Inhoudsopgave. Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak 04/02/2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak 04/02/2014"

Transcriptie

1 Kwartstofproblematiek in de bouwnijverheid het probleem en de aanpak Dr. Ir. Consultant arbeidshygiëne en epidemiologie Datum: 04 Februari Overzicht van de huidige wet en regelgeving 2. Gezondheidseffecten van blootstelling aan kwartsstof in de bouwnijverheid 3. Praktische oplossingen Inhoudsopgave 2 1

2 Voor de risico-inventarisatie en -evaluatie moet de werkgever de blootstelling aan kwartsstof beoordelen. In het Arbobesluit staat in artikel 4.61 dat het verboden is te stralen met een stof die meer dan 1% aan kwarts of een andere vorm van vrij kristallijn siliciumdioxide, bevat. De wettelijke grenswaarde van kwarts voor een 8-urige werkdag is 0,075 mg/m 3. Kwarts staat op de lijst met kankerverwekkende stoffen. Arbocatalogi bouwnijverheid: Voorgeschreven regels voor het werken met kwartshoudend materiaal. 1. Wettelijke verplichtingen 3 Feb t/m aug 2012: intensieve inspectie 178 slooplocaties SZW: Themabijeenkomst Gevaarlijke stoffen in de bouw 28 mei Inspectie SZW: laatste 3 maanden van 2013: intensieve inspectie kwartsstof Ervaringen? 4 2

3 05/02/2014 Aankondiging begin

4 Handhaving Inspectie SZW: controle op het begrip "zichtbaar stof" vrijkomende naar de ademzone van de werknemer bij de verschillende bewerkingen (zoals boren, hakken, slijpen, zagen etc.). De werkgevers hebben ook de verplichting aan te tonen dat de werkzaamheden "gezond" worden uitgevoerd. Blootstellingsmetingen op de werkplek, of: Gebruik van gevalideerde gereedschapssystemen (combinatie van gereedschap, afzuigmodule en stofzuiger of andere beheersmaatregel). Handhavingsbeleid van de Inspectie SZW Opgenomen maatregelen: Arbouw: keuzewijzer gemaakt Zoek een stofzuiger voor uw gereedschap TNO: prestaties van emissiearme gereedschappen die gebruikt worden bij de bewerking van kwartshoudende materialen. Basisinspectiemodule kwartsstof 22 juli

5 178 slooplocaties 37 keer gehandhaafd op gevaarlijke stoffen 20 keer overtreding asbestregelgeving (12%) 10 overtredingen met betrekking tot kwartsstof (6%) Resultaat inspecties op slooplocaties (feb t/m aug 2012 ) 9 Aanleiding onderzoek Outline onderzoek Prevalentie Blootstelling aan kwartsstof in de bouwnijverheid Blootstelling-effect 2. Kwartsstof in de longen van de bouwvakker Onderzoek naar luchtwegeffecten van kwartsstof

6 Bouw Hawks Nest Tunnel Tragedie in de periode Hakken in zandsteen >> 90 % kwarts - Acute silicose 476 doden - Acute silicose als beroepsziekte erkend. be.com/watch?v= GtYErK9KjQ8 1997: IARC classificatie als categorie 1 carcinogeen verlaging van de MAC waarde (van 0,15 mg/m 3 naar 0,075 mg/m 3 ) Literatuur gaf geen uitsluitsel over risico op silicose en longkankerrisico bij bouwvakkers Blootstellingniveaus aan kwarts waren hoog. Aanleiding onderzoek bouwvakkers (1997) 12 6

7 Silicose Gemengd stof pneumoconiose Long kanker (IARC: klasse 1 carcinogeen) COPD Emfyseem Chronische bronchitis Tuberculose Aandoeningen geassocieerd met kwartsstofblootstelling 13 Inhaleerbaar 100μ Respirabel 4μ 7

8 Outline onderzoek 1998: dwarsdoorsnede onderzoek # 1335 bouwvakkers Vragenlijst: Beroepshistorie (respiratoire) klachten PBGO Röntgenfoto van de thorax Beoordeling door 3 B- readers Long functie spirometrie 2002 (nested case control) # 93 bouwvakkers Vragenlijst Beroepshistorie (respiratoire) klachten Röntgen thorax 2-3 B-readers + radioloog HRCT 3 beoordelaars + radioloog Long functie Spirometrie zonder en met medicatie, TLC bepaling, transferfactor 15 Radiologie 1998 (n=1291) 2002 (n=79) Categorie 1/0 Aanwijzing pneumoconiose Categorie 1/1 pneumoconiose 10.2% 7% 2.9% 3% Silicose 0.8% 17% Emfyseem/pleurale afwijkingen 37% / 47% Longfunctie FEV1 FVC N=37: categorie 1/1-270 ml -180 ml Radiologie en longfunctie 16 8

9 Respiratoire symptomen (n=1335) (n=96) Gediagnosticeerde bronchitis 12% 13% Gediagnosticeerd emfyseem 0.4% 1% Chronische hoest 13% 20% Chronische hoest met sputum 10% 14% Kortademig tijdens normale activiteit 9% 19% Piepen 10% 13% Voorkomen van klachten 17 CASE 18 9

