is het benoemen waar ze zelf goed in zijn, noem elke dag iets dat goed ging. Maar ook contact maken en grenzen aangeven zijn leerdoelen. Hoe zeg je gedag, hoe zeg je nee. Daarvoor doen we veel rollenspelen en verder werken we veel met pictogrammen. Voor bijna alle handelingen hebben we ook een picto. Dat werkt beter. Ook via de psychomotorische therapie leren ze hun eigen grenzen en die van anderen ontdekken, via spel en stoeien. Ze hebben moeite om om te gaan andere met kinderen en hier leren ze onder begeleiding hoe dat moet, zegt Van Hall. Na de lunch gaat Brian eerst naar de speelkamer een spelletje doen. Samen met een begeleidster oefent hij in het samenspel. Daarna mag hij naar de gamekamer. Dat vind ik het leukste, maar ook buitenspelen, fietsen of voetbal. Het is hier leuk. Ik vind ruzie naar. Als anderen ruzie maken. Dan ga ik schreeuwen, zegt Brian. Ik wil wel in de krant, dat is stoer. Geert Snoeier De Griffioen is gevestigd in het complex van De Bascule in Duivendrecht. De groep opende deze zomer haar deuren. Meer informatie: Toolkit uitwisselen gegevens jeugdzorg - GGZ Professionals die werken voor de GGZ, verslavingszorg en jeugdzorg in de stadsregio Amsterdam wisselen informatie uit als de veiligheid van kinderen in het geding is, óók als de ouders daar geen toestemming voor geven. Sinds november is er voor hen een handige toolkit. Hierin zitten onder andere instructiesheets, casussen, modelantwoorden en het risicoinventarisatieinstrument LIRIK. Bureau Jeugdzorg hoopt met de toolkit de informatie-uitwisseling verder te verbeteren. De jeugdzorg kan met de informatie van de GGZ-volwassenenzorg namelijk een inschatting maken van de thuissituatie. Kan het ziektebeeld van de ouder(s) leiden tot een onveilige opgroeisituatie? Meer informatie: Sint Lucas Andreas Ziekenhuis start Downpoli Het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis startte in oktober een speciaal spreekuur voor kinderen met het syndroom van Down. Kinderarts Moniek op de Coul: We zorgen ervoor dat alle disciplines waarmee ze te maken kunnen krijgen aanwezig zijn, zoals een KNOarts, een fysiotherapeut, een orthopeed, een oogarts en zo nodig zelfs een kindertandarts. We kunnen hen dan zo makkelijk en zo efficiënt mogelijk helpen. En de kinderen hoeven niet steeds terug te komen naar het ziekenhuis. Bijzonder aan het spreekuur is de aanwezigheid van een consulent van MEE Amstel en Zaan. Kinderarts Hanneke Wennink: We kijken niet alleen naar de medische problemen, we kijken ook hoe we ouders in sociaal-pedagogisch opzicht kunnen steunen. Het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis houdt voorlopig zes maal per jaar een spreekuur voor kinderen met het syndroom van Down. Zie voor data en de leeftijdscategorie. Zorg en onderwijs echt samen MOC t Kabouterhuis en de Professor Waterinkschool werken dit schooljaar nog intensiever samen. Zij verwachten daardoor effectiever te kunnen werken, zowel financieel als inhoudelijk. Op dit moment loopt er op de groepen voor schoolgaande kinderen een pilot, waarbij zorg en onderwijs op dezelfde groep plaatsvindt. Medewerkers van de Professor Waterinkschool en van t Kabouterhuis werken samen op deze groepen. Zo is er een combinatie van zorg en onderwijs. Hiermee bieden de partijen de kinderen meer rust en duidelijkheid omdat het aanbod van speciaal onderwijs en dagbehandeling beter op elkaar is afgestemd. Meer informatie: Spirit op School Kinderen met gedrags- en motivatieproblemen kunnen vaak niet meedraaien in reguliere klassen en hebben een grote kans op schooluitval. De Purmerendse Scholengemeenschap (PSG) werkt sinds een jaar met een trajectklas. In deze klas zitten acht tot twaalf leerlingen die men individueel benadert. Het doel van de trajectklas is dat gedrags- en motivatieproblemen afnemen, zodat schooluitval wordt voorkomen. De leerling krijgt een nieuwe, maar niet vrijblijvende kans om te bewijzen dat hij binnen het reguliere onderwijs aan zijn toekomst kan en wil werken. De school koppelt aan de jongere van de trajectklas een schooltrajectbegeleider van Spirit. Deze analyseert de sociale omgeving van de leerling en zijn gezin, zoekt de leerling op in zijn omgeving, stelt een plan van aanpak op en voert dit samen met het netwerk uit. Het plan kan doelen omvatten voor gezin, politie en justitie, school, vrije tijd en vrienden. Meer informatie: Triple P Teens Amsterdam kent dit najaar ook de cursus Positief Opvoeden, Triple P voor ouders van tieners (12+). Een pedagogisch adviseur van het Ouder- en Kindcentrum (OKC) geeft de cursussen samen met iemand van Spirit, Altra, t Kabouterhuis, MEE of een GGZ-instelling. Meer informatie: of

