TOOLBOX. Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers. Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "TOOLBOX. Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers. Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken"

Transcriptie

1 TOOLBOX Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken

2 Aanpak (kwarts)stof In het kader van het project: Duurzaam inzetbaar dakwerk Veilig en gezond op het dak 2

3 Schadelijk/ Irriterend

4 Opzet toolbox Voorlichting aan dakdekkers op basis van dagelijkse praktijk Algemene informatie Arbouw Aandacht gevaar voor derden Aanpak handhaving Inspectie SZW Toekomstige ontwikkelingen Aanpak stof onderdeel RI&E

5 Risico Gevaarlijke stoffen uit: Arbocatalogus Platte daken (1) Werken met gevaarlijke stoffen Werknemers in de platte dakensector kunnen aan gevaarlijke stoffen worden blootgesteld zoals kwartsstof (grind), houtstof of asbest. Veilig omgaan met gevaarlijke stoffen kan alleen als bekend is met welke stoffen wordt gewerkt en wat de risico s zijn. Bij de keuze van materialen moet rekening worden gehouden met de gevaren die bij de verwerking kunnen optreden. Daarnaast geven bepaalde werkmethoden een grotere blootstelling aan gevaarlijke stoffen dan andere.

6 Risico Gevaarlijke stoffen Uit: Arbocatalogus Platte daken (2) Er zijn twee soorten stof te onderscheiden: Stof dat hinderlijk is en geen specifieke gevolgen heeft voor de gezondheid, maar wel de ogen, de huid, en de luchtwegen kan irriteren. Voorbeelden hiervan zijn gipsstof, kalkstof en krijtstof. Stof dat schadelijk is en waar schadelijke of giftige bestanddelen in zitten. Voorbeelden hiervan zijn houtstof, kwartsstof, glas en steenwol. Hierdoor kunnen irritaties en ontstekingen van de huid en ogen ontstaan en eczeem. Ook kunnen luchtwegen en longen geïrriteerd raken en in sommige gevallen blijvend beschadigd raken (stoflongen).

7 Risico Gevaarlijke stoffen uit: Arbocatalogus Platte daken (3) Ook is het effect van stof op de gezondheid afhankelijk van de schadelijkheid van het stof en de hoeveelheid (concentratie) stof in de lucht. Daarnaast wordt de kans op gezondheidsschade bepaald door hoelang men in het stof moet werken, de gevoeligheid voor stof en de zwaarte van het werk. Bij zwaar werk wordt dieper ingeademd waardoor per saldo meer stof wordt ingeademd.

8 Risico Gevaarlijke stoffen uit: Arbocatalogus Platte daken (4) Langdurig met gezondheidsschadelijke stoffen werken kan zelfs tot heel ernstige aandoeningen leiden. Een van de belangrijkste risico s van gevaarlijke stoffen op het werk is dat blootstelling niet altijd direct zichtbaar of merkbaar is. Gezondheidsklachten bijvoorbeeld, kunnen pas na jaren verschijnen. Denk aan longkanker als gevolg van blootstelling aan kwartsstof of asbestose als gevolg van blootstelling aan asbest. Het is daarom nodig om regelmatig een medisch onderzoek te laten doen.

9

10

11 Wat gebeurt er als je stof inademt? Grotere deeltjes: Afgevangen in de neus/mond/luchtpijp Afgevoerd door inslikken, hoesten of door het snuiten van de neus Kleine deeltjes (respirabel stof): Komen in de longen terecht voor gezond en veilig werken 11

12 Is dat erg? Als je teveel stof inademt, kun je klachten krijgen Alle soorten stof: Irritatie van de luchtwegen Benauwdheid en kortademigheid Hoesten Kwartsstof: Blijvende schade aan de longen (stoflong/silicose) Kankerverwekkend voor gezond en veilig werken 12

13 Hoeveel stof komt er vrij bij werkzaamheden in de bouw? Bij veel activiteiten komt teveel kwartsstof vrij! Activiteit (per 8 uur) Zagen Frezen Boren Schuren, slijpen Vegen Kwartsstof in de lucht 200 x teveel 200 x teveel 33 x teveel 200 x teveel 13 x teveel voor gezond en veilig werken 13

14 Wat kun je eraan doen? Beheersmaatregelen: Bronaanpak Collectieve aanpak (technische/organisatorische maatregelen) Individuele aanpak Persoonlijke beschermingsmiddelen voor gezond en veilig werken 14

15 Bronaanpak Ontwerpkeuzes: Materiaal kiezen met een lager kwartsgehalte Maatvoering afstemmen op toe te passen bouwmaterialen Leidingen/doorvoeren instorten Dekvloeren toepassen die direct vlak uit te voeren zijn Verzamelen van leidingen in leidingschachten Een andere werkmethode: Prefab elementen Materiaal op maat aanleveren Blokken, tegels, dakpannen, etc. knippen in plaats van zagen voor gezond en veilig werken 15

16 Collectieve maatregelen Afzuiging Ruimte afzuiging (werkplaats) Afzuiging bij machines Afzuiging aan handgereedschap Stofzuigen in plaats van vegen Watertoevoer Water toevoeren bij machines/gereedschappen Besprenkelen oppervlakken (onderlaag wegen, stoffige ruimten) voor gezond en veilig werken 16

17 Ademhalingsbescherming Als er zichtbaar stof vrijkomt, dan PBM gebruiken: Bij gebruik afzuiging of watertoevoer: P2 Zonder afzuiging of watertoevoer: P3 (volgelaats) Bij voorkeur een aangeblazen masker/helm voor gezond en veilig werken 17

18 Stofgevaar voor derden Niet waarschuwen maar opruimen Vanwege: Zorgplicht werkgever Aansprakelijkheid onrechtmatige daad (artikel Burgerlijk Wetboek)

19 Najaar controles Inspectie SZW Stilleggingen en boetes 300 overtredingen 68 stilleggingen 23 boetes Let op: er kan ook stapeling van boetes ontstaan, bijvoorbeeld vanwege afwezigheid RI&E

20 Voorbeeld Inspectiebezoek 2014 Op 5 maart 2014 heb ik, R. van Arragon, een inspectie uitgevoerd op bouwlocatie X. Op een aantal punten zijn de arbeidsomstandigheden geïnspecteerd. Hieronder staan per onderwerp de bevindingen en eventuele gevolgen. Gevaarlijke stoffen en Biologische agentia De volgende overtreding is geconstateerd: Bij het boren in betonmaterialen wordt men blootgesteld aan de kankerverwekkende stof kwarts. U dient arbeidsmiddelen aan te schaffen waarbij het stof gelijk bij het arbeidsmiddel wordt afgezogen. Dit is een overtreding van artikel 4.16, 3 e lid van het Arbeidsomstandighedenbesluit. > Dit is de waarschuwing die u voor deze overtreding krijgt.

