Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog hoger dan in de andere grote steden, maar loopt sneller terug. Ook haalt haar opleidingsachterstand ten opzichte van Nederland in. In het laatste kwartaal van kwam er een einde aan een lange periode van krimp van de Nederlandse economie. Maar dit zien we nog niet terug in de ontwikkeling van de werkgelegenheid. Die liet in de sterkste krimp zien sinds de start van de crisis in. Dit geldt zowel voor Nederland (-1,9%), (-2,) als de stadsregio (-3,4%). Na vijf jaar crisis is de veerkracht bij veel bedrijven duidelijk verdwenen. Begin 2014 telde de stadsregio 515.212 banen, 13.478 minder dan een jaar eerder. In de stad hadden vooral de informatiesector, financiële instellingen en de zakelijke dienstverlening het moeilijk. In de stadsregio kromp het aantal banen bij de financiële instellingen, de bouw, transport & logistiek, de industrie en de informatiesector sterk. Alleen bij de horeca en het openbaar bestuur in en de groothandel in de regio groeide het aantal banen. Ook het aantal bedrijfsvestigingen daalde in de stad (-2,3%) en regio (-2,9%). De sectoren waar de meeste bedrijven in en regio verdwenen zijn de bouw, detailhandel en zakelijke dienstverlening, voor de regio aangevuld met de industrie. Sectoren De consumentendiensten hebben door de zwakke consumentenbestedingen in een slecht jaar achter de rug zowel in de stad als regio. Het aantal banen liep terug met meer dan 1000 in de stad en met bijna 2400 in de regio. De ontwikkeling van de werkgelegenheid in het Haven Industrieel Complex laat een verschillend beeld voor stad en regio zien. Kwam de dalende trend in tot stilstand, in de regio kromp de werkgelegenheid. Dit na de positieve werkgelegenheidscijfers van een jaar eerder in de regio. Na jaren van groei stabiliseerde het aantal banen in de zorgsector, zowel in als de regio. Tussen -2014 is het aantal banen in de foodsector nagenoeg gelijk gebleven in en regio. Kennisdiensten waren jarenlang naast de zorg een groeisector in en in de regio. Na daalde de werkgelegenheid in licht. Begin 2014 is het aantal banen in gestabiliseerd op het niveau van een jaar eerder. Voor de regio zet de daling nog licht door.
Herstel ingezet Het economische herstel lijkt zich in 2014 eindelijk in te zetten. Dat zien we bijvoorbeeld terug in de vacatureontwikkeling. Daalde het aantal vacatures in de eerste drie kwartalen van nog ten opzichte van een jaar eerder. In het laatste kwartaal was het aantal vacatures net iets hoger dan het aantal in het vierde kwartaal van. Deze positieve trend zette zich in de eerste 3 kwartalen van 2014 voort. Tussen oktober en oktober 2014 werden er in de regio Rijnmond 45.002 vacatures aangeboden. Voor 27% van de vacatures werd hbo- of wo-niveau gevraagd. De andere vacatures waren gelijk verdeeld over laag (36%) en middelbaar niveau (37%). Een kwart van de vacatures werden aangeboden in de groot- en detailhandel. Voor meer dan de helft werd hier een laag opleidingsniveau gevraagd. Verder is het positief dat de omzet in de uitzendbranche sinds begin 2014 weer stijgt. Sinds juni ontwikkelt de uitzendbranche in Rijnmond zich beter dan de landelijke cijfers. De uitzendsector geldt als een vroege indicator van de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Die trekt in dan ook duidelijk aan. Piekte de werkloosheid in het eerste kwartaal van 2014 nog op 16,, het hoogste niveau sinds het begin van de crisis. In het derde kwartaal is deze teruggelopen naar 12,3%. Hiermee ligt het werkloosheidsniveau