ventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 1993 FWVO / RIZA Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 1993 FWVO / RIZA Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat"

Transcriptie

1 ventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 x Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat FWVO / RIZA

2 ministerie van verkeer en waterstaat JFWVO Uitgave van de Functionele werkgroep verontreiniging oppervlaktewateren (FWVO), uitgevoerd door het riza met begeleiding van de FWVO werkgroep RAP/NAP (FRN) rijkswaterstaat riza rijksinstituut voor integraal zoetwaterbeheer en afvalwaterbehandeling tel , fax doorkiesnummer Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 FWVO nota nr.: RIZA werkdocument: 95.97X auteur S.E. Wunderink datum december 995

3 riza Inhoud. Inleiding 2. Werkwijze 3 3. Resultaat 5 Nutrienten 6 Zware metalen 7 Organische verbindingen 0 4. Samenvatting en conclusie 3 5. Aanbevelingen IS Referenties 7 Bijlage I Prioritaire stoffen van Rijn- en Noordzeeactieplan en Watersysieemverkenningen 8 Bijlage II Benaderde waterkwaliteitbeheerders 20 Bijlage Ilia Bijlage b Directe lozingen alle bedrijven en aandeel nietspeerpuntbedrijven in Nederland 2 Directe lozingen alle bedrijven en aandeel nietspeerpuntbedrijven in het Nederlanse deel van het Rijnstroomgebied 22 Bijlage IV De belangrijkste niet-speerpuntbedrijven 24 Bijlage V Aantal niet-speerpuntbedrijven 25 Bijlage VI Bijschattingen voor niet in de inventarisatie opgenomen kleine bedrijven 25 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

4 f riza Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

5 I laciu. Inleiding In het kader van Rijn- en Noordzee actieplannen (RAP/NAP) worden de emissies van een groot aantal direct op het oppervlaktewater lozende bedrijven in Nederland gei'nventariseerd. Deze inventarisatie is nodig om te kunnen toetsen of aan de doelstellingen van RAP/NAP zal worden voldaan. Deze doelstellingen bestaan uit het verminderen van de belasting van de Rijn en de Noordzee met de zogenaamde prioritaire stoffen (zie bijlage I) met tenminste 50% in de periode tussen 985 en 3 december 995. Voor vier van deze stoffen, namelijk kwik, cadmium, lood en dioxinen is de doelstelling om de emissies naar Rijn en Noordzee in deze periode tenminste 70% te verminderen, mits invoering van de stand van de techniek dit mogelijk maakt. De werkgroep FRN (FWVO werkgroep RAP/NAP) is door de FWVO (Functionele werkgroep WVO) ingesteld om uitvoering te geven aan de taken van de FWVO op het gebied van de afstemming en coordinatie van de uitvoering van beide actieprogramma's. Regelmatig wordt een stand van zaken opgesteld met betrekking tot de directe emissies op het oppervlaktewater door de bedrijven in Nederland. Verreweg het grootste deel (ca. 90%) van de totale directe industriele emissies van prioritaire stoffen in 985 werd veroorzaakt door slechts 65 bedrijven (de zogenaamde 'speerpuntbedrijven') en de bedrijfstak scheepswerven. De aanpak van de emissies van deze bedrijven heeft landelijk de hoogste prioriteit gekregen. Zoals beschreven in de nota 'Rijnen Noordzeeactieplan industriele lozingen ' [], is het resultaat hiervan dat de emissies van de speerpuntbedrijven in 992 al voor een belangrijk deel beneden het niveau van de oorspronkelijke prognose voor 995 liggen. Geconstateerd werd tevens dat de emissies van de niet-speerpuntbedrijven, die voor een belangrijk deel op verouderde cijfers waren gebaseerd, relatief belangrijker werden. De lijst van niet-speerpuntbedrijven werd in 985 opgesteld en bestaat uit circa 250 bedrijven. Uit praktische overwegingen heeft men de resterende bedrijven in Nederland niet opgenomen en de totale bedrijvenlijst beperkt tot de genoemde 65 speerpunt- en 250 nietspeerpuntbedrijven. Voor de emissies van de niet in de lijst opgenomen ('zeer kleine') bedrijven worden bijschattingen verricht. De jaarvrachten van de niet-speerpuntbedrijven worden in de praktijk vaak op basis van slechts enkele meetcijfers vastgesteld en soms wordt er een of enkele jaren in het geheel niet gemeten. Dit heeft tot gevolg dat de vrachten van de niet-speerpuntbedrijven relatief onnauwkeurig zijn en relatief vaak op vrachten van voorgaande jaren zijn gebaseerd. Op grond hiervan heeft de FWVO in overleg met de FRN besloten om de emissies van de niet-speerpuntbedrijven aan een nader onderzoek te onderwerpen. Het resultaat is in de Directe lozing: een lozing (emissie) die niet via een openbaar riool met daaraan (meestal) gekoppeld een communale zuiveringsinstallatie gaat. Dus 'direct' naar het oppervlaktewater. NB: bij de meeste bedrijven passeert het afva water wel een bedrijfs-zuiveringsinstallatie. Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 pagina

6 riza vorm van totaalcijfers van de vrachten van de meeste prioritaire stoffen voor geheel Nederland en het Nederlandse deel van het Rijnstroomgebied in bijlagen Ilia en Illb weergegeven. Een aantal stoffen werden en worden voor zover bekend niet geloosd, deze zijn niet in de bijlagen opgenomen. pagina 2 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

7 :- : : 2. Werkwijze Door meet- en rapportageverplichtingen die in Wvo-vergunningen van bedrijven zijn vastgelegd, en door vergunnings-controle en handhaving door Rijkswaterstaat komt informatie over emissies in door het Rijk beheerd oppervlaktewater beschikbaar. Aan de hand van meetgegevens en zonodig in overleg met het betreffende bedrijf wordt door een deskundige bij de betrokken regionale directie van Rijkswaterstaat per stof een (ware) jaarvracht vastgesteld. Deze vrachten worden voldoende betrouwbaar geacht om voor diverse rapportages te worden gebruikt. In de toekomst zal steeds vaker het geautomatiseerde informatiesysteem WVO-info worden gebruikt voor het opslaan en doorgeven van emissie informatie. Emissiecijfers van bedrijven die op een oppervlaktewater lozen dat niet door Rijkswaterstaat wordt beheerd worden desgevraagd door de betreffende regionale beheerders (zoals provincies, waterschappen, e.d.) verstrekt. In de nabije toekomst zal de zogenaamde CUWVO-enquete een belangrijke rol in deze informatiestroom gaan spelen. De totale industriele emissie van een stof in de FRN-rapportages bestaat uit de emissies van de 65 speerpuntbedrijven (inclusief de groep scheepswerven), de emissies van de ca. 250 niet-speerpuntbedrijven en een bijschatting voor de stoffen zink, fosfor (totaal-p) en stikstof (totaal-n). Voor 985 werden ook de metalen koper en arseen bijgeschat. De achterliggende gedachte bij het maken van de bijschattingen is dat verwacht mag worden dat met name die stoffen door vrijwel elk bedrijf geloosd worden, terwijl niet alle direkt lozende (kleine) bedrijven in de FRN-lijst van niet-speerpuntbedrijven zijn opgenomen. De bijschattingen worden bij de emissies van de groep niet-speerpuntbedrijven geteld. De bijschattingen van de zware metalen koper, arseen en zink zijn gemaakt aan de hand van een vergelijking van de som van de vrachten op regionale wateren (niet-rijkswater) die in het kader van de FRN worden verzameld en de som van deze vrachten zoals ze door het CBS worden verzameld [2]. De bijschattingen van stikstof en fosfor voor 993 zijn gemaakt met behulp van de inventarisatie door Emissie Registratie (7e ronde). Voor zover mogelijk is in 989, tegelijkertijd met de inventarisatie van emissies in 985, per bedrijf nagegaan welk effect op de emissies te verwachten was van de in de periode tussen 985 en 995 genomen of te nemen maatregelen. Deze geschatte vrachten zijn getotaliseerd en als 'prognose 995' in de figuren opgenomen. Soms wordt bij een bedrijf de emissie van een of meerdere stoffen die in een bepaald jaar zijn gemeten niet in volgende jaren gemeten. Indien er geen reden is om te veronderstellen dat de produktie en/of de bedrijfs-zuivering is gewijzigd, dan is aangenomen dat de emissie niet is gewijzigd. Een bepaalde jaarvracht van een bedrijf kan derhalve over een aantal jaren dezelfde waarde hebben. Als uitgangspunt voor de onderhavige inventarisatie over 993 is de lijst met niet-speerpuntbedrijven genomen, zoals deze tot nu toe voor de FRN-rapportages als uitgangspunt is genomen. De ca. 250 bedrijven zijn, met de in het besumd opgenomen jaarvrachten voor Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 pagina 3