21 Toekomstige ontwikkelingen De politiek let vanwege asbeststoffen, toepassing nanodeeltjes en problematiek OPS (Organo Psycho Syndroom, de schildersziekte ) erg scherp op dit risico. Dus: hou je zaken goed op orde!

22 Tenslotte: nu aan de slag (1) Oplossingen zoeken Kennis van de gevaren aanwezig Regelgeving bekend Beschikbare oplossingen naar stand der techniek Draagvlak creëren bij gebruikers door toepassen maatwerk, te regelen door samenwerking en overleg

23 Tenslotte: nu aan de slag (2) Risico stof onderdeel bedrijfs-ri&e Maatregelen opnemen in Plan van Aanpak Eventueel aanschaf nieuwe apparatuur / hulpmiddelen Instructie & voorlichting

24

25

26

27

28

29 Alles op een rij: aanpak stof Uit: infowijzers (onderdeel Arbocatalogus Gevaarlijke stoffen Stof Collectieve maatregelen Ga na of er sprake is van stof Af te voeren materiaal vochtig maken Voer het werk (ballastlaag verwijderen) bij regenachtige weersomstandigheden uit Grind machinaal afzuigen Bouwstofzuiger met fijnstoffilter gebruiken Individuele maatregelen Gebruik veegmachine voorzien van stofafzuiging i.p.v. handmatig vegen Beperk de duur van de blootstelling Houd afstand tot de bron van het stof Ademhalingsbescherming: filter in combinatie met afzuiging afgestemd op gezichtsvorm Voorkom lekkage langs de randen van de stofbescherming (littekens/poten van bril) Trek stofdichte wegwerpkleding aan en vervang deze kleding regelmatig Voorkom dat gebruikte PBM (o.a. filters) worden hergebruikt Vervang de filters tijdig Houd PBM schoon Zet de stofbescherming niet te snel af

30 Concreet 1: aanpak bij vegen

31 Concreet 2: aanpak bij boren/slopen

32 Concreet 3: aanpak bij slopen en transport materiaal

33 ZIJN ER NOG VRAGEN? DANK VOOR UW AANDACHT Meer toolboxen op

34 SBD toolbox Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers juli 2014 Toelichting Sheet 1 In de SBD-toolbox (+ toelichting) Organisatie van een toolbox-meeting staan tips over het organiseren van een toolbox aan dakdekkers. Ook kun je voor het geven van voorlichting inclusief het verzorgen van de presentatie over kwartsstof een beroep doen op de arbovoorlichters van SBD. In deze toolbox besteden we extra aandacht aan het onderwerp kwartsstof. Dit doen we omdat in 2014 zowel Inspectie SZW als de hoofdaannemers steeds meer controleren op de risico s van aanwezigheid stof bij werkzaamheden in de bouw. Door aandacht te besteden aan stof bij de uitvoering van dakwerkzaamheden zijn de dakdekkers tijdig voorbereid en geïnstrueerd. Sheet 2 De informatie over de aanpak van (kwarts)stof in deze toolbox is ontleend aan de wettelijke en brancheafspraken (Arbowet en Arbocatalogus platte daken). Sheet 3 Een aantal bedrijven in onze branche hebben zo hun eigen oplossingen voor veilig werken in stoffige omstandigheden. Maar duidelijk moet zijn dat stof een serieus probleem is wat je gedegen moet aanpakken. Sheet 4 Naast algemene achtergrondinformatie, opgesteld door stichting Arbouw voor de hele bouwsector, zullen we in deze toolbox vooral ook de zaken bespreken die specifiek herkenbaar zijn voor dakdekkers. Sheet 5 In de Arbocatalogus staat het risico van stof beschreven. Daar wordt ook aangegeven welke maatregelen vooral preventief! nodig zijn. De teksten uit de Arbocatalogus sluiten aan op de artikelen 4.1 tot en met 4.10 uit het Arbobesluit. Sheet 6 Duidelijk moet zijn dat blootstelling aan stof een sluipmoordenaar kan zijn, waarvan de effecten pas na 20 tot 30 jaar merkbaar zijn in de vorm van gezondheidsklachten. Sheet 7 en 8 Vooral ook uit preventief opzicht is het aan te raden om regelmatig (1x in de 3 tot 5 jaar) een periodiek medisch onderzoek te laten verrichten. Meer informatie over zo n onderzoek vindt je op de website van SBD onder de informatie rubriek duurzame inzetbaarheid project TOPVORM. Sheet 9 Dat we bij de uitvoering van diverse dakwerkzaamheden te maken hebben met stof blijkt duidelijk uit deze praktijkfoto s. Het is weinig effectief als je denkt met halve maatregelen (bijvoorbeeld met een soort boerka om de nek) het probleem kunt oplossen. Sheet 10 Stof komt vooral vrij bij het boren en slijpen in beton. Dit stof is duidelijk zichtbaar en maatregelen ter voorkoming van inademing zijn noodzakelijk! In de volgende sheets gaan we hier verder op in. Voor dakdekkers geldt tevens dat er sprake kan zijn van stapeling van de stofproblematiek. Dit is het geval bij: - Werken in de binnenstad: fijn stof door autoverkeer, fabrieken en kantoren. - Bouwplaats stof, veroorzaakt door andere beroepsgroepen op de bouwplaats. - Stof wat door de wind vanuit andere plaatsen wordt aangevoerd (zoals bijvoorbeeld in uitzonderlijke situaties Sahara (woestijn) zand of vulkaanstof (IJsland)). - Stof wat vrij komt door uitvoering van werkzaamheden aan het dak zelf. 1