4 Verhuizing hoofdkantoor MEE Amstel en Zaan Het hoofdkantoor van MEE Amstel en Zaan is 8 november verhuisd van de Vlaardingenlaan naar de Derkinderenstraat 10-18, 1062 DB Amsterdam. Het telefoonnummer blijft hetzelfde. Kijk op nl voor de routebeschrijving. Voor de MEE-kantoren in Amsterdam-Noord, Zaandam, Purmerend en Hoofddorp verandert er niets. William Schrikker biedt ouderbegeleiding Als een kind in een pleeggezin verblijft, hebben ouders recht op ondersteuning. Deze ondersteuning richt zich soms op terugkeer van het kind bij de ouders (hulpverleningsvariant) en soms op het accepteren van de veranderde rol van ouders die geen opvoeder meer zijn (opvoedingsvariant). William Schrikker Pleegzorg leidde dit jaar een aantal medewerkers op tot Ouderbegeleider Hulpverleningsvariant, waar men in eerste instantie onderzoekt wat de mogelijkheden binnen een gezin zijn. De ouderbegeleiders brengen de situatie in kaart. Bij een positieve uitkomst ondersteunen zij de ouders met vaardigheidstrainingen zodat zij de opvoeding van de kinderen (weer) op zich kunnen nemen. Meer informatie: Pilot Eigen Kracht Conferentie In november vond de eindevaluatie plaats van de kleinschalige pilot Van WSG naar MEE met een EK-c, een samenwerking tussen MEE Amstel en Zaan en William Schrikker Jeugdbescherming. Binnen deze pilot is getracht jongeren van 17 jaar met een ots-maatregel optimaal toe te rusten voor de volwassenheid. De zes Amsterdamse jongeren die het betrof, werden gekoppeld aan een consulent van MEE, die de begeleiding overneemt van de gezinsvoogd. Er is voor elke jongere een plan gemaakt voor na het achttiende jaar, soms met een Eigen Kracht Conferentie. Beide instanties zijn tevreden over de samenwerking. Op deze manier wordt voorkomen dat jongeren na afloop van een maatregel in een zwart gat vallen. Meer informatie: Jong aan de Amstel behandelt elk nummer een thema. Hierin belicht ze het onderwerp vanuit verschillende hoeken en geeft daarbij een overzicht van het hulpaanbod van de jeugdzorg op dit terrein. Tot nu toe kwamen de volgende thema s aan bod: 2003/1 Vroegtijdige signalering* maart /2 De harde kern* juni /3 Kindermishandeling* september /4 Basisonderwijs december /1 Jeugdpsychiatrie* maart /2 Voortgezet onderwijs juni /3 Crisishulp* november /1 Huiselijk geweld maart /2 Jeugdgezondheidszorg juni /3 Lokaal jeugdbeleid oktober /4 Speciaal onderwijs (primair)* december /1 Armoede maart /2 Meidenhulpverlening juni /3 Lichtverstandelijk gehandicapten oktober /4 Voortgezet speciaal onderwijs december /1 Hulp aan huis maart /2 Veiligheid juni /3 Autisme* oktober /4 Gezondheid en sport december /1 De harde kern* maart /2 Drang en dwang juni /3 Volwassenenpsychiatrie oktober /4 Preventie december /1 Multiprobleemgezinnen maart /2 Pleegzorg juni /3 Jonge moeders oktober /4 Vroegtijdige signalering* december /1 Licht verstandelijk beperkten maart /2 Passend basisonderwijs juni /3 Jeugdzorg in een strafrechtelijk kader oktober /4 Opvoedondersteuning december 2010 Oude nummers van Jong aan de Amstel zijn zolang de voorraad strekt op te vragen via het adres van de redactie: Alle nummers zijn als pdf te downloaden via * = niet meer voorradig. Altra helpt thuis en op school Het Altra College in Purmerend maakt sinds kort gebruik van Altra Thuis op School (AToS), jeugdzorg voor gezinnen met kinderen met ernstige gedragsproblemen. We kijken daarbij hoe we het kind thuis én op school het beste kunnen ondersteunen. Het Altra College in Purmerend is een REC4 school, een school voor leerlingen met gedrags- en psychiatrische problemen. Tot voor kort moesten de medewerkers van school bij jeugdzorginstellingen van buiten aankloppen als zij gebruik wilden maken van jeugdhulpverlening voor hun leerlingen. Terwijl Altra ook jeugdzorg biedt, maar tot voor kort niet in Purmerend. Dat was natuurlijk niet echt handig, zegt Evelien Velthuis, zorgcoördinator op het Altra College. Gelukkig kunnen wij nu als een van de eerste scholen buiten Amsterdam gebruik maken van AToS. Geen drempel Een groot voordeel van AToS is dat de school zelf een leerling kan aanmelden voor zorg en dat deze binnen de eigen organisatie wordt aangeboden. Velthuis: Voorheen moesten ouders hun kind aanmelden bij 4 Door: Anja Geldermans Bureau Jeugdzorg. Dat is voor veel mensen een drempel. Hulpverleenster Mascha de Spinosa: Het aanbieden van de zorg binnen de eigen organisatie scheelt veel rompslomp en papierwerk. De Spinosa werkt twintig uur op het Altra College. Ze begeleidt op dit moment samen met collega Renee Soomers vijf leerlingen. De hulpverlening van AToS is in grote lijnen hetzelfde als van de reguliere jeugdhulpverlening van Altra, zegt De Spinosa Maar de centrale vraag is telkens: Hoe kunnen we dit kind en zijn ouders op de juiste manier ondersteunen thuis én op school? Lage drempel De maximale duur van een traject bedraagt elf maanden. Meestal introduceert school AToS bij de ouders, vertelt Velthuis. Vaak is Mascha bij het eerste gesprek aanwezig, ook dat werkt drempelverlagend. Uiteraard moeten ouders wel Door: Suzan Hilhorst akkoord gaan met de indicatie, want het gaat om vrijwillige hulp. Volgens De Spinosa heeft het meerwaarde dat ze vanuit school de jongeren begeleidt. Ik kijk s morgens altijd even of mijn kinderen aanwezig zijn. Zo niet, dan ga ik soms even langs hun huis om te kijken wat er is. Doordat ik veel op school ben, leer ik de jongeren veel beter kennen en kan ik de ernst van situaties veel beter inschatten. Ook ik zie nu duidelijker waar de school tegenaan loopt. Vakantie Overleg over de zorg verloopt veel makkelijker, vindt Velthuis. Mascha loopt hier gewoon rond. Een ander groot voordeel is dat de vakanties van de hulpverleners van AToS niet samenvallen met de schoolvakanties. Velthuis: Bij sommige kinderen houd je je hart vast als ze vakantie hebben. School biedt veel structuur en die valt dan weg. De Spinosa: Als er een crisis plaats vindt in de vakantie, kunnen ouders en jongere bij mij terecht. Dat is voor veel mensen een geruststellende gedachte. Meer informatie: Mascha de Spinosa met een leerlinge: Centrale vraag is telkens hoe we het kind en de ouders thuis én op school kunnen ondersteunen. Bascule krijgt prijs voor geweldvrije werkvloer Een werkvloer zonder geweld, veilig voor hulpverleners, kinderen en hun ouders. Dit ideaal bracht de Bascule bij Nonviolent Resistance (NVR), een methode die wordt ingezet bij sociaal-politieke conflicten. De Bascule paste de methode toe op residentiële settingen. En met succes: in oktober won de Bascule de Veilige Publieke Taak Award 2010, een aanmoedigingsprijs voor de publieke sector om de werkvloer veiliger te maken. e NVR-methode vergt een andere manier Dvan denken, legt Ron Ottenbros uit. Hij is teamcoördinator bij de Bascule en NVR-trainer. In plaats van de focus te leggen op wat een kind anders moet doen, leggen we de focus op hoe wij zelf kunnen veranderen. Als een kind gewelddadig reageert, gaan wij daartegen in verzet met een geweldloze benadering. Samenwerking met het kind, de ouders en het team is daarin belangrijk. Om dat te benadrukken praten we in de wij-vorm. Dat klinkt logisch, maar toch betekent het een volstrekt andere manier van werken. Ottenbros: We proberen zo min mogelijk eisen te stellen aan een kind, maar we hebben wel verwachtingen. Met onze eigen houding en taalgebruik proberen we te laten zien dat we met een kind willen samenwerken om tot een oplossing te komen. De hulpverlener moet zijn eigen attitude veranderen en niet meer willen winnen van een kind. Agressief Maar wat als een kind agressief reageert? Ottenbros: Het uitstellen van een primaire reactie van de hulpverlener kan deëscalerend werken. We vragen ons altijd af: moet ik direct handelen of kan het wachten? Vaak kan je op een later moment, als het kind is afgekoeld, meer bereiken. Als een kind bijvoorbeeld blijft schreeuwen zeggen we: Wij accepteren dit niet en verwachten dat je rustig praat. Vervolgens blijven we bij het kind, maar wel in stilte. De afdeling Panama van De Bascule is volledig op de nieuwe methode overgestapt. Ottenbros: We willen minder gebruikmaken van middelen als separeren. De NVR-methode brengt dat doel dichterbij. Zo hebben we het aantal regels verkleind, waardoor er minder escalaties zijn. Inmiddels zien we dat het aantal seperaties al met 50 procent is afgenomen. Naast Panama introduceren we de NVR-methodiek nu ook op de kinderafdelingen. De methode is geen trucje dat je af en toe kunt toepassen. De verandering is teamgericht en levert vooral resultaat op de lange termijn, stelt Ottenbros. Hij hoopt dat de nieuwe methode van De Bascule andere hulpverleners in Nederland kan inspireren: Niet alleen wordt het werk hierdoor veiliger, het is gewoon ook een leuke manier om de samenwerking binnen het team en met de kinderen en ouders te verbeteren. Meer informatie: Ron Ottenbros, Foto: GEERT SNOEIER

