Tekst bij de sheets: Toolbox Gevaarlijke stoffen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tekst bij de sheets: Toolbox Gevaarlijke stoffen"

Transcriptie

1 Tekst bij de sheets: Toolbox Gevaarlijke stoffen In onderstaande tabel is aangegeven welke sheets er zijn. Sheet Korte omschrijving 1 Toolbox Gevaarlijke stoffen 2 Hoe herken je een gevaarlijke stof? 3 Gevaarsymbolen 4 R-zinnen 5 S-zinnen 6 Gevaarlijke stoffen die ontstaan tijdens het werk 7 Blootstelling aan gevaarlijke stoffen 8 Schadelijkheid, hoeveelheid en duur 9 Effect van gevaarlijke stoffen 10 Voorbeeld: gevolgen van epoxy 11 Gevolgen van epoxy (2): eczeem 12 Gevolgen van epoxy (3): chemische verbranding Per sheet wordt hieronder aangegeven wat u erbij kunt vertellen. Sheet 1 'Toolbox Gevaarlijke stoffen' We gaan het hebben over het werken met gevaarlijke stoffen, hoe je ze herkent, wat de gevolgen zijn van blootstelling aan gevaarlijke stoffen en wat je kunt doen om jezelf te beschermen. Sheet 2 'Hoe herken je een gevaarlijke stof?' Een gevaarlijke stof is niet altijd even gemakkelijk te herkennen. Het gemakkelijkst is het als de stof in een verpakking met een etiket zit. Aan het etiket kun je een gevaarlijke stof herkennen. Op het etiket staan gevaarsymbolen die een bepaald gevaar aanduiden. Deze symbolen zien er als volgt uit. Sheet 3 'Gevaarsymbolen' De gevaarsymbolen hebben altijd een oranje achtergrond. Een stof of een product met een symbool op een oranje achtergrond is altijd gevaarlijk. Er zijn symbolen met meerdere betekenissen zoals het kruis. Het kruis kan zowel irriterend als schadelijk betekenen. Kijk dus altijd goed naar het symbool en de tekst die eronder staat. Vergiftig en zeer vergiftig: deze stoffen hebben zijn al in kleine hoeveelheden schadelijk voor de gezondheid (zijn eventueel zelfs dodelijk). Ze kunnen het lichaam binnendringen door contact met de huid, door inademing en door inname via de mond. Ontplofbaar: deze stoffen kunnen gemakkelijk ontploffen door stoten, wrijving of een vonk. Ze kunnen zelfs onder water tot ontploffing komen. Bijtend: deze bijtende stoffen kunnen chemische verbrandingen van de huid veroorzaken. Ze kunnen ook materialen aantasten waarbij soms giftige of ontvlambare gassen vrijkomen. Oxiderend: deze stoffen werken gemakkelijk op andere stoffen in. De zuurstof die erbij vrijkomt, kan de oorzaak van brand zijn. Gevaarlijk voor het milieu: deze stoffen zijn gevaarlijk voor het milieu. Licht ontvlambaar: deze stoffen zijn al ontvlambaar bij minder dan 21 graden celcius. Ze ontbranden in aanwezigheid van een vlam, een warmtebron (heet oppervlak) of een vonk. Toolbox Gevaarlijke stoffen Stichting Arbouw Alle rechten voorbehouden

2 Zeer licht ontvlambaar: deze stoffen kunnen zeer gemakkelijk door een ontstekingbron (vlam, vonk) tot ontbranding worden gebracht, zelfs beneden 0 C. Irriterende stoffen: deze stoffen irriteren de huid en kunnen na een tijd wonden veroorzaken. Schadelijk: de gevaren van schadelijke stoffen zijn hetzelfde als van giftige stoffen, maar de schade aan de gezondheid ontstaat pas bij een hogere dosis. Sheet 4 'R-zinnen' Op het etiket van een gevaarlijke stof staat ook altijd een R-zin, ofwel een Risk-zin die het risico van de stof aangeeft. Soms worden verschillende R-zinnen gecombineerd. Je krijgt dan bijvoorbeeld R14/15= reageert heftig met water en vormt daarbij licht ontvlambaar gas. Sheet 5 'S-zinnen' De S-zinnen, Safety-zinnen geven aan hoe je het beste met de betreffende stof kunt omgaan. Het zijn genummerde veiligheidsaanbevelingen. Soms worden ook verschillende S-zinnen gecombineerd. Je krijgt dan bijvoorbeeld S7/8 = in goed gesloten verpakking bewaren en de verpakking droog houden. Op het etiket van een gevaarlijke stof kun je dus veel informatie vinden over de gevaren van de stof en hoe je er veilig mee kunt omgaan. Kijk dus altijd op het etiket. Sheet 6 'Gevaarlijke stoffen die ontstaan tijdens het werk' Sommige materialen, stoffen of producten zijn in originele vorm niet schadelijk, maar worden pas schadelijk als je ze gaat bewerken. Er komt dan bijvoorbeeld schadelijk stof vrij of er ontstaan schadelijke dampen of gassen. Kijk maar naar de volgende voorbeelden: Hout. Als je hout gaat bewerken door boren, zagen, slijpen of schuren, ontstaat er houtstof. Houtstof is schadelijk. Van houtstof kun je oogaandoeningen, huidaandoeningen en luchtwegaandoeningen krijgen. Blootstelling aan stof van hardhout vergroot de kans op kanker aan de neus en neusbijholten. Steen/beton. Bij het bewerken van steen of beton komt kwartsstof vrij. Kwartsstof is heel fijn stof dat diep in je longen terechtkomt, daar blijft zitten en bindweefselvorming kan veroorzaken. Dat wordt stoflongen of silicose genoemd. Het longweefsel kan dan minder zuurstof opnemen. Hierdoor word je kortademig en benauwd, je gaat hoesten en krijgt last van pijn op de borst. Kwarts staat inmiddels ook op de lijst van kankerverwekkende stoffen. Je kunt er longkanker van krijgen. Op de foto zie je dat zelfs wanneer je met gereedschap met afzuiging werkt, je nog ademhalingsbescherming moet dragen om jezelf te beschermen. Diesel. Van het inademen van dieseluitlaatgassen kun je kanker krijgen. Dieselbrandstof in vloeibare vorm geeft dezelfde effecten als oplosmiddelen (duizelig, dronken gevoel). Het zijn de uitlaatgassen die uit een dieselmotor komen die kankerverwekkend zijn. Asbest. Bijna iedereen weet inmiddels dat asbest geen kwaad kan, zo lang het hechtgebonden is. Pas als je het gaat bewerken, komen er vezels vrij. Deze vezels gaan, net als bij kwartsstof, in je longen zitten en kunnen daar na 10 tot 15 jaar dodelijke ziektes veroorzaken zoals asbestose (verbindweefseling van je longen), kanker van borst en buikvlies en asbestlongkanker. Let dus op want deze stoffen of producten hebben geen gevaarsetiket, maar als je ze gaat bewerken zijn ze wel schadelijk voor de gezondheid. Van sommige materialen moet je dus gewoon weten dat de stoffen, gassen of dampen die vrij komen als je ze bewerkt, slecht zijn voor je gezondheid. Sheet 7 'Opname van gevaarlijke stoffen' Een gevaarlijke stof is pas slecht voor je als je er aan wordt blootgesteld en de gevaarlijke stof in je lichaam kan worden opgenomen. Dit kan op verschillende manieren. Via de huid: Je huid beschermt je tegen van alles, maar sommige stoffen beschadigen de huid of dringen in de huid waardoor de stoffen in je bloed komen. Er kunnen stoffen op je huid komen doordat je ze aanraakt of door spatten. Toolbox Gevaarlijke stoffen 2