nog wel hoger dan in de andere grote steden, maar de daling zet in sterker door dan in de rest van de G4. Aandeel studenten MBO, HBO, WO bij se onderwijsinstellingen - MBO 1+2 MBO 3+4 HBO WO Bron: DUO 46% 47% 1 16% 13% 9% 26 % 28 % Beter opgeleid Een andere gunstige ontwikkeling is dat haar opleidingsachterstand ten opzichte van de rest van Nederland inhaalt. Was in nog 36% van de se beroepsbevolking laag opgeleid vergeleken met 29% van de Nederlandse beroepsbevolking, in is dit aandeel voor tot 19% gedaald. Het percentage laagopgeleiden ligt daarmee net onder het landelijke gemiddelde van 2. Het aandeel hoogopgeleiden is sinds toegenomen van 26%, gelijk aan het Nederlandse gemiddelde, tot 38% van de beroepsbevolking en ligt daarmee hoger dan in Nederland (3). De opwaartse beweging komt terug in de veranderde samenstelling van de studentenpopulatie binnen het mbo, hbo en wo in de periode -. Het aantal studenten nam in deze periode met bijna 5000 toe. Het aantal hbo ers en mbo ers op niveau 3 en 4 steeg, terwijl het aantal mbo-studenten op niveau 1 en 2 juist daalde. Dit zien we ook terug in het percentage studenten in de verschillende onderwijsniveaus. Als we kijken naar de doorstroming dan zien we dat in het schooljaar / 16% van de mbo ers doorstroomde naar het hbo, 2 doorleerde op het mbo en 53% de arbeidsmarkt opging. De onderwijsinstellingen in de stad en regio boden begin 2014 werk aan 63.271 mensen. Daarvan werkten er 26.000 in. Bij de hogescholen in en de Erasmus Universiteit werkten 15.759 personen, 150 meer dan vijf jaar geleden. Het aantal werkzame personen bij de universitaire instellingen is gestegen en bij het HBO gedaald. Innovatie Sinds is het aantal banen bij bedrijven en instellingen voor Research & Development met 27% toegenomen tot 930 in januari 2014. Het laatste jaar liet een stijging zien van 86 banen. Volgens de Erasmus Concurrentie- en Innovatie Monitor - 2014 is het afgelopen jaar het aantal innovaties in producten en diensten (radicale innovaties) landelijk met 6% teruggelopen. En de hoeveelheid verbeterde producten en diensten (incrementele innovatie) met 4%. Bedrijven uit de regio Rijnmond scoren voor radicale innovaties slechter dan gemiddeld en beter voor incrementele innovaties. Daarnaast scoren de bedrijven uit de regio Rijnmond lager dan gemiddeld voor technologische innovatie en hoger voor sociale innovaties.
Groei werkgelegenheid in ten opzichte van het voorgaande jaar Groei aantal bedrijfsvestigingen in ten opzichte van het voorgaande jaar Overige stadsregio Metropoolregio Den Haag Overige stadsregio Metropoolregio Den Haag - 100.000 Haven industrieel complex Zorgeconomie Creatieve sector (zonder ingenieurs) 50.000 0 91.078 68.080 64.540 46.604 91.078 10.872 68.080 10.136 64.540 Bron: Bedrijvenregister Zuid-Holland en Haaglanden NB Rozenburg vanaf bij * Voorlopige cijfers - Ontwikkeling werkgelegenheid in de regio per cluster 100.000 50.000 0 Ingenieurs Kennisdiensten Consumentendiensten Bron: Bedrijvenregister Zuid-Holland en Haaglanden NB Rozenburg vanaf bij * Voorlopige cijfers 46.604 10.872 10.136 Bron: CBS, EBB * Niet beschikbaar per kwartaal op statline - - Ontwikkeling werkloosheid vier grote steden en Groot-Rijnmond Amsterdam Den Haag Utrecht Groot-Rijnmond (CR)* 1 1 1e kw. 2014 2e kw. 2014 1e kw. 2014 2e kw. 2014
P01 P02 P03 P04 P05 P06 P07 P08 P09 P10 P11 Werkgelegenheid en overig stadsregio vanaf het jaar x 1.000 Bron: Bedrijvenregister Zuid-Holland * Voorlopige cijfers ROTTERDAM Groei - - - Overig stadregio Industrie en nutsbedrijven 33.604 31.199 30.461 30.167 29.893-11,0-4,2-0,9 Industrie en nutsbedrijven 29.006 23.225 23.027 22.975 21.644-16,8-6,8-5,8 Bouw 16.663 16.009 14.860 13.535 13.146-21,1-17,9-2,9 Bouw 17.980 17.448 11.776 13.904 12.748-29,1-26,9-8,3 Groothandel 16.671 12.512 11.891 13.147 13.116-21,3 4,8-0,2 Groothandel 19.362 19.953 19.229 18.492 18.764-3,1-6,0 1,5 Detailhandel en reparatie 29.729 28.313 29.627 30.150 29.341-1,3 3,6-2,7 Detailhandel en reparatie 25.116 27.805 28.195 27.711 27.102 7,9-2,5-2,2 Transport en post 36.701 34.871 33.589 32.230 31.529-14,1-9,6-2,2 Transport en post 13.350 14.985 14.755 14.531 13.643 2,2-9,0-6,1 Horeca 10.280 10.319 11.010 11.260 11.410 11,0 10,6 1,3 Horeca 5.641 5.777 6.573 6.773 6.680 18,4 15,6-1,4 Informatiesector 9.877 8.474 8.729 8.255 7.679-22,3-9,4-7,0 Informatiesector 4.525 4.684 4.393 4.568 4.330-4,3-7,6-5,2 Financiële instellingen 19.223 16.341 14.867 14.610 13.835-28,0-15,3-5,3 Financiële instellingen 4.044 4.023 3.807 3.927 3.534-12,6-12,2-10,0 Zakelijke dienstverlening 57.454 54.494 52.677 51.948 50.133-12,7-8,0-3,5 Zakelijke dienstverlening 28.935 37.395 37.954 37.473 36.136 24,9-3,4-3,6 Openbaar bestuur 15.995 17.173 16.813 16.623 17.142 7,2-0,2 3,1 Openbaar bestuur 6.489 7.157 7.758 7.962 7.946 22,5 11,0-0,2 Onderwijs 22.417 25.573 27.585 26.737 25.973 15,9 1,6-2,9 Onderwijs 9.273 11.640 12.088 11.780 11.325 22,1-2,7-3,9 Zorg 42.635 54.936 59.507 58.842 58.479 37,2 6,4-0,6 Zorg 19.964 30.946 33.796 34.303 33.475 67,7 8,2-2,4 Overige dienstverlening 9.622 10.568 10.238 10.124 9.708 0,9-8,1-4,1 Overige dienstverlening 4.749 6.273 6.648 6.664 6.501 36,9 3,6-2,4 Groei - - - Totaal 320.871 320.782 321.844 317.628 311.384-3,0-2,9-2,0 Totaal 185.434 211.311 212.999 211.063 203.828 9,9-3,5-3,5 Opleidingsniveau beroepsbevolking x 1.000 Bron: CBS Laag Middelbaar Hoog Onbekend 100 75 50 25 Aantal ingeschreven studenten in MBO, HBO en WO bij onderwijsinstellingen in (per 1 oktober) x 1.000 Bron: DUO 50 MBO 1+2 MBO 3+4 HBO WO 25 Omzetgroei uitzendbranche alle segmenten 2014 Bron: ABU Delta ABU markt Zuid-West 2 1 - -
Ontstane vacatures regio Rijnmond in absolute aantallen Bron: UWV : 53.442 : 45.844 : 42.749 eerste drie kwartalen 2014: 34.783 Ontstane vacatures regio Rijnmond 4e kwartaal t/m 3e kwartaal 2014 naar sector en niveau Lager Middelbaar Hoger Totaal Totaal 16.211 16.569 12.221 45.002 Landbouw, bosbouw en visserij 315 95 19 429 Winning van delfstoffen 3 63 51 118 Industrie 958 1.400 670 3.026 Productie en distributie van en handel in elektriciteit, aardgas, stoom en gekoelde lucht 49 164 118 332 Winning en distributie van water; afval- en afvalwaterbeheer en sanering 64 60 38 165 Bouwnijverheid 446 1.133 504 2.085 Groot- en detailhandel; reparatie van auto s 6.596 4.044 1.191 11.831 Vervoer en opslag 1.158 1.246 560 2.966 Logies-, maaltijd- en drankverstrekking 1.893 755 113 2.759 Informatie en communicatie 208 602 1.023 1.835 Financiële instellingen 126 652 518 1.296 Verhuur van en handel in onroerend goed 82 208 145 435 Advisering, onderzoek en overige specialistische zakelijke dienstverlening 337 1.410 2.294 4.041 Verhuur van roerende goederen en overige zakelijke dienstverlening 2.335 1.280 740 4.353 Openbaar bestuur, overheidsdiensten en verplichte sociale verzekeringen 124 390 344 858 Onderwijs 153 220 1.705 2.076 Gezondheids- en welzijnszorg 831 2.279 1.739 4.847 Cultuur, sport en recreatie 240 214 222 676 Overige dienstverlening 297 350 216 862 Onbekende bedrijfsindeling 0 3 10 13 Bron: UWV