5 opvoedondersteuning Thuis de situatie op orde brengen De jeugdzorg en de kinder- en jeugdpsychiatrie richten zich vaker op de thuissituatie. Hulp aan een kind of een jongere heeft immers alleen zin als de situatie thuis op orde is. Een belangrijke voorwaarde daarvoor is dat we ouders ondersteunen bij het opvoeden van hun kinderen. Soms gaat het om steun bij het opvoeden van kinderen met gedrags- of psychiatrische problemen. Maar het gaat ook om het verbeteren van opvoedvaardigheden, het vergroten van opvoedcompetenties, het bevorderen van een positief opvoedklimaat en het versterken van het sociale netwerk rondom gezinnen. Soms ligt daar immers de oorzaak van het probleemgedrag. Uiteindelijk doel is dat we problemen bij het opvoeden en opgroeien in een vroeg stadium onderkennen en oplossen. Daarmee voorkomen we dat deze problemen ernstiger worden en zwaardere hulp noodzakelijk is. Maar zelfs als die zwaardere hulp noodzakelijk is, kan de jeugdzorg, de kinder- en jeugdpsychiatrie en de instellingen voor licht verstandelijk beperkte kinderen uitkomst bieden. Er zijn namelijk ook programma s die ouders ondersteunen bij het opvoeden wanneer de problemen ernstiger zijn. Het besef is namelijk gegroeid dat je die kinderen niet helpt door ze uit hun dagelijkse omgeving te halen, behalve natuurlijk wanneer de veiligheid in het geding is. Je kunt kinderen het beste helpen in de situatie waarin ze dagelijks verkeren en dat is in verreweg de meeste gevallen nog steeds thuis. Door: Anja Geldermans Hoogleraar Opvoedondersteuning Jo Hermanns Jeugdzorg en opvoedondersteuning groeien naar elkaar toe Opvoedondersteuning kun je bij veel problemen inzetten, ook bij zware problemen, zegt hoog-leraar Jo Hermanns. De ervaring leert dat hulp aan een kind het effectiefst is als je daarbij de omgeving van het kind betrekt. Tot voor kort was de opvoedondersteuning in Nederland gericht op preventie van opvoedproblemen en omvatte niet meer dan wat folders, pedagogische spreekuren en oudercursussen. Maar na het jaar 2000 veranderde het karakter van de opvoedondersteuning ingrijpend, zegt Jo Hermanns, hoogleraar opvoedondersteuning aan de UvA. We keken daarbij steeds meer naar de onderlinge verhoudingen tussen kinderen, (pleeg)ouders, leerkrachten en dergelijke. Deze insteek staat haaks op of is aanvullend aan de benadering van de jeugdzorg, stelt hij. De zorgsector kijkt vooral naar de problemen van het kind. En daarna pas hoe ouders, pleeggezin of leerkrachten hiermee moeten omgaan. De klassieke jeugdzorginstellingen waren vooral kindgericht, terwijl ons richten op de context van de opvoedproblemen. De nieuwe benadering komt volgens Hermanns voort uit veranderde inzichten over opvoeden. Wij zien opvoeden als iets systemisch, waarbij zowel (pleeg)ouder als kind een rol vervullen. In die visie is het niet effectief om bij problemen het kind weg te halen uit zijn omgeving. Je moet juist daar ingrijpen waar het opvoeden plaats vindt. Onderzoek steunt deze visie. Daaruit blijkt dat interventies effectief zijn als we deze samen met (pleeg)ouders, kinderen, vrienden, familie en school uitvoeren. Gewoon leven Vroeger namen we probleemkinderen vaak op in een internaat. Maar dat is geen oplossing, zegt Hermanns. Door ze te isoleren van de buitenwereld, komen ze in een parallelle wereld. Op het internaat zijn ze vaak rustig, maar zodra ze deelnemen aan het echte leven ontstaan opnieuw problemen. Ook verandert hun zelfbeeld. Als je hen behandelt als een kind met problemen, zien zij zichzelf ook als iemand waar iets mee is. Ook ouders zetten het opvoeden op een laag pitje. We doorbreken dat met opvoedondersteuning, waarbij we (pleeg)ouders en kind intensief coachen. De inzet daarbij is het herstel van het gewone leven. Hermanns: Hoe moeilijk dat ook is. Maar je kunt beter investeren in een moeilijk, maar echt leven in plaats van je te richten op de juiste behandeling van specifieke problemen. Voorwaarde is wel dat de veiligheid van het kind is gewaarborgd. Maar verder kan je opvoedondersteuning volgens Hermanns gebruiken voor ongeveer alles wat fout kan lopen bij de opvoeding. Jeugdzorg zei vroeger vaak: opvoedondersteuning kun je niet in alle gevallen inzetten. Dat is waar. Bij een heel klein percentage probleemkinderen, bijvoorbeeld bij ernstig gedragsgestoorde kinderen die een risico voor anderen en zichzelf vormen, kan dit niet. Dat is triest, maar voor deze kinderen is een beschermde woonomgeving beter. Huisbezoek Rode draad bij de opvoedondersteuning is het huisbezoek. Hermanns: Je moet als hulpverlener de situatie waarin (pleeg)ouders en kinderen samenleven met eigen ogen zien. Zo haal je meer naar boven. Hulpverleners schrikken vaak van de omstandigheden waaronder mensen leven: financiële problemen, onveiligheid, ziekte. De ouders hebben het idee dat ze in een cirkel zitten waar ze niet uitkomen. Je moet je als hulpverlener dus richten op veel meer problemen dan alleen de opvoeding. Als je dan een zorgplan maakt, is zeker de helft van de activiteiten gericht op het verbeteren van de omstandigheden. De bedoeling is dat ouders zo weer grip krijgen op het eigen leven en dus ook op de opvoeding. Maar hoe krijg je ouders in beweging? Wij maken veel gebruik van de Goal Attainment methode. Hierbij werkt de hulpverlener samen met het gezin aan een aantal doelen. De gezinsleden geven aan wat zij graag willen veranderen. Dat hoeft dus niet te zijn wat jij als hulpverlener het meest belangrijk vindt. Maar daardoor voelt het gezin zich meer gehoord. De ervaring leert dat 90 procent van de gezinnen in staat is om zo n plan te maken. Zorg en ondersteuning groeien steeds meer naar elkaar toe, constateert Hermanns. Je ziet dat nu bij de opzet van de Centra voor Jeugd en Gezin. Daar werken allerlei organisaties samen. Dat is heel goed, want zo krijg je steeds meer handen aan de bel en kan je sneller en beter hulp geven. Jo Hermanns: Je kunt beter investeren in een moeilijk, maar echt leven in plaats van je te richten op de juiste behandeling van specifieke problemen. Foto: sake rijpkema 5

