Basisinspectiemodule. Kwartsstof

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Basisinspectiemodule. Kwartsstof"

Transcriptie

1 Basisinspectiemodule Kwartsstof 1

2 Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie SZW. Verder is de in deze BIM beschreven werkwijze algemeen omschreven. Inspecteurs kunnen op grond van de aangetroffen situatie in een bedrijf afwijken van de hier beschreven werkwijze 2

3 Basis Inspectiemodule Toepassingsgebied: Deze basisinspectiemodule is toepasbaar op werkzaamheden of arbeidsplaatsen waar werknemers worden blootgesteld aan respirabel kristallijn kwarts. Kwarts is de veel gebruikte naam voor de chemische verbinding silicium dioxide (SiO 2 ). Silica kan voorkomen in kristallijne en amorfe vorm. Een amorfe vorm van silica is bijvoorbeeld glas. Wanneer in deze inspectiemodule de term kwarts gebruikt wordt, wordt respirabel 1 vrij kristallijn silica bedoeld. Blootstelling aan kwarts kan effect hebben op de luchtwegen van werknemers. Langdurige, hoge blootstelling kan tot silicose leiden. Diep in de longen kunnen de kwartsstofdeeltjes bindweefselvorming veroorzaken. Dat wordt longfibrose of ook wel stoflongen (of silicose) genoemd. Blootstelling aan kwarts kan uiteindelijk longkanker veroorzaken. Kwarts is daarom geclassificeerd als kankerverwekkende stof en de wettelijke grenswaarde voor blootstelling aan kwarts is vastgesteld op 0,075 mg/m 3 (zie Arboregeling, bijlage XIII). Kwartsblootstelling kan voorkomen in zeer uiteenlopende bedrijfstakken. Veel bouwmaterialen zijn in meer of mindere mate kwartshoudend. Bij de productie en het bewerken (zagen, schuren e.d.) van deze materialen ontstaat stof met daarin respirabel kristallijn kwarts. Voor zandsteen dat uit 50 tot 90% uit kwarts bestaat geldt zelfs een verbod op het bewerken of verwerken ervan (zie Arbobesluit art Zandsteenverbod) en ook zandstralen met een stof met een kwartspercentage van meer dan 1% is verboden (zie Arbobesluit art Zandstraalverbod). In metaalgieterijen wordt vormzand gebruikt om gietmallen te maken. Kwarts is een van de bestanddelen van dit vormzand. Kwarts is verder een grondstof in de glasproductie en wordt ook als vulstof toegepast in veel producten waaronder verven en plastics. Ontwikkeld door: Expertisecentrum, Vakgroep Arbeidshygiëne & Chemische Veiligheid Datum goedkeuring module, versienummer en geldigheidsduur: Datum juridisch getoetst: 23 april 2013: P. Stege Datum goedkeuring MT ARBO: 22 juli 2013 Deze basis-inspectiemodule is geldig totdat wijzigingen in de regelgeving of stand van techniek bijstelling noodzakelijk maken. 1 Na het inademen van stof zal een deel van de deeltjes weer uitgeademd worden, een ander deel blijft achter in de luchtwegen. In het algemeen geldt dat de deeltjes met de kleinste diameter het diepst in de longen kunnen doordingen. Respirabel stof is die fractie van het zwevende stof, die doordringt tot in de terminale bronchiën en in de longblaasjes 3

4 Vereist kennisniveau en training: Voor het kunnen uitvoeren van een inspectie en het toepassen van de module is een kennisniveau vereist die overeenkomt met de eindtermen uit de Arbo-opleiding: Arbo-opleiding, modules: - G2a Beoordeling van blootstelling aan gevaarlijke stoffen - G4a Kankerverwekkende, mutagene en reproductietoxische stoffen Daarnaast moet men op de hoogte zijn van de brancheafspraken die voor het onderwerp kwarts zijn gemaakt in de volgende arbocatalogi (zie ): Afbouw Slopen Bestratingen (let op: onderdeel kwarts is afgekeurd door I-SZW!) Betonmortelindustrie Betonproductenindustrie Bouw en infra Keramische procesindustrie Natuursteen 4