8 riza 985 en 992, naar de verantwoordelijke waterkwaliteitsbeheerders gezonden (zie ook bijlage II). Gevraagd werd om de bedrijvenlijst op compleetheid en juistheid te beoordelen (zijn er geen bedrijven ten onrechte weggelaten of vergeten, naamswijzigingen), gewijzigde lozingssituaties aan te geven (evt. sluitingen, aansluiting op riool) en de vermelde jaarvrachten te controleren en aan te vullen met de jongste cijfers. In noodgevallen is ervoor gekozen om alleen relatief hoge emissievrachten van een bedrijf ten opzichte van de totale emissie, en vrachtcijfers van 990 of ouder, te controleren. Hierbij ging het in de meeste gevallen om vrachten over 985 die voor daarop volgende jaren zijn overgenomen. Voor zover mogelijk is tevens het Rijkswater-informatiesysteem WVO-info en de informatie in de CUWVO-enquete over 993 gebruikt. pagina 4 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

9 riza : ':^HHMHmMf9W 3. Resultaat De inventarisatie verliep enigszins vertraagd vanwege een moeizame start van de CUWVOenquete en onvoldoende mankracht bij de meeste van de in de FRN vertegenwoordigde Rijkswaterstaatdirecties. Hierbij is ook van belang dat het geautomatiseerde informatiesysteem WVO-info voor wat betreft de jaarvrachtberekeningen niet naar tevredenheid werkte. Drie van de zes directies in de FRN hebben uiteindelijk jaarvrachten van de niet-speerpuntbedrijven over 993 kunnen leveren en een directie heeft jaarvrachten over 99 en 992 geleverd. De overige twee betrokken directies hebben zich beperkt tot het checken en/of updaten van een enkele jaarvracht van een enkel bedrijf. Bij de cijfers over 993 hoort tevens de kanttekening dat de meeste directies deze jaarvrachten nog niet gecheckt hebben met de betreffende bedrijven. Deze jaarvrachten zijn derhalve (nog) geen 'ware jaarvrachten' en zijn mogelijk nog aan verandering onderhevig. De jaarvrachten van de speerpuntbedrijven en van totaal Nederland zijn gebaseerd op de officiele, maar nog voorlopige cijfers van Emissie Registratie voor 993 [4]. De betreffende gesommeerde vrachten in bijlagen Ilia en Illb zijn derhalve een indicatie. In bijlage Ilia is tevens een vergelijking tussen de cijfers van Emissie Registratie en RWS voor de niet-speerpuntbedrijven mogelijk. Bij 0 stoffen zijn de verschillen aanzienlijk, namelijk meer dan 0% van de totale emissie. Dit is het geval bij de nutrienten N en P, de metalen nikkel, zink, lood en arseen, de oplosmiddelen,2-dichloorethaan en trichlooretheen en bij benzeen en PAK. Bij 7 van deze 0 stoffen zijn de Emissie Registratie cijfers hoger dan de RWS cijfers. De RWS cijfers zijn het resultaat van onderhavige inventarisatie, van deze vrachten van de niet-speerpuntbedrijven is het aandeel in de totale emissie bepaald. De oorspronkelijke lijst met bedrijven (985) bevat 256 niet-speerpuntbedrijven. In de loop der tijd zijn echter 6 bedrijven gesloten, zijn er 34 op het openbare riool aangesloten en zijn er nieuwe bedrijven bijgekomen (zie bijlage V). Bedrijven zijn om andere redenen van de lijst afgevoerd. In totaal bestaat de lijst voor 993 uit 206 niet-speerpuntbedrijven, waarvan echter slechts voor 62 bedrijven een of meer vrachten zijn opgenomen. De figuren t/m 6 geven het beeld van het verloop van de betreffende emissies over de jaren 985, 990, 993 en de oorspronkelijke prognose voor 995. Voor deze figuren zijn de gesommeerde vrachten van de niet-speerpuntbedrijven voor geheel Nederland gebruikt (bijlage Ilia) met uitzondering van de prognose voor 995. De bedrijven die met naam worden genoemd lozen % of meer van de totale emissie van een van de prioritaire stoffen in 993 en zijn opgenomen in bijlage IV. Minerale olie is wel in bijlage Ilia en b, maar niet in de figuren opgenomen omdat deze stof met ingang van 992 met een andere methode dan voor 992 bepaald wordt. Tot nu toe is het niet mogelijk gebleken om de vrachten die bepaald zijn met de oude methode op een verantwoorde wijze te vergelijken met de vrachten die bepaald zijn volgens de nieuwe methode. Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 pagina 5

10 : :- : ; : : : * '" riza Nutrienten De emissies van de nutrienten stikstof (totaal-n) en fosfor (totaal-p) zijn in 990 beide op nagenoeg hetzelfde niveau als de emissies in 985 (afbeelding ). De emissie van stikstof is in 993 ook ongeveer gelijk aan de emissie in 990 en dus nog ruim boven de oorspronkelijke prognose voor 995. De bij schatting voor stikstof (opgenomen in de emissies van de niet-speerpuntbedrijven; zie ook bijlage VI) vormt voor elk jaar een substantieel deel van SO Emissies niet-speerpuntbedrijven MMI-N 'rt-y+i** -H 065 S80 Legenda ]]proano»«996r89) ~ DijKh«tting Afbeelding Directe emissies van de nutrienten totaal-n en totaal- P door de niet-speerpuntbedrijven. de totale emissie. De emissie van fosfor is in 993 gedaald ten opzichte van 990 en ligt circa 30% onder het niveau van 985. Ook bij fosfor vormt de bijschatting een groot deel van de totale emissie van de niet-speerpuntbedrijven. De oorzaak hiervan ligt voor een belangrijk deel aan het feit dat bijna alle bedrijven in meer of mindere mate N en P lozen, terwijl slechts een klein deel van alle bedrijven individueel in het bedrijvenbestand is opgenomen. Het aandeel van de niet-speerpuntbedrijven (inclusief bijschattingen) in de totale directe industriele emissies op oppervlaktewater in Nederland bedraagt in 993 voor stikstof 37% en voor fosfor 8% (voorlopige cijfers). Beide procentuele aandelen zijn ongeveer verdubbeld sinds de inventarisatie over 985 door de afname van de emissies van de speerpuntbedrijven (bijlage Ilia). De bedrijven Suikerunie (Puttershoek), GE Plastics ABS, en K.N.P. Leykam (Maastricht) lozen tussen 80 en 94 ton totaal-n en daarmee per bedrijf meer dan % van de totale industriele stikstof emissie. Teneinde ongeveer 90% van de totale emissie van stikstof te verklaren zou de lijst van speerpuntbedrijven voor deze stof met ongeveer 40 tot 60 niet-speerpuntbedrijven uitgebreid moeten worden. Dit wordt veroorzaakt doordat deze emissie over een groot aantal bedrijven is verdeeld en door het grote aandeel van de bijschatting. Geen enkel niet-speerpuntbedrijf heeft een fosfor emissie die groter is dan % van de totale Nederlandse industriele fosfor emissie. Bij beide nutrienten is de gei'nventariseerde vracht licht toegenomen. De reductie blijft achter bij de geprognotiseerde reductie voor 995, hoewel de bijschattingen een onzekere factor zijn in het geheel. De groep van niet-speerpuntbedrijven veroorzaakt slechts respectievelijk 4 en V/% % van de totale belasting van het oppervlaktewater in Nederland door emissies van fosfaat en stikstof, zie tabel. pagina 6 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