3 Via de mond: Als je vergeet je handen te wassen voor het eten of je gaat roken met vieze handen, loop je het risico gevaarlijke stoffen in je mond te krijgen. Stoffen in je mond gaan je maagdarmkanaal in, ze beschadigen het maag-darmkanaal en/of ze worden in je bloed opgenomen of uitgepoept. Door inademen: Damp, gas of kleine stofdeeltjes kun je gemakkelijk inademen. Vaak ruik je een gas of een damp waardoor je alert kunt zijn en ademhalingsbescherming kunt dragen. Maar niet alle gevaarlijke gassen of dampen kun je ruiken. Ga er dus niet zomaar vanuit dat er niks aan de hand is als je niks ruikt. Stofdeeltjes kunnen diep in de longen voor problemen zorgen, ingeademde gassen kunnen de longen beschadigen en ingeademde gassen en dampen komen via je longen in je bloed en zorgen daar voor problemen. Sheet 8 'Schadelijkheid, hoeveelheid en duur' Hoe ernstig de blootstelling aan schadelijke stoffen is, hangt af van verschillende dingen. Hoe schadelijk is de stof? Aan hoeveel stof ben je blootgesteld? En, als derde, hoe lang ben je eraan blootgesteld? Als je heel kort in aanraking komt met een stof die niet zo heel schadelijk is, dan heeft dit geen vreselijke gevolgen. Je kunt dus niet zomaar op basis van alleen de eigenschappen van de stof iets zeggen over de gezondheidseffecten. Sheet 9 'Effect van gevaarlijke stoffen' Het lastige van sommige gevaarlijke stoffen is dat je niet meteen merkt dat ze slecht voor je gezondheid zijn. De effecten van de blootstelling komen pas later, soms pas veel later. Van andere stoffen word je direct misselijk of krijg je hoofdpijn. Je weet dan tenminste meteen dat je maatregelen moet nemen. Gevaarlijke stoffen kunnen dus een direct effect hebben en/of een effect op lange termijn. Het is belangrijk dat je dat weet zodat je jezelf kunt beschermen. OPS, ofwel de schildersziekte, krijg je alleen als je jarenlang oplosmiddel hebt ingeademd. Helaas wist men vroeger niet dat OPS het gevolg was. Hetzelfde natuurlijk met asbest. Wees dus verstandig. Als nu bekend is dat stoffen op lange termijn schade veroorzaken, stop je kop dan niet in het zand en zorg ervoor dat je maatregelen neemt voor je eigen gezondheid later! Sheet 10 'Gevolgen van epoxy' Om te laten zien dat de gevolgen van een stof divers kunnen zijn, zijn hier een paar voorbeelden van de gevolgen van blootstelling aan epoxy. Sheet 11 'Gevolgen van epoxy: eczeem' Op deze foto zie je de handen van een schilder die eczeem heeft gekregen van epoxy. Je hebt twee soorten eczeem: irritatief eczeem en allergisch eczeem. Irritatief eczeem ontstaat door een directe beschadiging van de huid en kan overgaan in een chronisch (blijvend) eczeem. Allergisch eczeem ontstaat doordat het lichaam voor een bepaalde stof overgevoelig is geworden. Sheet 12 'Gevolgen van epoxy: chemische verbranding' Bij deze vloerenlegger is epoxy door zijn doorweekte broek op zijn huid gekomen en heeft daar meteen brandwonden veroorzaakt. Dit is duidelijk een direct effect. Sheet 13 'Gevolgen van epoxy: allergie' Deze betonreparateur is door regelmatige blootstelling allergisch geworden voor epoxy. Het probleem van een allergie is dat een allergie niet over gaat. Meestal wordt het zelfs alleen maar erger. Iemand met een allergie voor epoxy, kan eigenlijk nooit meer met epoxy s werken. Dit zijn allemaal behoorlijk heftige, maar vooral ook zichtbare reacties op epoxy. Wanneer gevaarlijke stoffen je longen of je hersenen aantasten, is dat natuurlijk niet zichtbaar. Het is wel minstens net zo erg. Dus weet met welke stoffen je werkt en wat de gevaren zijn. Neem dit ook serieus! Toolbox Gevaarlijke stoffen 3