5 Inspectievragen met toelichting Herkennen gevaar 1. Op welke werkplekken en bij welke taken kan blootstelling aan kwartsstof voorkomen in het bedrijf? Veel bouwmaterialen zijn in meer of mindere mate kwartshoudend. Kwartshoudend wil zeggen dat een materiaal minimaal 1,5 % vrij kristallijn kwarts bevat. Onderstaande tabel geeft globaal de kwartsgehaltes van een aantal veel voorkomende bouwmaterialen aan. Materiaal Percentage kwarts Betonsteen Baksteen Kalkzandsteen Zandsteen Cellenbeton Beton Cement Keramiek Puin 1-14 Bron: Blootstelling aan kwarts in de bouwnijverheid. Stand der techniek op het gebied van beheersmaatregelen. Ir. S.K.M. Hilhorst, Dr. Ir. M.E.G.L. Lumens, SZW 1999 Daarnaast bevatten ook veel natuursteensoorten kwarts. Het kwartsgehalte verschilt hier per steensoort. Natuursteensoorten zoals gips, mergel en marmer zijn niet kwartshoudend. Nadere informatie hierover is te verkrijgen bij het Centrum Natuursteen in Utrecht ( ). Beroepsmatige blootstelling aan kristallijn silica komt voor bij heel wat industriële activiteiten, zoals bij steengroeven, mijnbouw, bewerken van mineralen (vb. drogen, vermalen, verpakken en verwerken), werken met leisteen, breken en houwen van stenen, metaalgieterijen, produceren van bakstenen en dakpannen, bepaalde hittebestendige processen, bouwwerken waarbij natuursteen, beton, baksteen en bepaald isolatiemateriaal wordt gebruikt, aanleg van tunnels, restaureren van gebouwen en in de pottenbak- en keramiekindustrie. In de betonproductenindustrie kan naast blootstelling aan kwarts in de grondstoffen, ook blootstelling veroorzaakt worden door kwartsstof van gedroogde betonresten. Bij bouwwerkzaamheden waarbij gezaagd, geboord en gefreesd wordt in allerlei bouwmaterialen en tenslotte tijdens sloop en bestratingswerkzaamheden kan blootstelling aan kwartsstof voorkomen. Voor een goede beoordeling van de blootstelling is het noodzakelijk vast te stellen of kwartshoudende grondstoffen of producten gebruikt worden door het bedrijf en bij welke taken en functies er blootstelling kan voorkomen. In Bijlage 2 van de Gids voor Goede Praktijken 2 staan tabellen weergegeven van processen die kwartsstof voortbrengen waarbij blootstelling kan voorkomen (niet uitputtend). Uit diverse blootstellingsonderzoeken in opdracht van stichting Arbouw is gebleken dat in de bouw bij bewerkingen van steenachtig materiaal de grenswaarde van kwartsstof flink wordt overschreden. Onderstaande tabel geeft een globaal inzicht van de voorkomende concentraties kwartsstof bij verschillende bewerkingen. 2 Gids voor Goede Praktijken voor de bescherming van de gezondheid van werknemers door de behandeling en gebruik van kristallijn silica en producten die het bevatten 5

6 Bron: brochure Arbouw Kwartsstof te lijf 2. Is de aard, de mate en de duur van de kwartsblootstelling beoordeeld? Respirabel kristallijn kwarts is kankerverwekkend voor de mens met een wettelijke grenswaarde van 0,075 mg/m 3 (TGG 8 uur). Kwarts is opgenomen in de Arboregeling, bijlage 13 in de lijst B1 Lijst met wettelijke grenswaarden voor kankerverwekkende stoffen, vastgesteld op basis van het drempelwaarde-effect. Dat betekent dat bij concentraties onder de grenswaarde geen gezondheidseffecten aangetoond zijn. Wanneer er zichtbaar stof waarneembaar is in de lucht bij activiteiten met steenachtig materiaal dan wordt de grenswaarde voor kwarts overschreden. Om de aard, mate en duur van de blootstelling te beoordelen kan gebruik gemaakt worden van meerdere methoden. Zo kunnen kwartsstofmetingen uitgevoerd worden volgens een geschikte meetmethode en meetstrategie, maar ook kan gebruik gemaakt worden van een door de branche vastgelegd meetprotocol. Voor de toetsing van de blootstelling aan kwartsstof aan de grenswaarde dient een genormaliseerde methode gebruikt te worden zoals NEN 689 of de BOSH methodiek. Met behulp van deze toetsingsmethode wordt ook de periodiciteit van herhalingsmetingen vastgesteld. Maatregelen zijn doeltreffend als werknemers niet meer worden blootgesteld aan gevaarlijke stoffen in zodanige mate dat hun veiligheid in gevaar kan worden gebracht of dat schade kan worden toegebracht aan hun gezondheid. Beoordelen risico s aan de hand van de maatregelen 3. Kan de blootstelling aan kwartsstof worden voorkomen door vervanging? Als uit de resultaten van de beoordeling van de aard, mate en duur van de blootstelling aan kwarts is gebleken dat de grenswaarde voor kwarts wordt overschreden en er dus gevaar voor de gezondheid van werknemers bestaat, dan moeten technische of organisatorische maatregelen worden genomen om de blootstelling bij de bron te voorkomen of te verminderen tot een zo laag mogelijk niveau onder de grenswaarde. Eerst moet worden nagegaan of minder schadelijke stoffen kunnen worden gebruikt. Voor kankerverwekkende stoffen en dus voor kwarts geldt deze verplichting nog nadrukkelijker. Als het technisch mogelijk is moet een kankerverwekkende stof worden vervangen door een andere stof. Economische motieven spelen daarbij geen rol. Omdat bij het productieproces van veel bouwmaterialen kwartshoudende grondstoffen gebruikt worden is vervanging van kwarts in dat geval niet mogelijk. Maar bij toepassing van bouwmaterialen in de bouw is vervanging soms wel mogelijk door bijvoorbeeld te kiezen voor ander materiaal; bijvoorbeeld gipsblokken in plaats van cellenbeton of kwartsvrije in plaats van kwartshoudende natuursteen. Een technische maatregel om de kans op blootstelling aan kwartsstof zoveel mogelijk bij de bron daarvan te voorkomen is het gebruik maken van een andere werkmethode; bijvoorbeeld 6