11 riza Tabel Emissies van nutrienten naar oppervlaktewater in 993. totaal Nederland* [4] aandeel Industrie van totaal Nederland aandeel niet-speerpuntbedrijven van totaal Nld. totaal-p ca. 5 kton 25 % 4% totaal-n ca. 75 kton 4% Vi % *: De nieuwste inzichten met betrekking tot af- en uitspoeling van de landbouw zijn hier niet in verwerkt, de cijfers geven een ordegrootte. In het Nederlandse deel van het Rijnstroomgebied vormt de emissie van de niet-speerpuntbedrijven 7% van de totale directe industriele emissie. Bij fosfor is dit aandeel slechts 3% (bijlage Illb). Zware metalen De emissies van de 'zwarte lijst' metalen kwik en cadmium zijn in 993 beide afgenomen ten opzichte van de emissies in 985 (respectievelijk ca. 50 en 7%; afbeelding 2). De arseen emissie is in deze periode ca. 60% afgenomen. De cadmium en arseen emissies zijn in 993 licht gestegen ten opzichte van 990. De emissies van arseen en kwik zijn in 993 ongeveer op het niveau van de oorspronkelijk prognose voor 995. Dit is bij cadmium niet het geval so Emissies niet-speerpuntbedrijven Kvttk cadmium i Legends ^j prognose 995 f89) Afbeelding 2 Directe emissies van de metalen kwik. cadmium en arseen door de niet-speerpuntbedrijven. Het aandeel van de niet-speerpuntbedrijven (inclusief bijschatting voor arseen) in de totale directe industriele emissies bedraagt in 993 voor kwik 3%, voor arseen 2% en voor cadmium 3% (voorlopige cijfers, bijlage Ilia). Met name het procentuele aandeel van de cadmium emissie door de niet-speerpuntbedrijven is relatief sterk gestegen tussen 985 en 993, ondanks een afname van de emissie (bijlage Ilia). De oorzaak hiervan ligt in de sterke afname van de cadmium emissie bij de speerpuntbedrijven. Bij de metalen kwik, cadmium en arseen is de bijdrage van de niet-speerpuntbedrijven aan de totale landelijke emissies naar het oppervlaktewater respectievelijk l'/z, 4 en <% (zie tabel 2). Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 pagina 7

12 riza iilllp Tabel 2 Emissies van zware metalen naar oppervlaktewater in 993. totaal Nederland* aandeel Industrie aandeel niet-speerpunt (ton/jaar) [4] van totaal Nederland bedrijven van totaal Nld. kwik 0,6 56%!4% cadmium 3,5 28% 4% chroom 2,3 40% 3% koper 05 9% 2% nikkel 38,8 32% 7% zink 3 8% 7% lood 23 7% < % arseen 6, % < % som van chroom, koper % 5% nikkel, zink en lood *: Deze cijfers geven de op dit moment best mogelijke schatting van de werkelijke situatie. Bij kwik en arseen zijn er geen niet-speerpuntbedrijven die meer dan % van de totale industriele lozing veroorzaken. Bij cadmium zijn er drie, namelijk: Budelco (85 kg), Roermond Papier (2 kg) en Crown van Gelder Papierfabriek (0 kg) (bijlage IV). In afbeelding 3 zijn de emissies van de zware metalen chroom, koper, nikkel en lood weergegeven. Alleen bij koper is in 985 en in 995 een bijschatting (zie bijlage VI) opgenomen. De emissies van chroom en koper zijn sinds 985 ca. 50% afgenomen en op het niveau van de oorspronkelijke prognose voor 995. De emissie van lood is vanaf 985 ca. 25% afgenomen. De emissie van nikkel is in 993 aanmerkelijk 4500 Emissies niet-speerpuntbedrijven Legenda hoger dan in 985 en '90. De reden hiervoor is een met ruim 2 ton gestegen vracht van het bedrijf Aluminium Delfzijl. De oorzaak van deze toename is vooralsnog onduidelijk. Het procentuele aandeel van de niet-speerpuntbedrijven in de totale directe industriele emissies van Nederland in 993 bedraagt voor chroom 7%, voor koper %, voor nikkel 23% en voor lood 2% (voorlopige cijfers). Bij koper is dit aandeel vanaf 985 ongeveer gelijk gebleven en bij chroom, nikkel en lood gestegen (bijlage Ilia). kop*r MM Afbeelding 3 Directe emissies van de metalen chroom, koper, nikkel en lood door de niet-speerpuntbedrijven. pagina 8 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

13 riza : " "' ' : :' Uit tabel 2 blijkt dat het aandeel van de niet-speerpuntbedrijven in de emissies van de metalen chroom, koper, nikkel en lood in de totale belasting van het Nederlandse oppervlaktewater tussen < (lood) en 7 % (nikkel) zit. De belangrijkste chroom lozers onder de niet-speerpuntbedrijven zijn: Nedmag (87 kg) en K.N.P. Leykam (Maastricht; 54 kg) (bijlage IV). Voor koper zijn dit: Kernenergiecentrale Dodewaard (726 kg) en DSM Andeno (282 kg). Voor nikkel: Aluminiumfabriek Delfzijl (2450 kg) en voor lood zijn er 4 niet-speerpuntbedrijven die meer dan % van de totale emissie veroorzaken, namelijk: Servo Chemie (72 kg), Roermond Papier (25 kg), Swarttouw Botlek (9 kg) en Coop. Verenigde Suikerunie (Dinteloord, 02 kg). De emissies van zink en van de som van de 5 metalen chroom, koper (incl. bijschattingen, zie bijlage VI), nikkel, zink (incl. bijschattingen) en lood zijn in afbeelding 4 opgenomen. Het verloop van de emissie van de som van de 5 zware metalen geeft een 'overall' beeld van de afname van de emissies van deze metalen. Hiervan veroorzaken de niet-speerpuntbedrijven ca. 28% van de totale directe industriele emissie. Dit aandeel was 2% in 985 en 8% in 990. De stijging in het Emissies niet-speerpuntbedrijven 6 IWM» mimwi zink E%j Legenda 3] pragma* 995 C«9) - - bijichatting Afbeelding 4 Directe emissies van zink en de som van de 5 zware metalen chroom, koper, nikkel, zink en lood, door de niet-speerpuntbedrijven. aandeel van de emissies is het gevolg van de relatieve sterke reductie van de emissies van zink en lood bij de speerpuntbedrijven. De emissiereductie ten opzichte van 985 is ca. 30% 2. Het beeld wordt echter voornamelijk bepaald door zink. De emissie van zink door de nietspeerpuntbedrijven is ca. 35% afgenomen sinds 985. Het aandeel van zink in de totale industriele vracht in Nederland is sinds 985 echter verdubbeld, namelijk van 20% in 985 naar 40% in 993 (voorlopig cijfer, bijlage Ilia). Dit is een gevolg van de sterke afname in de zink emissie van de speerpuntbedrijven. Het aandeel van niet-speerpuntbedrijven in de totale belasting van het oppervlaktewater met betrekking tot de emissies van zink en de som van 5 metalen bedraagt respectievelijk 7 en 5 % (tabel 2). Een belangrijk deel van de lozing van zink door de niet-speerpuntbedrijven wordt veroorzaakt door Budelco met een lozing van 2 ton in 985 en bijna 5 ton vanaf 990 ten In het kader van overleg over de Integrale Milieu Taakstelling (Riza/VNP) is onderzoek gaande naar de emissies van zware metalen door de papierindustrie in Nederland. Het is mogelijk dat de emissies van zware metalen naar aanleiding van dit onderzo :k hoger ingeschat zullen worden. Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 pagina 9

14 riza gevolge van de sanering van vervuilde grond en vervuild grondwater. Andere belangrijke niet-speerpunt lozers zijn: Union Miniere Oxyde Nederland (2603 kg) en Nedri Spanstaal (706 kg) (bijlage IV). In het Nederlandse deel van het Rijnstroomgebied veroorzaken de niet-speerpuntbedrijven maximaal 8% (koper) van de totale directe industriele emissie (bijlage Illb). Organische verbindingen De emissies van EOX (of EOC) en benzeen (afbeelding 5) zijn in 993 respectievelijk ca. 82 en 90% afgenomen ten opzichte van 985 en daarmee gedaald tot ruim onder de oorspronkelijke prognoses voor 995. Met name de daling van de emissies tussen 990 en 993 is relatief groot. De vrachten van de niet-speerpuntbedrijven vormen in 993 voor EOX 3% en voor benzeen % van de totale industriele vracht in Nederland. Daarmee Emissies niet-speerpuntbedrijven Legenda veroorzaken de niet-speerpuntbedrijven een vergelijkbaar aandeel in de vracht als in 985 (bijlage Ilia). Er zijn geen niet-speerpuntbedrijven die meer lozen dan % van de totale directe industriele emissie in Nederland. Het aandeel van niet-speerpuntbedrijven in de totale belasting van het oppervlaktewater met betrekking tot de emissies van benzeen is < % (tabel 3). Tabel 3 EOX bxizmd 9S5 993 ^J prognom 995 ("89) Afbeelding 5 Directe emissies van EOX en benzeen door de nietspeerpuntbedrij ven. Industriele emissies van organische verbindingen naar oppervlaktewater in 993 gerelateerd aan de totale belasting van het oppervlaktewater in 990*. totaal Nederland* aandeel Industrie aandeel niet-speerpunt (ton/jaar) [5] 990 van totaal Nederland bedrijven van totaal Nld. benzeen 45 ton % < % org.halogenen** 48 ton % < % PAK (6 v. Borneff) 24 ton -2'/J % < % *: Deze cijfers zijn de meest recente officiele cijfers en zijn waarschijnlijk qua ordegrootte vergelijkbaar met de emissies in 993. **: zie bijlage I. pagina 0 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