6 opvoedondersteuning Opvoedondersteuning in de Stadsregio Amsterdam Van Triple P tot STOP De instellingen voor jeugdzorg, kinder- en jeugdpsychiatrie en hulp aan licht verstandelijk beperkte kinderen bieden een breed aanbod voor opvoedondersteuning. Hier een overzicht. Altra Positief Opvoeden Triple P: Informatie & Advies (niveau 2/3). Cursus positief opvoeden. Individuele ondersteuning (niveau 4 individueel). Altra Schoolmaatschappelijk werk Een school schakelt de schoolmaatschappelijk werkers in als een kind gedragsproblemen in de klas heeft, er in een gezin duidelijk opvoedingsproblemen bestaan, bij plotseling verslechterde leerprestaties of bij problemen tussen ouders en school. Meer informatie: of De Bascule PMTO (Parent Management Training Oregon model) PMTO is een ambulante evidence based behandeling voor ouders van kinderen van 4-12 jaar met ernstige externaliserende gedragsproblemen. Ouders leren effectieve opvoedingsvaardigheden waardoor hun regie in de opvoeding toeneemt en zij het gedrag van hun kind beter kunnen sturen. PCIT (Parent Child Interaction Therapy) PCIT is een ambulante behandeling voor ouders met kinderen tussen de 2-7 jaar met externaliserend probleemgedrag. En voor ouders met opvoedingsverlegenheid waarbij dreigende mishandeling en/of verwaarlozing spelen. (Zie ook blz. 7) Meer informatie: of Spirit Gezinscoaching Een coach ondersteunt gezinnen met meerdere problemen. Hij stelt orde op zaken en neemt de regie in het begeleiden naar andere hulp of het coördineren van de hulp. Jeugdhulp thuis Hulp in de thuissituatie voor gezinnen met jeugdigen van 0 tot 18 jaar. De hulp is gericht op de opvoeding, de dagelijkse routine in huis, de communicatie en de omgang met elkaar, praktische zaken en de ondersteuning van het sociale netwerk. Triple P Spirit biedt gezinnen met Triple P, niveau 4 en 5 informatie, tips en hulp bij dagelijkse opvoedvragen. Voorwaardelijke Interventie in Gezinnen VIG is niet-vrijwillige hulp voor gezinnen bij wie verschillende hulpvormen geen resultaat hadden. Of gezinnen waar de hulpverlening geen ingang krijgt en er ernstige zorgen zijn over de veiligheid van de kinderen. De VIGcoach neemt tijdelijk de regie over bij meerdere problemen zoals schulden, een verwaarloosde huishouding en schoolverzuim. De coach leert ouders de verantwoordelijkheid voor de opvoeding weer op zich te nemen. Meer informatie: OC Middelveld 10 voor Toekomst Team 10 voor Toekomst Amsterdam biedt Orthopedagogische Gezinsbegeleiding aan Multiprobleemgezinnen met kinderen met een licht verstandelijke beperking en/of een psychiatrische stoornis. Een gezinscoach biedt thuis hulp op tien levensgebieden, zoals financiën, opvoeding en woonvaardigheden. Doel is een stabiele en veilige thuissituatie. Stabiel Amsterdam Stabiel Amsterdam is in grondlijnen hetzelfde als 10 voor Toekomst, maar hierbij is sprake van een Dwang- en Drang-maatregel. Ouders moeten de hulp accepteren om een uit huis plaatsing te voorkomen. Ouderbegeleiding Een mentor begeleidt thuis ouders die een kind hebben op een van de dagbehandelinggroepen van OC Middelveld. De mentor vergroot de opvoedingsvaardigheden en werkt aan gedragsverandering bij het kind thuis. Meer informatie: MEE Amstel en Zaan MEE biedt individuele opvoedingsondersteuning. Ook biedt zij cursussen, waarbij positief opvoeden uitgangspunt is. Triple P en Stepping Stones. Ouders die moeilijk leren of een verstandelijke beperking hebben, kunnen Triple P volgen. Voor ouders van kinderen met een verstandelijke of lichamelijke beperking is er de variant Stepping Stones. (Zie achterpagina) Omgaan met een moeilijk lerende puber. Oudercursus Autisme. Communiceren met een kind met een taalontwikkelingsstoornis. (Hanencursus). (Zie blz 8) MEE heeft verder oudercontactgroepen en ouderbijeenkomsten, waarbij het contact en uitwisselen van ervaring centraal staan. Meer informatie: of MOC t Kabouterhuis Opvoedondersteuning zit verweven in veel programma s van MOC t Kabouterhuis. Orthopedagogisch medewerkers werken in de thuissituatie aan verschillende opvoedvaardigheden. Zo biedt MOC t Kabouterhuis: ambulante gezinsbehandeling voor gezinnen met kinderen van 0 t/m 7 jaar; hulp voor gezinnen met een huilbaby; Pedagogische Gezinsbegeleiding (PG) voor gezinnen met kinderen van 0 t/m 7 jaar; STOP 4-7; positief opvoeden. Meer informatie: Stichting SO&T SO&T is het expertisecentrum voor opvoeden en opgroeien in de stadsregio Amsterdam. SO&T ondersteunt en stimuleert met intervisie beroepskrachten in hun persoonlijke ontwikkeling binnen hun werk. SO&T verzorgt trainingen gericht op gespreksvaardigheid, motivatie, signalering en toeleiden. SO&T richt zich op jongeren met competentie- en weerbaarheidstrainingen gericht op faalangstreductie, pesten en seksuele weerbaarheid. Meer informatie: of Door: florence tonk Het succes van Triple P Positief Opvoeden Je ontkomt er niet aan. Triple P maakte in korte tijd een enorme opmars. De posters en krantjes van het programma voor Positief Opvoeden zijn alom aanwezig. Maar wat is Triple P en wat is het geheim van het succes? Triple P staat voor Positive Parenting Program, een opvoedkundige methodiek die van oorsprong uit Australië komt. Vanwege het succes en de meetbare resultaten die ouders en hulpverleners met Triple P boeken, krijgt de methode in de hele wereld navolging. Zo ook in de stadsregio Amsterdam waar het de naam Positief Opvoeden, Triple P kreeg en inmiddels duizend beroepskrachten zijn getraind in de methodiek. Eveline Koks is Lokaal Projectleider Positief Opvoeden bij de Stichting SO&T: Op dit moment werkt de hele stadsregio Amsterdam met Positief Opvoeden. Het werkt geweldig om met zo veel beroepskrachten op dezelfde manier, vanuit dezelfde visie, effectieve opvoedingsondersteuning te geven. Vijf niveaus Positief Opvoeden, Triple P werkt met vijf verschillende niveaus van opvoedondersteuning. Niveau een tot en met drie is gericht op geïnteresseerde ouders of ouders wiens kind een mild gedragsprobleem heeft. Deze gratis ondersteuning, gefinancierd door de gemeente, varieert van schriftelijke informatie tot oudercursussen of kortdurende persoonlijke adviesgesprekken. Op niveaus vier en vijf zijn de jeugdzorg, de kinder- en jeugdpsychiatrie en de instellingen voor licht verstandelijk beperkten betrokken en gaat het om ernstige gedragsproblematiek en gezinsinterventie. Eveline Koks: Naast de vijf niveaus zijn er specifieke modules zoals Triple P Wegwijzer. Dit is een aanbod voor ouders die negatieve gedachtes hebben over het gedrag van het kind en zelf moeite hebben met woedebeheersing. Stepping Stones is een ander aanbod gericht op ouders van kinderen met een beperking. Wetenschap Vanaf niveau drie wordt de effectiviteit van de interventie gemeten met wetenschappelijke vragenlijsten die de ouders invullen. Deze zogenaamde evidence-based aanpak is niet alleen prettig voor onderzoekers en beleidsmakers. Koks: De resultaten geven ouders inzicht in hun eigen gedrag, laat hen zien hoe hun vaardigheiden zijn verbeterd en wat er is verbeterd in het gedrag van het kind. Een ander voordeel van Positief Opvoeden is dat iedereen, van de peuterspeelzaalleidster en schoolmaatschappelijk werker tot de hulpverlener uit de jeugdzorg, vanuit dezelfde pedagogische visie werkt. Dat is prettig voor ouders maar ook voor beroepskrachten, juist waar het gaat om samenwerking en doorverwijzen, zegt Koks. In de stadsregio kunnen ouders nu zonder indicatie doorstromen van niveau drie naar niveau vier, dit is uniek in Nederland. Meer informatie: nl/beroepskrachten Op de agenda van kunnen ouders worden aangemeld voor cursussen. 6

7 opvoedondersteuning Door: Elizabeth Stilma Voorspelbaarheid is sleutel tot succes Al vergaat de hele wereld. Wij drinken om vier uur thee! Esther Bontekoe, behandelcoördinator naschoolse dagbehandeling van Lijn5, benadrukt het belang van structuur voor de kinderen die zestig weken lang, vijf keer per week hun opwachting maken bij de naschoolse dagbehandeling van Lijn5. Voorspelbaarheid is volgens haar de sleutel tot een succesvolle afloop. Aan de muur hangen tig lijstjes. Er zijn individuele lijstjes met taken en algemene lijstjes waarop het verloop van de dag is te zien. Niks wordt aan het toeval overgelaten bij de naschoolse dagbehandeling, met groepen voor zes- tot twaalfjarigen en voor twaalf- tot zestienjarigen met een licht verstandelijke beperking. Kind Instanties, scholen en ouders melden kinderen bij Lijn5 omdat ze fikse gedragsproblemen vertonen. Als het kind er vrijwillig voor kiest om mee te doen aan het traject wordt hij elke dag van drie tot zeven verwacht. Het programma bestaat uit twee delen: een waarin het kind wordt behandeld en een deel waarin de ouders worden getraind. Bontekoe: Na een eerste kennismakingsgesprek maken we afspraken met het kind en de ouders. We leggen werkpunten neer voor het kind. Dat kunnen hele basale dingen zijn, zoals luisteren of opruimen. Na tien weken starten we met een specifiek behandelplan, waarin we dieper ingaan op het probleemgedrag, zoals het benoemen van emoties of de omgang met anderen. Ouders De groepsleider gaat drie weken nadat het kind bij de naschoolse is gestart bij de ouders langs. Daar wordt de child behaviour checklist doorgenomen en komt de dagelijkse routine aan bod. We vragen de ouders hoe zij het gedrag van hun kind ervaren. Waar ze problemen tegenkomen, bijvoorbeeld bij het opstaan of de maaltijden. Als we alles in kaart hebben gebracht, beginnen we met de basiscursus om ouders opvoedingstechnieken aan te leren. Herkenning De vaardigheden zijn dezelfde als die op de dagbehandeling worden gebruikt, zoals leuke dingen tegen het kind zeggen, het prijzen of zinvol straffen. Redelijk wat ouders van deze kinderen zijn ook licht verstandelijk beperkt. Om de technieken goed te kunnen trainen, werken we met een stappenplan, een dvd en een oefenformulier. In het tweede deel van de training gaan we aan de slag met specifieke vragen over de opvoeding en het gedrag van het kind in de thuissituatie. Uiteindelijk is het de bedoeling dat de kinderen herkennen dat hun ouders dezelfde opvoedingstechnieken hanteren als de groepsleiding op de dagbehandeling. Resultaat Bontekoe: Door ouders en het kind intensief te behandelen geef je hen gereedschap in handen waarmee ze verder kunnen. We krijgen veel positieve reacties van instanties en van ouders. Een van die positieve reacties kwam van de moeder van Achmed. Achmed kon het gezag van zijn moeder, een alleenstaande Marokkaanse vrouw, niet accepteren. Ook had hij moeite met het gezag van docenten. Hij deed waar hij zelf zin in had. Door de oudertraining leerde zij positieve dingen zeggen tegen Achmed, die door de onverwachte positieve aandacht een hele omslag doormaakte. De moeder van Achmed vertelde me dat ze een totaal ander kind had teruggekregen. Dat is waar je het voor doet. Meer informatie: Door: evelien hoekstra Coachen met een oormicrofoon De Parent-Child Interaction Therapy (PCIT) van De Bascule ondersteunt ouders van jonge kinderen met ernstige gedragsproblemen. Ouders leren tijdens dit behandelprogramma opvoedingsvaardigheden, waardoor de problemen bij het kind significant afnemen. Het bijzondere van het programma is dat een psycholoog de ouders coacht met een oormicrofoontje. Frederique Coelman van De Bascule geeft al sinds 2007 deze ouderkind psychotherapie aan gezinnen. Zij is als klinisch psycholoog en psychotherapeut enthousiast over de evidence-based methode die is ontwikkeld aan de Universiteit van Florida. De resultaten van deze behandeling zijn goed. Zowel de ouders als het kind vinden de therapie leuk. We leren ouders vaardigheden aan, die ze niet meer verleren, waardoor de gedragsproblemen bij het kind verminderen en de kwaliteit van de ouder-kind-relatie verbetert. Twee fases De therapie bestaat uit twee fases. In de eerste fase werkt het PCIT aan een positieve relatie tussen ouder en kind. Het doorbreken van de negatieve cirkel dat het kind niet luistert, boos wordt, slaat of wegloopt is namelijk een voorwaarde om het kind te leren luisteren. Tijdens deze fase, de Kind Gerichte Interactie, traint een psycholoog de ouders en het kind in een spelkamer. Het kind mag bepalen waarmee het speelt. Terwijl de ouder en het kind spelen, coacht de psycholoog vanachter een oneway-screen de ouder direct via een oormicrofoontje. De ouder leert op die manier het gedrag van het kind te benoemen, het kind na te zeggen en gerichte complimenten te geven. Leren luisteren Als de ouders die vaardigheden beheersen, starten we de tweede fase, vervolgt Coelman. Dat is de Ouder Gerichte Actie. Het kind moet leren luisteren naar een opdracht. Een voorbeeld hiervan is: Geef mij het rode blokje. Als het kind dat niet doet, volgt er een stappenplan waarbij het kind drie minuten op een aparte stoel moet zitten totdat het kind uiteindelijk luistert en daarvoor een compliment krijgt. Op deze manier leren ouders stap voor stap hun kind te laten gehoorzamen, waardoor de ouder-kind-interactie verbetert en de ouders zelf ook vertrouwen krijgen in hun handelen. Supermarkt Tenslotte oefent De Bascule ook met de ouders en het kind in een openbare ruimte. We gaan dan bijvoorbeeld naar de supermarkt of hier naar het AMC. Als het kind naast de ouder moet blijven lopen en niet luistert, moet het bij wijze van time-out bijvoorbeeld even op een sjaal gaan zitten. Als het gezin ook deze situatie onder de knie heeft en het is gelukt om huisregels in te stellen dan ronden we de interventie af. Frederique Coelman: Zowel de ouders als het kind vinden de therapie leuk. Foto: SAKE RIJPKEMA Voor de PCIT kunt u kinderen aanmelden tussen de 2 en 7 jaar met ADHD, oppositioneel opstandig gedrag of een gedragsstoornis in engere zin. PCIT is effectief in het voorkomen en behandelen van kindermishandeling en verwaarlozing. De therapie duurt tussen de 9 en 20 weken, afhankelijk van het niveau van de vaardigheden van de ouders. Meer informatie: of of 7