7 blokken laten knippen in plaats van zagen of het nat boren/zagen van steen en beton, zodat er minder stof vrijkomt. 4. Zijn collectieve of organisatorische maatregelen genomen om blootstelling aan kwartsstof te voorkomen of te beperken? Voor de invulling van de beschikbare beheersmaatregelen om blootstelling aan kwartsstof te voorkomen of te beperken zal de betreffende arbocatalogus van de branche geraadpleegd moeten worden. In de sectoren waar kwartsblootstelling plaatsvindt is de toepassing van gesloten systemen in veel gevallen (nog) niet mogelijk. In die gevallen zal de blootstelling voorkomen of beperkt moeten worden door gerichte afzuiging eventueel in combinatie met algemene ventilatie. Een andere wijze waarop de blootstelling aan kwartsstof beperkt kan worden is het gebruik van watertoevoer, bevochtigen of vernevelen. Dit wordt ondermeer toegepast bij diverse gereedschappen, maar kan ook ingezet worden op de arbeidsplaats (bijv. nat houden terrein of gebruik sproei-installaties bij betonproductie). Door TNO is onderzoek uitgevoerd naar de prestaties van emissiearme gereedschappen die gebruikt worden bij de bewerking van kwartshoudende materialen. Op de site zijn de prestatietoetsen van deze gereedschappen in te zien. Bij juist gebruik van deze gereedschappen, indien nodig met de genoemde afzuiging, zal de blootstelling aan kwarts onder de grenswaarde blijven. Hierbij worden ook organisatorische maatregelen aangegeven waarbij een label wordt gehanteerd met de verantwoorde inschakeltijd per 8-urige werkdag. Daarnaast heeft de Stichting Arbauw een keuzewijzer gemaakt Zoek een stofzuiger voor uw gereedschap (zie ) waarbij voor diverse handgereedschappen is aangegeven welke stofzuiger een effectieve reductie geeft van de concentratie respirabel kristallijn kwarts in de ademzone. Wanneer desondanks nog aanvullende adembescherming nodig is, wordt dit middels een pop-up op de site aangegeven. De inspecteur kan aan de hand van de prestatietoetsen van de gebruikte handgereedschappen en stofzuigers controleren of de blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts beneden de wettelijke grenswaarde van 0,075 mg/m 3 blijft. 5. Wordt adembescherming gebruikt om blootstelling aan kwartsstof te voorkomen of te beperken? Pas als blijkt dat bovengenoemde maatregelen niet afdoende zijn, mogen persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM s) worden voorgeschreven. Echter, de duur van het dragen van deze PBM s moet tot het strikt noodzakelijke worden beperkt. Wanneer de mate van blootstelling bekend is en de grenswaarde wordt overschreden dan kan aan de hand van de protectiefactor van het ademhalingsbeschermingsmiddel het juiste type adembeschermingsmiddel worden gekozen. 6. Wordt voorlichting en instructie gegeven over kwartsstof? Werknemers die kunnen worden blootgesteld aan kwartsstof zullen specifieke voorlichting en instructies moeten ontvangen over de risico s van kwartsstof en de aanwezige beheersmaatregelen die het bedrijf heeft genomen. De inspecteur beoordeelt hoe de voorlichting, instructie en toezicht met betrekking op de blootstelling aan kwartsstof zijn ingevuld. Zijn er mondeling/ schriftelijke werkinstructies? Wordt er voorlichting gegeven door middel van bijvoorbeeld toolboxmeetings of door de arbodienst? Ook de voorlichting en instructie van werknemers over onder andere de risico s van respirabel kwartsstof, de schoonmaakprocedures (niet vegen of blazen met perslucht) of de wijze waarop grondstoffen gehanteerd moeten worden is onderdeel van dit inspectiepunt. 7

8 7. Overige zaken: arbozorgsysteem, orde en netheid, eten&drinken, AGO Naast bovenstaande arbeidshygiënische strategie is het van belang dat de werkgever een aantal algemene maatregelen treft om de blootstelling aan kwartsstof zoveel mogelijk te beperken. Dit kan bijvoorbeeld door regelmatige inspectie van gereedschappen en controle van stofafzuiginstallaties. Daarnaast kunnen hygiënische maatregelen als de wijze waarop met werkkleding en persoonlijke beschermingsmiddelen wordt omgegaan en eten en drinken op de werkplek tijdens de inspectierondgang aan de orde komen. Werknemers hebben recht op een arbeidsgezondheidskundig onderzoek voorafgaand aan de werkzaamheden waarbij zij blootgesteld worden aan gevaarlijke stoffen. In sommige branches is de invulling van het arbeidsgezondheidskundig onderzoek in verband met de blootstelling aan kwartsstof vastgelegd in de arbocatalogus, zoals bijvoorbeeld in de betonproducten- en keramische industrie en de natuursteenbranche. Hierbij worden onder meer een vragenlijstonderzoek en longfunctiemetingen uitgevoerd en wanneer er aanleiding toe is wordt een thoraxfoto gemaakt. 8