10

11 Prevalence rate for profusion category 1/1 05/02/2014 Respirabel kwarts kwarts (mg/m 3 ) Groep N Gemiddelde (min-max) Totaal ( ) Voegenhakkers ( ) Sleuvenfreezers/ betonboorders ( ) Slopers ( ) Binnenmuur werkers ( ) Bouwplaats schoonmakers ( ) Achtergrond blootgestelden ( ) MAC waarde respirabel kwarts: 0,075 mg/m 3 Meetresultaten Blootstelling-respons Categorical analysis Smoothed exposure response curve exposure index duration of exposure 22 11

12 Conclusies onderzoek Kwartsstofblootstelling in Nederland: Frequent > MAC; vooral bij sleuvenfreezers, voegenhakkers en betonboorders; Luchtwegklachten treden op in 10-20%; Radiologische afwijkingen komen regelmatig voor: 20-40%, echter moeilijk herkenbaar op X-thorax; Longfunctie: tot 10% lagere FEV1 bij radiologische afwijkingen; Alleen vermijden van inademing is effectief 23 n Kwarts (min-max) Voeger ( ) Timmerman ( ) Betonboorder ( ) Sloper ( ) Voegenhakker ( ) Totaal Grenswaarde respirabel kwarts in 60% van de metingen overschreden! (metingen <2011) Uitschieters tot 20x boven de grenswaarde Meer achtergrond van deze metingen: ( Deurssen_sessie%20D.pdf) Recente blootstellingsstudie TNO Bron: van Deurrsen,

13 Bron: Blootstelling aan kwarts in de bouwnijverheid. Stand der techniek op het gebied van beheersmaatregelen. Hilhorst en Lumens, 1999 Kwartsgehalte bouwmaterialen 25 Arbocatalogi Praktische oplossingen 26 13

14 05/02/ Slopen Bestratingen (let op: onderdeel kwarts is afgekeurd door I-SZW!) Betonmortelindustrie Betonproductenindustrie Bouw en infra Keramische procesindustrie Natuursteen arbocatalogi

15 Organisatie Stofvrij werken Gedrag Techniek Stofvrij werken door aanpak diverse elementen Bron: van Deurrsen, kies het minst schadelijke materiaal; kies de minst schadelijke werkmethode; gebruik gereedschap met afzuiging en/of watertoevoer; zorg voor voldoende ventilatie en een schone werkruimte; voer werkzaamheden waarbij kwartsstof vrijkomt uit in een aparte ruimte en zorg voor taakroulatie; deel persoonlijke beschermingsmiddelen uit. Arbeidshygiënische strategie 30 15

16 : Arboconvenant Bouw Ontwikkeling (TNO) prototypen : Samenwerking met marktpartijen Productontwikkeling met Makita, Hilti, Numatic, Dustco, Bosch, DeWalt e.a. 2009: Stofvrijwerken.nl (Arbouw) 2010: Validatie commerciële stofvrije gereedschappen TNO prestatietoets 2012: Stand der Techniek STERK verbeterd 2013: Hernieuwd handhavingsbeleid Inspectie SZW Ontwikkelingen in de tijd Bron: van Deurrsen, Bron: Arbouw Stof in de bouw 32 16

17 Beheersing: met betere technieken Bron: Arbouw 33 Beheersing: afzuiging Bron: Arbouw 34 17

18 Voorbeeld technische beheersmaatregel Boormachine met afzuiging Beheersing: afzuiging + maskers Bron: Arbouw 36 18

19 Kwaliteit van de stofzuiger is cruciaal Een goede stofzuiger herken je niet van buiten Stofzuiger geschikt voor de bouwplaats Blootstelling Aanvullende ABM soms noodzakelijk Keuze wijzer Arbouw 37 Benodigde volumestroom Benodigde snelheid in slang Stofproductie Type stof Slangdiameter en vernauwingen Parameters voor passende stofzuiger (Spee& Onos, 2008) 38 19

20 39 Beheersing: met water bron: Arbouw 40 20

21 Beheersing: met water bron: Arbouw 41 Bron: Arbouw Beheersing: maskers 42 21

22 TNO website: stofvrijwerken.tno.nl 43 Stand der Techniek (="Hoogste niveau van technische ontwikkeling ) Stofvrije gereedschappen: Systeem waarmee de grenswaarden van schadelijke stoffen (respirabel kwarts, houtstof van hardhout e.a.) NIET worden overschreden. Effectiviteit = gevalideerd Gereedschappen Bouw / Hout / Metaal Extra voorwaarde Inspectie SZW: twee of meer commerciële aanbieders zijn van Stand der Techniek stofvrije gereedschappen 44 22

23 Bewerking van kalkzandsteen, beton, steen: - Combihamers; - Diamantboormachines; - Hak- en sloophamers - Pneumatische hakhamers; - Haakse slijpers Bewerking van hout: - Schuurmachines; - Invalcirkelzagen; - Handschaafmachines; - Decoupeerzagen 45 Stand der Techniek 46 23

24 Gereedschappen houtbewerking 47 Attendering van opdrachtgevers en onderaannemers van gebruik stofvrije handgereedschappen per Gereedschappen zijn getoetst en gevalideerd aan geldende wetgeving Erkend door de Inspectie SZW Doelstelling: realiseren van een stofvrije werkplek Intentieverklaring tot gebruik van stofvrije (hand)gereedschappen 48 24

25 49 Proefkameronderzoek Testen complete systemen Gelijkwaardigheid (tabel voor stofzuigers) Prestatietoetsen TNO 50 25

26 Verantwoord gebruik: 625 dozen per 8- urige werkdag in KZS 1000 dozen in beton/baksteen Voorbeelden twee alternatieve bewerkingen 52 26