8 opvoedondersteuning Door: Martin Gerritsen Sandra Klaassen, consulent jeugd MEE Een beperking is geen excuus om niet op te voeden Kleine stapjes, directe beloningen. Dat zijn twee van de aanpassingen waarmee Triple P ook bruikbaar is voor kinderen met een verstandelijke of lichamelijke beperking. Stepping Stones heet deze aangepaste versie. Sandra Klaassen: Deze kinderen kunnen meer dan je denkt. Door: MARTIN GERRITSEN Echt, het werkt Iedereen die Jesse ziet, zegt dat hij zo lief is. En dat is hij natuurlijk ook. Maar ze zien alleen de buitenkant, ze zien een schatje die graag knuffelt. Maar, o wee als hij boos is, als hij zijn zin niet krijgt. Dan is hij moeilijk. Dan zit ik met een boos en hysterisch kind. Dat koppige is ook een typisch trekje van kinderen met het syndroom van Down. En daar moet ik mee leren omgaan. Ik kan niet alles afschuiven op zijn handicap. Ik kwam al bij MEE Amstel en Zaan, want artsen weten weliswaar van alles op medisch gebied van Down, maar Jesse heeft ook een karakter waarmee ik het moet doen. En dat is soms erg lastig. Vandaar dat MEE adviseerde om Stepping Stones te volgen. Op het moment zit ik in de tweede week van Stepping Stones en er zijn in totaal tien bijeenkomsten. We zijn nu bezig om bewust te worden van het gedrag en de patronen die daarbij spelen. Waarom reageer je op een bepaalde manier? Is dat misschien uit gewoonte? En beloon je daarmee misschien gedrag dat je niet wenst? Daar leer je heel veel van. Als Jesse iets doet wat niet Wendy van Andel, moeder van Jesse (7) en Giulietta (12) mag, moet hij op een stoeltje zitten. Daarover ging ik vroeger in discussie. Ga toch maar even zitten. Maar daarmee geef je hem de aandacht die hij juist wil. Sandra (Klaassen van MEE red.) vertelde dat je hem één keer, maar dan met duidelijke stem moet zeggen dat hij iets doet wat niet mag en dat hij op zijn stoeltje moet zitten. Ik geef nu aan dat hij fout is, ik zeg wat hij fout heeft gedaan en dat hij op zijn stoeltje moet zitten. Zonder ruimte voor discussie te geven. Ik deed dat en, echt, het werkt. We zijn nu bezig met gedragsschema s. Sommige zijn op Jesse van toepassing, andere niet. Wat ligt aan mij, wat aan het kind? Wat is genetisch bepaald en wat niet? Weet je, eigenlijk zou iedere ouder dit boek moeten lezen. (Wendy laat het werkboek van Triple P/ Stepping Stones zien red.) Er staat zo veel in waar je wat aan hebt. Sandra en ik werken nu aan een manier om een einde te maken aan gedrag dat we absoluut niet willen, zoals dat Jesse gaat schoppen en slaan als hij boos is. En met dit boek gaat dat zeker lukken. Foto: SAKE RIJPKEMA e methodiek is hetzelfde, zegt Klaassen. Stepping Stones Dgaat uit van dezelfde vijf basisprincipes van Triple P, maar heeft er wel twee aan toegevoegd. Je leert aanvaarden dat het kind een beperking heeft en daarnaast dat het kind onderdeel uitmaakt van de gewone samenleving. Dat betekent dus dat je leert om met het kind gewone dingen te doen. Klaassen is van huis uit pedagogisch hulpverlener: Een paar jaar geleden kreeg ik mijn accreditatie voor niveau 4 van Triple P. Vervolgens was ik een van de veertig mensen die meedeed aan de pilot van Stepping Stones. Die aanpassing van Triple P kwam om twee redenen. Ten eerste missen ouders van kinderen met een beperking een referentiekader. Opvoeden leer je namelijk ook door om je heen te kijken en deze ouders hebben nu eenmaal minder ouders met kinderen met een beperking in hun omgeving. Ten tweede vraagt de opvoeding van een kind met een beperking meer dan gemiddelde vaardigheden. Ouders moeten zich verdiepen in de achtergronden van de beperking en achterhalen hoe zij het beste met hun kind kunnen omgaan. Daarmee geef je de ouders ook handvatten om in het gezin over de beperking te praten, zegt Klaassen. Dat is heel belangrijk voor zusjes en broertjes. Zij moeten ook leren omgaan met de beperking. Tafel afruimen Je ziet dat ouders kinderen vaak benaderen vanuit hun beperking, vertelt Klaassen. Ze laten hun kind bijvoorbeeld de tafel niet afruimen omdat het de borden laat vallen. Toch kun je deze kinderen wel degelijk laten helpen. Je laat ze dan niet direct een stapel borden naar de keuken brengen, maar bijvoorbeeld een kopje. Zo kun je ze in kleine stapjes veel leren. We leren vaardigheden ook achterstevoren aan, vervolgt Klaassen. Neem het aantrekken van een jas. Dat is een ingewikkelde handeling; eerst de arm door de ene mouw, dan door de andere mouw, vervolgens de jas bij elkaar trekken, de rits in elkaar doen en ten slotte de rits omhoog trekken. Wij leren het kind niet als eerste om de arm door de mouw te doen, maar de rits omhoog te trekken. Het kind wordt dan namelijk direct beloond voor zijn handeling. Na het omhoog trekken van de rits heeft hij namelijk de jas aan. Dat is vaak al een hele overwinning. Pictogrammen Stepping Stones bestaat uit tien sessies. Klaassen: Als ouders al voldoende opvoedingsvaardigheden in huis hebben, kan het vaak sneller. Bij anderen vraagt het wat meer, zoals ouders die zelf ook een verstandelijke beperking hebben. Bij hen maak je meer gebruik van tekeningen en pictogrammen om iets uit te leggen. Verder bied je de informatie in kleinere stukjes en herhaal je informatie wat vaker. Voor alle ouders geldt dat Klaassen ze helpt het gedrag van hun kind te observeren. Ouders belonen namelijk vaak onbedoeld, legt ze uit. Ze hebben de neiging zaken uit te blijven leggen omdat ze ervan uitgaan dat het kind het niet begrijpt. Maar als je het kind goed observeert, merk je soms dat het kind wel degelijk begrijpt dat het iets doet wat niet mag. Ook kinderen met een beperking kunnen je voor de gek houden. En het is absoluut niet zielig een kind met een beperking aan te spreken als het iets niet goed doet. Een beperking is geen excuus om niet op te voeden. Meer informatie: of

vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik

vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik OUDERS & OPVOEDERS Als er binnen uw gezin sprake is van seksueel misbruik, heeft dat grote invloed. Er is veel verdriet, boosheid, wantrouwen en schuldgevoel.