9 Wettelijke grondslag Deze module is gebaseerd op de volgende artikelen: Arbeidsomstandighedenbesluit: 4.1c, 4.2, 4.10a, 4.10d, 4.13, 4.16, 4.17, 4.18, 4.19, 4.20, 4.60, 4.61, Arboregeling: 4.20, Bijlage XIII Lijst van wettelijke grenswaarden Hieronder zijn de belangrijkste feitnummers opgenomen met de daarbij behorende handhavingsinstrumenten. Feitnummer Omschrijving HH instrument B4001c101 Blootstelling aan gevaarlijke stoffen beperken door het Eis ontwerp en de organisatie van de arbeidssystemen op werkplek B bij mogelijke blootstelling aan gevaarlijke stoffen ongeacht het Waarschuwing werken ermee in ri&e aard, mate en duur blootstelling beoordelen Toetsing mbv genormaliseerde methode en Eis B uitvoering periodieke metingen na toetsing van mate van blootstelling B4010d101 Inhoud voorlichting en onderricht bij werk met gevaar blootstelling aan gevaarlijke stoffen Waarschuwing */Eis B Als uit blootstellingsbeoordeling blijkt dat de grenswaarde wordt overschreden dan worden zo snel mogelijk doeltreffende maatregelen getroffen. stilleggen met/ zonder boeterapport B B B B Tot dat doeltreffende maatregelen zijn gerealiseerd zijn tijdelijk maatregelen getroffen die zorgen dat de blootstelling van werknemers lager is dan de grenswaarde. Kankerverwekkende of mutagene stoffen worden geproduceerd of gebruikt in een gesloten systeem voor zover dit technisch uitvoerbaar is Als gesloten systeem technisch niet uitvoerbaar dan worden dampen of gassen directe afgezogen bij de bron. Afgezogen lucht mag niet zonder meer in de ruimte worden teruggevoerd Indien maatregelen aan de aan de bron technisch niet uitvoerbaar zijn dan worden persoonlijke beschermingsmiddelen toegepast stilleggen met/ zonder boeterapport Waarschuwing */Eis Waarschuwing */Eis Waarschuwing *Waarschuwing kan als het onderwerp uitgewerkt is in de voor de betreffende sector goedgekeurde arbo-catalogus 9

Basisinspectiemodule Kwartsstof

Basisinspectiemodule Kwartsstof Basisinspectiemodule Kwartsstof Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie SZW. Verder is de in deze

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan dieselmotoremissies (DME) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie

Nadere informatie

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van:

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van: LUISTER NAAR JE LONGEN DE RISICO S van werken met FIJNSTOF en KWARTSSTOF PRAKTISCHE OPLOSSINGEN Een initiatief van: Wat is kwartsstof Siliciumdioxide, of kwarts, bestaat uit de chemische elementen silicium

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak 04/02/2014

Inhoudsopgave. Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak 04/02/2014 Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak Dr. Ir. Consultant arbeidshygiëne en epidemiologie Datum: 04 Februari 2014 1. Overzicht van de huidige wet en regelgeving 2. Gezondheidseffecten

Nadere informatie

Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw

Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw Interne instructie Arbeidsinspectie Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie en handhaving

Nadere informatie

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft

Nadere informatie

Stofvrij werken in de bouw: waarom en hoe

Stofvrij werken in de bouw: waarom en hoe Stofvrij werken in de bouw: waarom en hoe Vanaf 1 januari 2014 controleert de Inspectie SZW strenger op het vrijkomen van kwartsstof bij werkzaamheden in de bouw. Stofvrij werken is de norm. In dit whitepaper

Nadere informatie

DE ARBOCATALOGUS. Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches

DE ARBOCATALOGUS. Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches DE ARBOCATALOGUS Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches Introductie Martijn van Amelsfort Arbeidshygiënist en Hoger Veiligheidskundige Inhoudsdeskundige werknemersvertegenwoordiging

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan geluid Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW. Verder is

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtrillingen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Blootstelling aan geluid

Blootstelling aan geluid Basisinspectiemodule Blootstelling aan geluid Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de arbeidsinspectie. Verder

Nadere informatie

Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007

Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007 Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007 Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007 Blootstelling aan kwartsstof bij een aantal vaak voorkomende werkzaamheden Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Projectopzet en

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Werkhouding Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW. Verder

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken ToolboxKwartsstof Inhoud toolbox Kwartsstof Wat is stof? Wat gebeurt er als je teveel stof inademt? Wat is teveel? Wat kun je hiertegen doen? 2 Wat is stof? Alle deeltjes die in de lucht rondzweven Stof

Nadere informatie

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Er komt kwartsstof vrij wanneer je kwarts-houdend materiaal zoals hardsteen en baksteen bewerkt. De fijnstof kan via de huid en de inademing in je lichaam terechtkomen

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Tillen

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Tillen Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Tillen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW. Verder is

Nadere informatie

Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test.

Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test. Kwartsstof te lijf! BIJNA IEDEREEN IN DE BOUW HEEFT TE MAKEN MET STOF. BIJ

Nadere informatie

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!)

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!) Stof in de bouw Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er een last

Nadere informatie

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Kwartsstof: stofvrij werken Veilig werken met schadelijke chemische producten 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Evelyn Tjoe Nij, arbeidshygiënist 1 Onderwerpen kwartsstof stofvrij werken

Nadere informatie

Stofvrij werken in de bouw

Stofvrij werken in de bouw Stofvrij werken in de bouw 1. Stof in de bouw Beton, cellenbeton, metselbaksteen, kalkzandsteen en diverse soorten natuursteen bevatten een hoog gehalte kwarts. Kwarts op zich is niet gevaarlijk voor de

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Lichaamstrillingen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik

Nadere informatie

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtaken (HARM)

Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtaken (HARM) Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Hand-armtaken (HARM) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW.