15 .-': ::. ': :' ::::': ' : illil riza ill Afbeelding 6 geeft de emissies van de som van organische halogeen verbindingen (zie bijlage I) en de PAK (6 van Borneff). De PAK emissies nemen geleidelijk af en zijn in 993 gehalveerd ten opzichte van de emissies in 985. De emissies van de organohalogenen varieren sterker, maar ook bij deze stoffen gaat het om relatief kleine hoeveelheden. De oorzaak voor de variaties is waarschijnlijk het fluctuerende gebruik van deze stoffen door de industrie. I Emissies niet-speerpuntbedrijven on). hajogen«i r^m* PAK [-JlOM Legenda ^] prognow 995 f89) Het aandeel van de vracht van de niet-speerpuntbedrijven in de totale industriele vracht in 993 bedraagt % voor de PAK en <% voor de organohalogenen (voorlopige cijfers, bijlage Ilia). Deze aandelen in de totale emissie varieren weinig. Slechts een niet-speerpuntbedrijf, namelijk DSM Andeno (26 kg), loost tetrachloorkoolstof (bijlage IV). Het aandeel van niet-speerpuntbedrijven in de totale belasting van het oppervlaktewater met betrekking tot de emissies van de som van organo halogenen (zie bijlage I) en van de PAK bedraagt voor beide groepen van stoffen < % (tabel 3). Van de prioritaire bestrijdingsmiddelen wordt alleen pentachloorfenol nog geloosd, namelijk door het niet-speerpuntbedrijf Quest International (0,2 kg) (bijlage IV). In het Nederlandse deel van het Rijnstroomgebied veroorzaken de niet-speerpuntbedrijven slechts maximaal 2% van de organische verbindingen (bijlage Illb). i i Afbeelding 6 Directe emissies van de som van organische halogenen en PAK (6 van Borneff) door de niet-speerpuntbedrijven. Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 pagina

16 riza pagina 2 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

17 riza 4. Samenvatting en conclusie De eerste inventarisatie van directe emissies op oppervlaktewater door de industrie in Nederland in 985 omvatte naast de speerpuntbedrijven 256 niet-speerpuntbedrijven. In 993 bestaat de lijst uit 206 niet-speerpuntbedrijven, waarvan er echter maar 62 en of meer prioritaire stoffen (direct) lozen. Bedrijven zijn van de lijst afgevoerd vanwege aansluiting op het openbare riool of stopzetting van de activiteiten. Tevens zijn er in totaal nieuwe bedrijven aan de lijst toegevoegd. Naar verwachting zijn hiermee de belangrijkste niet-speerpuntbedrijven opgenomen in de lijst en kan hiermee, inclusief bijschattingen aan de hand van CBS gegevens en andere inventarisaties voor de niet opgenomen (kleine) bedrijven, een redelijk betrouwbaar beeld van de totale emissie van de niet-speerpuntbedrijven verkregen worden. Deze emissie cijfers wijken voor een aantal stoffen enigszins af van de emissies door nietspeerpuntbedrijven die aan de hand van de gegevens van Emissie Registratie kunnen worden berekend. Nader onderzoek naar de achtergrond van grote verschillen is gewenst. Nutrienten Het verloop van de emissies van de nutrienten stikstof en fosfor komt niet helemaal overeen met het landelijk beeld, zoals beschreven in []. Bij de niet-speerpuntbedrijven is de emissie van fosfor enigszins gedaald ten opzichte van 985. De emissie van stikstof is in 993 echter nog op hetzelfde niveau als in 985. Met name voor stikstof heeft het landelijke beleid blijkbaar minder effect gehad op de nietspeerpuntbedrijven dan op de speerpuntbedrijven. Het aandeel van de emissies van de nietspeerpuntbedrijven in de totale directe industriele emissies in Nederland is voor stikstof en fosfor ruim verdubbeld tussen 985 en 993. Deze toename is een gevolg van de afname van de emissies van de speerpuntbedrijven. Het aandeel van de bijschattingen, met name bij fosfor, maar ook bij stikstof, is echter dermate groot dat het geschetste beeld alleen correct is als deze bijschattingen de emissies van de niet-geinventariseerde kleine bedrijven betrouwbaar weergeven. Metalen De afname van de emissies van de zware metalen door de niet-speerpuntbedrijven komt globaal overeen met het landelijke beeld. Een belangrijk verschil is echter dat landelijk gezien de industriele emissies in 992 voor de meeste metalen al onder de oorspronkelijke prognose voor 995 zitten (met uitzondering van koper). De emissiereductie van zware metalen bij de niet-speerpuntbedrijven loopt enigszins achter bij de gemiddelde emissiereductie van alle bedrijven in Nederland. Het aandeel van de emissies van de niet-speerpuntbedrijven in de totale industriele emissie in Nederland is voor de metalen kwik, koper en arseen ongeveer gelijk aan het aandeel in 985 en voor de metalen cadmium, chroom, nikkel, zink en lood matig tot sterk gestegen. Bij cadmium, chroom, zink en lood is deze toename een gevolg van de afnemende emissies van de speerpuntbedrijven. Bij nikkel is de oorzaak de sterke stijging van de emissie door het niet-speerpuntbedrijf Aluminium Delfzijl. Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993 pagina 3

18 * IllfW'IM riza Organische verbindingen De daling van de emissie van EOX door de niet-speerpuntbedrijven komt overeen met het landelijke beeld. De emissie is zowel in 992 als in 993 lager dan in 985 en in 993 al onder de oorspronkelijke prognose voor 995. Het aandeel in de totale landelijke industriele emissie is vrij constant op ca. 3%. De emissies van benzeen door de niet-speerpuntbedrijven zijn door een sterke daling tussen 990 en 993 tot onder de oorspronkelijke prognose voor 995 gedaald. Dit komt overeen met het landelijke beeld. Het aandeel in de totale landelijke industriele emissie is afgenomen tot % in 993. De gesommeerde emissie van de organische halogenen fluctueert sterk, maar is in 993 onder het niveau van de oorspronkelijke prognose voor 995. Het aandeel in de totale landelijke industriele emissie is vrij constant en laag (<%). De emissie van PAK door de niet-speerpuntbedrijven in 993 is ook enigszins afgenomen en op het niveau van de oorspronkelijke prognose voor 995. De totale directe industriele emissies in Nederland zijn echter al enige jaren onder het niveau voor 995. Het aandeel van de niet-speerpuntbedrijven in de totale landelijke industriele emissie is echter onveranderlijk %. Bij 6 van de 7 stoffen waarvan het aandeel van de niet-speerpuntbedrijven in de totale landelijke industriele emissie is toegenomen is deze toename het gevolg van de afname in de emissies van de speerpuntbedrijven. De emissies van de betreffende niet-speerpuntbedrijven nemen dus niet toe, maar minder snel af dan de emissies van de speerpuntbedrijven. Alleen bij nikkel wordt het stijgende aandeel tevens veroorzaakt door de toename van de emissie van een niet-speerpuntbedrijf. Tot nu toe hebben de waterkwaliteitsbeheerders in het algemeen gemiddeld minder aandacht gegeven aan de emissies van de niet-speerpuntbedrijven dan aan de emissies van de speerpuntbedrijven. Het gevolg is dat het aandeel van de niet-speerpuntbedrijven in de totale landelijke industriele emissie gemiddeld toeneemt. Bij 8 stoffen is het aandeel van de niet-speerpuntbedrijven meer dan 0% van de totale industriele emissie. Uitschieters zijn stikstof (37%), zink (40%) en in iets mindere mate nikkel (23%) en fosfor (8%). Teneinde ongeveer 90% van de totale emissie van stikstof te verklaren zou de lijst van speerpuntbedrijven voor deze stof met een relatief groot aantal niet-speerpuntbedrijven uitgebreid moeten worden (ordegroote: 50), vanwege het feit dat deze emissie over een groot aantal bedrijven is verdeeld. Slechts drie niet-speerpuntbedrijven lozen meer dan % van de totale industriele stikstof emissie. Bij cadmium zou het voldoende zijn om Budelco op te nemen, bij zink zouden Budelco en Union Miniere Oxyde Nederland meegeteld moeten worden. Bij nikkel zou Aluminium Delfzijl voldoende zijn, bij lood Servo Chemie Delden en bij koper de Kernenergiecentrale Dodewaard. Voor de stof pentachloorfenol zou Quest International Naarden in de lijst opgenomen moeten worden. Het gaat hier echter om een zeer kleine hoeveelheid, zodat verwacht kan worden dat de gevonden vracht vrij onnauwkeurig is. pagina 4 Inventarisatie emissies niet-speerpuntbedrijven 993