Nadere informatie

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder!

24 uurshulp. Met Cardea kun je verder! 24 uurshulp Met Cardea kun je verder! Met Cardea kun je verder! 24 UURSHULP De meeste kinderen en jongeren wonen thuis bij hun ouders totdat ze op zichzelf gaan wonen. Toch kunnen er omstandigheden zijn,

Nadere informatie

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl LVB - ZORG PROVINCIE NOORD-HOLLAND

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl LVB - ZORG PROVINCIE NOORD-HOLLAND Hulpverlening Lijn5 LVB - ZORG PROVINCIE NOORD-HOLLAND Informatie voor ouders en verzorgers van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking en gedragsproblemen Kom verder! www.ln5.nl standelijke

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Onderbouwing Opvoedingsondersteuning in de JGZ De JGZ-medewerker heeft een taak bij het schatten van de opvoedingscompetentie en opvoedingsonmacht van ouders.

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

B e h a n d e l i n g j e u g d

B e h a n d e l i n g j e u g d Behandeling jeugd B e h a n d e l i n g j e u g d m e t e e n l i c h t e v e r s t a n d e l i j k e b e p e r k i n g Arnold (13 jaar) heeft een intelligentiequotiënt van 65 en ADHD. Vanaf zijn twaalfde

Nadere informatie

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland 1. Individuele sociale vaardigheidstraining 2. Sociale vaardigheidstraining groep 12-/12+ 3. Gezinsbegeleiding (6+) 4. Gezinsbegeleiding (0-6 jaar) 5. Individuele

Nadere informatie

Nieuwsbrief Centrum voor Jeugd en Gezin Roosendaal

Nieuwsbrief Centrum voor Jeugd en Gezin Roosendaal Nieuws voor professionals op het gebied van opvoeden en opgroeien 10 Nieuwsbrief Centrum voor Jeugd en Gezin Roosendaal In deze nieuwsbrief vindt u als professional, informatie over de ontwikkelingen van

Nadere informatie

Gespecialiseerde thuisbegeleiding

Gespecialiseerde thuisbegeleiding Gespecialiseerde thuisbegeleiding Als u ondersteuning nodig heeft om uw leven weer in goede banen te leiden, kunt u rekenen op de gespecialiseerde thuisbegeleiding van Savant Zorg. Als problemen uw leven

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Noord-Holland

Bureau Jeugdzorg Noord-Holland Bureau Jeugdzorg Noord-Holland 2 Bureau Jeugdzorg Noord-Holland Ieder kind heeft het recht om op te groeien tot een gezonde en evenwichtige volwassene. Dat gaat niet altijd vanzelf. Soms is hulp nodig

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten even Als kinderen en ouders geen raad meer weten Het ene kind is het andere niet. En de ene ouder is de andere niet. In Nederland groeien de meeste kinderen gelukkig op en hebben een veilig thuis. Voor

Nadere informatie

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder!

even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! even VoorSTELLEN Met Cardea kun je verder! Als we over cliënten praten, bedoelen we kinderen, jongeren en hun ouders. Als we over ouders praten, bedoelen we ook eenoudergezinnen, verzorgers, voogden en/of

Nadere informatie

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies

Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Infosheet Tijdig ingrijpen: werkzame ingrediënten voor interventies Tijdig ingrijpen betekent voorkomen dat een de fout ingaat. Wie wil dat niet? Dat is dan ook precies wat deze infosheet beoogt: inzicht

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten even Als kinderen en ouders geen raad meer weten Het ene kind is het andere niet. En de ene ouder is de andere niet. In Nederland groeien de meeste kinderen gelukkig op en hebben zij een veilig thuis.

Nadere informatie

Doelgroep. Programma onderdelen. Duur/frequentie

Doelgroep. Programma onderdelen. Duur/frequentie Onderwijs-Zorg Arrangementen 8 Doelgroep Jongeren vanaf 12-18 jaar en hun gezinnen, die al langere tijd ernstig zijn vastgelopen op school en waar sprake is van uitval uit het reguliere onderwijs of waar

Nadere informatie

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014 Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ Vrijdag 13 juni 2014 Wie zijn we? Ons Tweede thuis is een organisatie ten dienste van ongeveer 2000 mensen met een verstandelijke, meervoudige of lichamelijke

Nadere informatie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie

De Bascule kijkt verder. Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder Informatiefolder voor verwijzers naar de kinder- en jeugdpsychiatrie De Bascule kijkt verder De Bascule kijkt verder. Niet voor niets. Ingewikkelde psychiatrische problemen laten

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Hans Lomans Bestuurder BJzG 8 april 2011 2 U vindt ons Overal in Gelderland In alle regio s Zorg-en Adviesteams Centra voor Jeugd en Gezin Veiligheidshuizen

Nadere informatie

de jeugd is onze toekomst

de jeugd is onze toekomst de jeugd is onze toekomst vereniging van groninger gemeenten Bestuursakkoord Jeugd 2008-2012 In veel Groninger gemeenten zijn er kinderen met problemen. En daarvan krijgen er te veel op dit moment niet

Nadere informatie

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders COACH JE KIND ouders worden zelfredzame opvoeders 1 Eigen Kracht Iedere ouder heeft wel eens vragen over het opvoeden en opgroeien van hun kinderen. De meeste ouders weten waar ze terecht kunnen, zowel

Nadere informatie

Informatie voor ouders

Informatie voor ouders Informatie voor ouders Zo gewoon mogelijk, speciaal waar het moet Entrea biedt specialistische hulp en opvoedingsondersteuning aan kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar en hun ouders of opvoeders. Voor

Nadere informatie

(Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten

(Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten (Dag) Behandeling (licht) verstandelijk beperkten Omschrijving voorzieningen Ons kenmerk: Datum: Oktober 2015 Contactpersoon: Contractbeheer E-mail: contractbeheer@regiogenv.nl INHOUD 1 34118 Behandeling

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Stepping Stones 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve

Nadere informatie

professionals in ontwikkeling

professionals in ontwikkeling www.ambiq.nl professionals in ontwikkeling [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en

Nadere informatie

WERKEN AAN ONTWIKKELING MET EXTRA BEGELEIDING EN BEHANDELING. Voor zeer moeilijk opvoedbare en lerende jongeren (ZMOLK)

WERKEN AAN ONTWIKKELING MET EXTRA BEGELEIDING EN BEHANDELING. Voor zeer moeilijk opvoedbare en lerende jongeren (ZMOLK) WERKEN AAN ONTWIKKELING MET EXTRA BEGELEIDING EN BEHANDELING Voor zeer moeilijk opvoedbare en lerende jongeren (ZMOLK) JONGEREN ONTDEKKEN WAT ZE WEL KUNNEN Jongeren met een IQ tussen 40 en 60 en ernstige

Nadere informatie

De Driestroom Ambulante dienstverlening

De Driestroom Ambulante dienstverlening voor mensen met een beperking De Driestroom Ambulante dienstverlening voor De Driestroom kinderen met een ontwikkelingsachterstand Inhoudsopgave Inleiding Inleiding Ambulante Dienstverlening - Pedagogische

Nadere informatie

Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE

Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE WAT IS ONS GEZAMENLIJKE DOEL Ouders zijn primair verantwoordelijk voor het

Nadere informatie

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst De basis van In voor zorg! Voor wie is JeugdzorgPlus? Door een gebrek aan aansluitende zorg vielen voorheen veel jongeren tussen wal en schip. Dit verkleinde hun

Nadere informatie

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Praktijkvoorbeeld Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Samenvatting Door de samenwerking en het gezamenlijk geven van de cursus Positief Opvoeden volgens Triple P door verschillende disciplines

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG ONZE MISSIE EN VISIE ONZE INZET Onze missie Wij beschermen in hun ontwikkeling bedreigde kinderen en zorgen ervoor dat zij de juiste zorg krijgen. Onze visie Wij komen in

Nadere informatie

Ketenzorg bij een moeilijke groep in de praktijk Donderdag 22 april 2010 NVAG themamiddag Driever s Dale Evelien von Eije Driever s Dale Behandelinstelling voor kinderen en jeugdigen met een Lichtverstandelijke

Nadere informatie

Willem (59) Gerichte vraagverduidelijking, informatie en advies. Snel beeld van knelpunt, passende en gekantelde oplossing

Willem (59) Gerichte vraagverduidelijking, informatie en advies. Snel beeld van knelpunt, passende en gekantelde oplossing Willem (59) Willem heeft chronische rugklachten en kan niet meer werken. Hij is boos en neerslachtig omdat het hem niet lukt een hogere WAO-uitkering te krijgen. Hij vraagt MEE om hulp bij de aanvraag.