Nadere informatie

Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland

Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland Seminarie NAVB CNAC Brussel 8-11-2011 Jan Warning, Arbouw Inhoud 1. Arbouw 2. Kwartsstof in de bouw in Nederland 3. Gezondheidkundige begeleiding

Nadere informatie

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Een gevaarlijke stof als fijnstof wordt niet in een flesje of doosje met etiket en veiligheidsinformatieblad bij je afgeleverd. Deze stof ontstaat tijdens je

Nadere informatie

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN WWW.GERRITSE.NL 2 Inhoud Inleiding Stofvrij werken en de overheid Wat is kwartsstof? Wat is houtstof? Werk gezond, werk stofvrij Kies

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht)

Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Basisinspectiemodule Arbozorg: VOeT (Voorlichting, Onderricht en Toezicht) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en professionele dienstverlening en is

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Naleving blootstelling gevaarlijke stoffen a.d.h.v. 4 stappenmodel (Lange termijn blootstelling)

Basisinspectiemodule Naleving blootstelling gevaarlijke stoffen a.d.h.v. 4 stappenmodel (Lange termijn blootstelling) Basisinspectiemodule Naleving blootstelling gevaarlijke stoffen a.d.h.v. 4 stappenmodel (Lange termijn blootstelling) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap

Nadere informatie

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam)

Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Basisinspectiemodule FYSIEKE BELASTING Basisdocument voor een inspectiemodule op maat (sectorspecifiek) over dit onderwerp Duwen en trekken (Met het gehele lichaam) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld

Nadere informatie

Hilti diamantboormachines DD EC-1, REC, DD 110W, DD 130, DD 200, DD 350, DD 500 met watertoevoersysteem

Hilti diamantboormachines DD EC-1, REC, DD 110W, DD 130, DD 200, DD 350, DD 500 met watertoevoersysteem TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl F 015

Nadere informatie

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING AAN KWARTSSTOF TE VOORKOMEN OF TE BEPERKEN Allereerst moet bekeken worden of ander materiaal of een andere werkmethode mogelijk is. Als dat niet kan is het belangrijk om zoveel

Nadere informatie

BOSCH STOFZUIGER GAS 35 M AFC IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP

BOSCH STOFZUIGER GAS 35 M AFC IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling

Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling 1. Risico s Steenachtige materialen bevatten een hoog gehalte aan kwarts. Kwarts is een vorm van siliciumdioxide (SiO 2 ) en is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

5 uur. 8 uur MAKITA DBM131 DIAMANTKERNBOORMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MET WATERTOEVOERSYSTEEM

5 uur. 8 uur MAKITA DBM131 DIAMANTKERNBOORMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MET WATERTOEVOERSYSTEEM MAKITA DBM131 DIAMANTKERNBOORMACHINE MET WATERTOEVOERSYSTEEM LOGO Meer informatie vindt u op www.makita.nl Verantwoord gebruik: 625 gaten (Ø82 mm) per 8 urige werkdag in kalkzandsteen Makita DBM 131 diamantkernboormachine

Nadere informatie

Eibenstock betonslijper EBS 180 H in combinatie met een Eibenstock stofzuiger DSS 35M ip

Eibenstock betonslijper EBS 180 H in combinatie met een Eibenstock stofzuiger DSS 35M ip Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw

Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw Unica Installatietechniek B.V. Columbusstraat 8 7225 VR EMMEN Tel. 0591-571111 Fax 0591-571110 Inleiding: Kristallijn respirabel kwartsstof. Heb ik daar iets

Nadere informatie

Makita BHR200SJE combihamer met stofafzuigaccessoire 192176-8 in combinatie met een Makita 447L stofzuiger

Makita BHR200SJE combihamer met stofafzuigaccessoire 192176-8 in combinatie met een Makita 447L stofzuiger TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

Hilti accu-boorhamer TE 4-A22 in combinatie met Hilti stofzuigmodule DRS-4-A

Hilti accu-boorhamer TE 4-A22 in combinatie met Hilti stofzuigmodule DRS-4-A Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Stieltjesweg 1 Postbus 155 2600 AD DELFT STOFVRIJWERKEN.TNO.NL T 088 866 34 10 Exemplaarnummer: 0100282579 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting In de praktijk Silicum en silica Na zuurstof is silicium het meest voorkomende element in de aardkorst (ruim 25%). Silicium of kiezel wordt in veel takken

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers Gevaarlijke stoffen Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers Tijdens het werk krijgt u te maken met gevaarlijke stoffen in bouwmaterialen en bouwproducten, zoals verf, lijm, cement en kit. Ook

Nadere informatie

HILTI HAMERBOORMACHINE TE 6-A36 HAMERBOORMACHINE TE 6-S MET STOFAFZUIGMODULE TE DRS-M. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

HILTI HAMERBOORMACHINE TE 6-A36 HAMERBOORMACHINE TE 6-S MET STOFAFZUIGMODULE TE DRS-M. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets TNO-34-DTM-2010-04620-S Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is

Nadere informatie

Makita HR4510C SDS-max combihamer in combinatie met een Makita VC3210 LX1 stofzuiger

Makita HR4510C SDS-max combihamer in combinatie met een Makita VC3210 LX1 stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft Rapportnummer: Geldig tot: juni 2015 TNO.NL/stofvrijwerken F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem

Nadere informatie

8 uur ALMI STEENKNIPPERS. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL. Meer informatie vindt u op

8 uur ALMI STEENKNIPPERS. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL. Meer informatie vindt u op ALMI STEENKNIPPERS Almi AL33 Almi AL50 KS Almi AL43 KSH 21 Meer informatie vindt u op www.almi.nl Verantwoord gebruik: ALMI AL33 1400 stenen per 8 urige werkdag in beton ALMI AL33 600 stenen per 8 urige

Nadere informatie

OF STOFZUIG JIJ? VEEG NIET GEBRUIK GEEN PERSLUCHT ZUIG HET STOF OP. Initiatiefnemers:

OF STOFZUIG JIJ? VEEG NIET GEBRUIK GEEN PERSLUCHT ZUIG HET STOF OP. Initiatiefnemers: ZUIG JE STOF OF STOFZUIG JIJ? VEEG NIET GEBRUIK GEEN PERSLUCHT ZUIG HET STOF OP Initiatiefnemers: RISICO S VAN HOUT STOF Gezondheidsrisico s Bij het bewerken of verwerken van hout en plaatmateriaal komt

Nadere informatie

Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw

Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw Kan het zonder ademhalingsbescherming? 19 maart 2015 Remko Houba, Chantal van Hengstum & Ingrid Oirbons Mechanische bewerkingen van bouwmaterialen Boren

Nadere informatie

Hilti plunjerschiethamer DX 460

Hilti plunjerschiethamer DX 460 Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaanummer: 0100007348 Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO

Nadere informatie

Betonmortelcentralewerker

Betonmortelcentralewerker Betonmortelcentralewerker Onder de verzamelnaam betonmortelcentralewerker vallen de volgende beroepen: bediener betonmenginstallatie, betonpompmachinist, cementpompmachinist, centralist, centralist (mengmeester),

Nadere informatie

met TE-YD 28/59 holle boor en VC 20-U-Y stofzuiger

met TE-YD 28/59 holle boor en VC 20-U-Y stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

bosch gbh 2-23 rea combihamer voor sds-plus met geïntegreerd stofafzuigsysteem

bosch gbh 2-23 rea combihamer voor sds-plus met geïntegreerd stofafzuigsysteem Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

TOOLBOX. Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers. Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken

TOOLBOX. Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers. Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken TOOLBOX Aanpak (kwarts)stof door dakdekkers Risico s van stof en maatregelen uit de Arbocatalogus Platte daken Aanpak (kwarts)stof In het kader van het project: Duurzaam inzetbaar dakwerk Veilig en gezond

Nadere informatie

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting Silicium en silica Na zuurstof is silicium het meest voorkomende element in de aardkorst (ruim 25%). Silicium of kiezel wordt in veel takken van industrie

Nadere informatie

Gezondheidsrisico s bij gebruik formaldehyde?

Gezondheidsrisico s bij gebruik formaldehyde? Gezondheidsrisico s bij gebruik formaldehyde? Paulien Oosterveld, arbeidshygiënist Veiligheid, Gezondheid en Milieu Universiteit Leiden en LUMC Doel presentatie Volgende vragen beantwoorden: Hoe is de

Nadere informatie

Werken met kwarts ARBOWIJZER 4. Kwarts of kwatsch? Inhoudsopgave

Werken met kwarts ARBOWIJZER 4. Kwarts of kwatsch? Inhoudsopgave FNV BOUW BESTAAT UIT FNV BOUW & INFRA, FNV AFBOUW EN ONDERHOUD, FNV MEUBEL & HOUT EN FNV WOONDIENSTEN ARBOWIJZER 4 Werken met kwarts Kwarts of kwatsch? Stof zijt gij... De één werpt stof op, de ander krijgt

Nadere informatie

Arbeid door Jongeren -beneden de 18 jaar-

Arbeid door Jongeren -beneden de 18 jaar- Basisinspectiemodule Arbeid door Jongeren -beneden de 18 jaar- Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie

Nadere informatie

Makita betonschuurmachine PC5001C in combinatie met een Makita 447L stofzuiger

Makita betonschuurmachine PC5001C in combinatie met een Makita 447L stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft TNO.NL/stofvrijwerken F 015 276 30 23 T 015 276 33 24 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Makita BO4565K schuurmachine in combinatie met Makita VC2010L stofzuiger

Makita BO4565K schuurmachine in combinatie met Makita VC2010L stofzuiger TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

in combinatie met Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Hilti Nederland B.V. Leeuwenhoekstraat XL Berkel en Rodenrijs Opdrachtgever:

in combinatie met Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Hilti Nederland B.V. Leeuwenhoekstraat XL Berkel en Rodenrijs Opdrachtgever: Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaarnummer: 0100007350 Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO

Nadere informatie

met TNO referentie haakse slijper 125 mm en TNO/Dusttool afzuigkap

met TNO referentie haakse slijper 125 mm en TNO/Dusttool afzuigkap Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaarnummer: 0100105311 Stieltjesweg 1 P.O. Box 155 2600 AD Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

8 uur MAKITA SG1250 SLEUVENZAAG IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER LOGO. uur kalkzandsteen STOFVRIJWERKEN.TNO.NL