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijnwest ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijn-West 2 Opdrachtgever: Rijn West Begeleidingsgroep / beoordelingsgroep: Provincies, RAO, KRW-Kernteam Rijn

Nadere informatie

E-PRTR analyse emissies naar water en riool

E-PRTR analyse emissies naar water en riool E-PRTR analyse emissies naar water en riool N. van Duijnhoven 1202131-002 Deltares, 2010 Titel E-PRTR analyse emissies naar water en riool Opdrachtgever Waterdienst Project 1202131-002 Kenmerk 1202131-002-ZWS-0001

Nadere informatie

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x]

Werkdocument Kd-waarden van zware metalen in zoetwatersediment[riza nr.96.180.x] Ministerie van Verkeer en WalersUai Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling RIZA doorkiesnummer 0320 298498 Werkdocument Kd-waarden van

Nadere informatie

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen)

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Industriële en communale bronnen Emissieregistratie Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Versie mei 2015 RIJKSWATERSTAAT Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL) in samenwerking met CENTRAAL BUREAU VOOR DE

Nadere informatie

Uittreksel uit Bijlage 2.3.1 van VLAREM II Basismilieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater

Uittreksel uit Bijlage 2.3.1 van VLAREM II Basismilieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater Uittreksel uit Bijlage 2.3.1 van VLAREM II Basismilieukwaliteitsnormen voor oppervlaktewater Art. 3. De oppervlaktewateren moeten naargelang hun indeling in categorie voldoen aan de volgende richtwaarden.

Nadere informatie

Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit.

Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling/RIZA Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit

Nadere informatie

WAC/III/D/032 Bepaling van het totale stikstofgehalte

WAC/III/D/032 Bepaling van het totale stikstofgehalte Verontreinigende stof WAC en CMA-codes Code beschrijving Anorganische stoffen 1 Asbest 2 Chlorides (als Cl) CMA/2/I/C.3 Chloride, bromide, nitriet, nitraat, sulfaat en fosfaat met ionenchromatografie WAC/III/C/001

Nadere informatie

Standaard stoffenpakket bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek vastgesteld

Standaard stoffenpakket bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek vastgesteld Standaard stoffenpakket bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek vastgesteld In november 2007 is in NEN- en SIKB-kader gezamenlijk het standaardpakket voor het analyseren van stoffen bij milieuhygiënisch

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart

abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart Contactpersoon: Joan Meijerink December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

sectorplan 27 Industrieel afvalwater

sectorplan 27 Industrieel afvalwater sectorplan Industrieel afvalwater 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Industriële afvalwaterstromen (niet reinigbaar in biologische afvalwaterzuiveringsinstallaties) 2. Belangrijkste bronnen

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 2 Besluit van 25 oktober 2001 tot aanpassing van het Uitvoeringsbesluit verontreiniging rijkswateren en enige andere besluiten aan de Wet van

Nadere informatie

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN 1.Inleiding 14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN WATERVERONTREINIGING IN HET BRUSSELS GEWEST Het Brussels Gewest ligt voor het grootste deel in het subbekken van de Zenne. Deze waterloop en zijn

Nadere informatie

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld.

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld. Achtergrondinformatie voor achterbanberaad milieubeleid regio Eemsdelta Het milieubeleid omvat veel onderwerpen. Teveel om in één keer allemaal te behandelen. Op basis van onze ervaringen in de regio en

Nadere informatie

Milieubarometer 2010-2011

Milieubarometer 2010-2011 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N005 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2010-2011 Datum : 6 januari 2012 Milieubarometer 2010-2011 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100)

Figuur 1: Ontwikkeling aantal leerlingen Figuur 2: Ontwikkeling aantal leerlingen 2009-2013 1 (index: 2009 = 100) 2014-2019 (index: 2014 = 100) Het aantal leerlingen in het basisonderwijs is tussen 2010 en 2014 gedaald. In de provincie Limburg nam het aantal leerlingen in deze periode het sterkst af. In het voortgezet onderwijs is het aantal leerlingen

Nadere informatie

De Ruiter Boringen en Bemalingen bv

De Ruiter Boringen en Bemalingen bv De Ruiter Boringen en Bemalingen bv Haarlemmerstraatweg 79, 1165 MK Halfweg / Postbus 14, 1160 AA Zwanenburg Telefoon (020) 407 21 00 / Fax (020) 407 21 14 Postbank 657035 / ABN AMRO bank Zwanenburg 47.24.51.839

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Waterbodemonderzoek (1)

Waterbodemonderzoek (1) Waterbodemonderzoek (1) Schutssluis Sluissloot Inspectie civieltechnisch gedeelte sluis. In opdracht van de gemeente Zaanstad heeft Witteveen+Bos, Raadgevend ingenieurs b.v. te Deventer een indicatief

Nadere informatie

Verbetering schatting effluentvrachten

Verbetering schatting effluentvrachten Verbetering schatting effluentvrachten Dick Bakker, Nanette van Duijnhoven (Deltares) Rob Berbee (RWS WD) Barry Pieters, Mattijs Hehenkamp (Grontmij) 1 Introductie Voor V&W voert Deltares onderzoeksprogramma

Nadere informatie

MEMO. : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012. : Brouwhuis - Stationskwartier

MEMO. : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012. : Brouwhuis - Stationskwartier MEMO Aan : Postbus milieuadvies t.a.v. Maurice Francken Van : W. Boom, SRE Milieudienst, RO/RO Datum : 30 augustus 2012 Onderwerp : Brouwhuis - Stationskwartier Bodem- en grondwaterkwaliteit De locatie

Nadere informatie

Verslagen van de vier workshops tijdens het Emissiesymposium 2 februari 2010

Verslagen van de vier workshops tijdens het Emissiesymposium 2 februari 2010 Verslagen van de vier workshops tijdens het Emissiesymposium 2 februari 2010 Pagina 1 Stoffen en bronnen; welke stoffen zijn relevant om in de EmissieRegistratie opgenomen te worden. Pagina 2 Omgaan met

Nadere informatie

i\an: Repro Van: Bibliotheek S.v.p. -A. keer kopieeren ENKELZIJDIG T^BUBBELZIJ IG Voorkant/achterkant op (pik,^ WIT / papier daarna NfETJ^/ INBINDEN

i\an: Repro Van: Bibliotheek S.v.p. -A. keer kopieeren ENKELZIJDIG T^BUBBELZIJ IG Voorkant/achterkant op (pik,^ WIT / papier daarna NfETJ^/ INBINDEN ministerie van verkeer en waterstaat rijkswaterstaat Mogelijkheden voor zilverterugwinning bij ziekenhuizen Beleid en implementatie riza rijksinstituut voor integraal zoetwaterbeheer en afvalwaterbehandeling

Nadere informatie

Kenmerk 1204148-003-ZWS-0014. Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34. Oplegnotitie 2: herberekening PAK effluenten EmissieRegistratie

Kenmerk 1204148-003-ZWS-0014. Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34. Oplegnotitie 2: herberekening PAK effluenten EmissieRegistratie Memo Aan Rob Berbee Datum Van Nanette van Duijnhoven Kenmerk Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34 Aantal pagina's 10 E-mail nanette.vanduijnhoven @deltares.nl Onderwerp PAK effluenten EmissieRegistratie

Nadere informatie

Milieubarometer 2009-2010

Milieubarometer 2009-2010 NOTITIE Nr. : A.2007.5221.01.N004 Versie : definitief Project : DGMR Duurzaam Betreft : Milieubarometer 2009-2010 Datum : 26 juli 2011 Milieubarometer 2009-2010 Inleiding De milieubarometer is een instrument,

Nadere informatie

Bijlage 1 Topografische ligging Onderzoekslocatie locatie Winkelcentrum De Vlieger te Zoetermeer projectnummer 10.10.3079.2243 schaal n.v.t datum november-10 Bijlage 2 Situatietekening Bijlage 3 Boorstaten

Nadere informatie

Opdrachtverificatiecode : TXJO-VQIJ-YEPT-JGGA : 3 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n)