27

28 TNO Classificatiesysteem Industriële stofzuigers Type stofzuiger Operationele capaciteit (m 3 /uur)* TNO label A-klasse > uur B-klasse > uur C-klasse < uur 55 Stofvrij Boren (accuboorhamers) Reductiefactor: 25 maal 56 28

29 Stofvrij BOREN (ringafzuiging) Reductiefactor: 65 maal 57 Stofvrij BOREN (holle boren) Reductiefactor: 150 maal 58 29

30 Stofvrij BOREN 59 Hilti: Makita: Stofoplossingen van Makita in één overzicht Primex: Voorbeelden van wat bedrijven doen 60 30

31 Vragen? Dank voor uw aandacht 61 31

Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding. Brussel, 26 januari 2010. Ton Spee, Arbouw, Harderwijk

Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding. Brussel, 26 januari 2010. Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Kwartsstof in de bouwnijverheid Kwartsstof in de bouwnijverheid: blootstelling, preventie, begeleiding Brussel, 26 januari 2010 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Klachten over stof Risico (blootstellingsonderzoek)

Nadere informatie

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van:

LUISTER NAAR. DE RISICO S van PRAKTISCHE OPLOSSINGEN. Een initiatief van: LUISTER NAAR JE LONGEN DE RISICO S van werken met FIJNSTOF en KWARTSSTOF PRAKTISCHE OPLOSSINGEN Een initiatief van: Wat is kwartsstof Siliciumdioxide, of kwarts, bestaat uit de chemische elementen silicium

Nadere informatie

Basisinspectiemodule. Kwartsstof

Basisinspectiemodule. Kwartsstof Basisinspectiemodule Kwartsstof 1 Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie SZW. Verder is de in deze

Nadere informatie

Stofvrij werken in de bouw

Stofvrij werken in de bouw Stofvrij werken in de bouw 1. Stof in de bouw Beton, cellenbeton, metselbaksteen, kalkzandsteen en diverse soorten natuursteen bevatten een hoog gehalte kwarts. Kwarts op zich is niet gevaarlijk voor de

Nadere informatie

BOSCH STOFZUIGER GAS 35 M AFC IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP

BOSCH STOFZUIGER GAS 35 M AFC IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!)

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!) Stof in de bouw Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er een last

Nadere informatie

Op de bres voor arbeidshygiëne!

Op de bres voor arbeidshygiëne! Op de bres voor arbeidshygiëne! NVvA 19 maart 2015 Workshop J Op de bres voor arbeidshygiëne! NVvA 19 maart 2015 Workshop J Drie kwarts - maat Deel 1 Deel 2 Deel 3 Gezondheidsbewaking Jos Rooijackers,

Nadere informatie

Basisinspectiemodule Kwartsstof

Basisinspectiemodule Kwartsstof Basisinspectiemodule Kwartsstof Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie SZW. Verder is de in deze

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

met TE-YD 28/59 holle boor en VC 20-U-Y stofzuiger

met TE-YD 28/59 holle boor en VC 20-U-Y stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Kwartsstof: stofvrij werken Veilig werken met schadelijke chemische producten 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Evelyn Tjoe Nij, arbeidshygiënist 1 Onderwerpen kwartsstof stofvrij werken

Nadere informatie

Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland

Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland Ervaringen met bescherming tegen kwartsstof in Nederland Seminarie NAVB CNAC Brussel 8-11-2011 Jan Warning, Arbouw Inhoud 1. Arbouw 2. Kwartsstof in de bouw in Nederland 3. Gezondheidkundige begeleiding

Nadere informatie

Bouwvakkers adem en te veel kwarts in

Bouwvakkers adem en te veel kwarts in Bouwvakkers adem en te veel kwarts in In opdracht van Arbouw is onderzocht of er bij werknemers in de bouw die aan hoge concentraties kwartsstof zijn blootgesteld, sprake is van vroege aanwijzingen voor

Nadere informatie

met TNO referentie haakse slijper 125 mm en TNO/Dusttool afzuigkap

met TNO referentie haakse slijper 125 mm en TNO/Dusttool afzuigkap Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaarnummer: 0100105311 Stieltjesweg 1 P.O. Box 155 2600 AD Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Hilti plunjerschiethamer DX 460

Hilti plunjerschiethamer DX 460 Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaanummer: 0100007348 Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO

Nadere informatie

in combinatie met Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Hilti Nederland B.V. Leeuwenhoekstraat XL Berkel en Rodenrijs Opdrachtgever:

in combinatie met Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Hilti Nederland B.V. Leeuwenhoekstraat XL Berkel en Rodenrijs Opdrachtgever: Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaarnummer: 0100007350 Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO

Nadere informatie

Makita HR4510C SDS-max combihamer in combinatie met een Makita VC3210 LX1 stofzuiger

Makita HR4510C SDS-max combihamer in combinatie met een Makita VC3210 LX1 stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft Rapportnummer: Geldig tot: juni 2015 TNO.NL/stofvrijwerken F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem

Nadere informatie

Hilti accu-boorhamer TE 4-A22 in combinatie met Hilti stofzuigmodule DRS-4-A

Hilti accu-boorhamer TE 4-A22 in combinatie met Hilti stofzuigmodule DRS-4-A Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Stieltjesweg 1 Postbus 155 2600 AD DELFT STOFVRIJWERKEN.TNO.NL T 088 866 34 10 Exemplaarnummer: 0100282579 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN

STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN STOFVRIJ WERKEN LOST HET VOOR U OP! 1 2 3 EVEN...BIJ GERRITSE HALEN WWW.GERRITSE.NL 2 Inhoud Inleiding Stofvrij werken en de overheid Wat is kwartsstof? Wat is houtstof? Werk gezond, werk stofvrij Kies

Nadere informatie

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken

ToolboxKwartsstof. voor gezond en veilig werken ToolboxKwartsstof Inhoud toolbox Kwartsstof Wat is stof? Wat gebeurt er als je teveel stof inademt? Wat is teveel? Wat kun je hiertegen doen? 2 Wat is stof? Alle deeltjes die in de lucht rondzweven Stof

Nadere informatie

Eibenstock betonslijper EBS 180 H in combinatie met een Eibenstock stofzuiger DSS 35M ip

Eibenstock betonslijper EBS 180 H in combinatie met een Eibenstock stofzuiger DSS 35M ip Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Makita VC3211M stofzuiger in. slijper en tno/dusttool afzuigkap. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

Makita VC3211M stofzuiger in. slijper en tno/dusttool afzuigkap. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Effect beheersmaatregelen bij zagen dakpannen

Effect beheersmaatregelen bij zagen dakpannen Effect beheersmaatregelen bij zagen dakpannen NVvA-symposium 27 maart 2012 Con Boeckhout Tauw bv Geen vuiltje aan de lucht? 27 maart 2012 Zagen dakpannen 2 Of toch wel? PAGO 2009 Klachten over stof 66,0%

Nadere informatie

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever

Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf Lees de folder goed en bescherm uw werknemers! Informatie voor de werkgever Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft te maken met stof. Bij bouwwerkzaamheden komt nu eenmaal

Nadere informatie

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer

Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Kwartsstof te lijf. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf Doe de kwartsstof test! Hoe stoffig ben jij? Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Informatie voor de werknemer Kwartsstof te lijf! Bijna iedereen in de bouw heeft

Nadere informatie

5 uur. 8 uur MAKITA 447M STOFZUIGER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP

5 uur. 8 uur MAKITA 447M STOFZUIGER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP MAKITA 447M STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP Makita 447M stofzuiger met 5 meter afzuigslang Ø 50 mm 125 mm haakse slijper met Dusttool afzuigkap LOGO Meer informatie

Nadere informatie

FESTOOL CTM 36 E AC HD STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP

FESTOOL CTM 36 E AC HD STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN TNO/DUSTTOOL AFZUIGKAP Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

starmix ISP ipulse ARDL-1635 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse slijper

starmix ISP ipulse ARDL-1635 stofzuiger in combinatie met 125 mm haakse slijper Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

DE ARBOCATALOGUS. Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches

DE ARBOCATALOGUS. Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches DE ARBOCATALOGUS Veilig en gezond werken in de installatie en isolatiebranches Introductie Martijn van Amelsfort Arbeidshygiënist en Hoger Veiligheidskundige Inhoudsdeskundige werknemersvertegenwoordiging

Nadere informatie

Stofvrij werken in de bouw: waarom en hoe

Stofvrij werken in de bouw: waarom en hoe Stofvrij werken in de bouw: waarom en hoe Vanaf 1 januari 2014 controleert de Inspectie SZW strenger op het vrijkomen van kwartsstof bij werkzaamheden in de bouw. Stofvrij werken is de norm. In dit whitepaper

Nadere informatie

HILTI HAMERBOORMACHINE TE 6-A36 HAMERBOORMACHINE TE 6-S MET STOFAFZUIGMODULE TE DRS-M. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

HILTI HAMERBOORMACHINE TE 6-A36 HAMERBOORMACHINE TE 6-S MET STOFAFZUIGMODULE TE DRS-M. Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets TNO-34-DTM-2010-04620-S Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is

Nadere informatie

2 uur. 3 uur beton / baksteen MAKITA HR4510C COMBIHAMER IN COMBINATIE MET MAKITA STOFAFZUIGADAPTER EN VC3210L STOFZUIGER

2 uur. 3 uur beton / baksteen MAKITA HR4510C COMBIHAMER IN COMBINATIE MET MAKITA STOFAFZUIGADAPTER EN VC3210L STOFZUIGER MAKITA HR4510C COMBIHAMER IN COMBINATIE MET MAKITA 195886-2 STOFAFZUIGADAPTER EN VC3210L STOFZUIGER Makita HR4510C combihamer voor SDS-max i.c.m. 195886-2 stofafzuigadapter Makita VC3210L stofzuiger met

Nadere informatie

Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test.

Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test. Lees de folder goed en bescherm jezelf en je collega s! Voor werknemers Werk veilig. Kwartsstof te lijf! Doe de kwartsstof test. Kwartsstof te lijf! BIJNA IEDEREEN IN DE BOUW HEEFT TE MAKEN MET STOF. BIJ

Nadere informatie

Makita BHR242 snoerloze combihamer geschikt voor SDS-plus met Makita DX01 stofafzuigsysteem

Makita BHR242 snoerloze combihamer geschikt voor SDS-plus met Makita DX01 stofafzuigsysteem Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft Rapportnummer: Geldig tot: mei 2015 TNO.NL/stofvrijwerken F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem

Nadere informatie

Hilti diamantboormachines DD EC-1, REC, DD 110W, DD 130, DD 200, DD 350, DD 500 met watertoevoersysteem