4 Sheet 14 'Wat kun je zelf doen?' Je kunt zelf een heleboel doen om ervoor te zorgen dat je geen klachten krijgt van gevaarlijke stoffen. 1. Lees het etiket en volg de instructies. Kijk naar het oranje gevaarsymbool en lees de R-zinnen en de S-zinnen. 2. Als er geen etiket op het product zit, vraag je leidinggevende dan om informatie over hoe het product te gebruiken en welke beschermingsmiddelen je eventueel moet dragen. 3. Denk bij elke bewerking na. Misschien kun je het op een andere manier doen, waardoor er minder gevaarlijke stoffen vrijkomen? Knip gipsblokken bijvoorbeeld in plaats ze te zagen, dat scheelt een heleboel stof. Denk ook na over de bescherming die je moet dragen. 4. Maak gebruik van afzuiging en ventilatie. Zorg bij gereedschapsafzuiging dat de zuigmond goed op het oppervlak aansluit. Zet ramen en deuren zoveel mogelijk open om goed te ventileren. 5. Gebruik het juiste gereedschap, bijvoorbeeld een spatscherm op een roller. 6. Vermijd alle contact met het product. Als contact onvermijdelijk is, draag dan de juiste bescherming zodat je het in ieder geval niet op je huid of in je longen krijgt. 7. Draag de pbm die nodig is. Vraag je leidinggevende welke pbm of kijk in PISA (Productgroep Informatiesysteem Arbouw). Hierin kun je opzoeken welke beschermingsmiddelen je moet dragen als je een product gebruikt. 8. Trek je werkkleding uit voor het eten. 9. Was je handen voor het eten en voor toiletbezoek. Zorg ervoor dat je handen schoon zijn voordat je gaat eten of je jezelf aanraakt. 10. Rook niet. Rook nooit in de buurt van gevaarlijke stoffen. Dit is belangrijk om meerdere redenen: gevaarlijke stoffen kunnen soms ook licht ontvlambaar zijn, daarnaast wil je niet met je vieze handen aan een sigaret komen en die sigaret vervolgens in je mond doen, bovendien haal je bij het inhaleren diep adem en dat is ook niet slim in de buurt van gevaarlijke stoffen. Sheet 15 'Wat kan je werkgever doen?' Zelf kun je natuurlijk een hoop doen, maar voor sommige dingen heb je je werkgever nodig. 1. Je werkgever kan beslissen dat er in het bedrijf met minder schadelijke producten wordt gewerkt. Hij is verantwoordelijk voor de inkoop en hij kan dus alternatieven zoeken voor gevaarlijke stoffen. 2. Hij kan andere werkmethodes invoeren door de werknemers te voorzien van bepaald gereedschap en hen te wijzen op andere werkmethoden. 3. Hij moet zorgen voor machines met watertoevoer of afzuiging. Dit is van belang bij bewerkingen waarbij stof vrijkomt. 4. Hij moet zorgen voor voldoende ventilatie door bijvoorbeeld bij afgeschermd werken de kopse kanten van de steiger niet af te dichten. 5. Hij moet instructies geven over het omgaan met gevaarlijke stoffen en beschermingsmiddelen. 6. Hij moet zorgen voor de juiste persoonlijke bescherming. Sheet 16 'Samenvatting' We zetten de belangrijkste punten nog even op een rij. Weet waaraan en waarmee je werkt. Zorg dat je op de hoogte bent van de eigenschappen van de producten/materialen waarmee je werkt. Kijk op het etiket naar het gevaarsymbool en de R-zinnen en S-zinnen. Gebruik de beschermingsmiddelen. Zorg dat je weet hoe je ze moet gebruiken maar ook hoe je ze goed moet onderhouden. Misschien zit het niet altijd even lekker, maar bedenk goed welke prijs je misschien moet betalen (nu of later) als je het niet doet. Het is het niet waard. Overigens kun je je werkgever altijd vragen om een andere variant van je beschermingsmiddel als deze niet lekker draagt. Gebruik het juiste gereedschap. Een roller met spatscherm zoals op de foto, beschermt je tegen spatten. Werk hygiënisch. Was je handen voor het eten en voor toiletbezoek. Zorg dat er geen gevaarlijke stoffen in je mond of op je huid komen. Niet eten, drinken en/of roken op de werkplek. Toolbox Gevaarlijke stoffen 4

5 Zorg dat je weet met welke stof of met welk product je aan het werk bent. Als je dat niet weet en er is ook geen etiket, vraag je leidinggevende dan eerst waar je mee te maken hebt en hoe je er veilig mee kunt werken. Sheet 17 'Tips' Houd je collega s in de gaten. Ook als je zelf niet met gevaarlijke stoffen aan het werk bent, kun je ermee in aanraking komen. Het kan heel goed zijn dat iemand twee meter verderop wel met gevaarlijke stoffen bezig is. Houd dat dus in de gaten en neem maatregelen om jezelf te beschermen. Andersom geldt natuurlijk dat als jij met gevaarlijke stoffen aan de slag gaat en je ziet anderen in de buurt die zich niet beschermd hebben, geef ze een seintje of probeer het werk zo in te delen dat je alleen maar met die gevaarlijke stoffen werkt als er niemand anders in de buurt is. Soms worden producten overgegoten in een andere verpakking. Er zit dan geen veiligheidsetiket meer op waar je aan kunt herkennen dat het om een gevaarlijke stof gaat. Houd dit dus in je achterhoofd. Trek elke dag schone werkkleding aan. Als je vieze werkkleding aantrekt, komen er aan het begin van de dag al gevaarlijke stoffen op je huid. Vervang je kleding ook als deze gedurende de dag te vies is geworden. Sheet 18 'Welke van deze stoffen herken je als gevaarlijk?' Op deze dia staan voorbeelden van gevaarlijke stoffen. Welke van deze stoffen herken je als gevaarlijk? (alle genoemde stoffen zijn gevaarlijk) Er zijn er natuurlijk nog veel meer. Kijk maar welke producten je zelf wel eens gebruikt of geef voorbeelden van producten die er niet bij staan maar die wel gevaarlijk zijn. Sheet 19 'Afsluiting toolboxmeeting' Dit was de toolbox over gevaarlijke stoffen. Het belangrijkste is dat je weet waarmee je werkt. Hoe je er veilig mee kunt werken, verschilt per product. Als jouw leidinggevende er geen informatie over geeft, vraag er dan om. Het gaat om jouw gezondheid, dus zorg dat je op de hoogte bent! Toolbox Gevaarlijke stoffen 5

Toolbox. Gevaarlijke stoffen

Toolbox. Gevaarlijke stoffen Toolbox Gevaarlijke stoffen Stichting Arbouw 2009. Alle rechten voorbehouden Hoe herken je een gevaarlijke stof? Gevaarlijke stoffen herken je aan het etiket: gevaarsymbolen; R-zinnen; S-zinnen. 2 Gevaarsymbolen

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor de werknemer

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor de werknemer Gevaarlijke stoffen Weet waarmee je werkt! Informatie voor de werknemer Weet jij of je met gevaarlijke stoffen werkt? Als een product gevaarlijk is voor je gezondheid of onveilig is, dan is het etiket

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt.

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Giftig Een stof is giftig als deze

Nadere informatie

> < Veel voorkomende gevaarlijke stoffen. Voorbeelden van gevaarlijke stoffen

> < Veel voorkomende gevaarlijke stoffen. Voorbeelden van gevaarlijke stoffen Voorbeelden van gevaarlijke stoffen Er zijn verschillende soorten gevaarlijke stoffen, met elk hun specifieke schadelijke effecten. Voorbeelden zijn: organische oplosmiddelen cyclische verbindingen zware

Nadere informatie

Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen

Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Inleiding In het dagelijks leven kunnen we niet meer zonder chemische stoffen.