35 Sheet 11 Stof in de lucht bestaat uit deeltjes. De grote deeltjes adem je niet in. De deeltjes die je wel inademt, noemen we inadembare of inhaleerbare deeltjes. Van die deeltjes worden de relatief grote stofdeeltjes opgevangen in de neus, mond en luchtpijp. Die gaan het lichaam ook weer uit, doordat je ze inslikt, uithoest of je neus snuit. De kleinste deeltjes dringen verder het lichaam in en kunnen de longen bereiken. Deze deeltjes noemen we respirabele deeltjes; je kunt ze met het blote oog niet zien en ze blijven ook heel lang in de lucht zweven. Sheet 12 Naast de op de sheet getoonde klachten kunnen er nog extra gezondheidsklachten optreden. In het stof kunnen namelijk kankerverwekkende materialen zitten die zijn vrijgekomen bij het schuren en zagen. Zoals bijvoorbeeld lood uit oude verflagen en houtstof. Met name kwartsstof kan gezondheidsklachten geven. Kwartsstof heeft scherpe randen en snijdt als het ware diep in het weefsel, dan ontstaat er bindweefsel (vergelijkbaar met littekenweefsel). Het oppervlak van je longen is heel erg groot, maar op plekken met bindweefselvorming kan de zuurstof uit de lucht niet meer in het bloed worden opgenomen. Maar omdat het oppervlak van de longen zeer groot is, kan het wel 10 tot 20 jaar duren voordat de gezondheidsklachten zich aandienen. Sheet 13 De hier genoemde voorbeelden gelden voor standaardwerkzaamheden, zonder dat er beheersmaatregelen zijn getroffen zoals PBM, afzuiging nat werken enzovoorts. Sheet 14 Werken zonder maatregelen is dus ongezond én in strijd met de zorgplicht van werkgevers. De maatregelen die getroffen moeten worden moeten op een zo hoog mogelijk niveau worden ingezet. Dit betekent: éérst bronaanpak door materiaalkeuzes en werkmethoden die geen stof met zich meebrengen. Wanneer dat niet mogelijk is moet je collectieve maatregelen en uiteindelijk zo nodig individuele maatregelen inzetten. We gaan hier in de volgende sheets verder op in. Sheet 15 Bronaanpak moet al vroeg in het proces aan de orde komen. Dus in de fase van het aannemen van werk en het uitbrengen van de offerte. Sheet 16 Fabrikanten van machines en stofzuigers (ook voor dakwerkzaamheden) zullen de komende jaren steeds meer geavanceerde producten en specifieke hulpmiddelen op de markt brengen. Vraag hiernaar in contacten met je leveranciers en zoek onder andere op de website Sheet 17 Als je werkzaamheden verricht en je ziet dat er stof vrij komt, dan kun je er van uitgaan dat de grenswaarde wordt overschreden. Er komt dan een schadelijke hoeveelheid kwartsstof vrij. Als andere maatregelen niet mogelijk zijn, moet je ademhalingsbescherming toepassen om veilig te kunnen werken. In de volgende sheets de keuzes die van belang zijn bij dakwerkzaamheden. Advies: ga in de eigen bedrijfs-ri&e na welke beheersactiviteiten worden benoemd bij de aanpak van stof en specifiek welke filters in het PBM-pakket zijn opgenomen. Sheet 18 Let er tijdens de dakwerkzaamheden speciaal op dat eventuele omwonenden en personeel/werknemers van andere bedrijven of ZZP ers NIET aan stof worden blootgesteld. Bedrijven kunnen namelijk nog vele jaren later aansprakelijk worden gesteld door personen (of nabestaanden) die gezondheidsschade hebben opgelopen. Zorg er in deze situaties voor dat je afdoende maatregelen neemt. Enkel waarschuwen is meestal onvoldoende. Voorkom last van (blootstelling aan) stof. 2

36 Sheet 19 Het gaat hier om een overzicht van alle bezochte locaties. In 2013 was het aantal bezochte dakdekkers nog beperkt, maar vanaf 2014 zal dit toenemen. Sheet 20 Dit is een voorbeeld van een waarschuwing aan een dakbedekkingsbedrijf. LET OP: meestal heeft Inspectie SZW bij een bezoek niet alleen aandacht voor gevaarlijke stoffen maar ook zoals in dit geval voor valgevaar. Een combinatie van boetes kan al snel oplopen tot meer dan (zie ook het websiteartikel van SBD van 14 mei 2014). Sheet 21 We hebben hier nu de effecten van bekende stoffen en werkzaamheden behandeld. Maar niet het gebruik van nieuwe (nano)technieken en materialen. Blijft alert! Vraag bij aanschaf van voor u nieuw materiaal de producenten/leveranciers steeds naar de mogelijke risico s (productinformatiebladen). Sheet 22 Ook bij de aanpak van het risico stof kan de dakdekker het niet alleen. Hij zal moeten samenwerken in de keten van ontwerper gebouweigenaar opdrachtgever -producent/ leverancier tot aan uitvoerend vakman. Sheet 23 Maar als werkgever van een dakbedekkingsbedrijf ben je allereerst zelf verantwoordelijk voor je dakdekkers. Neem dus het initiatief en zorg dat je je arbozaken, zeker ook op het gebied van stofaanpak, op orde hebt. Op deze sheet staan de te nemen acties. Sheet 24 Vegen is ook een activiteit waarbij vaak stof vrij komt. Je kunt nu eenmaal geen regenbui op bestelling regelen. Maar je kunt wel voor een stofzuiger zorgen (met een lange buis). Dit ook om verkeerde werkhoudingen te voorkomen. Bij sloopwerkzaamheden is het belangrijk dat je van de wind af werkt. Verder kan ook hier afzuiging, afscherming en nathouden een oplossing zijn. Sheet 25 Zoals eerder gezegd: let op het gevaar voor derden. Zorg voor een goed gebruik van stortkokers en afgesloten containers. Let er daarbij op dat de kosten voor arbomaatregelen vaak ook te koppelen zijn aan maatregelen in het kader van milieubeheer/recycling. Sheet 26 Let er op dat bij het gebruik van machines geen nieuw risico ontstaat waardoor uiteindelijk het medicijn erger is dan de kwaal. Het is van groot belang te zorgen voor directe afzuiging, ergonomisch materieel en vooral: goed passende koppel- en hulpstukken. Anders ben je alsnog het (meestal onzichtbare) stof kwijt. Daarom zou het nuttig zijn om in het bedrijf en op locaties eventueel te kunnen voorzien in metingen. Sheet 27 Filter en stofbril (PBM) zijn dus de laatste opties! En ook hier is van belang: ze moeten passend en hygiënisch zijn voor persoonlijk gebruik. Geef goede instructie! De asbestbranche heeft ook veel kennis en informatie over ademhalingsbescherming (zie Sheet 28 Dus: zorg ervoor dat stof niet blijft opwaaien. Voorkom of beheers het in je bedrijf en op het dak. Doe dit door de maatregelen in de bedrijfs-ri&e. De arbo voorlichters van SBD komen je graag ondersteunen. Maak er gebruik van! Sheet 29 De op deze sheet genoemde maatregelen kun je in feite 1-op-1 opnemen in een project (deel) V&Gplan en met de hoofdaannemer/opdrachtgever bespreken. Maar zoals eerder gemeld probeer al bij het aannemen van het werk blootstelling aan stof zo veel mogelijk te voorkomen! 3