Hilti diamantboormachines DD EC-1, REC, DD 110W, DD 130, DD 200, DD 350, DD 500 met watertoevoersysteem TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl F 015

Nadere informatie

Makita BHR200SJE combihamer met stofafzuigaccessoire 192176-8 in combinatie met een Makita 447L stofzuiger

Makita BHR200SJE combihamer met stofafzuigaccessoire 192176-8 in combinatie met een Makita 447L stofzuiger TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

FESTOOL CTM 36 E AC HD STOFZUIGER

FESTOOL CTM 36 E AC HD STOFZUIGER FESTOOL CTM 36 E AC HD STOFZUIGER IN COMBINATIE MET 125 MM HAAKSE SLIJPER EN DUSTTOOL AFZUIGKAP Festool CTM 36 E AC HD stofzuiger met 3,0 meter afzuigslang Ø 50 mm (of gelijkwaardig) 125 mm haakse slijper

Nadere informatie

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaarnummer: 0100105324 Stieltjesweg 1 P.O. Box 155 2600 AD Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL T 088 866 34 10 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken

Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Geen vuiltje aan de lucht? voor gezond en veilig werken Of toch wel? 66,0% 64,0% 62,0% 60,0% 58,0% 56,0% 54,0% 52,0% 50,0% Klachten over stof Dakdekkers (n=129) Bouwplaatspersoneel in totaal (n=28.584)

Nadere informatie

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Er komt kwartsstof vrij wanneer je kwarts-houdend materiaal zoals hardsteen en baksteen bewerkt. De fijnstof kan via de huid en de inademing in je lichaam terechtkomen

Nadere informatie

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING

VERVOLG WERKEN MET KWARTSSTOF ARBOCATALOGUS MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING MAATREGELEN OM BLOOTSTELLING AAN KWARTSSTOF TE VOORKOMEN OF TE BEPERKEN Allereerst moet bekeken worden of ander materiaal of een andere werkmethode mogelijk is. Als dat niet kan is het belangrijk om zoveel

Nadere informatie

Combihamer in combinatie met DeWalt D25301D stofafzuigtelescoop

Combihamer in combinatie met DeWalt D25301D stofafzuigtelescoop Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft Rapportnummer: TNO-060-DTM-2011-03249 TNO.NL/stofvrijwerken F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem

Nadere informatie

Airbo ADD2423(A) stofzuiger in combinatie met tno/dusttool

Airbo ADD2423(A) stofzuiger in combinatie met tno/dusttool Samenvatting van onderzoek Prestatietoets TNO-060-DTM-2012-02733 Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd

Nadere informatie

bosch gbh 4-32 dfr combihamer voor sds-plus met stofafzuigtelescoop en bosch gas 50 m stofzuiger

bosch gbh 4-32 dfr combihamer voor sds-plus met stofafzuigtelescoop en bosch gas 50 m stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft TNO.NL/stofvrijwerken F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Festool kantenfrees OFK 500 Q in combinatie met Festool stofzuiger CTL MINI

Festool kantenfrees OFK 500 Q in combinatie met Festool stofzuiger CTL MINI Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

5 uur. 8 uur MAKITA DBM131 DIAMANTKERNBOORMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MET WATERTOEVOERSYSTEEM

5 uur. 8 uur MAKITA DBM131 DIAMANTKERNBOORMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MET WATERTOEVOERSYSTEEM MAKITA DBM131 DIAMANTKERNBOORMACHINE MET WATERTOEVOERSYSTEEM LOGO Meer informatie vindt u op www.makita.nl Verantwoord gebruik: 625 gaten (Ø82 mm) per 8 urige werkdag in kalkzandsteen Makita DBM 131 diamantkernboormachine

Nadere informatie

Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw

Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw Beheersmaatregelen bij handgereedschap in de bouw Kan het zonder ademhalingsbescherming? 19 maart 2015 Remko Houba, Chantal van Hengstum & Ingrid Oirbons Mechanische bewerkingen van bouwmaterialen Boren

Nadere informatie

Makita BO4565K schuurmachine in combinatie met Makita VC2010L stofzuiger

Makita BO4565K schuurmachine in combinatie met Makita VC2010L stofzuiger TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

Pullman-Ermator S13 stofzuiger in

Pullman-Ermator S13 stofzuiger in Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in

Pullman-Ermator S26 stofzuiger in Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Pullman S1220/Dusttool

Pullman S1220/Dusttool TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

met Festool stofzuiger CTL MINI

met Festool stofzuiger CTL MINI Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Exemplaarnummer: 0100008144 Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO

Nadere informatie

bosch gbh 2-23 rea combihamer voor sds-plus met geïntegreerd stofafzuigsysteem

bosch gbh 2-23 rea combihamer voor sds-plus met geïntegreerd stofafzuigsysteem Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 0 6 63023 T 0 6 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007

Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007 Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007 Projectrapportage Kwarts in de bouw 2007 Blootstelling aan kwartsstof bij een aantal vaak voorkomende werkzaamheden Inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Projectopzet en

Nadere informatie

Makita HR2470 combihamer met stofzuigaccessoire in combinatie met een Makita 447L stofzuiger

Makita HR2470 combihamer met stofzuigaccessoire in combinatie met een Makita 447L stofzuiger TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft tno.nl/kwartsstof

Nadere informatie

8 uur MAKITA B04900V SCHUURMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL

8 uur MAKITA B04900V SCHUURMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MAKITA B04900V SCHUURMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER Makita B04900V schuurmachine Makita 447L stofzuiger met 3,5 meter afzuigslang Ø 27 mm (of gelijkwaardig) Meer informatie vindt u op