Nadere informatie

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft

Nadere informatie

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. 3 Ernstig ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Nadere informatie

RISICOZINNEN (R-ZINNEN)

RISICOZINNEN (R-ZINNEN) RISICOZINNEN (R-ZINNEN) R-code R-zin 1 In droge toestand ontplofbaar. 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. 3 Ernstig ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur

Nadere informatie

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: R-zinnen

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: R-zinnen 1 van 8 Rzinnen & S zinnen Datum: 18032013 Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: Rzinnen R 1 R 2 R 3 R 4 R 5 R 6 R 7 R 8 R 9 R 10 R 11 R 12 R 14 R 15 R 16 R 17

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers Gevaarlijke stoffen Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers Tijdens het werk krijgt u te maken met gevaarlijke stoffen in bouwmaterialen en bouwproducten, zoals verf, lijm, cement en kit. Ook

Nadere informatie

Schadelijke producten algemeen

Schadelijke producten algemeen Schadelijke producten algemeen Wat zijn schadelijke producten? Wat zijn de gevolgen van werken met schadelijke producten? Welke factoren zijn van invloed op de schadelijkheid? Wat zegt de wet? Wat kunnen

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten (R-zinnen)

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten (R-zinnen) Document Milieu-, Natuur- en Energiebeleid Koning Albert II-laan 20 bus 8 1000 Brussel Tel 02 553 03 55 - Fax 02 553 80 06 beleid@lne.vlaanderen.be Onderwerp Status versie datum auteur R-zinnen en S-zinnen

Nadere informatie

Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test.

Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test. Kwartsstof te lijf! BIJNA IEDEREEN IN DE BOUW HEEFT TE MAKEN MET STOF. BIJ

Nadere informatie

1. RISK & SAFETY ZINNEN

1. RISK & SAFETY ZINNEN 1. RISK & SAFETY ZINNEN Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen R-zinnen geven bijzondere gevaren (Risks) aan. S-zinnen geven veiligheidsaanbevelingen (Safety) aan. De zinnen zijn

Nadere informatie

R-zinnen en S-zinnen. R-zinnen... 2 Gecombineerde R-zinnen... 4 S-zinnen... 7 Gecombineerde S-zinnen... 9

R-zinnen en S-zinnen. R-zinnen... 2 Gecombineerde R-zinnen... 4 S-zinnen... 7 Gecombineerde S-zinnen... 9 -zinnen en S-zinnen Inhoud Pag. -zinnen... 2 Gecombineerde -zinnen... 4 S-zinnen... 7 Gecombineerde S-zinnen... 9 -zinnen (aanduiding bijzondere gevaren, isk-zinnen) -nummer Gevarenaanduiding 1 2 3 4 5

Nadere informatie

HOOFDSTUK 4. ETIKETTERING

HOOFDSTUK 4. ETIKETTERING 4.1 GEVAARLIJKE STOFFEN HOOFDSTUK 4. ETIKETTERING Tijdens de scheikundelessen zullen jullie zelf vaak met stoffen werken die gevaarlijk kunnen zijn. Om goed en veilig met deze stoffen (chemicaliën) om

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

Risk & Safety zinnen (Risico- en veiligheidsaanduidingen op etiketten)

Risk & Safety zinnen (Risico- en veiligheidsaanduidingen op etiketten) en S-zinnen isk & Safety zinnen (isico- en veiligheidsaanduidingen op etiketten) Voor etikettering van stoffen die op de werkplek woren gebruikt verwijst de Arbowet naar het 'Besluit verpakking en aanduiding

Nadere informatie

Bijlage IX AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN :

Bijlage IX AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN : Bijlage IX R 1 : In droge toestand ontplofbaar AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN : R 2 : Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken

Nadere informatie

> < Veel voorkomende gevaarlijke stoffen. Voorbeelden van gevaarlijke stoffen

> < Veel voorkomende gevaarlijke stoffen. Voorbeelden van gevaarlijke stoffen Voorbeelden van gevaarlijke stoffen Er zijn verschillende soorten gevaarlijke stoffen, met elk hun specifieke schadelijke effecten. Voorbeelden zijn: organische oplosmiddelen cyclische verbindingen zware

Nadere informatie

HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN

HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN Bij de bewerking van hout komt bijna onvermijdelijk houtstof vrij. Blootstelling aan houtstof, met name inademing, brengt risico's voor de gezondheid met zich mee. Houtstof

Nadere informatie

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Er komt kwartsstof vrij wanneer je kwarts-houdend materiaal zoals hardsteen en baksteen bewerkt. De fijnstof kan via de huid en de inademing in je lichaam terechtkomen

Nadere informatie

Workshop Gevaarlijke stoffen

Workshop Gevaarlijke stoffen Workshop Gevaarlijke stoffen Workshop Gevaarlijke stoffen Februari 2007 1 Workshop Gevaarlijke Stoffen Informatiemateriaal Gevaarlijke stoffen in Nederland In Nederland zijn ongeveer 40.000 verschillende

Nadere informatie

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van:

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van: LUISTER NAAR JE LONGEN DE RISICO S van werken met FIJNSTOF en KWARTSSTOF PRAKTISCHE OPLOSSINGEN Een initiatief van: Wat is kwartsstof Siliciumdioxide, of kwarts, bestaat uit de chemische elementen silicium

Nadere informatie

> < Gevaarlijke stoffen. Wat zijn gevaarlijke stoffen?

> < Gevaarlijke stoffen. Wat zijn gevaarlijke stoffen? Wat zijn gevaarlijke stoffen? Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die een gevaar vormen voor de gezondheid, de veiligheid of het milieu. De wet milieugevaarlijke stoffen (WMS) verdeelt de gevaarlijke stoffen

Nadere informatie

Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen

Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen RISK & SAFETY ZINNEN Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen Laatste update: 11 maart 2003 Volgens het 'Besluit verpakking en aanduiding milieugevaarlijke stoffen', behorende bij

Nadere informatie

Wettelijk verplichte gevaarsetikettering

Wettelijk verplichte gevaarsetikettering DATUM: 20.03.2009 Wettelijk verplichte gevaarsetikettering In bepaalde gevallen verplicht de wet fabrikanten om gevaarsinformatie te verstrekken (gevaarssymbolen en de bijbehorende risico- en veiligheidszinnen)

Nadere informatie

Daarnaast zijn er ook S-zinnen; deze geven aanbevelingen voor het veilig werken met bepaalde stoffen. S staat hier voor Safety.