Opdrachtverificatiecode : TXJO-VQIJ-YEPT-JGGA : 3 tabel(len) + 1 oliechromatogram(men) + 2 bijlage(n) NIPA Milieutechniek b.v T.a.v. de heer J. van der Stroom Landweerstraat-Zuid 109 5349 AK OSS Uw kenmerk : 11945-Huissensche Waarden te Huissen Ons kenmerk : Project 348033 Validatieref. : 348033_certificaat_v1

Nadere informatie

Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser. Geachte heer Plegt,

Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser. Geachte heer Plegt, Deventerstraat 10 7575 EM Oldenzaal Retouradres: Postbus 336, 7570 AH Oldenzaal Gemeente Losser T.a.v. de heer H. Plegt Raadhuisplein 1 7581 AG Losser telefoon 0541 57 07 30 telefax 0541 57 07 31 e-mail

Nadere informatie

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Naar aanleiding van de 1 oktobertelling 2014 heeft VGS Adivio weer een korte analyse uitgevoerd waarbij onderzocht is in hoeverre de leerlingaantallen onderhevig

Nadere informatie

Wateremissies vanuit de industrie (individueel)

Wateremissies vanuit de industrie (individueel) Emissieschattingen Industriële bronnen Emissieregistratie Wateremissies vanuit de industrie (individueel) Versie mei 2015 In opdracht van RIJKSWATERSTAAT-WVL Uitgevoerd door DELTARES Wateremissies vanuit

Nadere informatie

Meldingsformulier Besluit Bodemkwaliteit Meldingsnummer:

Meldingsformulier Besluit Bodemkwaliteit Meldingsnummer: Tijdelijke opslag Meldingsformulier Besluit Bodemkwaliteit Meldingsnummer: Hier hoeft u niets in te vullen, dit nummer wordt gegenereerd door het meldsysteem. 1. Algemene gegevens van de toepasser (eigenaar

Nadere informatie

CO 2 emissie scope 3. Emissie-soort Scope 2010 2011 2012 2013 2014 reductie 2014-2013. Totaal 2.815 2.677 2.370 2.383 2.214 7,1% Reductie 169

CO 2 emissie scope 3. Emissie-soort Scope 2010 2011 2012 2013 2014 reductie 2014-2013. Totaal 2.815 2.677 2.370 2.383 2.214 7,1% Reductie 169 Werk Bewust! Antea Group en Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen projectnr. 080365 Onderdeel CO2 prestatieladder 12 juni 2015 Bijlage bij - 3.B.2 Energiemanagementsprogramma Monitoring scope 3 1 Periode:

Nadere informatie

Uitbreiding olieopslagterminal VOPAK te Rotterdam Europoort Toetsingsadvies over het milieueffectrapport

Uitbreiding olieopslagterminal VOPAK te Rotterdam Europoort Toetsingsadvies over het milieueffectrapport Uitbreiding olieopslagterminal VOPAK te Rotterdam Europoort Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 18 mei 2009 / rapportnummer 2054-74 1. OORDEEL OVER HET MER Vopak Terminal Europoort B.V. (verder

Nadere informatie

Corrosie waterleidingen kantoorgebouwen

Corrosie waterleidingen kantoorgebouwen Emissieschattingen Diffuse bronnen EmissieRegistratie Corrosie waterleidingen kantoorgebouwen Versie mei 2015 In opdracht van RIJKSWATERSTAAT - WVL Uitgevoerd door DELTARES in samenwerking met TNO Corrosie

Nadere informatie

Beheer en onderhoud van de W T W ph-meters

Beheer en onderhoud van de W T W ph-meters Mfnlsterie van Verkeer ed Waterstaat Beheer en onderhoud van de W T W ph-meters nr. 723.00.E001 Serie en ISSN nr. 1383-6749. Goede Meet Praktijk (GMP) is een samenwerkingsverband tussen specialistische

Nadere informatie

Actualisatie verdeelmodel jeugdzorg 2009

Actualisatie verdeelmodel jeugdzorg 2009 Aan: Van: Ashna Nakched Evert Pommer en Klarita Sadiraj Inlichtingen bij Evert Pommer e.pommer@scp.nl T 7947 kamer D-0608 Datum 24 januari 2010 Actualisatie verdeelmodel jeugdzorg 2009 Het ministerie van

Nadere informatie

Woningmarktcijfers Nederland derde kwartaal 2008

Woningmarktcijfers Nederland derde kwartaal 2008 Woningmarktcijfers Nederland derde kwartaal 2008 In dit kwartaalbericht van Woningmarkcijfers.nl de volgende onderwerpen: - prijsontwikkelingen en transacties september - prijsontwikkelingen en transacties

Nadere informatie

Bepaling meetfrequentie ter vaststelling van de vervuilingswaarde van afvalwater. Richtlijn. werkgroep III

Bepaling meetfrequentie ter vaststelling van de vervuilingswaarde van afvalwater. Richtlijn. werkgroep III Bepaling meetfrequentie ter vaststelling van de vervuilingswaarde van afvalwater Richtlijn werkgroep III augustus 1998 Inhoud 1. INLEIDING...3 1.1 Algemeen...3 1.2 Het gevoerde beleid...5 1.3 Aanpassing

Nadere informatie

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004.

Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004. Ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt tot 1 juli 2004. 1 In deze notitie wordt een beeld geschetst van de ontwikkelingen op de agrarische grondmarkt over de periode vanaf 1 januari tot 1 juli 2004.

Nadere informatie

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties

Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) 19454-BEATRIXSTRAAT 2 416751. Metalen ICP-AES. Minerale olie. Sommaties. Sommaties Project Certificaten Toetsversie 19454BEATRIXSTRAAT 2 416751 versie 5.10 24 Toetsing aan de Wet Bodembescherming (Wbb) Toetsdatum : 02072012 Monsterreferentie Monsteromschrijving 2627285 MM8 01 (1560)

Nadere informatie

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014 MENS Staat van Utrecht 204 Bodemsanering Hoeveel humane spoedlocaties zijn nog niet volledig gesaneerd? 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd Kaart (Humane spoedlocaties bodemverontreiniging

Nadere informatie

Bijlage A., behorende bij paragraaf 3.3 van de Regeling bodemkwaliteit Maximale samenstellings- en emissiewaarden bouwstoffen Tabel 1. Maximale emissiewaarden anorganische parameters Parameter Vormgegeven

Nadere informatie

Een zeer lage Rijnafvoer, nog geen problemen met de watervoorziening.

Een zeer lage Rijnafvoer, nog geen problemen met de watervoorziening. Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 2 mei 2011 Nummer 2011-04 Een zeer lage Rijnafvoer, nog geen problemen met de watervoorziening. Afgelopen

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003

Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Ontwikkeling werkdruk in het onderwijs 1999-2003 Eindrapport Een onderzoek in opdracht van het Vervangingsfonds Frank Schoenmakers Rob Hoffius B3060 Leiden, 21 juni 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 Verantwoording:

Nadere informatie

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 23 september 2013 Nummer 2013-10

Droogtebericht. Watermanagementcentrum Nederland. Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) 23 september 2013 Nummer 2013-10 Watermanagementcentrum Nederland Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) Droogtebericht 23 september 2013 Nummer 2013-10 Laatste Droogtebericht 2013. De neerslag in de afgelopen periode heeft

Nadere informatie

Corrosie roestvast staal industrie

Corrosie roestvast staal industrie Emissieschattingen Diffuse bronnen Emissieregistratie Corrosie roestvast staal industrie Versie april 2011 RIJKSWATERSTAAT WATERDIENST In samenwerking met DELTARES en TNO Corrosie roestvast staal industrie

Nadere informatie

Verkennend bodemonderzoek Wilhelminastraat 1 te Dreumel

Verkennend bodemonderzoek Wilhelminastraat 1 te Dreumel Postadres Postbus 5076 6802 EB ARNHEM t 026-7513300 f 026-7513818 www.syncera.nl bezoekadres Westervoortsedijk 50 6827 AT ARNHEM Verkennend bodemonderzoek Wilhelminastraat 1 te Dreumel Definitief In opdracht

Nadere informatie

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim op grond van de Leerplichtwet 1969

Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim op grond van de Leerplichtwet 1969 Bijlage 1 Definities en cijfers schoolverzuim op grond van de Leerplichtwet 1969 1. Definities schoolverzuim In de Leerplichtwet 1969 (hierna: de Leerplichtwet) worden verschillende soorten schoolverzuim

Nadere informatie

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Nummer : 2009.09833V Venlo, Bijlage(n) : Het Dagelijks Bestuur heeft op 12 augustus 2009 een aanvraag om vergunning op grond van de Wet verontreiniging