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken ToolboxKwartsstof Inhoud toolbox Kwartsstof Wat is stof? Wat gebeurt er als je teveel stof inademt? Wat is teveel? Wat kun je hiertegen doen? 2 Wat is stof? Alle deeltjes die in de lucht rondzweven Stof

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft

Nadere informatie

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Of toch wel? 66,0% 64,0% 62,0% 60,0% 58,0% 56,0% 54,0% 52,0% 50,0% Klachten over stof Dakdekkers (n=129) Bouwplaatspersoneel in totaal (n=28.584)

Nadere informatie

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!)

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!) Stof in de bouw Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er een last

Nadere informatie

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van:

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van: LUISTER NAAR JE LONGEN DE RISICO S van werken met FIJNSTOF en KWARTSSTOF PRAKTISCHE OPLOSSINGEN Een initiatief van: Wat is kwartsstof Siliciumdioxide, of kwarts, bestaat uit de chemische elementen silicium

Nadere informatie

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING AAN KWARTSSTOF TE VOORKOMEN OF TE BEPERKEN Allereerst moet bekeken worden of ander materiaal of een andere werkmethode mogelijk is. Als dat niet kan is het belangrijk om zoveel

Nadere informatie

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN WWW.GERRITSE.NL 2 Inhoud Inleiding Stofvrij werken en de overheid Wat is kwartsstof? Wat is houtstof? Werk gezond, werk stofvrij Kies

Nadere informatie

Toolbox. Gevaarlijke stoffen

Toolbox. Gevaarlijke stoffen Toolbox Gevaarlijke stoffen Stichting Arbouw 2009. Alle rechten voorbehouden Hoe herken je een gevaarlijke stof? Gevaarlijke stoffen herken je aan het etiket: gevaarsymbolen; R-zinnen; S-zinnen. 2 Gevaarsymbolen

Nadere informatie

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Arbowet Verplichtingen/Aansprakelijkheid Zelfstandigen en Arbo Arbocatalogus Prioritaire risico s en maatregelen Project aanpak fysieke belasting ISZW Gert van

Nadere informatie

Koelboxmeeting. Als het koeler kan doe het dan

Koelboxmeeting. Als het koeler kan doe het dan Koelboxmeeting Als het koeler kan doe het dan 2012 Werken in de hitte (logo) bedrijf Datum, locatie Koelbox Uitvoering dakwerkzaamheden bij zeer warm weer. Werken in de buitenlucht is meestal prettig,

Nadere informatie

Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw

Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw Unica Installatietechniek B.V. Columbusstraat 8 7225 VR EMMEN Tel. 0591-571111 Fax 0591-571110 Inleiding: Kristallijn respirabel kwartsstof. Heb ik daar iets

Nadere informatie

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Kwartsstof: stofvrij werken Veilig werken met schadelijke chemische producten 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Evelyn Tjoe Nij, arbeidshygiënist 1 Onderwerpen kwartsstof stofvrij werken

Nadere informatie

Basisinspectiemodule. Kwartsstof

Basisinspectiemodule. Kwartsstof Basisinspectiemodule Kwartsstof 1 Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie SZW. Verder is de in deze

Nadere informatie

Wat is kwartsstof? p. 2

Wat is kwartsstof? p. 2 Campagne Kwartsstof Wat is kwartsstof? Kwarts = siliciumdioxide (SiO 2 ) Fijn, onzichtbaar stof Uiterst kleine onoplosbare stofdeeltjes < 0,0007mm Dringen diep door in de longen indien geen bescherming

Nadere informatie

Plafond- en wandmonteur

Plafond- en wandmonteur Plafond- en wandmonteur Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over het gezond en veilig monteren van wanden en plafonds Informatie voor de werknemer Zwaar werk Wanden en plafonds

Nadere informatie

Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland

Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland Seminarie NAVB CNAC Brussel 8-11-2011 Jan Warning, Arbouw Inhoud 1. Arbouw 2. Kwartsstof in de bouw in Nederland 3. Gezondheidkundige begeleiding

Nadere informatie

CONSTRUCTION 2013-3. DUStCO. Dustcollectors

CONSTRUCTION 2013-3. DUStCO. Dustcollectors CONSTRUCTION 2013-3 Bull duster TM DUStCO Dustcollectors DUStCO Dustcollectors 90% TOT STOF- IE T C U D RE Dustco Benelux BV uit Vorden heeft zich in de afgelopen jaren volledig gespecialiseerd in het

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Kwartsstof

Basisinspectiemodule Kwartsstof Basisinspectiemodule Kwartsstof Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie SZW. Verder is de in deze

Nadere informatie

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting Silicium en silica Na zuurstof is silicium het meest voorkomende element in de aardkorst (ruim 25%). Silicium of kiezel wordt in veel takken van industrie

Nadere informatie

Betonboorder. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren. Informatie voor de werknemer

Betonboorder. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren. Informatie voor de werknemer Betonboorder Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig betonboren Informatie voor de werknemer Zwaar werk Je zaagt en boort. Apparatuur draag je vaak met de hand

Nadere informatie

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stof: het sluimerende gevaar in de agrarische sector

Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Stof: het sluimerende gevaar in de agrarische sector Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Stof: het sluimerende gevaar in de agrarische sector STOF: het sluimerende gevaar in de agrarische sector Stof komt overal voor, iedereen komt er dagelijks

Nadere informatie

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147 SLEUVEN FREZEN 7 www.bbtec.nl FAX: 0168-331 250 l MAIL: www.bbtectools.com BOUWCAT@BBTEC.NL 147 148 SLEUVENFREZEN STOFPROBLEMATIEK t KWARTS Kwartstof dat vrijkomt bij het sleuvenfrezen kan ernstige longaandoeningen

Nadere informatie

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbo-regelgeving Arbowet De regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet,

Nadere informatie

Werken met kwarts ARBOWIJZER 4. Kwarts of kwatsch? Inhoudsopgave

Werken met kwarts ARBOWIJZER 4. Kwarts of kwatsch? Inhoudsopgave FNV BOUW BESTAAT UIT FNV BOUW & INFRA, FNV AFBOUW EN ONDERHOUD, FNV MEUBEL & HOUT EN FNV WOONDIENSTEN ARBOWIJZER 4 Werken met kwarts Kwarts of kwatsch? Stof zijt gij... De één werpt stof op, de ander krijgt

Nadere informatie

Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector

Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector Educam Lokeren 16-17/11/2011 Ing. L. GUILLEMYN Toezicht op het Welzijn op het Werk Waarom deze opleiding? Campagnes door TWW in de

Nadere informatie

Straatmaker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten. Informatie voor de werknemer

Straatmaker. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten. Informatie voor de werknemer Straatmaker Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig straten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als straatmaker werk je vaak geknield, gebukt of zittend.

Nadere informatie

Timmerman. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren. Informatie voor de werknemer

Timmerman. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren. Informatie voor de werknemer Timmerman Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig timmeren Informatie voor de werknemer Werken op hoogte Je timmert vaak op een steiger. Op een rommelige steiger

Nadere informatie

Workshop Gevaarlijke stoffen

Workshop Gevaarlijke stoffen Workshop Gevaarlijke stoffen Workshop Gevaarlijke stoffen Februari 2007 1 Workshop Gevaarlijke Stoffen Informatiemateriaal Gevaarlijke stoffen in Nederland In Nederland zijn ongeveer 40.000 verschillende

Nadere informatie

TOOLBOX AANGELIJND WERKEN OP PLATTE DAKEN BIJ KORTDURENDE WERKZAAMHEDEN

TOOLBOX AANGELIJND WERKEN OP PLATTE DAKEN BIJ KORTDURENDE WERKZAAMHEDEN TOOLBOX AANGELIJND WERKEN OP PLATTE DAKEN BIJ KORTDURENDE WERKZAAMHEDEN 1 AANGELIJND WERKEN OP PLATTE DAKEN bij kortdurende werkzaamheden In het kader van het project: Duurzaam inzetbaar dakwerk Veilig

Nadere informatie

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015 Holland Solar heet u welkom Veilig werken op daken Solar Solu(ons 2015 Veilig werken op daken ernst van tongeren directeur/eigenaar ID energie bestuurslid Holland Solar assessor Kenteq ( SEI erkenning

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 25 883 Arbeidsomstandigheden Nr. 254 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Hieronder vindt u enkele veelgestelde vragen

Hieronder vindt u enkele veelgestelde vragen Hieronder vindt u enkele veelgestelde vragen Er is dus asbest verspreid, wat betekent dit voor mij? Het asbestgebied is afgezet. U mag hier wel uit, u wordt ontsmet bij het naar buiten gaan. Mag ik het

Nadere informatie

Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen

Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Inleiding In het dagelijks leven kunnen we niet meer zonder chemische stoffen.

Nadere informatie

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 VERSLAG EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 (Project A663 - Actieperiode juni) Informatie: Arbeidsinspectie, kantoor Groningen Drs. J.R. Boer Landelijk Projectleider Postbus 30016 9700 RM GRONINGEN (050)5225880

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak 04/02/2014

Inhoudsopgave. Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak 04/02/2014 Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak Dr. Ir. Consultant arbeidshygiëne en epidemiologie Datum: 04 Februari 2014 1. Overzicht van de huidige wet en regelgeving 2. Gezondheidseffecten

Nadere informatie

Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding. Brussel, 26 januari 2010. Ton Spee, Arbouw, Harderwijk

Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding. Brussel, 26 januari 2010. Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Kwartsstof in de bouwnijverheid Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding Brussel, 26 januari 2010 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Klachten over stof Risico (blootstellingsonderzoek)

Nadere informatie

Inspectie-actie bouw april 2013. Veilig werken met ladders, trappen & rolsteigers 16-10-2013. Programma: > Inspectie SZW / sector bouw

Inspectie-actie bouw april 2013. Veilig werken met ladders, trappen & rolsteigers 16-10-2013. Programma: > Inspectie SZW / sector bouw Inspectie-actie bouw april 2013 Veilig werken met ladders, trappen & rolsteigers Jan Vermeiren p Programma: > Inspectie SZW / sector bouw > Wettelijke bepalingen > Bouwactie voorjaar 2013 / praktijk (foto

Nadere informatie

HSE guidelines. januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines. januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS HSE guidelines H januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD:

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD: Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD: Zwangere vrouwen ervaren weinig tolerantie op het werk Werkgevers zouden een gezonde levensstijl moeten kunnen eisen Legionellose Werkgevers

Nadere informatie

Spuitasbest. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Spuitasbest. Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Spuitasbest Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Spuitasbest Asbest bestaat uit kleine vezels die kanker kunnen veroorzaken als ze worden ingeademd. Sind 1 juli 1993 is het verboden asbest of

Nadere informatie

VGWM A WAY OF LIVING BENZEEN. Standaards voor professionals, wees alert!