Daarnaast zijn er ook S-zinnen; deze geven aanbevelingen voor het veilig werken met bepaalde stoffen. S staat hier voor Safety. - en S-zinnen -zinnen zijn internationaal gestandaardiseerde risicobeschrijvingen die (indien van toepassing) dienen te worden aangebracht op verpakkingen van stoffen die bepaalde risico s met zich meebrengen.

Nadere informatie

Instructie gevaarlijke stoffen algemeen:

Instructie gevaarlijke stoffen algemeen: Instructie gevaarlijke stoffen algemeen: Doel Het doel van deze instructie is om gevaarlijke stoffen in het algemeen te bespreken om de werknemers bewust te maken van de alom aanwezige gevaren en hoe hiermee

Nadere informatie

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken ToolboxKwartsstof Inhoud toolbox Kwartsstof Wat is stof? Wat gebeurt er als je teveel stof inademt? Wat is teveel? Wat kun je hiertegen doen? 2 Wat is stof? Alle deeltjes die in de lucht rondzweven Stof

Nadere informatie

Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren.

Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren. Overzicht H-zinnen (Hazard) H-zin Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren. H200 Instabiele ontplofbare stof. H201 Ontplofbare stof: gevaar voor massa-explosie. H202 Ontplofbare stof, ernstig gevaar

Nadere informatie

Kozijnenmonteur. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen. Informatie voor de werknemer

Kozijnenmonteur. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen. Informatie voor de werknemer Kozijnenmonteur Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig kozijnen stellen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Bij het handmatig stellen van kozijnen moet

Nadere informatie

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!)

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!) Stof in de bouw Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er een last

Nadere informatie

Tekst bij de sheets: Toolbox Werken met epoxy s

Tekst bij de sheets: Toolbox Werken met epoxy s Tekst bij de sheets: Toolbox Werken met epoxy s In onderstaande tabel is aangegeven welke sheets er zijn. Sheet Korte omschrijving 1 Toolbox Werken met epoxy s 2 Vloerenlegger 3 Schilder 4 Betonreparateur

Nadere informatie

DEEL 1: GEVARENAANDUIDINGEN ; H-zinnen

DEEL 1: GEVARENAANDUIDINGEN ; H-zinnen DEEL 1: GEVARENAANDUIDINGEN ; H-zinnen Materiële gevaren Klasse 2.1 Ontplofbare stoffen, instabiele ontplofbare stoffen H200 Instabiele ontplofbare stof. Subklasse 1.1 H201 Ontplofbare stof; gevaar voor

Nadere informatie

Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof Bij werkzaamheden zoals het verwijderen van oud riet, slijpen, hakken, zagen van hout en vegen komt fijnstof vrij. Fijnstof kan ingeademd worden en in de longen

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen PREVENTIEMAATREGELEN

Gevaarlijke stoffen PREVENTIEMAATREGELEN (ook producten met gevaarlijke eigenschappen genoemd) zijn terug te vinden in alledaagse producten zoals schoonmaakmiddelen en verf. We zijn er zo aan gewend geraakt dat we er niet meer bij stilstaan dat

Nadere informatie

Gevarenaanduidingen (H)

Gevarenaanduidingen (H) Gevarenaanduidingen (H) H200 H201 H202 H203 H204 H205 H220 H221 H222 H223 H224 H225 H226 H228 H240 H241 H242 H250 H251 H252 Instabiele ontplofbare stof. Ontplofbare stof; gevaar voor massa-explosie. Ontplofbare

Nadere informatie

Zorg dat de ventilatie aanstaat en werkt. Werk zorgvuldig en schoon. Gebruik speciale werkkleding en een speciale ruimte om de kleding op te bergen.

Zorg dat de ventilatie aanstaat en werkt. Werk zorgvuldig en schoon. Gebruik speciale werkkleding en een speciale ruimte om de kleding op te bergen. Zorg dat de ventilatie aanstaat en werkt. Werk zorgvuldig en schoon. Gebruik speciale werkkleding en een speciale ruimte om de kleding op te bergen. Neem de werkkleding nooit mee naar huis. Gebruik persoonlijke

Nadere informatie

Kitverwerker (kitter/purder)

Kitverwerker (kitter/purder) Kitverwerker (kitter/purder) Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig kitten Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als kitter werk je veelal in eenzelfde houding,

Nadere informatie

licht ontvlambaar licht ontvlambaar

licht ontvlambaar licht ontvlambaar Tipkaart 22.5 1,2-dichloorethaan (C2H4Cl2) Algemene gegevens CAS nr: 107-06-2 EU-etikettering: R-zinnen: 45-11-22-36/37/38 S-zinnen: : 53-45 licht ontvlambaar zeer giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE INSTRUCTIES VOLGENS HET ADN. Maatregelen in het geval van een ongeval of noodgeval

SCHRIFTELIJKE INSTRUCTIES VOLGENS HET ADN. Maatregelen in het geval van een ongeval of noodgeval SCHRIFTELIJKE INSTRUCTIES VOLGENS HET ADN Maatregelen in het geval van een ongeval of noodgeval In het geval van een ongeval of noodgeval dat tijdens het vervoer kan voorkomen of optreden, moeten de leden

Nadere informatie

TOOLBOX. Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers. Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken

TOOLBOX. Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers. Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken TOOLBOX Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken Aanpak (kwarts)stof In het kader van het project: Duurzaam inzetbaar dakwerk Veilig en gezond

Nadere informatie

Hoe beschermt u zichzelf

Hoe beschermt u zichzelf Hoe beschermt u zichzelf Tips bij werkzaamheden met gevaarlijke stoffen: Gebruik altijd zo weinig mogelijk van de gevaarlijke stof. Mensen denken bijvoorbeeld vaak dat veel schoonmaakmiddel gebruiken beter

Nadere informatie

H(azard)- en P(recautionnary)-zinnen

H(azard)- en P(recautionnary)-zinnen H(azard)- en P(recautionnary)-zinnen Met het invoeren van het GHS vervallen de R(isk)- en S(afety)-zinnen. Daarvoor in de plaats komen de H(azard)- en P(recautionnary)-zinnen. H-zinnen geven informatie

Nadere informatie

BRAND EN ROOK Veelgestelde vragen en antwoorden

BRAND EN ROOK Veelgestelde vragen en antwoorden BRAND EN ROOK Veelgestelde vragen en antwoorden 1. Tijdens een brand Brand in mijn buurt. Wat moet ik doen? Waait de rook uw kant op? Blijf uit de rook! In rook zitten altijd gevaarlijke stoffen. Sluit

Nadere informatie

KOZIJNEN STELLEN. Stelt u de gezondheid. Arbouw voor gezond en veilig werken

KOZIJNEN STELLEN. Stelt u de gezondheid. Arbouw voor gezond en veilig werken KOZIJNEN STELLEN Stelt u de gezondheid van uw werknemers voorop? Arbouw voor gezond en veilig werken Het handmatig stellen van kozijnen is zwaar werk: zwaar tillen, dragen, langdurig geknield of gebukt

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp Met milieuvriendelijke materialen en processen geproduceerde harde vloerbedekkingen. (naam van de openbare overheid) hecht belang aan de milieuzorg

Nadere informatie

* 19% * 21% -4- Wat is de minimale zuurstofconcentratie in de lucht waarbij gewerkt mag worden?