Nadere informatie

Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004

Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004 Verkennend bodemonderzoek plangebied t Spieghel, Grontmij, maart 2004 Conclusies Door middel van het uitgevoerde bodemonderzoek is inzicht verkregen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse

Nadere informatie

ONTSLAGSTATISTIEK. Jaarrapportage 2004

ONTSLAGSTATISTIEK. Jaarrapportage 2004 ONTSLAGSTATISTIEK Jaarrapportage 2004 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Arbeidsverhoudingen mei 2005 Inleiding Een arbeidsovereenkomst kan op verschillende wijzen eindigen. De gegevens

Nadere informatie

Geen bodemverontreiniging door Rijkswegen. beheer bodem bij Rijksinfrastructuur

Geen bodemverontreiniging door Rijkswegen. beheer bodem bij Rijksinfrastructuur Geen bodemverontreiniging door Rijkswegen beheer bodem bij Rijksinfrastructuur Missie vlotte en veilige doorstroming van het verkeer 2 beheer bodem Rijkswegen Maar 3 beheer bodem Rijkswegen Groot 4 beheer

Nadere informatie

Update basisinformatie Koers VO

Update basisinformatie Koers VO Update basisinformatie Koers VO Actuele stand 1-10-010 Actis onderzoek M. Bouwmans MSc. Rotterdam, 6 mei 011 Inhoudsopgave 1 Inlei di ng 3 1.1 Leeswijzer 3 Sam enw er kingsver band Koers VO 4.1 Aantal

Nadere informatie

Vraag: Wordt al het water in Vlaanderen gezuiverd voordat het op het oppervlaktewater geloosd wordt?

Vraag: Wordt al het water in Vlaanderen gezuiverd voordat het op het oppervlaktewater geloosd wordt? Technische vragen algemeen bestuur 28 november 2012 Fractie Gezond Water 3.b. Strategie samenwerking Vlaanderen Noot vooraf: De antwoorden zijn opgesteld door het waterschap in samenspraak met de Vlaamse

Nadere informatie

Bert Bellert, Waterdienst. 5 september 2011

Bert Bellert, Waterdienst. 5 september 2011 Ammonium in de Emissieregistratie?! Natuurlijke processen, antropogene bronnen en emissies in de ER Bert Bellert, Waterdienst Ammonium als stof ook in ER??: In kader welke prioritaire stoffen, probleemstoffen,

Nadere informatie

1 van 10. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2014

1 van 10. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2014 1 van 10 Periodieke rapportage: CO2 Rapportage 2014 eerste helft Periode: 1 januari t/m 30 juni 2014 2 van 10 Inhoud Naam 7.3 ISO 14064-1 Periodieke rapportage Inleiding p 1 Basisgegevens Beschrijving

Nadere informatie

Oefeningen voor workshop: Emissieregistratie data op nationale en internationale websites.

Oefeningen voor workshop: Emissieregistratie data op nationale en internationale websites. Oefeningen voor workshop: Emissieregistratie data op nationale en internationale websites. A. CBS-Statline De gegevens van rioolwaterzuiveringsinstallaties en wateremissies vanuit de industrie staan in

Nadere informatie

CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN FYSIOTHERAPEUTEN (in de eerste lijn)

CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN FYSIOTHERAPEUTEN (in de eerste lijn) CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN FYSIOTHERAPEUTEN (in de eerste lijn) Peiling 1 januari 2012 D.T.P. VAN HASSEL R.J. KENENS NOVEMBER 2013 CIJFERS UIT DE REGISTRATIE VAN BEROEPEN IN DE GEZONDHEIDSZORG CIJFERS

Nadere informatie

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft CO 2 -uitstoot 28-214 gemeente Delft Notitie Delft, april 215 Opgesteld door: L.M.L. (Lonneke) Wielders C. (Cor) Leguijt 2 April 215 3.F78 CO 2-uitstoot 28-214 1 Woord vooraf In dit rapport worden de tabellen

Nadere informatie

Bijlage I Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening. Definitiebepalingen

Bijlage I Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening. Definitiebepalingen Bijlage I Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Definitiebepalingen In deze bijlage wordt verstaan onder: a etmaal: de aaneengesloten periode van 24 uur waarover een etmaalverzamelmonster

Nadere informatie

Schroefasvet binnenscheepvaart

Schroefasvet binnenscheepvaart Emissieschattingen Diffuse bronnen Emissieregistratie Schroefasvet binnenscheepvaart Versie mei 2015 In opdracht van RIJKSWATERSTAAT-WVL Uitgevoerd door DELTARES en TNO Schroefasvet binnenscheepvaart 1

Nadere informatie

Factsheet: NLGW0013 Zout Maas

Factsheet: NLGW0013 Zout Maas Factsheet: NLGW0013 Zout Maas -DISCLAIMER- Deze factsheet behoort bij het ontwerp water(beheer)plan. De hier weergegeven 2014 en de realisatie van de maatregelen in de periode 2010-2015 zijn gebaseerd

Nadere informatie

ONTWERPBESCHIKKING. Globiscode DR 173000111. Stichting Bodemsanering NS

ONTWERPBESCHIKKING. Globiscode DR 173000111. Stichting Bodemsanering NS ONTWERPBESCHIKKING Globiscode DR 173000111 Aanvrager Onderwerp Datum Kenmerk Bijlage Stichting Bodemsanering NS Bodemsanering; locatie NS-emplacement Vries, Zanderij, gemeente Tynaarlo, ontwerpbeschikking

Nadere informatie

Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal

Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal Aantal woningverkopen bijna 5 procent hoger Woningmarkt krabbelt langzaam op in vierde kwartaal Voor 2010 prognose: geen prijsstijging Dure segment blijft moeizaam Nieuwegein, 14 januari In het vierde

Nadere informatie

Bodeminformatie. Albertus Perkstraat 109 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven

Bodeminformatie. Albertus Perkstraat 109 te Hilversum. Legenda. Wet milieubeheer bedrijven Albertus Perkstraat 109 te Hilversum Bodeminformatie Legenda Geselecteerde locatie 50-meter straal Percelen Onderzoeken Verontreinigingscontouren Saneringscontouren Gebouwen Wet milieubeheer bedrijven

Nadere informatie

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1

Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit 1 Provinciale weg N231 Verkeersintensiteit, geluid en luchtkwaliteit Afdeling Openbare Werken/VROM drs. M.P. Woerden ir. H.M. van de Wiel Januari 2006 Provinciale weg N231; Verkeersintensiteit, geluid en

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering december 2010 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, januari 2011 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2 1.1

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, september 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2

Nadere informatie

Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer

Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer Ministene wan Verkeer en Waterstaat Beheer en onderhoud van het data-acquisitiesysteem van de milieumeetcontainer nr. 723.00.E010 Serie en ISSN nr. 1383-6749. Goede Meet Praktijk (GMP) is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Opvallend in deze figuur is het grote aantal bedrijven met een vergunning voor exact 340 stuks melkvee (200 melkkoeien en 140 stuks jongvee).

Opvallend in deze figuur is het grote aantal bedrijven met een vergunning voor exact 340 stuks melkvee (200 melkkoeien en 140 stuks jongvee). Ontwikkeling melkveebedrijven in Utrecht, Gelderland en Brabant Analyse van mogelijke groei van melkveebedrijven op basis van gegevens van CBS en provincies Het CBS inventariseert jaarlijks de feitelijk

Nadere informatie

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren

Verkeersveiligheidsmonitor. Gemeente Slochteren Verkeersveiligheidsmonitor Gemeente Slochteren INHOUDSOPGAVE Trend 3 Algemene ontwikkeling van het totale aantal slachtoffers... 3 Ontwikkeling aantal verkeersdoden (geïndexeerd) ten opzichte van het referentiegebied

Nadere informatie

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit

L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit L. Indicatieve effecten Luchtkwaliteit 73 Bijlage L Indicatieve bepaling effect alternatieven N 377 op luchtkwaliteit Inleiding De provincie Overijssel is voornemens de N 377 Lichtmis Slagharen (verder

Nadere informatie

Onder het (verharde) parkeerterrein van recreatieplas de Langspier te Boxtel is verontreinigd puin aangebracht.