VGWM A WAY OF LIVING BENZEEN. Standaards voor professionals, wees alert! VGWM A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn strikte procedures van kracht. Er bestaat immers een

Nadere informatie

Aan de slag met de branche afspraken. Marcel Balm en Fieke Horsten vhp

Aan de slag met de branche afspraken. Marcel Balm en Fieke Horsten vhp Aan de slag met de branche afspraken Marcel Balm en Fieke Horsten vhp Doel van deze workshop Het doel is dat u bekend met de gebruiksmogelijkheden van de Arbocatalogus en dat u er gemotiveerd mee aan de

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Inspectiemodule. Gezondheidsaspecten bij Dakwerk. Actualisatie Dakwerk 2011

Inspectiemodule. Gezondheidsaspecten bij Dakwerk. Actualisatie Dakwerk 2011 Inspectiemodule Gezondheidsaspecten bij Dakwerk Actualisatie Dakwerk 2011 Projectleider Bouw Frits Wolfswinkel Samengesteld uit de inspectiewijzers EC Arbeidsinspectie OntwVersie 1 Inspectiemodule Gezondheidsaspecten

Nadere informatie

STARTCONFERENTIE ACTIEPLAN ARBEIDSVEILIGHEID

STARTCONFERENTIE ACTIEPLAN ARBEIDSVEILIGHEID 9 STARTCONFERENTIE ACTIEPLAN ARBEIDSVEILIGHEID Den Haag, 1 juli 2010 Veilig onderhoud op en aan gebouwen Jos van der Borgt Coördinator Stichting Bedrijfstakregelingen Dakbedekkingsbranche Namens platform

Nadere informatie

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert!

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! maart 2008 VGWM A WAY OF LIVING Veiligheid Gezondheid Welzijn Milieu VGWM Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Voor werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn,

Nadere informatie

Extra: Ademhaling. Inleiding

Extra: Ademhaling. Inleiding Extra: Ademhaling In dit extra hoofdstuk leer je: Hoe de ademhaling van de pony functioneert Welke overeenkomsten en verschillen er zijn met het functioneren van de ademhaling van de mens Inleiding Als

Nadere informatie

Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? www.safetyanalyse.nl

Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? www.safetyanalyse.nl Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? Mijn naam is Ron Haandrikman Veiligheidskundige en mede eigenaar van Safety Analyse Ik richt mij met name op: Risico Inventarisatie & Evaluatie Machineveiligheid

Nadere informatie

Instructie gevaarlijke stoffen algemeen:

Instructie gevaarlijke stoffen algemeen: Instructie gevaarlijke stoffen algemeen: Doel Het doel van deze instructie is om gevaarlijke stoffen in het algemeen te bespreken om de werknemers bewust te maken van de alom aanwezige gevaren en hoe hiermee

Nadere informatie

Toolbox-meeting Adembescherming

Toolbox-meeting Adembescherming Toolbox-meeting Adembescherming Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Inleiding Via de ademhalingsorganen kan vergiftiging plaatsvinden door zeer

Nadere informatie

BHV Bedrijfshulpverleningsorganisatie VOOR JOU

BHV Bedrijfshulpverleningsorganisatie VOOR JOU BHV Bedrijfshulpverleningsorganisatie VOOR JOU BHV voor jou In het kader van het project: Duurzaam inzetbaar dakwerk Veilig en gezond op het dak Wet- en regelgeving Aanpak risico s en BHV op basis van

Nadere informatie

Resultaat Initieel onderzoek Luchtkwaliteit KunstKring Ruurlo

Resultaat Initieel onderzoek Luchtkwaliteit KunstKring Ruurlo Resultaat Initieel onderzoek Luchtkwaliteit KunstKring Ruurlo Steenwijk, 8 maart 2016 Inleiding Aanleiding van het onderzoek Naar aanleiding van vragen en zorgen van een aantal deelnemers en vrijwilligers

Nadere informatie

Dakpaspoort, een arboselfie. Jos van der Borgt

Dakpaspoort, een arboselfie. Jos van der Borgt Dakpaspoort, een arboselfie Jos van der Borgt Bitumineuze en kunststof dakbedekkingsbranche 415 miljoen vierkante meter dakvlak in Nederland Jaarlijks te onderhouden ca. 20 miljoen vierkante meter Komende

Nadere informatie

Gevaren van rookgassen brandweerpersoneel

Gevaren van rookgassen brandweerpersoneel Gevaren van rookgassen brandweerpersoneel Een samenwerkings project: Met medewerking van: 29-11-2010 1 29-11-2010 2 Risico s Gezondheid brandweerlieden Het is bekend dat as en rook gevaarlijke stoffen

Nadere informatie

Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Kopieermachines, laserprinters, faxtoestellen,...

Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Kopieermachines, laserprinters, faxtoestellen,... Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Kopieermachines, laserprinters, faxtoestellen,... Kantoorapparaten: opgelet voor mogelijk schadelijke stoffen. Wat is toner? 3 Welke gezondheidseffecten

Nadere informatie

DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE - OKTOBER-NOVEMBER-DECEMBER 2008 NAVB. Bundel Nr 120. De risico s van kwartsstof

DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE - OKTOBER-NOVEMBER-DECEMBER 2008 NAVB. Bundel Nr 120. De risico s van kwartsstof DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE - OKTOBER-NOVEMBER-DECEMBER 2008 NAVB Bundel Nr 120 De risico s van kwartsstof Inhoud Inleiding... 3 Vierde trimester 2008 Bundel Nr 120 De risico s van kwartsstof Overname toegestaan

Nadere informatie

mei 2008 VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert!

mei 2008 VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! mei 2008 VGWM A WAY OF LIVING Veiligheid Gezondheid Welzijn Milieu VGWM Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Voor werkzaamheden aan geopende installaties en systemen zijn,

Nadere informatie

Claim! Amerikaanse toestanden

Claim! Amerikaanse toestanden Claim! Amerikaanse toestanden Perspectief van de arbeidshygiënist Deventer, 25 april 2012 Rob Snippe, gecertificeerd arbeidshygiënist Arbeidshygiëne Arbeidshygiëne is de toegepaste wetenschap, welke zich

Nadere informatie

HSE guidelines januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS H HSE guidelines januari 2012 BENZEEN HSE LIFE THE INTERNATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw

Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw Interne instructie Arbeidsinspectie Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie en handhaving

Nadere informatie

licht ontvlambaar licht ontvlambaar

licht ontvlambaar licht ontvlambaar Tipkaart 22.5 1,2-dichloorethaan (C2H4Cl2) Algemene gegevens CAS nr: 107-06-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-11-22-36/37/38 S-zinnen: : 53-45 licht ontvlambaar zeer giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden over asbest