* 19% * 21% -4- Wat is de minimale zuurstofconcentratie in de lucht waarbij gewerkt mag worden? * 19% * 21% -4- Wat is de minimale zuurstofconcentratie in de lucht waarbij gewerkt mag worden? -4- Hoeveel zuurstof zit er bij normale omstandigheden in de lucht? * Afvalverwerking * Gezondheidszorg *

Nadere informatie

Texaco Ruitensproeier antivries concentraat

Texaco Ruitensproeier antivries concentraat 1. Identificatie van het product : Texaco ruitenproeier antivries concentraat Toepassing : Ruitenproeier antivries concentraat Leverancier : Firma J. van der Graaf & Zn. Patrijsweg 1 4791 RV Klundert -

Nadere informatie

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Of toch wel? 66,0% 64,0% 62,0% 60,0% 58,0% 56,0% 54,0% 52,0% 50,0% Klachten over stof Dakdekkers (n=129) Bouwplaatspersoneel in totaal (n=28.584)

Nadere informatie

Veiligheidsblad p. 1 / 8

Veiligheidsblad p. 1 / 8 Veiligheidsblad p. 1 / 8 SDS: conform aan EU richtlijn 2001/58/EG en de REACH wetgeving 1907/2006 Annex II 1. IDENTIFIKATIE VAN HET PRODUKT EN VAN DE ONDERNEMING Identificatie van het product: Lamscobel

Nadere informatie

Betekenis H-zinnen. Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren

Betekenis H-zinnen. Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren Betekenis H-zinnen Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren 00 Ontplofbare stoffen, instabiel Instabiele ontplofbare stof H0 Ontplofbare stoffen, subklasse. H0 Ontplofbare stoffen, subklasse. H03 Ontplofbare

Nadere informatie

Voorlichting & Training. Gevaarlijke Stoffen

Voorlichting & Training. Gevaarlijke Stoffen Voorlichting & Training Gevaarlijke Stoffen Inleiding Introductie Leerdoelen Definities Blootstellingstandaard Besmetting & gezondheidseffecten Identificaties en etiketten Persoonlijke beschermingsmiddelen

Nadere informatie

ood Neem uw veiligheid serieus Gevaar 3M Veiligheidsprodukten

ood Neem uw veiligheid serieus Gevaar 3M Veiligheidsprodukten Lood Gevaar Stof en dampen van industriële processen waarbij lood of looddeeltjes betrokken zijn kunnen worden ingeademd het lood kan worden geabsorbeerd en in de bloedsomloop opgenomen worden. Lood kan

Nadere informatie

... Think safety! Werken met. Gevaarlijke stoffen. VGM Algemeen. Milieu. Gezondheid. Veiligheid

... Think safety! Werken met. Gevaarlijke stoffen. VGM Algemeen. Milieu. Gezondheid. Veiligheid ... Think safety! Werken met VGM Algemeen Milieu Gezondheid Veiligheid 1 Werken met Gasunie is een van de grootste gasinfrastructuurbedrijven in Europa. Veiligheid heeft binnen ons bedrijf de hoogste prioriteit;

Nadere informatie

DE ARBOCATALOGUS. Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches

DE ARBOCATALOGUS. Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches DE ARBOCATALOGUS Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches Introductie Martijn van Amelsfort Arbeidshygiënist en Hoger Veiligheidskundige Inhoudsdeskundige werknemersvertegenwoordiging

Nadere informatie

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid.

gas onder druk Als het gas vrijkomt, bereikt het zeer snel een concentratie in de lucht die gevaarlijk is voor de gezondheid. Algemene gegevens CAS nr: 7803-51-2 EU-etikettering: R-zinnen: 12, 17, 26, 34, 50 S-zinnen: (1/2), 28, 36/37, 45, 61, 63 licht ontvlambaar zeer giftig milieugevaarlijk CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR

Nadere informatie

GS-RI-01. productinfo. Gebruik. veiligheidsinstructie. artikel Risico / gevaar leverancier gebruiksaanwijzing. Voor het verwijderen van theeaanslag.

GS-RI-01. productinfo. Gebruik. veiligheidsinstructie. artikel Risico / gevaar leverancier gebruiksaanwijzing. Voor het verwijderen van theeaanslag. GEVAARLIJKE STOFFEN - Risico-inventarisatie 1 Bleekmiddel Bij mengen met andere schoonmaakmiddelen kunnen er giftige gassen ontstaan Solid Med Veroorzaakt ernstige brandwonden Van Hoeckel Ecolab Voor het

Nadere informatie

Metselaar. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen. Informatie voor de werknemer

Metselaar. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen. Informatie voor de werknemer Metselaar Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig metselen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Als metselaar buk, draai en sjouw je veel. Je zit nogal eens

Nadere informatie

Explosieveilige elektrische/ventilatie-/verlichtings-/...apparatuur gebruiken. Uitsluitend vonkvrij gereedschap gebruiken

Explosieveilige elektrische/ventilatie-/verlichtings-/...apparatuur gebruiken. Uitsluitend vonkvrij gereedschap gebruiken Betekenis P-zinnen Algemeen P101 P102 P103 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking houden Buiten het bereik van kinderen houden Alvorens te gebruiken, het etiket

Nadere informatie

H-zinnen en S-zinnen. Inhoud

H-zinnen en S-zinnen. Inhoud H-zinnen en S-zinnen Lijst van gevarenaanduidingen (H-zinnen, met de H van hazard) en voorzorgsmaatregelen (P-zinnen, met de P van precaution) volgens de EU-GHS/CLP-verordening. Inhoud 1 Lijst van gevarenaanduidingen