Nadere informatie

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting In de praktijk Silicum en silica Na zuurstof is silicium het meest voorkomende element in de aardkorst (ruim 25%). Silicium of kiezel wordt in veel takken

Nadere informatie

2 uur. 1 uur BOSCH GBH 2-23 REA COMBIHAMER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET GEINTEGREERD STOFAFZUIGSYSTEEM

2 uur. 1 uur BOSCH GBH 2-23 REA COMBIHAMER LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET GEINTEGREERD STOFAFZUIGSYSTEEM BOSCH GBH 2-23 REA COMBIHAMER IN COMBINATIE MET GEINTEGREERD STOFAFZUIGSYSTEEM LOGO Meer informatie vindt u op www.bosch-professional.nl Verantwoord gebruik: 240 gaten (Ø5-Ø14 mm) per urige werkdag in

Nadere informatie

Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw

Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw Interne instructie Arbeidsinspectie Handhavingsrichtlijn bij blootstelling aan respirabel kristallijn kwarts in de bouw INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. AANPAK 2.1 Wettelijke grondslag 2.2 Inspectie en handhaving

Nadere informatie

6 uur. 8 uur MAKITA GA5021C BETONSLIJPMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET MAKITA 447M STOFZUIGER

6 uur. 8 uur MAKITA GA5021C BETONSLIJPMACHINE LOGO STOFVRIJWERKEN.TNO.NL IN COMBINATIE MET MAKITA 447M STOFZUIGER MAKITA GA5021C BETONSLIJPMACHINE IN COMBINATIE MET MAKITA 447M STOFZUIGER Makita GA5021C Betonslijpmachine met 195239-9 stofafzuigkap en B-12295 komslijpschijf Makita 447M stofzuiger met 3.0 meter afzuigslang

Nadere informatie

Hilti hakhamer TE 500-AVR met afzuigsysteem TE DRS-B

Hilti hakhamer TE 500-AVR met afzuigsysteem TE DRS-B TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl F 015

Nadere informatie

Werken met kwarts ARBOWIJZER 4. Kwarts of kwatsch? Inhoudsopgave

Werken met kwarts ARBOWIJZER 4. Kwarts of kwatsch? Inhoudsopgave FNV BOUW BESTAAT UIT FNV BOUW & INFRA, FNV AFBOUW EN ONDERHOUD, FNV MEUBEL & HOUT EN FNV WOONDIENSTEN ARBOWIJZER 4 Werken met kwarts Kwarts of kwatsch? Stof zijt gij... De één werpt stof op, de ander krijgt

Nadere informatie

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting

white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting white paper (kwarts)stofvrij werken samenvatting Silicium en silica Na zuurstof is silicium het meest voorkomende element in de aardkorst (ruim 25%). Silicium of kiezel wordt in veel takken van industrie

Nadere informatie

Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw

Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw Kristallijn respirabel kwartsstof in de bouw Unica Installatietechniek B.V. Columbusstraat 8 7225 VR EMMEN Tel. 0591-571111 Fax 0591-571110 Inleiding: Kristallijn respirabel kwartsstof. Heb ik daar iets

Nadere informatie

Makita betonschuurmachine PC5001C in combinatie met een Makita 447L stofzuiger

Makita betonschuurmachine PC5001C in combinatie met een Makita 447L stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft TNO.NL/stofvrijwerken F 015 276 30 23 T 015 276 33 24 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Wat is kwartsstof? p. 2

Wat is kwartsstof? p. 2 Campagne Kwartsstof Wat is kwartsstof? Kwarts = siliciumdioxide (SiO 2 ) Fijn, onzichtbaar stof Uiterst kleine onoplosbare stofdeeltjes < 0,0007mm Dringen diep door in de longen indien geen bescherming

Nadere informatie

Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling

Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling Stofvrij voegen uithakken met waterverneveling 1. Risico s Steenachtige materialen bevatten een hoog gehalte aan kwarts. Kwarts is een vorm van siliciumdioxide (SiO 2 ) en is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers

Gevaarlijke stoffen. Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers Gevaarlijke stoffen Weet waarmee je werkt! Informatie voor werkgevers Tijdens het werk krijgt u te maken met gevaarlijke stoffen in bouwmaterialen en bouwproducten, zoals verf, lijm, cement en kit. Ook

Nadere informatie

Festool PS 420 EBQ Decoupeerzaag

Festool PS 420 EBQ Decoupeerzaag Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist: Gezondheidsklachten door fijnstof Een gevaarlijke stof als fijnstof wordt niet in een flesje of doosje met etiket en veiligheidsinformatieblad bij je afgeleverd. Deze stof ontstaat tijdens je

Nadere informatie

CONSTRUCTION 2013-3. DUStCO. Dustcollectors

CONSTRUCTION 2013-3. DUStCO. Dustcollectors CONSTRUCTION 2013-3 Bull duster TM DUStCO Dustcollectors DUStCO Dustcollectors 90% TOT STOF- IE T C U D RE Dustco Benelux BV uit Vorden heeft zich in de afgelopen jaren volledig gespecialiseerd in het

Nadere informatie

8 uur MAKITA SG1250 SLEUVENZAAG IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER LOGO. uur kalkzandsteen STOFVRIJWERKEN.TNO.NL