Vragen en Antwoorden over asbest Vragen en Antwoorden over asbest 2 augustus 2012 1. Wat is asbest? Asbest is een verzamelnaam voor een aantal mineralen, die zijn opgebouwd uit microscopisch kleine, naaldachtige vezels. Asbest is een

Nadere informatie

TOOLBOX VEILIG WERKEN MET DE BITUMENKETEL

TOOLBOX VEILIG WERKEN MET DE BITUMENKETEL TOOLBOX VEILIG WERKEN MET DE BITUMENKETEL VEILIG WERKEN MET BITUMENKETEL EN WARME BITUMEN Bitumenketel terug op het dak? Waarom weer met de bitumenketel werken? Afspraken A-blad en Arbocatalogus Platte

Nadere informatie

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker

Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Interne Instructie Risico-inventarisatie & evaluatie en Preventiemedewerker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Wettelijke grondslag 3. Aanpak 3.1. Toezicht en handhaving 3.2. Werkwijze 3.3. Basis toetskader

Nadere informatie

VERSLAG BEVINDINGEN WERKBEZOEK AAN Natuursteen aanrechtfabriek op 21 augustus 2013

VERSLAG BEVINDINGEN WERKBEZOEK AAN Natuursteen aanrechtfabriek op 21 augustus 2013 VERSLAG BEVINDINGEN WERKBEZOEK AAN Natuursteen aanrechtfabriek op 21 augustus 2013 Bedrijf XXX Bij XXX worden luxe keukenbladen gemaakt van natuursteen en steen achtige materialen. In de ene vestiging

Nadere informatie

Bescherm u medewerkers met de beste lasbescherming in de markt

Bescherm u medewerkers met de beste lasbescherming in de markt Bescherm u medewerkers met de beste lasbescherming in de markt Een schip, een olieplatform, een vliegtuig, een wolkenkrabber, een brug of een machine. Wat hebben deze zaken met elkaar gemeen? Ze zouden

Nadere informatie

dit boekje? Waarom dit boekje? 3 Wat is lasrook? 4 Wat zijn de risico s? 5 Wat kan ik doen? 6

dit boekje? Waarom dit boekje? 3 Wat is lasrook? 4 Wat zijn de risico s? 5 Wat kan ik doen? 6 lasrook te lijf! 2 lasrook te lijf! inhoud waarom dit boekje? 5xbeter 3 Waarom dit boekje? 3 Wat is lasrook? 4 Wat zijn de risico s? 5 Wat kan ik doen? 6 Voordat je gaat lassen 7 Lasrookpluim 8 Bronafzuiging

Nadere informatie

Praktijkdag. Toolbox-Carrousel. Veilig werken. neem deel aan. Kennis om te delen

Praktijkdag. Toolbox-Carrousel. Veilig werken. neem deel aan. Kennis om te delen neem deel aan Praktijkdag Veilig werken Kennis om te delen De industriële- en bouwsector kenmerkt zich door een no-nonsens mentaliteit: tijd is geld en als twee woorden genoeg zijn om iets uit te leggen,

Nadere informatie

Jan Vermeiren inspecteur / projectleider

Jan Vermeiren inspecteur / projectleider Jan Vermeiren inspecteur / projectleider j. Vermeiren 10-09-2010 Arbeidsinspectie Centraal kantoor / meldkamer Utrecht Info: www.arbeidsinspectie.nl Ong. 450 inspecteurs Waarvan 220 Arbo-inspecteurs Waarvan

Nadere informatie

DieselMotorEmissie (DME)

DieselMotorEmissie (DME) DieselMotorEmissie (DME) DieselMotorEmissie (DME of dieselrook) is een sluipend gevaar. De kleine roetdeeltjes zijn kankerverwekkend en je hebt niet meteen in de gaten dat ze zo schadelijk zijn. DME wordt

Nadere informatie

ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL

ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL H HSE guidelines mei 2012 ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte

Nadere informatie

Calduran. leidingsleuven en zagen in kalkzandsteen

Calduran. leidingsleuven en zagen in kalkzandsteen Calduran Bouwtechniek en Voorlichting Postbus 97 3840 AB Harderwijk Telefoon: 0341 464 004 leidingsleuven en zagen in kalkzandsteen Voor het opnemen van leidingen in kalkzandsteen wanden kunnen achteraf

Nadere informatie

ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL

ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL H HSE guidelines mei 2012 ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte

Nadere informatie

GEZONDHEIDS- & VEILIGHEIDSFICHE. Sheet Nr. 0012 Herziening 3, september 2003 1. PRODUCT IDENTIFICATIE

GEZONDHEIDS- & VEILIGHEIDSFICHE. Sheet Nr. 0012 Herziening 3, september 2003 1. PRODUCT IDENTIFICATIE GEZONDHEIDS- & VEILIGHEIDSFICHE Sheet Nr. 0012 Herziening 3, september 2003 Commerciële naam: 1. PRODUCT IDENTIFICTIE Dicalite 104, 143, 153, 183, BP3, BP5, BP8, CC1, C3, S3, D4, D4C, D4R, IG3, IG33 (alle

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt.

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Giftig Een stof is giftig als deze

Nadere informatie

Asbest in gemeentelijke gebouwen. Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest

Asbest in gemeentelijke gebouwen. Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest Asbest in gemeentelijke gebouwen Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest Bezit uw gemeente gebouwen waarin asbest is verwerkt? Het kan voorkomen dat u als gemeentelijke gebouwbeheerder met asbest

Nadere informatie

EVALUATIERAPPORTAGE STOFKAMACTIE BOUW

EVALUATIERAPPORTAGE STOFKAMACTIE BOUW EVALUATIERAPPORTAGE STOFKAMACTIE BOUW PROJECTNUMMER A451 3 oktober 2000 ARBEIDSINSPECTIE MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Inleiding De Arbeidsinspectie heeft een stofkamoperatie, een intensieve

Nadere informatie

FNV Bondgenoten. Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven

FNV Bondgenoten. Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven FNV Bondgenoten Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven Gevaarssymbolen op grond van de Europese regelgeving R-zinnen voor de voortplanting giftige stoffen R 46 R