Nadere informatie

LIJST VAN GEVARENAANDUIDINGEN, AANVULLENDE GEVARENAANDUIDINGEN EN AANVULLENDE ETIKETTERINGSELEMENTEN VOLGENS BIJLAGE III VAN DE CLP-VERORDENING

LIJST VAN GEVARENAANDUIDINGEN, AANVULLENDE GEVARENAANDUIDINGEN EN AANVULLENDE ETIKETTERINGSELEMENTEN VOLGENS BIJLAGE III VAN DE CLP-VERORDENING LIJST VAN GEVARENAANDUIDINGEN, AANVULLENDE GEVARENAANDUIDINGEN EN AANVULLENDE ETIKETTERINGSELEMENTEN VOLGENS BIJLAGE III VAN DE CLP-VERORDENING DEEL 1: GEVARENAANDUIDINGEN Gevarenaanduidingen voor materiële

Nadere informatie

VGWM A WAY OF LIVING BENZEEN. Standaards voor professionals, wees alert!

VGWM A WAY OF LIVING BENZEEN. Standaards voor professionals, wees alert! VGWM A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn strikte procedures van kracht. Er bestaat immers een

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1 Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap/onderneming Naam van produkt: H.A.C. Hospital Antiseptic Concentrate Data Sheet Nummer: HHC 2. 1. 1 Irriterend

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 15965 12 oktober 2010 Beschikking van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van (datum) tot plaatsing in

Nadere informatie

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch

giftig doelorgaan - toxisch acuut toxisch Algemene gegevens CAS nr: 50-00-0 EU-etikettering: R-zinnen: 23/24/25-34-40-43 S-zinnen: (1/2)-26-36/37/39-45-51 giftig CLP(EU-GHS): Signaalwoord: GEVAAR H: 351-331-311-301-314-335-317 acuut toxisch doelorgaan

Nadere informatie

Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector

Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector Educam Lokeren 16-17/11/2011 Ing. L. GUILLEMYN Toezicht op het Welzijn op het Werk Waarom deze opleiding? Campagnes door TWW in de

Nadere informatie

Grootmoeder zorgt veilig voor roodkapje. Een presentatie van Gastouderbureau Roodkapje en Frans van Tilborg (HVK) Hartelijk dank voor uw komst!

Grootmoeder zorgt veilig voor roodkapje. Een presentatie van Gastouderbureau Roodkapje en Frans van Tilborg (HVK) Hartelijk dank voor uw komst! Grootmoeder zorgt veilig voor roodkapje Een presentatie van Gastouderbureau Roodkapje en Frans van Tilborg (HVK) Hartelijk dank voor uw komst! Veilig verzorgen van kleinkinderen Dominotheorie Ongevallen

Nadere informatie

FNV Bondgenoten. Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven

FNV Bondgenoten. Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven FNV Bondgenoten Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven Gevaarssymbolen op grond van de Europese regelgeving R-zinnen voor de voortplanting giftige stoffen R 46 R

Nadere informatie

... Think safety! Werken met. Gevaarlijke stoffen. VGM Algemeen. Milieu. Gezondheid. Veiligheid

... Think safety! Werken met. Gevaarlijke stoffen. VGM Algemeen. Milieu. Gezondheid. Veiligheid Werken met VGM Algemeen Milieu Gezondheid Veiligheid 1 Werken met Denk aan veiligheid- altijd en overal Bij werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn strikte procedures van kracht. Er bestaat

Nadere informatie

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS S HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

ISOPA PRODUCT STEWARDSHIP PROGRAMMA. Walk the Talk. Methyleenchloride

ISOPA PRODUCT STEWARDSHIP PROGRAMMA. Walk the Talk. Methyleenchloride ISOPA PRODUCT STEWARDSHIP PROGRAMMA Walk the Talk Methyleenchloride 1 Etiketinformatie methyleenchloride CLP DSD Signaalwoord: Waarschuwing Gevaaraanduidingen H315 Veroorzaakt huidirritatie H319 Veroorzaakt

Nadere informatie

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS S HSE guidelines mei 2012 AARDGASCONDENSAAT HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147 SLEUVEN FREZEN 7 www.bbtec.nl FAX: 0168-331 250 l MAIL: www.bbtectools.com BOUWCAT@BBTEC.NL 147 148 SLEUVENFREZEN STOFPROBLEMATIEK t KWARTS Kwartstof dat vrijkomt bij het sleuvenfrezen kan ernstige longaandoeningen

Nadere informatie

Gewasbeschermingsmiddelen: Europese wetgeving

Gewasbeschermingsmiddelen: Europese wetgeving Nieuwsbrief 61 Lente 2012 Gewasbeschermingsmiddelen: Europese wetgeving Om in de Europese Unie de handel in gewasbescher- te mingsmiddelen tussen de verschillende lidstaten vergemakkelijken en een uniforme

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1 van 1 Volgens richtlijn: 1999/45/EC Handelsnaam : Kaliumpermanganaat

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1 van 1 Volgens richtlijn: 1999/45/EC Handelsnaam : Kaliumpermanganaat Pagina 1 van 1 1. Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap / onderneming Productbenaming: Kaliumpermanganaat Gebruik: Diverse industriële toepassingen Verantwoordelijke verdeler

Nadere informatie

Veilig werken met schoonmaakmiddelen. Zo werk je prettiger!

Veilig werken met schoonmaakmiddelen. Zo werk je prettiger! Veilig werken met schoonmaakmiddelen Zo werk je prettiger! Vooraf Als schoonmaker maak je schoon. Logisch natuurlijk. Helaas worden veel dingen niet schoon door er met een doekje overheen te wrijven. En

Nadere informatie

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Fijnstof komt vrij tijdens het schuren en frezen. De fijnstof kan via de huid en de inademing in je lichaam terechtkomen en op den duur onder andere kanker

Nadere informatie

Vloerenlegger. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig vloeren leggen. Informatie voor de werknemer

Vloerenlegger. Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf. Alles wat je moet weten over gezond en veilig vloeren leggen. Informatie voor de werknemer Vloerenlegger Het belangrijkste bouwwerk ben je zelf Alles wat je moet weten over gezond en veilig vloeren leggen Informatie voor de werknemer Zwaar werk Het aanbrengen en nabehandelen van vloeren is lichamelijk

Nadere informatie

Code Voorzorgsmaatregelen Gevarenklasse Gevarencategorie

Code Voorzorgsmaatregelen Gevarenklasse Gevarencategorie Lijst van voorzorgsmaatregelen (P-zinnen) Algemeen Code Voorzorgsmaatregelen Gevarenklasse Gevarencategorie P101 P102 P103 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking

Nadere informatie

VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD

VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD VEILIGHEIDS- INFORMATIE- BLAD COLORSIL VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1.- IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE VENNOOTSCHAP/ONDERNEMING 1.1 Productbenaming: COLORSIL 1.2 Fabrikant: COSENTINO

Nadere informatie

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert!

maart 2008 BENZEEN VGWM Gezondheid Veiligheid Welzijn A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! maart 2008 VGWM A WAY OF LIVING Veiligheid Gezondheid Welzijn Milieu VGWM Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Voor werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen zijn,

Nadere informatie

UITWERKING webcase veilig schoonmaken

UITWERKING webcase veilig schoonmaken UITWERKING webcase veilig schoonmaken opdracht 1 = Reinigen stof en losliggend vuil op harde magazijnvloeren. Vegen, stofwissen (eventueel met een microvezeldoekje) of stofzuigen Vier reinigingsmiddelen:

Nadere informatie

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN WWW.GERRITSE.NL 2 Inhoud Inleiding Stofvrij werken en de overheid Wat is kwartsstof? Wat is houtstof? Werk gezond, werk stofvrij Kies

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp Met milieuvriendelijke materialen en processen geproduceerde kettingzaagolie. (naam van de openbare overheid) hecht belang aan de milieuzorg en

Nadere informatie

SCHRIFTELIJKE RICHTLIJNEN VOLGENS HET ADR. Te nemen maatregelen in geval van een ongeval of een noodsituatie

SCHRIFTELIJKE RICHTLIJNEN VOLGENS HET ADR. Te nemen maatregelen in geval van een ongeval of een noodsituatie SCHRIFTELIJKE RICHTLIJNEN VOLGENS HET ADR Te nemen maatregelen in geval van een ongeval of een noodsituatie Bij een ongeval of een noodsituatie die tijdens het vervoer kan optreden moeten de bemanningsleden

Nadere informatie

HSE guidelines. april 2017 BENZEEN

HSE guidelines. april 2017 BENZEEN HSE guidelines H april 2017 BENZEEN Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures van kracht. Er bestaat immers een risico dat gevaarlijke stoffen vrijkomen.

Nadere informatie

Groep: Naam: Klas: WAARSCHUWING GEVAAR

Groep: Naam: Klas: WAARSCHUWING GEVAAR HOOFDSTUK 5. BIJZONDERE GEVAREN. 5.1 EXTRA VEILIGHEIDSINFORMATIE OVER CHEMICALIëN. In hoofdstuk 4 heb je geleerd dat potjes en flessen met chemicaliën voorzien moeten worden van waarschuwingspictogrammen.

Nadere informatie

Veiligheidsaanbevelingen (P)

Veiligheidsaanbevelingen (P) Veiligheidsaanbevelingen (P) P101 P102 P103 P201 P202 P210 P211 P220 P221 P222 P223 P230 P231 P231+P232 P232 P233 P234 P235 P235+P410 P240 Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket

Nadere informatie

Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling

Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling 1. Risico s Steenachtige materialen bevatten een hoog gehalte aan kwarts. Kwarts is een vorm van siliciumdioxide (SiO 2 ) en is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 2001/58/EG. Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar. RECKITT Datum: 20.10.2003. BENCKISER Pag. : 1 van 5.

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD volgens 2001/58/EG. Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar. RECKITT Datum: 20.10.2003. BENCKISER Pag. : 1 van 5. Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar RECKITT Datum: 20102003 BENCKISER Pag : 1 van 5 1 Identificatie van het preparaat en de vennootschap/onderneming Productnaam:Vanish Oxi Action Vlekverwijderaar Toepassing:Vlekverwijderaar

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD 1. IDENTIFICATIE VAN DE STOF OF HET PREPARAAT EN VAN DE ONDERNEMING NAAM VAN HET PRODUCT : HAMMERITE METAALONTVETTER LOT NR.: SYNONIEMEN, HANDELSNAMEN: Metaalontvetter LEVERANCIER:

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD Pagina 1 Pagina 1 1. Identificatie van de stof of het preparaat en van de vennootschap / onderneming Productbenaming: Plasticrète deel A : P- Cast A02 Gebruik: Diverse industriële toepassingen. Verantwoordelijke

Nadere informatie

HSE guidelinesh. April 2017 ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL

HSE guidelinesh. April 2017 ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL HSE guidelinesh April 2017 ASBEST / KERAMISCH MATERIAAL Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures van kracht. Er bestaat immers een risico dat gevaarlijke

Nadere informatie

augustus 2009 STIKSTOF VGWM Gezondheid Welzijn Milieu A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert!

augustus 2009 STIKSTOF VGWM Gezondheid Welzijn Milieu A WAY OF LIVING Standaards voor professionals, wees alert! augustus 2009 VGWM A WAY OF LIVING Veiligheid Gezondheid Welzijn Milieu VGWM Standaards voor professionals, wees alert! Werk veilig of werk niet Voor werkzaamheden aan gesloten installaties en systemen

Nadere informatie

P-zinnen. Omschrijving. P-Nummer

P-zinnen. Omschrijving. P-Nummer P-Nummer P101 P102 P103 P201 P202 P210 P211 P220 P221 P222 Omschrijving Bij het inwinnen van medisch advies, de verpakking of het etiket ter beschikking houden. Buiten het bereik van kinderen houden. Alvorens

Nadere informatie

Lijst van gevarenaanduidingen (H - zinnen) Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren

Lijst van gevarenaanduidingen (H - zinnen) Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren Lijst van gevarenaanduidingen (H - zinnen) Gevarenaanduidingen voor materiële gevaren Van toepassing op H200 Ontplofbare stoffen, instabiel H201 Ontplofbare stoffen, subklasse 1.1 H202 Ontplofbare stoffen,

Nadere informatie

DE GELE BIJLAGE VEILIGHEIDSGEGEVENS VOOR EEN AANTAL STOFFEN

DE GELE BIJLAGE VEILIGHEIDSGEGEVENS VOOR EEN AANTAL STOFFEN DE GELE BIJLAGE VEILIGHEIDSGEGEVENS VOOR EEN AANTAL STOFFEN 1. Aceton pag. 70 2. Azijnzuur 100% 71 3. Blauw vitriool (blauw kopersulfaat) 72 4. Bruinsteen 73 5. Courtoisiet (kaliumjodide) 74 6. Jood 75

Nadere informatie