8 uur MAKITA SG1250 SLEUVENZAAG IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER LOGO. uur kalkzandsteen STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MAKITA SG1250 SLEUVENZAAG IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER Makita SG1250 sleuvenzaag Makita 447L stofzuiger met 3.5 meter afzuigslang Ø 38 mm (of gelijkwaardig) LOGO Meer informatie vindt u op

Nadere informatie

Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding. Brussel, 26 januari 2010. Ton Spee, Arbouw, Harderwijk

Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding. Brussel, 26 januari 2010. Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Kwartsstof in de bouwnijverheid Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding Brussel, 26 januari 2010 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Klachten over stof Risico (blootstellingsonderzoek)

Nadere informatie

> < Veel voorkomende gevaarlijke stoffen. Voorbeelden van gevaarlijke stoffen

> < Veel voorkomende gevaarlijke stoffen. Voorbeelden van gevaarlijke stoffen Voorbeelden van gevaarlijke stoffen Er zijn verschillende soorten gevaarlijke stoffen, met elk hun specifieke schadelijke effecten. Voorbeelden zijn: organische oplosmiddelen cyclische verbindingen zware

Nadere informatie

Toolbox. Gevaarlijke stoffen

Toolbox. Gevaarlijke stoffen Toolbox Gevaarlijke stoffen Stichting Arbouw 2009. Alle rechten voorbehouden Hoe herken je een gevaarlijke stof? Gevaarlijke stoffen herken je aan het etiket: gevaarsymbolen; R-zinnen; S-zinnen. 2 Gevaarsymbolen

Nadere informatie

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147 SLEUVEN FREZEN 7 www.bbtec.nl FAX: 0168-331 250 l MAIL: www.bbtectools.com BOUWCAT@BBTEC.NL 147 148 SLEUVENFREZEN STOFPROBLEMATIEK t KWARTS Kwartstof dat vrijkomt bij het sleuvenfrezen kan ernstige longaandoeningen

Nadere informatie

2 uur. 1 uur BOSCH GBH 2-23 REA COMBIHAMER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET GEINTEGREERD STOFAFZUIGSYSTEEM

2 uur. 1 uur BOSCH GBH 2-23 REA COMBIHAMER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET GEINTEGREERD STOFAFZUIGSYSTEEM BOSCH GBH 2-23 REA COMBIHAMER IN COMBINATIE MET GEINTEGREERD STOFAFZUIGSYSTEEM LOGO Meer informatie vindt u op www.bosch-professional.nl Verantwoord gebruik: 240 gaten (Ø5-Ø14 mm) per urige werkdag in

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan biologische agentia Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie

Nadere informatie

Makita HR2470 combihamer met stofzuigaccessoire in combinatie met een Makita 447L stofzuiger

Makita HR2470 combihamer met stofzuigaccessoire in combinatie met een Makita 447L stofzuiger TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Of toch wel? 66,0% 64,0% 62,0% 60,0% 58,0% 56,0% 54,0% 52,0% 50,0% Klachten over stof Dakdekkers (n=129) Bouwplaatspersoneel in totaal (n=28.584)

Nadere informatie

starmix ISP ipulse ARDL-1635 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse slijper

starmix ISP ipulse ARDL-1635 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse slijper Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Schadelijke producten algemeen

Schadelijke producten algemeen Schadelijke producten algemeen Wat zijn schadelijke producten? Wat zijn de gevolgen van werken met schadelijke producten? Welke factoren zijn van invloed op de schadelijkheid? Wat zegt de wet? Wat kunnen

Nadere informatie

Pullman-Ermator S13 stofzuiger in

Pullman-Ermator S13 stofzuiger in Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

8 uur MAKITA B04900V SCHUURMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL

8 uur MAKITA B04900V SCHUURMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MAKITA B04900V SCHUURMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER Makita B04900V schuurmachine Makita 447L stofzuiger met 3,5 meter afzuigslang Ø 27 mm (of gelijkwaardig) Meer informatie vindt u op

Nadere informatie

Hilti hakhamer TE 500-AVR met afzuigsysteem TE DRS-B

Hilti hakhamer TE 500-AVR met afzuigsysteem TE DRS-B TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl F 015

Nadere informatie

Makita VC3211M stofzuiger in. slijper en tno/dusttool afzuigkap. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

Makita VC3211M stofzuiger in. slijper en tno/dusttool afzuigkap. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

5 uur. 8 uur. STARMIX ISP ipulse ARDL-1635 STOFZUIGER STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP

5 uur. 8 uur. STARMIX ISP ipulse ARDL-1635 STOFZUIGER STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP STARMIX ISP ipulse ARDL-1635 STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP Starmix ISP ipulse ARDL-1635 stofzuiger met 3 meter afzuigslang Ø 50 mm 125 mm haakse slijper met Dusttool

Nadere informatie

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaarnummer: 0100105324 Stieltjesweg 1 P.O. Box 155 2600 AD Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL T 088 866 34 10 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Fysieke belasting. Te nemen maatregelen:

Fysieke belasting. Te nemen maatregelen: Machinaal zagen Machinaal zagen van natuursteen met een vast opgestelde zaagmachine. Dit gebeurt in het algemeen in de werkplaats met een zaagmachine die na instellen het werk grotendeels automatisch uitvoert.