Nadere informatie

Risico-inventarisatie & evaluatie

Risico-inventarisatie & evaluatie Interne instructie Arbeidsinspectie Risico-inventarisatie & evaluatie INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie 2.3 Handhaving 3. ACHTERGRONDINFORMATIE 3.1 Algemeen 3.2

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan dieselmotoremissies (DME) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie

Nadere informatie

Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen

Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen Gezond en veilig werken met gevaarlijke stoffen In Nederland werkt één op de drie bedrijven met gevaarlijke stoffen. Daarbij worden werknemers voor

Nadere informatie

VRAGEN EN ANTWOORDEN OVER ASBEST ROND JUPITERLAAN IN STERRENBURG

VRAGEN EN ANTWOORDEN OVER ASBEST ROND JUPITERLAAN IN STERRENBURG VRAGEN EN ANTWOORDEN OVER ASBEST ROND JUPITERLAAN IN STERRENBURG CONTACT Op de website www.dordrecht.nl/sterrenburg vindt u de meest actuele informatie. Vindt u het antwoord op uw vraag hier niet? Neem

Nadere informatie

Werkinstructie. "FREZEN van TEERHOUDEND ASFALT"

Werkinstructie. FREZEN van TEERHOUDEND ASFALT Werkinstructie "FREZEN van TEERHOUDEND ASFALT" In opdracht van Arbouw Bouwend Nederland Vakgroep Specialistische Wegenbouw VSW Vakgroep Bitumineuze Werken VBW Versie 7 februari 2014 1 FREZEN van TEERHOUDEND

Nadere informatie

Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie

Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Werk in de diervoedersector is niet altijd vrij van gevaren en risico s. Voor de veiligheid en gezondheid

Nadere informatie

Werken op hoogte. arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM

Werken op hoogte. arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM Werken op hoogte arbeidshygiënische strategie & Gebruik PBM Drs. C.A.A.E. (Carin)Benders, Landelijk projectleider R.T. (Ron)Maters RVK, veiligheidskundig specialist 1 Man zakt door dak tijdens asbestwerkzaamheden

Nadere informatie

Veilig en Gezond Samenwerken Beleid Bouwend Nederland 2013-2016. Andrew Wiersma Beleidsadviseur Bouwend Nederland Bestuurslid Arbouw

Veilig en Gezond Samenwerken Beleid Bouwend Nederland 2013-2016. Andrew Wiersma Beleidsadviseur Bouwend Nederland Bestuurslid Arbouw Veilig en Gezond Samenwerken Beleid Bouwend Nederland 2013-2016 Andrew Wiersma Beleidsadviseur Bouwend Nederland Bestuurslid Arbouw Relatie SSVV Bouwnijverheid = 1 van de 12 sectoren en vaak is er VCA

Nadere informatie

ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL

ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL H HSE guidelines mei 2012 ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte

Nadere informatie

Blootstelling aan geluid

Blootstelling aan geluid Basisinspectiemodule Blootstelling aan geluid Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de arbeidsinspectie. Verder

Nadere informatie

Risico s Vallen van hoogte. Collectieve beschermingsmiddelen Niet van toepassing.

Risico s Vallen van hoogte. Collectieve beschermingsmiddelen Niet van toepassing. Toolbox: Veilig werken met persoonlijke valbeveiliging Het doel van een toolboxmeeting is om de aandacht en motivatie voor veiligheid en gezondheid binnen het bedrijf te verbeteren. Wat is persoonlijke

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie DieselMotorEmissie DieselMotorEmissie (DME of dieselrook) is een sluipend gevaar. De kleine roetdeeltjes zijn kankerverwekkend en je hebt niet meteen in de gaten dat ze zo schadelijk zijn. Het is belangrijk

Nadere informatie

KIEPAUTO S. Maatregelen

KIEPAUTO S. Maatregelen KIEPAUTO S Wettelijke grondslag De maatregelen beschrijven op welke wijze werkgevers en werknemers invulling kan geven aan de wettelijke bepalingen uit de Arbowet. Valgevaar Arbobesluit Artikel 3.16 lid

Nadere informatie

BOSCH STOFZUIGER GAS 35 M AFC IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP

BOSCH STOFZUIGER GAS 35 M AFC IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Afvalsector Arbeidsomstandigheden geïnspecteerd

Afvalsector Arbeidsomstandigheden geïnspecteerd Afvalsector Arbeidsomstandigheden geïnspecteerd Van februari tot augustus 2014 heeft de Inspectie SZW sectorbreed in de afvalbranche inspecties uitgevoerd. De inspecties waren gericht op veiligheid (machineveiligheid,

Nadere informatie

Beroepsspecifieke protocollen voor kwartsstof reductie. Oktober 2008

Beroepsspecifieke protocollen voor kwartsstof reductie. Oktober 2008 Beroepsspecifieke protocollen voor kwartsstof reductie Oktober 2008 BEROEPSSPECIFIEKE PROTOCOLLEN VOOR KWARTSTOF REDUCTIE Auteur: S. Veenstra Arbobureau Veenstra Bestelcode: 08-122 ISBN: 9789077286838

Nadere informatie

Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw

Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw Kan het zonder ademhalingsbescherming? 19 maart 2015 Remko Houba, Chantal van Hengstum & Ingrid Oirbons Mechanische bewerkingen van bouwmaterialen Boren

Nadere informatie

Astma. Inhoud. Hoofdstuk 1 Inleiding

Astma. Inhoud. Hoofdstuk 1 Inleiding Astma Inhoud Hoofdstuk 1: Inleiding Hoofdstuk 2: wat is Astma? Hoofdstuk 3: wanneer krijg je Astma? Hoofdstuk 4: wat kun je tegen Astma doen Hoofdstuk 5: Is Astma dodelijk? Hoofdstuk 6: Astma op school

Nadere informatie

white paper (kwarts)stofvrij werken

white paper (kwarts)stofvrij werken white paper (kwarts)stofvrij werken INHOUDSOPGAVE Woord vooraf Katern 1 1. Stof in de bouw 3 2. Wetgeving en handhaving 4 3. Stofbescherming 10 en werkaanpak 4. Technische 12 innovatie Katern 2 De oplossingen

Nadere informatie

met TE-YD 28/59 holle boor en VC 20-U-Y stofzuiger

met TE-YD 28/59 holle boor en VC 20-U-Y stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie