abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart"

Transcriptie

1 abcdefgh Rijkswaterstaat X Verkeer en vervoer zeescheepvaart Contactpersoon: Joan Meijerink December 2003

2 Inhoudsopgave Algemeen beeld 3 1. Definitie bron 4 2. Probleemstoffen 4 3. Routes 4 4. Omvang probleem 4 5. Bedreigde functies 5 6. Relatie met andere bronnen 5 7. Technische oplossingen en kosten 6 8. Wet- en regelgeving 6 9. Beleid Kaderrichtlijn water Prognose Lacunes Beleidsaanbevelingen Meer informatie 8 2 X Verkeer en vervoer - zeescheepvaart

3 Algemeen beeld DIFFUSE BRON: ZEESCHEEPVAART Probleemstoffen: koper, organotin en andere biociden. Toestand nu: koper in kustwateren: SW<toetswaarde<MTR, organotin in kustwateren: voldoet niet aan MTR, overige biociden onbekend. Prognose 2015: koper in kustwateren: SW<toetswaarde<MTR, organotin in kustwateren: voldoet niet aan MTR, overige biociden onbekend. Aandeel zeescheepvaart in belasting zoet oppervlaktewater: koper 13%, organotin 56%, overige biociden onbekend. Belang van de bron: koper: score 2 (matig, 5-20%), organotin: score 4 (zeer groot >50%), overige biociden onbekend. Verwachte reductie tot 2015: koper: score 2, organotin: score 3 (groot, 20-50%), overige biociden onbekend. Relatie met andere bronnen: andere omvangrijke bronnen voor koper zijn landbouw (30%), riolering en waterzuivering (25%), industrie (15%) en overige bronnen verkeer en vervoer (15%). Andere belangrijke bron voor organotin: industrie (scheepsbouw) 35%. Biociden worden voornamelijk toegepast in de landbouw, op verhardingen en in huishoudens. Internationale regelgeving: EU-verordening 782/2003 van het Europees Parlement en de Raad d.d. 14 april 2003 inhoudende een verbod op organische tinverbindingen op schepen. Biociden richtlijn m.b.t. toetsingscriteria en methodieken. Ingezet rijksbeleid: organotin: internationaal overleg. Verdere ontwikkeling van de Biociden richtlijn in EU verband. Toelating van biociden via CTB. Uitvoering: internationaal overleg (rijk), monitoring (waterbeheerders), toelating (CTB). Actie nodig: ja. 3 X Verkeer en vervoer - zeescheepvaart

4 1. Definitie bron Deze fact sheet gaat in op emissies van zeeschepen (scheepsgebonden emissies), en met name op de probleemstoffen die vrijkomen door het gebruik van aangroeiwerende verf of coating op de scheepshuid. 2. Probleemstoffen De probleemstoffen zijn koper en organotin en eventuele andere biociden. De stoffen komen voor in aangroeiwerende verf. 3. Routes Schepen krijgen een coating met antifouling om de aangroei van organismen op de scheepshuid te voorkomen (aangroei resulteert in een slechtere kwaliteit van de verflaag en een hoger brandstofverbruik). Door slijtage en door uitloging uit de coating komen de probleemstoffen vrij. 4. Omvang probleem De emissieregistratie richt zich op de belasting van zoet/brak water. Daarom wordt voor organotin alleen een berekening van de belasting van het oppervlaktewater gemaakt op basis van de emissies in zeehavens en de grote wateren naar deze havens. Aan een schatting van de belasting van het Nederlands Continentaal Plat wordt door de emissieregistratie separaat gewerkt (begin 2004 zullen de resultaten beschikbaar komen). De huidige belasting van oppervlaktewater De huidige belasting van het oppervlaktewater door zeescheepvaart staat voor koper en organotinverbindingen in onderstaande tabel weergegeven. Ook is vermeld welk aandeel de belasting van de zeescheepvaart heeft in de totale belasting van het oppervlaktewater. Voor andere biociden zijn geen gegevens in de emissieregistratie opgenomen. Tabel 1. Belasting van het oppervlaktewater met koper en organotinverbindingen door zeescheepvaart in Jaar Koper (ton/jaar) Aandeel (%) Organotin 1) (ton/jaar) Aandeel (%) , , ,1 12 9, ,7 13 9, ,9 13 9,6 65 1) als organotin, uitgedrukt in tin is de belasting ca. een factor 3 lager. Bron: Emissieregistratie cijfers Zie ook de n.b. onder de figuur in hoofdstuk 6. 4 X Verkeer en vervoer - zeescheepvaart

5 Andere emissies uit de scheepvaart Deze fact sheet gaat niet in op andere emissies, zoals zinkanodes, bilgewater, huishoudelijk afval, huishoudelijk afvalwater, ballastwater, vetgesmeerde systemen en sludge. Hierover zijn nog geen cijfers bekend. Momenteel loopt er een onderzoek in het kader van emissieregistratie scheepvaart om de omvang van deze emissies in beeld te brengen (begin 2004 zullen de resultaten beschikbaar komen). 5. Bedreigde functies De emissies van de zeescheepvaart bedreigen de functies drinkwater, zwemwater, viswater en natuur. De emissies komen benedenstrooms vrij en bedreigen dus vooral functies in de kustzone en open zee. Organotin en koper hechten goed aan slib. De belasting door zeescheepvaart veroorzaakt vervuiling van de waterbodem. Het gaat hier over de zeescheepvaart, dus betreft dat vooral de waterbodems in de grote wateren naar de zeehavens en in de zeehavens zelf. Hergebruik van baggerspecie als bouwstof wordt hierdoor bemoeilijkt. Dit leidt tot meer storten van vervuilde baggerspecie. 6. Relatie met andere bronnen Koper en organotin De relatie met andere bronnen is in onderstaande figuur weergegeven voor koper en organotin (uitgedrukt in tin). De relaties zijn uitgedrukt in de relatieve bijdragen van de bronnen in de belasting van het oppervlaktewater. Voor overige biociden zijn er geen gegevens beschikbaar. overig 100% industrie 80% riolering & RWZI's 60% Bouwmaterialen (directe lozingen) Atmosferische depositie 40% 20% Verkeer & vervoer zeescheepvaart Verkeer & vervoer overig 0% Cu Sn Landbouw Figuur 1. Aandeel van de verschillende bronnen in de nationale belasting van het oppervlaktewater met koper en organotin. (bron: emissieregistratie 2001) 5 X Verkeer en vervoer - zeescheepvaart

6 n.b. Na het opstellen van deze fact sheet zijn voor atmosferische depositie en voor de uit- en afspoeling van metalen uit landelijk gebied nieuwe emissiecijfers bekend geworden. Dit kan betekenen dat de relatieve bijdrage in de belasting van het oppervlaktewater van de verschillende bronnen aanmerkelijk kunnen veranderen. De nieuwe informatie is op landelijke schaal te vinden op in een meer gedetailleerd niveau te zijner tijd op en in Water in Beeld 2004 en Water in Cijfers 2004 (www.waterinbeeld.nl). Alle waterbeheerders hebben de informatie op het niveau van afwateringseenheden reeds ontvangen via het Kaderrichtlijn water-circuit. 7. Technische oplossingen en kosten De oplossing van de problematiek is omschakeling naar coatingsystemen die niet zijn gebaseerd op chemische middelen, maar bijvoorbeeld op non-stick. De eerste ervaringen met non-stick zijn deels positief, deels negatief. Ook zijn er al tinvrije verfsystemen op de markt. Deze verfsystemen bevatten andere chemische middelen waarvan nog duidelijk moet worden of deze minder schadelijk zijn dan de tributhyltinverbindingen (organotin). 8. Wet- en regelgeving Bestrijdingsmiddelenwet Aangroeiwerende verven vallen onder de Bestrijdingsmiddelenwet Bestrijdingsmiddelen worden beoordeeld op werkzaamheid en mogelijke schadelijke gevolgen voor het milieu, de volksgezondheid en de gebruiker. Het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen (CTB) bepaalt of bestrijdingsmiddelen wel of niet worden toegelaten. EU-verordening 782/2003 In navolging van de IMO (zie hierna in het hoofdstuk Beleid) heeft de EU een verordening opgesteld die de IMO-afspraken implementeert in de EU-landen. Hiermee wordt tevens een stimulans gegeven voor de ratificatie door de EU-landen van de IMO-resolutie. 9. Beleid Vierde Nota Waterhuishouding Scheepvaart wordt in de Vierde Nota Waterhuishouding (NW4) genoemd als een belangrijke diffuse bron. NW4 doelt hierbij met name op de binnenvaart. Als speerpunt wordt de aanpak van milieuvriendelijke scheepsverven genoemd. Internationale resolutie IMO De International Maritime Organization nam in november 1990 een resolutie aan waarin de aangesloten landen hebben afgesproken om de toepassing van organotin op termijn uit te bannen. In de resolutie staat 6 X Verkeer en vervoer - zeescheepvaart

7 dat de aangesloten landen per 2003 de toepassing van organotin als antifouling verbieden en per 2008 de aanwezigheid van organotin in de toplaag verbieden (strafbaar stellen). De resolutie zal in werking treden als 25 staten hebben geratificeerd en als die samen 25% van het wereldscheepstonnage vertegenwoordigen. De resolutie geldt voor alle scheepstypes en ook voor off-shore-installaties, zoals platforms. 10. Kaderrichtlijn water De Kaderrichtlijn Water (KRW) spreekt over organotin als een Priority Hazardous Substance. Verschillende biociden komen voor in de KRW stoffenlijst, bijvoorbeeld diuron. Diuron kan gezien worden als een van de eventuele andere biociden die gebruikt (gaan) worden. Dit is een PSR-stof. PSR staat voor Priority Substance in Review. Dat wil zeggen dat nog wordt bekeken of diuron in aanmerking komt voor het predikaat Priority Hazardous Substance. Koper komt niet voor in de prioritaire stoffenlijst van de KRW, maar kan wel bij het vaststellen van een goede ecologische toestand, of een goed ecologisch potentieel een rol spelen. 11. Prognose De belasting van het oppervlaktewater door koper, organotin en eventuele andere biociden die afkomstig zijn uit antifoulingsystemen, is afhankelijk van het aantal zeeschepen dat de Nederlandse zeehavens bezoekt en van het toepassingpercentage van de verschillende systemen. Verwacht wordt dat de bijdrage aan de belasting door organotin de komende jaren zal dalen als gevolg van de IMO-afspraken en de implementatie van de EU-verordening. Om dezelfde reden wordt verwacht dat de bijdrage van koper en eventuele andere biociden zal toenemen. Mogelijk kan met het toelatingsbeleid van het CTB de bijdrage van koper en eventuele andere biociden als antifouling worden verkleind. Het toelatingsbeleid van het CTB betreft echter alleen de Nederlandse markt en de zeescheepvaart is een internationaal georiënteerde branche, waarop de invloed van de Nederlandse markt klein is. 12. Lacunes De grootste lacune is kennis van het toepassingspercentage van de verschillende antifoulingsystemen op zeeschepen die Nederland aandoen. Een andere lacune is het gebrek aan kennis over de samenstelling van de antifoulingsystemen. Als deze witte vlekken in beeld worden gebracht, wordt de omvang van de problematiek beter zichtbaar. 7 X Verkeer en vervoer - zeescheepvaart

8 13. Beleidsaanbevelingen Er zijn drie zaken waarop het beleid zou moeten inspelen: Voorkomen dat bij regulering van antifoulingsystemen de ene schadelijke stof vervangen wordt door een andere schadelijke stof waardoor er per saldo geen sprake is van verbetering voor het milieu. Naleving van nationale of internationale afspraken (met name de IMO-afspraken). Inzicht krijgen in het aandeel van de verschillende antifoulingsystemen op zeeschepen die Nederland aandoen en in de verschillende stoffen die worden toegepast in de te onderscheiden antifoulingsystemen. 14. Meer informatie International Convention on the Control of Harmful Anti-fouling Systems on Ships, Tot stand gekomen tijdens een onder aupiciën van de Internationale Maritime Organisatie (IMO) gehouden diplomatieke conferentie. Verordening (EG) Nr. 782/2003 van het Europees Parlement en de Raad, van 14 april 2003, houdende een verbod op organische tinverbindingen op schepen. voor actuele emissiescijfers Meijerink, J. (2003). EMS-protocol: Emissies door Zeevaart en Visserij. Uitloging van coatings op het Nederlands Continentaal Plat. RIZA, werkdocumentnummer X. Meijerink, J. (2003). EMS-protocol: Emissies door zeevaart en visserij. Uitloging van coatings in havens. RIZA, werkdocumentnummer X. Kuiper, P.J.C. (2003). EMS-protocol: Emissies door Zeevaart en Visserij. Anodes op schepen op het Nederlands Continentaal Plat. RIZA-werkdocument nr X. Kuiper, P.J.C. (2003). EMS-protocol: Emissies door Zeevaart en Visserij. Anodes op schepen in havens. RIZA-werkdocument nr X. 8 X Verkeer en vervoer - zeescheepvaart

abcdefgh Rijkswaterstaat IX Verkeer en vervoer beroepsbinnenvaart

abcdefgh Rijkswaterstaat IX Verkeer en vervoer beroepsbinnenvaart abcdefgh Rijkswaterstaat IX Verkeer en vervoer beroepsbinnenvaart Contactpersoon: Joan Meijerink December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat XV De waterkwaliteit voor stoffen afkomstig van diffuse bronnen

abcdefgh Rijkswaterstaat XV De waterkwaliteit voor stoffen afkomstig van diffuse bronnen abcdefgh Rijkswaterstaat XV De waterkwaliteit voor stoffen afkomstig van diffuse bronnen Contactpersoon: Peter Vermij December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat III Landbouw - zware metalen (af- en uitspoeling landelijk gebied)

abcdefgh Rijkswaterstaat III Landbouw - zware metalen (af- en uitspoeling landelijk gebied) abcdefgh Rijkswaterstaat III Landbouw - zware metalen (af- en uitspoeling landelijk gebied) Contactpersoon: Sandra Plette December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

Afwenteling en probleemstoffen voor de KRW in het Waddengebied

Afwenteling en probleemstoffen voor de KRW in het Waddengebied Afwenteling en probleemstoffen voor de KRW in het Waddengebied Inleiding De KRW is een resultaatsverplichting. Het kader gaat uit van een prioritaire stoffenlijst (voor de beschrijving van de Goede Chemische

Nadere informatie

Inhoud lezing uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging (UP)

Inhoud lezing uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging (UP) Inhoud lezing uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging (UP) 1. Enkele uitgangspunten 2. Criteria probleemstoffen 3. Belangrijkste sectoren en hun probleemstoffen 4. Drie-deling in aanpak

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat VIII Verkeer en vervoer recreatievaart

abcdefgh Rijkswaterstaat VIII Verkeer en vervoer recreatievaart abcdefgh Rijkswaterstaat VIII Verkeer en vervoer recreatievaart Contactpersoon: Gerard Rijs December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

Bijdrage afwenteling Waddengebied adviesnota Rijn-Noord

Bijdrage afwenteling Waddengebied adviesnota Rijn-Noord Bijdrage afwenteling Waddengebied adviesnota Rijn-Noord Proces Op 14 september 2007 is bij Rijkswaterstaat Noord-Nederland met ondersteuning van de Waterdienst een werksessie afwenteling georganiseerd.

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat VI Bouwmaterialen - metalen

abcdefgh Rijkswaterstaat VI Bouwmaterialen - metalen abcdefgh Rijkswaterstaat VI Bouwmaterialen - metalen Contactpersoon: Peter Vermij December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................ Algemeen

Nadere informatie

Uitvoeringsdocument Scheepscoatings

Uitvoeringsdocument Scheepscoatings abcdefgh Rijkswaterstaat Uitvoeringsdocument Scheepscoatings abcdefgh Rijkswaterstaat Uitvoeringsdocument Scheepscoatings 1 april 2003 FWVO-nota 03.02 Auteur: B.M. Verhoeven Rijkswaterstaat Directie Zeeland

Nadere informatie

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens

Stroomgebiedsafstemming Rijnwest. ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijnwest ER in combinatie met meetgegevens Stroomgebiedsafstemming Rijn-West 2 Opdrachtgever: Rijn West Begeleidingsgroep / beoordelingsgroep: Provincies, RAO, KRW-Kernteam Rijn

Nadere informatie

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN 1.Inleiding 14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN WATERVERONTREINIGING IN HET BRUSSELS GEWEST Het Brussels Gewest ligt voor het grootste deel in het subbekken van de Zenne. Deze waterloop en zijn

Nadere informatie

Bert Bellert, Waterdienst. 5 september 2011

Bert Bellert, Waterdienst. 5 september 2011 Ammonium in de Emissieregistratie?! Natuurlijke processen, antropogene bronnen en emissies in de ER Bert Bellert, Waterdienst Ammonium als stof ook in ER??: In kader welke prioritaire stoffen, probleemstoffen,

Nadere informatie

POR II - Op weg naar schonere baggerspecie. Project onderzoek Rijn - POR II. Op weg naar schonere baggerspecie

POR II - Op weg naar schonere baggerspecie. Project onderzoek Rijn - POR II. Op weg naar schonere baggerspecie 1 Project onderzoek Rijn - POR II Op weg naar schonere baggerspecie Introductie 3 Via een nieuwe impuls aan het Project Onderzoek Rijn POR II genaamd wil de gemeente Rotterdam de kwaliteit van de baggerspecie

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen

abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen abcdefgh Rijkswaterstaat IV Onkruidbestrijding verhardingen Contactpersoon: Rob Faasen December 2003 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

abcdefgh Rijkswaterstaat VII Verkeer en vervoer wegverkeer

abcdefgh Rijkswaterstaat VII Verkeer en vervoer wegverkeer abcdefgh Rijkswaterstaat VII Verkeer en vervoer wegverkeer Contactpersoon: Peter Vermij December 23 Inhoudsopgave........................................................................................

Nadere informatie

sectorplan 27 Industrieel afvalwater

sectorplan 27 Industrieel afvalwater sectorplan Industrieel afvalwater 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Industriële afvalwaterstromen (niet reinigbaar in biologische afvalwaterzuiveringsinstallaties) 2. Belangrijkste bronnen

Nadere informatie

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland?

Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Naar chemievrij beheer van de openbare ruimte in Nederland? Studiedag PAN-Europe Brussel 8 juni 2015 ing. M.J. (Rien) Klippel sr. Beleidsmedewerker Emissies T 088-2461355 M 06-53734538 e rien.klippel@scheldestromen.nl

Nadere informatie

toelatingseisen Marktverstoring dreigt door te strenge antifoulings Scheepswerven vrezen massaal banenverlies

toelatingseisen Marktverstoring dreigt door te strenge antifoulings Scheepswerven vrezen massaal banenverlies Scheepswerven vrezen massaal banenverlies Marktverstoring dreigt door te strenge toelatingseisen antifoulings Bij Nederlandse onderhoudswerven staan duizenden banen op de tocht. De werven vrezen dat rederijen

Nadere informatie

Wetgeving biociden van een nationaal naar Europees systeem. Diane Heemsbergen

Wetgeving biociden van een nationaal naar Europees systeem. Diane Heemsbergen Wetgeving biociden van een nationaal naar Europees systeem Diane Heemsbergen 14 november 2016 Biocide Een bestrijdingsmiddel op basis van één of meer werkzame stoffen, met als doel een schadelijk organisme

Nadere informatie

Kenmerk 1204148-003-ZWS-0014. Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34. Oplegnotitie 2: herberekening PAK effluenten EmissieRegistratie

Kenmerk 1204148-003-ZWS-0014. Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34. Oplegnotitie 2: herberekening PAK effluenten EmissieRegistratie Memo Aan Rob Berbee Datum Van Nanette van Duijnhoven Kenmerk Doorkiesnummer +31 (0)6 10 39 95 34 Aantal pagina's 10 E-mail nanette.vanduijnhoven @deltares.nl Onderwerp PAK effluenten EmissieRegistratie

Nadere informatie

Besluit lozing afvalwater huishoudens

Besluit lozing afvalwater huishoudens Besluit lozing afvalwater huishoudens Ontheffing voor de lozingssituatie van: «Naam_SD» Lozingsadres: «Straat» «HuisNrLt» «Woonplaats1» Waterschap Zuiderzeeland Team Waterprocedures Postbus 229 8200 AE

Nadere informatie

Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit.

Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) op de waterkwaliteit. Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Integraal Zoetwaterbeheer en Afvalwaterbehandeling/RIZA Samenvatting van: Effecten van het Lozingenbesluit

Nadere informatie

De toelating van biociden voor drinkwaterdesinfectie. Lonne Gerritsen. College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden

De toelating van biociden voor drinkwaterdesinfectie. Lonne Gerritsen. College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden De toelating van biociden voor drinkwaterdesinfectie Lonne Gerritsen College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden Inhoud Wat doet het Ctgb Wat zijn biociden Waar kom je biociden

Nadere informatie

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen)

Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Industriële en communale bronnen Emissieregistratie Effluenten RWZI s (gemeten stoffen) Versie mei 2015 RIJKSWATERSTAAT Water, Verkeer en Leefomgeving (WVL) in samenwerking met CENTRAAL BUREAU VOOR DE

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Rijkswaterstaat. Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Rijkswaterstaat. Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ Menselijke belasting

Nadere informatie

Verslagen van de vier workshops tijdens het Emissiesymposium 2 februari 2010

Verslagen van de vier workshops tijdens het Emissiesymposium 2 februari 2010 Verslagen van de vier workshops tijdens het Emissiesymposium 2 februari 2010 Pagina 1 Stoffen en bronnen; welke stoffen zijn relevant om in de EmissieRegistratie opgenomen te worden. Pagina 2 Omgaan met

Nadere informatie

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW

Samenhang tussen het toelatingsbeleid en de KRW 27858 Gewasbeschermingsbeleid 27625 Waterbeleid Nr. 326 Brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 15 oktober 2015 In

Nadere informatie

MIRA-T Kwaliteit oppervlaktewater. Belasting van het oppervlaktewater met zuurstofbindende stoffen en nutriënten DPSIR

MIRA-T Kwaliteit oppervlaktewater. Belasting van het oppervlaktewater met zuurstofbindende stoffen en nutriënten DPSIR Belasting van het oppervlaktewater met zuurstofbindende stoffen en nutriënten belasting oppervlaktewater (1995=100) 120 100 80 60 40 P landbouw N landbouw N huishoudens P huishoudens CZV huishoudens N

Nadere informatie

Milieuvervuiling. Planet

Milieuvervuiling. Planet Milieuvervuiling Planet 44 45 Milieuvervuiling Milieuvervuiling is al decennialang een Europees thema. Het is ook een thema waarop winst is geboekt; mede dankzij Europese regelgeving is de vervuiling aanzienlijk

Nadere informatie

Workshop Leertuin Maritieme Economie. 23 november 2016

Workshop Leertuin Maritieme Economie. 23 november 2016 Workshop Leertuin Maritieme Economie 23 november 2016 Facts en figures (Maritime Delta regio) Potentieel AV 2025 Maritieme maakindustrie 4.690 fte (bron: ETM regio AV) Facts en figures (Maritime Delta

Nadere informatie

Actuele Werkzaamheden van de CCR

Actuele Werkzaamheden van de CCR Actuele Werkzaamheden van de CCR Actuele werkzaamheden van de CCR ter reductie van emissies 11 april 2006 Drs. ing. R.F.E. Weekhout RV Senior adviseur Gevaarlijke Stoffen Deze presentatie Onderwerpen Scheepsafvalstoffenverdrag

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387. Onderwerp Brijnlozingen

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387. Onderwerp Brijnlozingen van Gedeputeerde Staten op vragen van A.H.K. van Viegen (Partij voor de Dieren) (d.d. 27 juli 2010) Nummer 2387 Onderwerp Brijnlozingen Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller In

Nadere informatie

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst. De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, J.M. de Vries.

Deze regeling zal met toelichting in de Staatscourant worden geplaatst. De Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat, J.M. de Vries. VW Regeling meldingen Lozingenbesluit open teelt en veehouderij Regeling houdende vaststelling van nadere regels met betrekking tot gegevens, die bij een melding van voorgenomen agrarische activiteiten

Nadere informatie

Corrosie waterleidingen kantoorgebouwen

Corrosie waterleidingen kantoorgebouwen Emissieschattingen Diffuse bronnen EmissieRegistratie Corrosie waterleidingen kantoorgebouwen Versie mei 2015 In opdracht van RIJKSWATERSTAAT - WVL Uitgevoerd door DELTARES in samenwerking met TNO Corrosie

Nadere informatie

MIRA 2011 VERSPREIDING VAN ZWARE METALEN. Emissie van zware metalen naar lucht.

MIRA 2011 VERSPREIDING VAN ZWARE METALEN. Emissie van zware metalen naar lucht. MIRA 211 VERPREIDING VAN ZWARE METALEN Emissie van zware metalen naar lucht P index emissie lucht (1995=1) 12 1 8 6 4 2 1995 2 21 22 23 24 25 26 27 28 29 21* doel 21 * voorlopige cijfers Doel (niet) gehaald

Nadere informatie

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER. Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling BIOREMEDIATIESYSTEMEN WETTELIJK KADER Annie Demeyere Dep.L&V Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling Bioremediering wetgeving Richtlijn Duurzaam gebruik van pesticiden (EU 2009/128) Vlaanderen: Vlarem -

Nadere informatie

ANTIFOULING INFORMATIE H A N D L E I D I N G

ANTIFOULING INFORMATIE H A N D L E I D I N G ANTIFOULING INFORMATIE H A N D L E I D I N G INFORMATIE Een antifouling is een verf die het aangroeien van waterorganismen op de scheepshuid onder de waterlijn tegengaat. Dit gebeurt door het afscheiden

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1999 503 Besluit van 12 november 1999, houdende aanwijzing van andere taken van het College voor de toelating van bestrijdingsmiddelen (Besluit andere

Nadere informatie

Overzicht indeling stoffen

Overzicht indeling stoffen Lucht Water A B C D AT AVBs Bouw Buitenland Consumenten DWBs Energie HDO Industrie Landbouw Raffinaderijen RWZIs Verkeer Diffuus Puntbron ZEZ Dit document is opgesteld in het kader van het verschijnen

Nadere informatie

Normen voor het waterkwaliteitsbeheer: wat kun, mag en moet je er mee?

Normen voor het waterkwaliteitsbeheer: wat kun, mag en moet je er mee? Normen voor het waterkwaliteitsbeheer: wat kun, mag en moet je er mee? José Vos, Els Smit (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), Dennis Kalf (Rijkswaterstaat), Ronald Gylstra (Waterschap Rivierenland)

Nadere informatie

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld.

In de volgende figuur is het aandeel in de stikstofdepositie van verkeer en industrie rood omcirkeld. Achtergrondinformatie voor achterbanberaad milieubeleid regio Eemsdelta Het milieubeleid omvat veel onderwerpen. Teveel om in één keer allemaal te behandelen. Op basis van onze ervaringen in de regio en

Nadere informatie

Anodes zeescheepvaart en visserij

Anodes zeescheepvaart en visserij Emissieschattingen Diffuse bronnen Emissieregistratie Anodes zeescheepvaart en visserij Versie mei 2015 RIJKSWATERSTAAT WVL in samenwerking met DELTARES en TNO Anodes zeescheepvaart en visserij 1 Omschrijving

Nadere informatie

Sanitair afval Olie Huisvuil Chemicaliën AFGIFTE SCHEEPSAFVAL IN. zeehavens Amsterdam. 1 november 2004 start uitvoering Haven Afvalstoffen Plan (HAP)

Sanitair afval Olie Huisvuil Chemicaliën AFGIFTE SCHEEPSAFVAL IN. zeehavens Amsterdam. 1 november 2004 start uitvoering Haven Afvalstoffen Plan (HAP) Sanitair afval Olie Huisvuil Chemicaliën AFGIFTE SCHEEPSAFVAL IN zeehavens Amsterdam 1 november 2004 start uitvoering Haven Afvalstoffen Plan (HAP) Schonere zee, goed geregeld Een schonere zee via een

Nadere informatie

Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten

Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten Bestrijding Invasieve wateren oeverplanten wet- en regelgeving 2 mei 2014 Doel presentatie: Inzicht nieuwe/aankomende wet- en regelgeving m.b.t. aanpak invasieve water- en oeverplanten Inzicht nieuwe/aankomende

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging

Uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging Uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging December 2007 Uitvoeringsprogramma diffuse bronnen waterverontreiniging December 2007 Inhoudsopgave Samenvatting 06 Overzichtstabel uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water Samen werken aan waterkwaliteit Voor schoon, voldoende en veilig water D D Maatregelenkaart KRW E E N Z D E Leeuwarden Groningen E E W A IJSSELMEER Z Alkmaar KETELMEER ZWARTE WATER MARKER MEER NOORDZEEKANAAL

Nadere informatie

Nieuwe milieuregelgeving in de zeevaart: Vloek of zegen? Bart de Jong, Hoofd afdeling Zeevaart en Security, Min. van IenM. Breukelen, 3 oktober 2013

Nieuwe milieuregelgeving in de zeevaart: Vloek of zegen? Bart de Jong, Hoofd afdeling Zeevaart en Security, Min. van IenM. Breukelen, 3 oktober 2013 Nieuwe milieuregelgeving in de zeevaart: Vloek of zegen? Bart de Jong, Hoofd afdeling Zeevaart en Security, Min. van IenM Breukelen, 3 oktober 2013 Milieuregelgeving: De komende jaren komt er heel wat

Nadere informatie

Folder Molybdeen in afvalwater en slib

Folder Molybdeen in afvalwater en slib Folder Molybdeen in afvalwater en slib w Kathleen Geertjes Kees Baas Stephan Verschuren Remco Kaashoek Cor Graveland CBS Den Haag Henri Faasdreef 312 2492 JP Den Haag Postbus 24500 2490 HA Den Haag +31

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 212 Besluit van 22 april 2002, houdende wijziging van het Besluit milieutoelatingseisen niet-landbouwbestrijdingsmiddelen (implementatie biocidenrichtlijn)

Nadere informatie

Bronnen, paden en lotgevallen van probleemstoffen in de Waddenzee

Bronnen, paden en lotgevallen van probleemstoffen in de Waddenzee Bronnen, paden en lotgevallen van probleemstoffen in de Waddenzee Factsheets Titel Bronnen, paden en lotgevallen van probleemstoffen in de Waddenzee. Factsheets Correspondentie adres Rijksinstituut voor

Nadere informatie

2. Het Bouwstoffenbesluit bodem- en oppervlaktewaterenbescherming

2. Het Bouwstoffenbesluit bodem- en oppervlaktewaterenbescherming Voorlopig beleidsstandpunt Wetterskip Fryslân voor het toepassen van natte baggerspecie als bouwstof in oppervlaktewater op grond van het Bouwstoffenbesluit. Het voornoemde beleidsstandpunt en de Reactienota

Nadere informatie

INTERN MEMO. Aan: Algemeen Bestuur Van: Dagelijks Bestuur Datum: 10 november 2015 Onderwerp: Voedingsstoffen in het oppervlaktewater

INTERN MEMO. Aan: Algemeen Bestuur Van: Dagelijks Bestuur Datum: 10 november 2015 Onderwerp: Voedingsstoffen in het oppervlaktewater Intern memo INTERN MEMO Aan: Algemeen Bestuur Van: Dagelijks Bestuur Datum: 0 november 205 Onderwerp: Voedingsstoffen in het oppervlaktewater Bijlage: Bestuursnotitie wfn40342 in DB april 204 Inleiding

Nadere informatie

algemeen Deze bijlage is een detaillering van de beschrijving actuele waterkwaliteit die in paragraaf 2.9. is opgenomen

algemeen Deze bijlage is een detaillering van de beschrijving actuele waterkwaliteit die in paragraaf 2.9. is opgenomen algemeen Deze bijlage is een detaillering van de beschrijving actuele waterkwaliteit die in paragraaf 2.9. is opgenomen 2. Waterkwaliteit De zomergemiddelden voor 2008 van drie waterkwaliteitsparameters

Nadere informatie

Eerste kaart roetconcentraties Nederland Roet aanvullende maat voor gezondheidseffecten luchtvervuiling

Eerste kaart roetconcentraties Nederland Roet aanvullende maat voor gezondheidseffecten luchtvervuiling Eerste kaart roetconcentraties Nederland Roet aanvullende maat voor gezondheidseffecten luchtvervuiling RIVM/DCMR, december 2013 Roet is een aanvullende maat om de gezondheidseffecten weer te geven van

Nadere informatie

Welkom op de Ctgb relatiedag

Welkom op de Ctgb relatiedag Welkom op de Ctgb relatiedag Twitter: #Ctgbdag 11 juni 2015 Opening Relatiedag Ctgb Dr. ir. Luuk van Duijn, Secretaris / directeur Ctgb 11 juni 2015 Terugblik Het vooruitzicht van het nieuwe pand nodigt

Nadere informatie

betreffende de beperking van het gebruik van milieuschadelijke stoffen in de sportvisserij en het promoten van milieuvriendelijke alternatieven

betreffende de beperking van het gebruik van milieuschadelijke stoffen in de sportvisserij en het promoten van milieuvriendelijke alternatieven ingediend op 408 (2014-2015) Nr. 1 24 juni 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Sabine Vermeulen, Johan Verstreken, Gwenny De Vroe, Wilfried Vandaele, Valerie Taeldeman en Bart Nevens betreffende

Nadere informatie

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN

Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee. gemeente Assen Verbouwing woning Venestraat 175 9402GM ASSEN Waterschap Hunze en Aa s Ontvangen d.d.: Documentnummer: Raakvlak waterbeheer: ja/nee gemeente Assen Verbouwing woning 9402GM ASSEN Algemeen Betrokkenheid waterschap Voor de verdere procedurele afhandeling

Nadere informatie

Het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen,

Het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen, Toelatingsnummer 11323 N Tanalith E 3500 11323 N Het College voor de Toelating van Bestrijdingsmiddelen, overwegende, in verband met de implementatie van Richtlijn 2006/8/EG, tot wijziging van bijlage

Nadere informatie

Statencommissie REW 1 februari KRW maatregelen rijkswateren

Statencommissie REW 1 februari KRW maatregelen rijkswateren Statencommissie REW 1 februari 2008 Kaderrichtlijn Water in Scheldestroomgebied KRW maatregelen rijkswateren Loes de Jong RWS Zeeland Projectbureau KRW Schelde Rijkswateren Zeeland Inhoud presentatie:

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van (datum), nr., Directie Wetgeving en Juridische Zaken;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van (datum), nr., Directie Wetgeving en Juridische Zaken; WIJ BEATRIX, BIJ DE GRATIE GODS, KONINGIN DER NEDERLANDEN, PRINSES VAN ORANJE- NASSAU, ENZ. ENZ. ENZ. Besluit van... houdende regels inzake diervoeders (Besluit diervoeders 2012) Besluit van Op de voordracht

Nadere informatie

Milieunormen in perspectief

Milieunormen in perspectief Commissie Integraal Waterbeheer Een overzicht van normen en hun onderlinge relaties in het kader van integraal waterbeheer september 2002 Inhoudsopgave................... 1 Inleiding 3 2 Typen milieunormen

Nadere informatie

Over het UMP. Deze PDF is gegenereerd op via

Over het UMP. Deze PDF is gegenereerd op via Over het UMP Deze PDF is gegenereerd op 23-07-2017 via www.umpverpakkingen.nl 3. Kader wet- en regelgeving In wet- en regelgeving en verschillende overeenkomsten zoals de Raamovereenkomst - zijn zowel

Nadere informatie

~M~M Li. Factsheet opofferingsanoden AGE. /erkeer en Waterstaat. - Adviesgroep Emissies

~M~M Li. Factsheet opofferingsanoden AGE. /erkeer en Waterstaat. - Adviesgroep Emissies JT ~M~M Li Factsheet opofferingsanoden /erkeer en Waterstaat Ei AGE - Adviesgroep Emissies Factsheet opofferingsanoden 1 Probleemstelling Om corrosie van stalen objecten en constructies zoals schepen,

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 13 april 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 13 april 2015 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 13 april 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2015/0069 (E) 7695/15 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: ENV 202 ENT 56 ONU 42 CHIMIE 17 BESLUIT

Nadere informatie

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken

Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Grondwater beïnvloedt kwaliteit Limburgse beken Resultaten WAHYD Hoe zit het in elkaar: afkijken bij Noord-Brabant In het onderzoeksproject WAHYD (Waterkwaliteit op basis van Afkomst en HYDrologische systeemanalyse)

Nadere informatie

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014 MENS Staat van Utrecht 204 Bodemsanering Hoeveel humane spoedlocaties zijn nog niet volledig gesaneerd? 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd Kaart (Humane spoedlocaties bodemverontreiniging

Nadere informatie

Water nu en... KRW De Europese. Kaderrichtlijn water. Een grote kans voor. de verbetering van de. waterkwaliteit. en daarmee ook voor de

Water nu en... KRW De Europese. Kaderrichtlijn water. Een grote kans voor. de verbetering van de. waterkwaliteit. en daarmee ook voor de KRW De Europese Kaderrichtlijn water Een grote kans voor de verbetering van de waterkwaliteit en daarmee ook voor de drinkwatervoorziening. Water nu en... Vereniging van Waterbedrijven in Nederand KRW

Nadere informatie

RfC W-1204-008 Foutherstel Termen Aquolex MIDDELGROOT

RfC W-1204-008 Foutherstel Termen Aquolex MIDDELGROOT RfC W-1204-008 Foutherstel Termen Aquolex algemeen onder: Publicatiedatum 18 juni 2013 Aquo-lex Status definitief impact: Fase update procedure Notitie van aandacht dit RfC is in zijn geheel doorgevoerd.

Nadere informatie

AERIUS. Christiaan Langezaal Mark Wilmot. Ministerie van EL&I Programma Directie Natura 2000 Programma Stikstof (PAS)

AERIUS. Christiaan Langezaal Mark Wilmot. Ministerie van EL&I Programma Directie Natura 2000 Programma Stikstof (PAS) AERIUS Christiaan Langezaal Mark Wilmot Ministerie van EL&I Programma Directie Natura 2000 Programma Stikstof (PAS) m.j.wilmot@mineleni.nl @AERIUSapp Introductie Ervaring is vaak belangrijker dan kennis

Nadere informatie

Overzichtstabel uitvoeringsprogramma diffuse bronnen Voortgang acties Rijk (svz, per mei 2009)

Overzichtstabel uitvoeringsprogramma diffuse bronnen Voortgang acties Rijk (svz, per mei 2009) Cadmium PAK Benzofluorantheen, Benzoapyree n, Antraceen, Fluorantheen Bijlage 1 Wsl. geen doelbereik Wsl. geen doelbereik Overzichtstabel uitvoeringsprogramma diffuse bronnen Voortgang acties Rijk (svz,

Nadere informatie

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht

Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Luchtvervuiling in Nederland in kaart Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage 2013 Luchtvervuiling in Nederland in kaart gebracht Hoofdpunten uit de GCN/GDN-rapportage

Nadere informatie

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland Directoraat-Generaal Water Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Milieubeheer Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Inzameling, transport en behandeling

Nadere informatie

Gelet op artikel 13, eerste lid, van het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water 2009;

Gelet op artikel 13, eerste lid, van het Besluit kwaliteitseisen en monitoring water 2009; Besluit van de Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en milieubeheer, de Staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat en de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van., nr. DP/.

Nadere informatie

Formulier ten behoeve van het indienen van schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 37 van het Reglement van Orde Verenigde Vergadering Delfland

Formulier ten behoeve van het indienen van schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 37 van het Reglement van Orde Verenigde Vergadering Delfland Formulier ten behoeve van het indienen van schriftelijke vragen als bedoeld in artikel 37 van het Reglement van Orde Verenigde Vergadering Delfland Omschrijving problematiek Achtergrond Neonicotinoïden

Nadere informatie

RICHTLIJN 2011/71/EU VAN DE COMMISSIE

RICHTLIJN 2011/71/EU VAN DE COMMISSIE L 195/46 Publicatieblad van de Europese Unie 27.7.2011 RICHTLIJNEN RICHTLIJN 2011/71/EU VAN DE COMMISSIE van 26 juli 2011 tot wijziging van Richtlijn 98/8/EG van het Europees Parlement en de Raad teneinde

Nadere informatie

Koolteer binnenvaart. Rijkswaterstaat Waterdienst. Overzicht van het gebruik, de emissies en de regulering, van koolteer

Koolteer binnenvaart. Rijkswaterstaat Waterdienst. Overzicht van het gebruik, de emissies en de regulering, van koolteer Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat Waterdienst Koolteer binnenvaart Overzicht van het gebruik, de emissies en de regulering, van koolteer en de alternatieven voor koolteer in de binnenvaart

Nadere informatie

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte)

Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Rioleringsproject Oostendse Steenweg, tussen Blankenbergse Steenweg en Tempelhof Hendrik Waelputstraat (gedeelte) Rustenburgstraat (gedeelte) Infomoment 24 maart 2016 Buurtcentrum De Dijk, Blankenbergse

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 april 2011 (OR. en) 8202/11 Interinstitutioneel dossier: 2010/0392 (NLE) PECHE 84

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 april 2011 (OR. en) 8202/11 Interinstitutioneel dossier: 2010/0392 (NLE) PECHE 84 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 7 april 2011 (OR. en) 8202/11 Interinstitutioneel dossier: 2010/0392 (E) PECHE 84 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft BESLUIT VAN DE RAAD houdende goedkeuring,

Nadere informatie

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21

2 De zuivering van afvalwater Typen bedrijfsafvalwater De zuivering in vogelvlucht Afsluiting 21 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Waterverontreiniging: aard en omvang 9 1.1 Oorzaken van de waterverontreiniging 9 1.2 Om welke stoffen gaat het? 10 1.3 Kengetallen van waterverontreiniging 12 1.4 Afsluiting

Nadere informatie

Vigerend beleid voor ruimtelijke onderbouwingen

Vigerend beleid voor ruimtelijke onderbouwingen B i j l a g e 2 : G e l d e n d w a t e r b e l e i d Vigerend beleid voor ruimtelijke onderbouwingen Inhoudsopgave Vigerend beleid voor ruimtelijke onderbouwingen 1 Inhoudsopgave 1 1 Europees Waterbeleid

Nadere informatie

Gewasbeschermingsmiddelen Achtergronddocument Beleidsmonitor water Chemische waterkwaliteit

Gewasbeschermingsmiddelen Achtergronddocument Beleidsmonitor water Chemische waterkwaliteit Gewasbeschermingsmiddelen Achtergronddocument Beleidsmonitor water Chemische waterkwaliteit RIZA Werkdocument 2004.215X J.F.N. Maaskant, M.A. Beek 2004 2 Samenvatting De concentraties van gewasbeschermingsmiddelen

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

1. Bent u ermee bekend dat sinds 6 januari 2007 enkele tientallen dode vogels zijn aangespoeld op de Noord-Hollandse stranden?

1. Bent u ermee bekend dat sinds 6 januari 2007 enkele tientallen dode vogels zijn aangespoeld op de Noord-Hollandse stranden? abcdefgh De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Contactpersoon - Datum 2 februari 2007 Ons kenmerk RWS/SDG/NW2007/112/43233 Onderwerp Aangespoelde vogels Doorkiesnummer

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie VOORLOPIGE VERSIE 2003/0119(COD) 21 oktober 2003 ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek

Nadere informatie

Waterkwaliteit verbeteren!

Waterkwaliteit verbeteren! Waterkwaliteit verbeteren! Erwin Rebergen Beheerder grond- en oppervlaktewater 6 juni 2013 1 Onderwerpen Waarom spant zich in om de waterkwaliteit te verbeteren? Wat willen we bereiken? Hoe willen we een

Nadere informatie

Er is een onderscheid tussen de verontreiniging die van het land afkomstig is en verontreiniging afkomstig van schepen.

Er is een onderscheid tussen de verontreiniging die van het land afkomstig is en verontreiniging afkomstig van schepen. Beantwoording van de vragen van het lid Ouwehand (PvdD) door de minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer mede namens de Minister van Buitenlandse Zaken en de staatssecretaris

Nadere informatie

80597ddb-6939-48b8-b238-e40d818d7a77 1/5

80597ddb-6939-48b8-b238-e40d818d7a77 1/5 1. Vraagnummer 2010Z03358. Vragen van de leden Jacobi en Boelhouwer (beiden PvdA) aan de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit en de staatssecretaris van Verkeer en Waterstaat over grootschalige

Nadere informatie

Belang van goed water

Belang van goed water Belang van goed water Dr Guillaume Counotte Wat is goed water? Smakelijk Beschikbaar Niet schadelijk voor dieren Niet schadelijk voor producten (ei, vlees) 1 Waterbehoefte Normale omstandigheden: 1,6-2

Nadere informatie

Veiligheidswetboek Machines & Stoffen 2013

Veiligheidswetboek Machines & Stoffen 2013 Veiligheidswetboek Machines & Stoffen 2013 Dit wetboek is bijgewerkt tot en met het Belgisch Staatsblad van 30 september 2012. Verantwoordelijke uitgever: Hans Suijkerbuijk 2012 Wolters Kluwer Belgium

Nadere informatie

Hoe proper is onze zee?

Hoe proper is onze zee? Hoe proper is onze zee? Colin Janssen Medewerking van M. Claessens en P. Roose Laboratorium voor Milieutoxicologie en Aquatische Ecologie Universiteit Gent Vervuiling een vlag die vele ladingen dekt? Vele

Nadere informatie

grondig onderzoek milieu en gezondheid rond Corus

grondig onderzoek milieu en gezondheid rond Corus grondig onderzoek milieu en gezondheid rond Corus onderzoek door RIVM in opdracht van Minister van VROM goede medewerking van provincie, bewoners, Corus en anderen de situatie rond Corus is uitgebreid

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 27 maart 2012 (28.03) (OR. en) 8173/12 Interinstitutioneel dossier: 2012/0056 ( LE)

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 27 maart 2012 (28.03) (OR. en) 8173/12 Interinstitutioneel dossier: 2012/0056 ( LE) RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 27 maart 2012 (28.03) (OR. en) 8173/12 Interinstitutioneel dossier: 2012/0056 ( LE) E V 242 MAR 33 TRA S 101 COMER 71 I GEKOME DOCUME T van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

Onkruidbeheer op verhardingen

Onkruidbeheer op verhardingen Toegankelijk maken van kennis Onkruidbeheer op verhardingen Ceciel van Iperen, projectmanager Openbare Ruimte en Infrastructuur Presentatie CROW - 'Onkruidbeheer op verhardingen' 1 Inhoud 1. CROW 2. Publicatie

Nadere informatie

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland

Inzameling, transport en behandeling van afvalwater in Nederland Directoraat-Generaal Water Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Milieubeheer Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer Inzameling, transport en behandeling

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 30 januari 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 30 januari 2015 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 30 januari 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2015/0001 (E) 5420/15 PECHE 23 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD houdende

Nadere informatie

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver

voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver Mobiele waterzuivering voor de deur Mobiele opvangmiddelen voor afvalwater Opslag van afvalwater Clean Water Mobiele waterzuiver ing Afvalwater zuiveren voor de deur Afvalwater zuiveren voor de deur? Niet

Nadere informatie

SafeSeaNet Infodag. Ontwikkelingen Richtlijn 2010/65/EG: Maritiem Single Window

SafeSeaNet Infodag. Ontwikkelingen Richtlijn 2010/65/EG: Maritiem Single Window SafeSeaNet Infodag Ontwikkelingen Richtlijn 2010/65/EG: Maritiem Single Window Rijkswaterstaat Scheepvaartverkeerscentrum (SVC) & Directoraat-Generaal Luchtvaart en Maritieme Zaken, Afd. Zeevaart Aanleiding

Nadere informatie

Chemisch reinigen. Nee. Gevelreiniging boven land? Reiniging met chemische middelen? Nee. Nee. Reiniging met druk boven 60 bar? Alleen afspoelen?

Chemisch reinigen. Nee. Gevelreiniging boven land? Reiniging met chemische middelen? Nee. Nee. Reiniging met druk boven 60 bar? Alleen afspoelen? Factsheet 1: Chemisch reinigen Met deze factsheet kan bepaald worden welke reinigingsmethode gebruikt wordt en wat de geldende milieuregels, zoals benoemd in het voorblad, zijn voor de reinigingsmethode

Nadere informatie

Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen

Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen Factsheet 3: Reinigen met (heet) water onder druk / Stralen Met deze factsheet kan bepaald worden welke reinigingsmethode gebruikt wordt en wat de geldende milieuregels, zoals benoemd in het voorblad,

Nadere informatie

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER

GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER GEÏNTEGREERDE GEWASBESCHERMING IN DE WITLOOFTEELT INLEIDING EN WETGEVEND KADER Marleen Mertens Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling (ADLO) INVLOED VAN GEWASBESCHERMINGSMIDDELEN Positieve effecten: Bijdrage

Nadere informatie