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Klinische behandeling

Klinische behandeling Klinische behandeling voor kinderen met ASS informatie voor cliënten, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Klinische behandeling voor kinderen

Nadere informatie

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod

Nadere informatie

Jeugdhulp in Nissewaard

Jeugdhulp in Nissewaard Jeugdhulp in Nissewaard Projectleider decentralisatie jeugdhulp Angela van den Berg Regisseur jeugd en gezin JOT kernen Jolanda Combrink Inhoud 1. Wat verandert er? 2. Beleidskaders 3. Jeugdhulpplicht

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P niveau 4 Groep 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

MET HART EN ZIEL VOOR KINDEREN IN DE KNEL

MET HART EN ZIEL VOOR KINDEREN IN DE KNEL MET HART EN ZIEL VOOR KINDEREN IN DE KNEL JEUGDBESCHERMING GELDERLAND 2 Jeugdbescherming Gelderland is er voor kinderen in de knel en hun gezin. Samen met het gezin, in nauw overleg met collega jeugdzorginstellingen

Nadere informatie

Visie: Indien de veiligheid van de jeugdige in het geding is, worden verantwoordelijkheden (tijdelijk) overgenomen.

Visie: Indien de veiligheid van de jeugdige in het geding is, worden verantwoordelijkheden (tijdelijk) overgenomen. Werkgebied Regio Midden en Zuid Kennemerland met de gemeenten: Velsen Beverwijk Heemskerk Uitgeest Haarlem Heemstede Bloemendaal / Bennebroek Haarlemmerliede Zandvoort Locaties Missie: OCK het Spalier

Nadere informatie

Hulp voor jonge ouders. Informatie voor professionals

Hulp voor jonge ouders. Informatie voor professionals Hulp voor jonge ouders Informatie voor professionals Zorg voor kwetsbare meiden Meiden tussen de 16 en 27 jaar die zwanger zijn, of een kind hebben gekregen, kunnen terecht bij Vitree. Het gaat om kwetsbare

Nadere informatie

Informatie voor professionals

Informatie voor professionals Informatie voor professionals Inhoudsopgave 1. Wat is de Koppeling? - Problematiek van de doelgroep - Doelstellingen 2. Behandeling en methodiek - Behandeling - Methodiek - Geïndiceerde behandeling van

Nadere informatie

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING

Samen maken. mogelijk. wij meedoen voor jeugd ONDERSTEUNING BIJ LEVEN MET EEN BEPERKING Samen maken wij meedoen voor jeugd mogelijk Kinderen en jongeren met een beperking moeten de kans krijgen zich optimaal te ontwikkelen, zodat zij zo zelfstandig mogelijk mee kunnen doen in de maatschappij.

Nadere informatie

E 1.2 Reguliere pleegzorg, inclusief netwerkpleegzorg E 1.3 Crisispleegzorg E 2 Logeren/kortdurend verblijf

E 1.2 Reguliere pleegzorg, inclusief netwerkpleegzorg E 1.3 Crisispleegzorg E 2 Logeren/kortdurend verblijf E. Verblijf (gezinsvervangende opvang) Verblijf is bedoeld voor jeugdigen voor wie wonen in een (veilige) thuissituatie tijdelijk of langdurig niet mogelijk is. Aanbieders en lokale teams streven ernaar

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

Veranderingen in de Jeugdzorg Zeeland: Vraag- en antwoord

Veranderingen in de Jeugdzorg Zeeland: Vraag- en antwoord Veranderingen in de Jeugdzorg Zeeland: Vraag- en antwoord Algemeen Wat verandert er vanaf volgend jaar in de jeugdzorg? Per 1 januari 2015 wordt de gemeente in plaats van het Rijk en de provincie verantwoordelijk

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Professionele hulp voor kinderen en jongeren

Professionele hulp voor kinderen en jongeren Professionele hulp voor kinderen en jongeren Ik heb het leuker en gezelliger met mama. Lijn5 is er voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen die hulp nodig hebben in moeilijke fases van hun leven. Door

Nadere informatie

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl LVB-ZORG PROVINCIE UTRECHT. Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl LVB-ZORG PROVINCIE UTRECHT. Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Hulpverlening Lijn5 LVB-ZORG PROVINCIE UTRECHT Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Daarnaast geeft Lijn5 ook advies en consultatie aan bijvoorbeeld een

Nadere informatie

MAAK KENNIS MET SGJ CHRISTELIJKE JEUGDZORG. SGJ Christelijke Jeugdzorg Samengevat

MAAK KENNIS MET SGJ CHRISTELIJKE JEUGDZORG. SGJ Christelijke Jeugdzorg Samengevat MAAK KENNIS MET SGJ CHRISTELIJKE JEUGDZORG SGJ Christelijke Jeugdzorg Samengevat SGJ Christelijke Jeugdzorg wil er met professionele jeugdzorg aan bijdragen dat kwetsbare kinderen en jongeren zich positief

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

Spirit biedt hulp waar nodig

Spirit biedt hulp waar nodig Spirit biedt hulp waar nodig 2 Spirit biedt hulp waar nodig Ouders zijn zelf verantwoordelijk voor de opvoeding van hun kinderen. Maar opvoeden is niet altijd makkelijk. Iedereen kan weleens hulp gebruiken.

Nadere informatie

UIT&THUIS. Samen werken aan jouw toekomst. Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers

UIT&THUIS. Samen werken aan jouw toekomst. Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers UIT&THUIS Samen werken aan jouw toekomst Introductiefolder voor jongeren, ouders en verwijzers Waarom Uit&Thuis? Uit&Thuis is een hulpverleningsvorm van Lijn5 in Apeldoorn. De begeleiders van Uit&Thuis

Nadere informatie

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking

Integrale Zorg. Kom verder! www.ln5.nl INFORMATIE VOOR VERWIJZERS. Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Integrale Zorg INFORMATIE VOOR VERWIJZERS Integrale Zorg voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking Kom verder! www.ln5.nl Het zorgarrangement PriZma kent Crisisopvang, Observatie,

Nadere informatie

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken Trainingsaanbod Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken 1 Trainingsaanbod Als beroepskracht hoort en ziet u veel en bent u vaak de eerste die mogelijke

Nadere informatie

Naschoolse Dagbehandeling

Naschoolse Dagbehandeling Naschoolse Dagbehandeling INFORMATIEFOLDER Informatie voor kinderen en hun ouders/verzorgers Kom verder! www.ln5.nl Iedereen doet dat in zijn eigen tempo. Je komt naar de NDB voor een periode van negen

Nadere informatie

4.2.2. Shantala babymassage (individuele begeleiding)

4.2.2. Shantala babymassage (individuele begeleiding) 4.2. Aanbod voor ouders van het jonge kind Dit aanbod is veelal gericht op ouders met kinderen tot 4 jaar. Een aantal producten zijn inzetbaar voor een bredere doelgroep. De producten Home-Start, Vroegtijdige

Nadere informatie

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl JEUGDZORG PROVINCIE UTRECHT. Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzer

Hulpverlening Lijn5. Kom verder! www.ln5.nl JEUGDZORG PROVINCIE UTRECHT. Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzer Hulpverlening Lijn5 JEUGDZORG PROVINCIE UTRECHT Algemene informatiefolder voor jongeren, ouders en verwijzer Kom verder! www.ln5.nl Iedereen is anders. Daarom overleggen we met jou en je ouders aan welke

Nadere informatie

Promens Care GEZINSBEHANDELING

Promens Care GEZINSBEHANDELING GEZINSBEHANDELING Voor gezinnen waarvan ouders of kinderen met een verstandelijke en/of psychische beperking hulp zoeken bij opvoeden en opgroeien Promens Care We helpen u thuis! Opvoeden is een hele klus.

Nadere informatie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie

Wier. Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen. Patiënten & familie Wier Behandelcentrum voor mensen die moeilijk leren, met gedragsproblemen en/of psychiatrische problemen Patiënten & familie 2 Voor wie is Wier? Wier is er voor mensen vanaf achttien jaar (en soms jonger)

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P niveau 4 Groep Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders

Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders Zorg op maat voor het jonge kind en zijn ouders Wie zijn wij? Iedere ouder maakt zich wel eens zorgen om zijn kind. Eet mijn kind goed? Speelt hij genoeg met andere kinderen? Zijn die woedeaanvallen normaal?

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Maashorst helpt kinderen verder!

Maashorst helpt kinderen verder! Maashorst helpt kinderen verder! Inhoud Met goede hulp van buitenaf kunnen problemen worden opgelost. Maashorst is een betrouwbare partner met veel ervaring die u die hulp kan bieden. 5 Maashorst helpt

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

GESPECIALISEERDE JEUGDZORG

GESPECIALISEERDE JEUGDZORG GESPECIALISEERDE JEUGDZORG We zoeken nadrukkelijk de samenwerking met gemeenten voor gespecialiseerde jeugdhulp aan jongeren, voor wie de reguliere ambulante en residentiële jeugdzorg niet toereikend is.

Nadere informatie

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk?

Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Wat doet NIM Maatschappelijk Werk? Hulp, informatie en advies voor iedereen die het nodig heeft Bij NIM Maatschappelijk Werk kan iedereen die het nodig heeft (in Nijmegen en de regio) aankloppen voor gratis

Nadere informatie

Gezinsbehandeling (IOG) bij kinderen met gedragsproblemen Sterker in de samenleving.

Gezinsbehandeling (IOG) bij kinderen met gedragsproblemen Sterker in de samenleving. Gezinsbehandeling (IOG) bij kinderen met gedragsproblemen Sterker in de samenleving. Powered by Pluryn Marco is acht jaar en heeft een licht verstandelijke beperking. Daarnaast heeft hij gedrags-, leer-,

Nadere informatie

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares

Zorgprogramma. Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie. Amares Zorgprogramma Amares Emergis, kinder- en jeugdpsychiatrie Deze folder is bedoeld voor kinderen en jongeren die behandeling krijgen bij Amares. De folder is ook bedoeld voor ouder(s)/verzorger(s) die binnenkort

Nadere informatie

Maak kennis. met GGZ Friesland

Maak kennis. met GGZ Friesland Maak kennis met GGZ Friesland Psychische klachten hebben veel invloed op het dagelijks leven. Elke dag is een uitdaging en het is moeilijk om een normaal leven te leiden, contacten te onder houden, naar

Nadere informatie

Opvoeding & Ontwikkeling

Opvoeding & Ontwikkeling MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Opvoeding & Ontwikkeling Opvoeding & Ontwikkeling MEE is een organisatie voor iedereen met een beperking of chronische ziekte. MEE biedt

Nadere informatie

vooruitkomen OUDERS & OPVOEDERS

vooruitkomen OUDERS & OPVOEDERS > vooruitkomen + OUDERS & OPVOEDERS ! Via Bureau Jeugdzorg of uw huisarts bent u bij Rubicon jeugdzorg terecht gekomen. Soms zijn er problemen in het gezin die u niet zelf kunt oplossen. Uw kind is bijvoorbeeld

Nadere informatie

voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou?

voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou? voor jongeren Stap voor stap zelfstandig Wat betekent beschermd en begeleid wonen bij RIBW AVV voor jou? WAT JE IN DEZE BROCHURE LEEST 1 RIBW AVV in het kort 2 Zo gaan we met jou aan de slag 3 Behandeling

Nadere informatie

Er zijn als het moet. Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking

Er zijn als het moet. Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking Er zijn als het moet Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking Onze cliënten Jeugdzorg is er in soorten en maten. De William Schrikker

Nadere informatie

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Ouders en verzorgers spelen vanzelfsprekend een zeer belangrijke rol in de ontwikkeling van het gedrag van hun kind. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel

De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel Beschikbaar, bereikbaar, betrouwbaar en in beweging Peter Dijkshoorn Bestuurder Accare bestuurslid GGZNederland Amersfoort 23 april 2015 2 transformatiedoelen

Nadere informatie

Perspectief in Pleegzorg:

Perspectief in Pleegzorg: Perspectief in Pleegzorg: hoe lang zoekend en hoe snel biedend? Peter van den Bergh Pleegzorg Laatste 20 jaar populair Verdubbeling van het aantal plaatsingen Weinig onderzoek naar effectiviteit Veel retrospectief

Nadere informatie

Schoolmaatschappelijk werk Blijf er niet mee rondlopen

Schoolmaatschappelijk werk Blijf er niet mee rondlopen Schoolmaatschappelijk werk Blijf er niet mee rondlopen FL 015-mei 2010 Blijf er niet mee rondlopen Bart (7) wordt regelmatig zomaar erg boos in de klas. Frida (9) trekt zich terug in haar eigen wereldje.

Nadere informatie

ondersteuning in het onderwijs

ondersteuning in het onderwijs ondersteuning in het onderwijs School is een centraal onderdeel van het leven van kinderen en jongeren. Ervaringen op school zijn vormend en het wel of niet afmaken van school is bepalend voor hun toekomst.

Nadere informatie

SAMEN STA JE STERK S U P P O R T F R Y S L Â N B E L E I D S P L A N 2 0 1 5-2 0 1 7

SAMEN STA JE STERK S U P P O R T F R Y S L Â N B E L E I D S P L A N 2 0 1 5-2 0 1 7 SAMEN STA JE STERK SUPPORT FRYSLÂN BELEIDSPLAN 2015-2017 INLEIDING Maatjesproject Support Fryslân startte in 2001 als onderdeel van Solidair Fryslân. Per 1 januari 2014 is Support Fryslân een zelfstandige

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 5 > Maakt u zich zorgen over een kind? 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen van Kinderbescherming

Nadere informatie

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig

maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Zelf maar niet alleen! Persoonlijk Toekomstgericht Deskundig Gastenhof biedt Onze jeugdigen horen erbij Hoe doe je mee in een maatschappij waar het tempo vaak hoog ligt? 2 perspectief Inhoud 4 Voor wie

Nadere informatie

Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp

Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp Perceelbeschrijving 1 Gespecialiseerde ambulante hulp Samenwerkende gemeenten Friesland Achtkarspelen Ameland het Bildt Dantumadiel Dongeradeel Ferwerderadiel Franekeradeel De Friese Meren Harlingen Heerenveen

Nadere informatie

&Ons Tweede Thuis KINDEREN

&Ons Tweede Thuis KINDEREN &Ons Tweede Thuis KINDEREN & & KINDEREN Inleiding Het liefst zorg je als ouder zelf voor je kind maar soms heb je hulp nodig. Bijvoorbeeld als je kind een achterstand in de ontwikkeling of een verstandelijke,

Nadere informatie

Kenniskring Entree van zorg

Kenniskring Entree van zorg Kenniskring Entree van zorg Derde bijeenkomst, 5 november 2013 Groningse zorg voor jeugd en (multiprobleem)gezinnen Programma 1. Opening Lucienne van Eijk 2. Foto van de zorg voor jeugd Marieke Nanninga

Nadere informatie

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP)

Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) Visiedocument Expertisenetwerk Kinder- en Jeugdpsychiatrie (EKJP) I/ Inleiding Het aantal kinderen en jongeren met ernstige psychische problemen is goed bekend. Zowel in Nederland als in andere landen

Nadere informatie

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming

Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Informatie voor gezinnen over Jeugdbescherming Wat is Jeugdbescherming? Jeugdbescherming heette vroeger Bureau Jeugdzorg Agglomeratie Amsterdam. Wij dragen bij aan de bescherming van kinderen en daardoor

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Mijn kind heeft een LVB

Mijn kind heeft een LVB Mijn kind heeft een LVB Wat betekent een licht verstandelijke beperking nu precies? Informatie voor ouders van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 6 tot 23 jaar

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten Marian van der Klein Judith Schöne Pim & Ethan Oranje Fonds Dé grote meerwaarde van mentoring is dat mentoren

Nadere informatie

JEUGDRECLASSERING INFORMATIE VOOR OUDERS/OPVOEDERS

JEUGDRECLASSERING INFORMATIE VOOR OUDERS/OPVOEDERS JEUGDRECLASSERING INFORMATIE VOOR OUDERS/OPVOEDERS 1 INHOUD Jeugdreclassering; informatie voor ouders/opvoeders Algemene informatie Bureau Jeugdzorg Limburg Wanneer krijgt uw kind met jeugdreclassering

Nadere informatie

Waarmee helpt Thuisbegeleiding?

Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Veelzijdig in zorg Verwijzersinformatie Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. In elke levensfase

Nadere informatie

Meer over ambulante zorg

Meer over ambulante zorg Meer over ambulante zorg Ambulante zorg U heeft contact met een medewerker van de ambulante zorg van Maashorst. Wat doet deze medewerker precies en wat kan hij voor u betekenen? Wat is ambulante zorg?

Nadere informatie