8 uur MAKITA SG1250 SLEUVENZAAG IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER LOGO. uur kalkzandsteen STOFVRIJWERKEN.TNO.NL MAKITA SG1250 SLEUVENZAAG IN COMBINATIE MET MAKITA 447L STOFZUIGER Makita SG1250 sleuvenzaag Makita 447L stofzuiger met 3.5 meter afzuigslang Ø 38 mm (of gelijkwaardig) LOGO Meer informatie vindt u op

Nadere informatie

Hamerboormachines Hilti TE 6-A36-AVR met TE DRS-6-A stofafzuigmodule en Hilti TE 6-S, TE 6-C, Hilti 7-C en TE 7-A met stofafzuigmodule TE DRS-M

Hamerboormachines Hilti TE 6-A36-AVR met TE DRS-6-A stofafzuigmodule en Hilti TE 6-S, TE 6-C, Hilti 7-C en TE 7-A met stofafzuigmodule TE DRS-M TNO Bouw en Ondergrond Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl F 015

Nadere informatie

Kwartsstof in de bouwnijverheid. Ontwikkeling en uitvoering van interventie-onderzoek

Kwartsstof in de bouwnijverheid. Ontwikkeling en uitvoering van interventie-onderzoek Kwartsstof in de bouwnijverheid Ontwikkeling en uitvoering van interventie-onderzoek 2 Inhoud van de presentatie Introductie Inhoud interventiestudie Beschrijving baselinemeting Methode Resultaten Voorlopige

Nadere informatie

Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof

Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof Checklist Gezondheidsklachten door fijnstof Bij werkzaamheden zoals het verwijderen van oud riet, slijpen, hakken, zagen van hout en vegen komt fijnstof vrij. Fijnstof kan ingeademd worden en in de longen

Nadere informatie

white paper (kwarts)stofvrij werken

white paper (kwarts)stofvrij werken white paper (kwarts)stofvrij werken INHOUDSOPGAVE Woord vooraf Katern 1 1. Stof in de bouw 3 2. Wetgeving en handhaving 4 3. Stofbescherming 10 en werkaanpak 4. Technische 12 innovatie Katern 2 De oplossingen

Nadere informatie

bosch GKS 85 G handcirkelzaag in combinatie met bosch gas 50 m stofzuiger

bosch GKS 85 G handcirkelzaag in combinatie met bosch gas 50 m stofzuiger Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147

SLEUVEN FREZEN BOUWCAT@BBTEC.NL 147 SLEUVEN FREZEN 7 www.bbtec.nl FAX: 0168-331 250 l MAIL: www.bbtectools.com BOUWCAT@BBTEC.NL 147 148 SLEUVENFREZEN STOFPROBLEMATIEK t KWARTS Kwartstof dat vrijkomt bij het sleuvenfrezen kan ernstige longaandoeningen

Nadere informatie

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets

Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft STOFVRIJWERKEN.TNO.NL F 088 86 63023 T 088 86 63410 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

white paper stofvrij werken

white paper stofvrij werken white paper stofvrij werken INHOUDSOPGAVE Woord vooraf Katern 1 1. Stof in de bouw 3 2. Wetgeving en handhaving 4 3. Stofbescherming 10 en werkaanpak 4. Technische 12 innovatie Katern 2 De oplossingen

Nadere informatie

8 uur ALMI STEENKNIPPERS. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL. Meer informatie vindt u op

8 uur ALMI STEENKNIPPERS. uur STOFVRIJWERKEN.TNO.NL. Meer informatie vindt u op ALMI STEENKNIPPERS Almi AL33 Almi AL50 KS Almi AL43 KSH 21 Meer informatie vindt u op www.almi.nl Verantwoord gebruik: ALMI AL33 1400 stenen per 8 urige werkdag in beton ALMI AL33 600 stenen per 8 urige

Nadere informatie

Stof in composteerbedrijven

Stof in composteerbedrijven Stof in composteerbedrijven Wat zijn de gevaren van inademen? Wordt de longfunctie van werknemers na jaren minder? Frans Jongeneelen Themabijeenkomst Afdeling Bioconversie Vereniging Afvalbedrijven Duiven,

Nadere informatie

KOZIJNEN STELLEN. Stelt u de gezondheid. Arbouw voor gezond en veilig werken

KOZIJNEN STELLEN. Stelt u de gezondheid. Arbouw voor gezond en veilig werken KOZIJNEN STELLEN Stelt u de gezondheid van uw werknemers voorop? Arbouw voor gezond en veilig werken Het handmatig stellen van kozijnen is zwaar werk: zwaar tillen, dragen, langdurig geknield of gebukt

Nadere informatie

Beroepsspecifieke protocollen voor kwartsstof reductie. Oktober 2008

Beroepsspecifieke protocollen voor kwartsstof reductie. Oktober 2008 Beroepsspecifieke protocollen voor kwartsstof reductie Oktober 2008 BEROEPSSPECIFIEKE PROTOCOLLEN VOOR KWARTSTOF REDUCTIE Auteur: S. Veenstra Arbobureau Veenstra Bestelcode: 08-122 ISBN: 9789077286838

Nadere informatie

Stofvrij werken in de bouw.