Nadere informatie

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Pullman S1220/Dusttool

Pullman S1220/Dusttool TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

Effect beheersmaatregelen bij zagen dakpannen

Effect beheersmaatregelen bij zagen dakpannen Effect beheersmaatregelen bij zagen dakpannen NVvA-symposium 27 maart 2012 Con Boeckhout Tauw bv Geen vuiltje aan de lucht? 27 maart 2012 Zagen dakpannen 2 Of toch wel? PAGO 2009 Klachten over stof 66,0%

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden in de Bestrating Inspectieresultaten 2014

Arbeidsomstandigheden in de Bestrating Inspectieresultaten 2014 Arbeidsomstandigheden in de Bestrating Inspectieresultaten 2014 Belangrijkste conclusies 1 Aanleiding en doelen van de inspecties 1 Onderwerpen 2 Resultaten van de inspecties 3 Conclusies 5 Aanbevelingen

Nadere informatie

Beoordeling van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen en het toetsen van de meetresultaten aan luchtgrenswaarden

Beoordeling van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen en het toetsen van de meetresultaten aan luchtgrenswaarden Interne instructie Arbeidsinspectie Beoordeling van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen en het toetsen van de meetresultaten aan luchtgrenswaarden (herziene versie april 2007) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Makita BHR242 snoerloze combihamer geschikt voor SDS-plus met Makita DX01 stofafzuigsysteem

Makita BHR242 snoerloze combihamer geschikt voor SDS-plus met Makita DX01 stofafzuigsysteem Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft Rapportnummer: Geldig tot: mei 2015 TNO.NL/stofvrijwerken F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem

Nadere informatie

5 uur. 8 uur MAKITA 447M STOFZUIGER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP

5 uur. 8 uur MAKITA 447M STOFZUIGER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP MAKITA 447M STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP Makita 447M stofzuiger met 5 meter afzuigslang Ø 50 mm 125 mm haakse slijper met Dusttool afzuigkap LOGO Meer informatie

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Ongewenste Omgangsvormen

Basisinspectiemodule Ongewenste Omgangsvormen Basisinspectiemodule Ongewenste Omgangsvormen Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de InspectieSZW. Verder is

Nadere informatie

FESTOOL CTM 36 E AC HD STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP

FESTOOL CTM 36 E AC HD STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Arbozorg Onderdeel: RIE en Deskundige Bijstand

Basisinspectiemodule Arbozorg Onderdeel: RIE en Deskundige Bijstand Basisinspectiemodule Arbozorg Onderdeel: RIE en Deskundige Bijstand Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de

Nadere informatie

Hamerboormachines Hilti TE 6-A36-AVR met TE DRS-6-A stofafzuigmodule en Hilti TE 6-S, TE 6-C, Hilti 7-C en TE 7-A met stofafzuigmodule TE DRS-M

Hamerboormachines Hilti TE 6-A36-AVR met TE DRS-6-A stofafzuigmodule en Hilti TE 6-S, TE 6-C, Hilti 7-C en TE 7-A met stofafzuigmodule TE DRS-M TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl F 015

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Lasrook

Basisinspectiemodule Lasrook Basisinspectiemodule Lasrook Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie SZW. Verder is de in deze BIM

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Aanrijdgevaar bij werkzaamheden op en langs de openbare weg

Basisinspectiemodule Aanrijdgevaar bij werkzaamheden op en langs de openbare weg Basisinspectiemodule Aanrijdgevaar bij werkzaamheden op en langs de openbare weg Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik

Nadere informatie

2 uur. 3 uur beton / baksteen MAKITA HR4510C COMBIHAMER IN COMBINATIE MET MAKITA STOFAFZUIGADAPTER EN VC3210L STOFZUIGER

2 uur. 3 uur beton / baksteen MAKITA HR4510C COMBIHAMER IN COMBINATIE MET MAKITA STOFAFZUIGADAPTER EN VC3210L STOFZUIGER MAKITA HR4510C COMBIHAMER IN COMBINATIE MET MAKITA 195886-2 STOFAFZUIGADAPTER EN VC3210L STOFZUIGER Makita HR4510C combihamer voor SDS-max i.c.m. 195886-2 stofafzuigadapter Makita VC3210L stofzuiger met

Nadere informatie

Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof Bij werkzaamheden zoals het verwijderen van oud riet, slijpen, hakken, zagen van hout en vegen komt fijnstof vrij. Fijnstof kan ingeademd worden en in de longen

Nadere informatie

Festool kantenfrees OFK 500 Q in combinatie met Festool stofzuiger CTL MINI

Festool kantenfrees OFK 500 Q in combinatie met Festool stofzuiger CTL MINI Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan hitte op de werkplek (hittestress) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan hitte op de werkplek (hittestress) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door

Nadere informatie

6 uur. 8 uur MAKITA GA5021C BETONSLIJPMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET MAKITA 447M STOFZUIGER

6 uur. 8 uur MAKITA GA5021C BETONSLIJPMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET MAKITA 447M STOFZUIGER MAKITA GA5021C BETONSLIJPMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447M STOFZUIGER Makita GA5021C Betonslijpmachine met 195239-9 stofafzuigkap en B-12295 komslijpschijf Makita 447M stofzuiger met 3.0 meter afzuigslang

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Agressie & Geweld

Basisinspectiemodule Agressie & Geweld Basisinspectiemodule Agressie & Geweld Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand der wetenschap en professionele dienstverlening en is geschreven voor intern gebruik bij de

Nadere informatie