Onder het (verharde) parkeerterrein van recreatieplas de Langspier te Boxtel is verontreinigd puin aangebracht. MILTOP BV Ketelaarskampweg 15 5222 AL s-hertogenbosch T 073 623 58 43 F 073 623 58 44 E info@miltop.nl Gemeente Boxtel Afdeling Milieu t.a.v. de heer B. van Mil Postbus 10.000 5280 DA BOXTEL Bank 16.88.85.662

Nadere informatie

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI

REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI REDUCTIE HYDRAULISCHE BELASTING RWZI Hans Korving Witteveen+Bos WAARSCHUWING Deze presentatie kan verrassende resultaten bevatten Waar gaan we het over hebben? Wat is de achtergrond? Historie en toekomst

Nadere informatie

Aan: Gemeente Baarn T.a.v. de heer W. Stolp Postbus 1003 3740 BA Baarn. Geachte heer Stolp,

Aan: Gemeente Baarn T.a.v. de heer W. Stolp Postbus 1003 3740 BA Baarn. Geachte heer Stolp, Dienst Water en Milieu Aan: Gemeente Baarn T.a.v. de heer W. Stolp Postbus 13 374 BA Baarn Pythagoraslaan 11 Postbus 83 358 TH Utrecht Tel. 3-2589111 Fax 3-258342 http://www.provincie-utrecht.nl Datum

Nadere informatie

Bijlage I. Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening. Definitiebepalingen

Bijlage I. Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening. Definitiebepalingen Bijlage I Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Definitiebepalingen In deze bijlage wordt verstaan onder: a etmaal: de aaneengesloten periode van 24 uur waarover een etmaalverzamelmonster

Nadere informatie

De BIM gegevens : "Lucht - Basisgegevens voor het Plan" November 2004 INZAKE VERSCHAFFING VAN GEGEVENS

De BIM gegevens : Lucht - Basisgegevens voor het Plan November 2004 INZAKE VERSCHAFFING VAN GEGEVENS 5. DE INTERNATIONALE OVEREENKOMSTEN EN DE GEVOLGEN ERVAN INZAKE VERSCHAFFING VAN GEGEVENS DE POLLUENTEN OPGEVOLGD IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1.Meting van de luchtkwaliteit.1.1.inleiding De internationale

Nadere informatie

Bijlage I Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening

Bijlage I Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Bijlage I Voorschriften voor meting, bemonstering, analyse en berekening Definitiebepalingen In deze bijlage wordt verstaan onder: a etmaal: de aaneengesloten periode van 24 uur waarover een etmaalverzamelmonster

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 30-06-2015 tot 01-01-2017 Vervangt bijlage d.d.: 02-02-2015

Deze bijlage is geldig van: 30-06-2015 tot 01-01-2017 Vervangt bijlage d.d.: 02-02-2015 Deze bijlage is geldig : 30-06-2015 tot 01-01-2017 Vergt bijlage d.d.: 02-02-2015 Dijkgraaf Poschlaan 6 1135 GP Edam Nederland Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor

Nadere informatie

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om

AGENDAPUNT 9 ONTWERP. Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495. Voorstel. Het college stelt u voor om VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 9 Onderwerp: Krediet renovatie rwzi De Meern Nummer: 568495 In D&H: 16-07-2013 Steller: Tonny Oosterhoff In Cie: BMZ 03-09-2013 Telefoonnummer: (030) 6345726

Nadere informatie

1. Bent u ermee bekend dat sinds 6 januari 2007 enkele tientallen dode vogels zijn aangespoeld op de Noord-Hollandse stranden?

1. Bent u ermee bekend dat sinds 6 januari 2007 enkele tientallen dode vogels zijn aangespoeld op de Noord-Hollandse stranden? abcdefgh De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Contactpersoon - Datum 2 februari 2007 Ons kenmerk RWS/SDG/NW2007/112/43233 Onderwerp Aangespoelde vogels Doorkiesnummer

Nadere informatie

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 drs. W. van Ooij MarktMonitor Januari 2015 Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013 . Kengetallen Mobiliteitsbranche 2003-2013

Nadere informatie

Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003

Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003 Rapportage Vergelijkend Onderzoek naar Ziekteverzuim SW-sector 2003 Inleiding In het arboconvenant Sociale Werkvoorziening is bepaald dat jaarlijks een vergelijkend onderzoek naar de hoogte van het ziekteverzuim

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen

Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen Maart 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen opnieuw toegenomen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen April 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen blijven stijgen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische

Nadere informatie

CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44

CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44 CONVENANT BESTUURLIJKE EN OPERATIONELE COÖRDINATIE DIJKRINGEN 14, 15 EN 44 Partijen, de provincies Zuid-Holland, Noord-Holland en Utrecht, vertegenwoordigd door hun commissaris van de Koning, de veiligheidsregio

Nadere informatie

ONTSLAGSTATISTIEK. Jaarapportage 2008

ONTSLAGSTATISTIEK. Jaarapportage 2008 ONTSLAGSTATISTIEK Jaarapportage 2008 Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Arbeidsverhoudingen Mei 2009 Inleiding Een arbeidsovereenkomst kan op verschillende wijzen eindigen. De gegevens

Nadere informatie

Hergebruik van grond in Dordrecht

Hergebruik van grond in Dordrecht Hergebruik van grond in Dordrecht De gemeente Dordrecht heeft een nieuw beleid voor hergebruik van verontreinigde grond. Begin 2002 zijn de Bodemkwaliteitskaart en het Grondstromenplan van Dordrecht vastgesteld.

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Fijnstof. Jos van Lent, provincie Noord Brabant

Informatiebijeenkomst Fijnstof. Jos van Lent, provincie Noord Brabant Informatiebijeenkomst Fijnstof Jos van Lent, provincie Noord Brabant Overzicht presentatie Omvang problematiek Brabantse aanpak Saneringsopgave Voorkomen nieuwe overschrijdingen Voorlichting & stimulering

Nadere informatie

Figuur 1: CO 2-emissie vliegreizen 2015

Figuur 1: CO 2-emissie vliegreizen 2015 P R O J E C T MVO activiteiten W E R K N U M M E R ONL100.00037.00.0001 B E T R E F T Tussenstand CO2-emissie 2015 reiskilometers D A T U M 25-08-2015 V A N Jeroen Sap AAN M. Schellekens, P. Buurman, J.

Nadere informatie

A COMPANY OF HASKONING NEDERLAND BV MILIEU. Een ad-hoc Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau (MTR) voor aluminium in oppervlaktewater. 26 april 2002 RIZA

A COMPANY OF HASKONING NEDERLAND BV MILIEU. Een ad-hoc Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau (MTR) voor aluminium in oppervlaktewater. 26 april 2002 RIZA A COMPANY OF HASKONING NEDERLAND BV MILIEU Een ad-hoc Maximaal Toelaatbaar Risiconiveau (MTR) voor aluminium in oppervlaktewater 26 april 2002 RIZA A COMPANY OF HASKONING NEDERLAND BV MILIEU Barbarossastraat

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011

Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Postbus 1 3430 AA Bezoekadres Martinbaan 2 3439 NN www.nieuwegein.nl Communicatie, Juridische & Personeelszaken Bevolkingsprognose Nieuwegein 2011 Raadsnummer Datum 7 mei 2012 Auteur Tineke Brouwers Versie

Nadere informatie

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen

Aantal werkzoekenden en aantal WWuitkeringen Juni 2009 Aantal werkzoekenden en WW-uitkeringen 2 Ingediende vacatures 5 Vraag en aanbod bij UWV WERKbedrijf 6 Ingediende ontslagaanvragen en verleende ontslagvergunningen 7 Statistische bijlage 8 Toelichting

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie

DE AMBTENAAR BELAST MET DE HEFFING VAN HET HOOGHEEMRAADSCHAP AMSTEL, GOOI EN VECHT

DE AMBTENAAR BELAST MET DE HEFFING VAN HET HOOGHEEMRAADSCHAP AMSTEL, GOOI EN VECHT DE AMBTENAAR BELAST MET DE HEFFING VAN HET HOOGHEEMRAADSCHAP AMSTEL, GOOI EN VECHT (AH 09/05) Beleidsregels voor de berekening van de vervuilingswaarde van vanuit IBA systemen geloosd afvalwater van huishoudelijke

Nadere informatie

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst. De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, J.M. de Vries.

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst. De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, J.M. de Vries. VW Regeling meldingen Lozingenbesluit open teelt en veehouderij Regeling houdende vaststelling van nadere regels met betrekking tot gegevens, die bij een melding van voorgenomen agrarische activiteiten

Nadere informatie

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013

Koopsom per maand, Nederland 2012-2013 Persbericht Woningmarktcijfers.nl, Heerlen 21-01-2014 Nederlandse woningmarkt stabiel in tweede halfjaar 2013 De gemiddelde koopsom van de door het Kadaster geregistreerde woningtransacties kwam in december

Nadere informatie