Stofvrij werken in de bouw. Hilti whitepaper Stofvrij werken in de bouw. Hilti. Outperform. Outlast. Stofvrij werken in de bouw Gezond en veilig werken voorop. Voor u ligt de whitepaper Stofvrij werken in de bouw waarin u alle informatie

Nadere informatie

Toolbox. Gevaarlijke stoffen

Toolbox. Gevaarlijke stoffen Toolbox Gevaarlijke stoffen Stichting Arbouw 2009. Alle rechten voorbehouden Hoe herken je een gevaarlijke stof? Gevaarlijke stoffen herken je aan het etiket: gevaarsymbolen; R-zinnen; S-zinnen. 2 Gevaarsymbolen

Nadere informatie

Metaalbewerker / bankwerker

Metaalbewerker / bankwerker Metaalbewerker / bankwerker Er werken circa 800 tot 1000 metaalbewerkers in de bouw. Ze werken bij grote GWW- en B&U-bedrijven. Onder de verzamelnaam metaalbewerker / bankwerker vallen naast de metaalbewerker

Nadere informatie

Evaluatie kwarts in de bouwnijverheid. februari 2014

Evaluatie kwarts in de bouwnijverheid. februari 2014 Evaluatie kwarts in de bouwnijverheid februari 2014 Arbouw is hét kennis- en service-instituut op het gebied van arbeidsomstandigheden in de bouwnijverheid. Arbouw biedt praktische informatie, instrumenten

Nadere informatie

Stofvrij werken in de bouw.

Stofvrij werken in de bouw. Hilti whitepaper Stofvrij werken in de bouw. Hilti. Outperform. Outlast. Stofvrij werken in de bouw Gezond en veilig werken voorop. Voor u ligt de whitepaper Stofvrij werken in de bouw waarin u alle informatie

Nadere informatie

Fysieke belasting. Te nemen maatregelen:

Fysieke belasting. Te nemen maatregelen: Machinaal zagen Machinaal zagen van natuursteen met een vast opgestelde zaagmachine. Dit gebeurt in het algemeen in de werkplaats met een zaagmachine die na instellen het werk grotendeels automatisch uitvoert.

Nadere informatie

NVvA symposium, 22 maart 2007. Ton Spee. Arbouw, Amsterdam

NVvA symposium, 22 maart 2007. Ton Spee. Arbouw, Amsterdam NVvA symposium, 22 maart 2007 Ton Spee Arbouw, Amsterdam 1 Achtergrond Blootstelling via de luchtwegen: blootstellingsroutes Begrippen Voorbeelden Werking in de praktijk Huidblootstelling Stoffenmanager

Nadere informatie

MET HITACHI WERK JE AAN OPTIMALE STOFAFZUIGING ZONDER DAT JE HET MERKT

MET HITACHI WERK JE AAN OPTIMALE STOFAFZUIGING ZONDER DAT JE HET MERKT STOFVRIJ 2015 2 INHOUD Pag. TNO gekeurd/gecertificeerd 3 Boor-beitelhamers Boor- en breekhamers 9 Haakse slijpmachines 10 Diamant slijpmachines/ Afkort- verstekzaagmachines 11 Zaagmachines 12 Schaaf- en

Nadere informatie

HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN

HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN HOUTSTOF EN UW GEZONDHEID ALGEMEEN Bij de bewerking van hout komt bijna onvermijdelijk houtstof vrij. Blootstelling aan houtstof, met name inademing, brengt risico's voor de gezondheid met zich mee. Houtstof

Nadere informatie

OF STOFZUIG JIJ? VEEG NIET GEBRUIK GEEN PERSLUCHT ZUIG HET STOF OP. Initiatiefnemers:

OF STOFZUIG JIJ? VEEG NIET GEBRUIK GEEN PERSLUCHT ZUIG HET STOF OP. Initiatiefnemers: ZUIG JE STOF OF STOFZUIG JIJ? VEEG NIET GEBRUIK GEEN PERSLUCHT ZUIG HET STOF OP Initiatiefnemers: RISICO S VAN HOUT STOF Gezondheidsrisico s Bij het bewerken of verwerken van hout en plaatmateriaal komt

Nadere informatie

Numatic NDD 900(A) stofzuiger met Dusttool afzuigkap

Numatic NDD 900(A) stofzuiger met Dusttool afzuigkap Samenvatting van onderzoek Prestatietoets Van Mourik Broekmanweg 6 Postbus 49 2600 AA Delft TNO.NL/stofvrijwerken F 015 276 30 23 T 015 276 33 24 Het kwaliteitssysteem van TNO is gecertificeerd overeenkomstig

Nadere informatie

Betonmortelcentralewerker

Betonmortelcentralewerker Betonmortelcentralewerker Onder de verzamelnaam betonmortelcentralewerker vallen de volgende beroepen: bediener betonmenginstallatie, betonpompmachinist, cementpompmachinist, centralist, centralist (mengmeester),

Nadere informatie

Tekst bij de sheets: Toolbox Gevaarlijke stoffen

Tekst bij de sheets: Toolbox Gevaarlijke stoffen Tekst bij de sheets: Toolbox Gevaarlijke stoffen In onderstaande tabel is aangegeven welke sheets er zijn. Sheet Korte omschrijving 1 Toolbox Gevaarlijke stoffen 2 Hoe herken je een gevaarlijke stof? 3

Nadere informatie

KWARTSSTOF IN DE BOUW

KWARTSSTOF IN DE BOUW over KWARTSSTOF IN DE BOUW (S)tof om over te praten [Bron: NAVB Constructiv De campagne Kwartsstof] Het reduceren van de (kwarts-)stof blootstelling Bjorn Gilissen 17 April 2013 NVvA Symposium 2013 Bob

Nadere informatie