Corporaties In Control

Vergelijkbare documenten
Januari Visiedocument Bestuurdersaansprakelijkheid Woningcorporaties. Governance, Risk & Compliance

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

REGLEMENT RISK- EN AUDITCOMMISSIE N.V. NEDERLANDSE SPOORWEGEN

Profielschets. Manager Financiën. Omnivera GWZ. ERLY the consulting company Datum: februari 2016 Opdrachtgever: Omnivera GWZ

Nationale Controllersdag juni Financial Control Framework Van data naar rapportage

Controlstatuut Havensteder

Risico s in beeld. Wat nu? Door Ilona Hoving 1

Reglement van de auditcommissie van Stadgenoot

Internal Audit Charter

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Stek

Rechtmatigheidsverantwoording Annemarie Kros RA (PWC) & Marieke Wagemakers RA (gemeente Uden)

Profielschets. 4 leden Raad van Commissarissen Provides

SEMINAR PRAKTISCH RISICOMANAGEMENT d.d. 1 juni 2010 in De Meern

Risicobewuste sturing, beheersing en verantwoording bij woningcorporaties

CONTROLSTATUUT WOONSTICHTING SSW

Commitment without understanding is a liability

HOOFDSTUK 4: ROL EN VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE AUDITCOMMISSIE

Reglement commissies raad van commissarissen Ymere 1

RISICOMANAGEMENT Sprengenland Wonen

Risicomanagementbeleid Woonbedrijf ieder1

Reglement Raad van Toezicht Bijlage G: profielschets bestuurssecretaris Bijlage H: profielschets controller

Lid Raad van Commissarissen Juridische Zaken

REGLEMENT VOOR DE AUDIT, COMPLIANCE EN RISICO COMMISSIE VAN PROPERTIZE B.V.

Notitie Pas toe of leg uit

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

Reglement Auditcommissie WormerWonen

Visie op besturen en toezicht houden

Controller controller verdedigingslinie controller procesrisico s verdedigingslinie 1a procesbeheersing verdedigingslinie 1b Risicomanagement taken

Statuut risicomanagement

M O N T E S Q U I E U

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

SPD Bedrijfsadministratie. Correctiemodel CORPORATE GOVERNANCE MAANDAG 2 MAART UUR

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE TELEGRAAF MEDIA GROEP N.V.

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering

Raamwerk Risicomanagement

fysieke beveiliging onder controle Good Governance op het gebied van fysieke beveiliging Thimo Keizer

Profiel lid Raad van Commissarissen - Algemeen

Profielschets Raad van Toezicht Woonstichting VechtHorst

Informatieprotocol Raad van Toezicht Stichting De Waalboog

Handboek corporatie governance. Praktische handleiding voor de toezichthouder woningcorporatie

Deze examenopgave bestaat uit x pagina s, inclusief het voorblad. Controleer of alle pagina s aanwezig zijn.

toezicht en toetsing - Raad van Commissarissen Stadgenoot; pagina 1 van 6

REGLEMENT AUDITCOMMISSIE RAAD VAN COMMISSARISSEN STICHTING WOONSTAD ROTTERDAM

Verdeling taken en bevoegdheden Raad van Commissarissen Bestuur Wonen Limburg

De onafhankelijke controlfunctie, gepositioneerd in de Three Lines of Defence

Reglement Auditcommissie. Kennemer Wonen

Conclusie: voor elke organisatie die dit nastreeft is het goed besturen en beheersen van de bedrijfsprocessen

VISIE OP TOEZICHT Vastgesteld door Raad van Commissarissen op 15 september 2016

In deze nieuwsbrief. Het belang van Strategisch Risico Management

Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht

Voortgangsrapportage

3. Samenstelling van de Raad van Commissarissen

Het voorliggende document en de documenten zoals hierin genoemd zijn voor de commissarissen benaderbaar via Dropbox.

BIJLAGE E: PROCEDURE ZELFEVALUATIE RAAD VAN TOEZICHT

Risicomanagement in SWV PO en VO. Bé Keizer (expert passend onderwijs) Rick de Wit (Infinite Financieel)

Reglement Auditcommissie Financiën

Reglement voor de Audit Commissie Stichting WSW

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

Toetsingskader Raad van Toezicht van de onderwijsstichting Esprit. Onderwijsstichting Esprit

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering

Transcriptie:

Corporaties In Control D A T U M : 3 0 M E I 2 0 1 3 Leonie van Meel & Frank Bieleman

Agenda 1. Speelveld 2. Risicomanagement / Governancecode 3. Projectfasering ICS 4. Onafhankelijke rol / verantwoordelijkheid 5. Referentieprojecten en rol Hofmeier consultant

Speelveld Politieke en publieke opinie Incidenten Woningmarkt / economische status quo Ethiek Rolverhouding toezichthouders (in- en extern), directeur/bestuurder, werkapparaat Kwaliteit organisatie en processen

Speelveld Incidenten, politieke en publieke opinie Huizenmarkt Nederland gevaar voor financiële stabiliteit OM constateert fraude Stop op verkoop niet hét middel voor krappe huurdersmarkt Kritiek op accountant Woningcorporaties belonen te ruim 17 corporaties belegden risicovol

Woningmarkt / economische status quo Speelveld

Speelveld

Uw praktijk? Voorbeelden uit uw dagelijkse praktijk? Stellingen.

Governancecode woningcorporaties stelt eisen aan het interne risicobeheersings- en controlesysteem.

Risicomanagement/Governancecode De Governancecode Verantwoordelijkheid bestuur en RvC Beheersen van risico s verbonden aan de activiteiten van de woningcorporatie Belang interne-controle functie Externe accountant Succesvolle integratie van risicomanagement

De vier samenhangende governanceprocessen Besturen Toezicht houden Beheersen Verantwoording afleggen

Projectfasering ICS Fase 1: Identificeren van risio s op strategisch niveau Fase 2: Huidige situatie inventariseren Fase 3: Gewenste situatie bepalen en inrichten Fase 4: Test werking methodiek Fase 5: Afgeven ICS: extern in jaarverslag

Strategisch risicomanagement Voorbeelden Strategische risico s: Haalbaarheid doelstellingen Leiderschap kwaliteit, kwantiteit, flexibiliteit personeel Implementatie beleid Sociale doelstellingen Proces: Beleidsplan Risico-eigenaar benoemen en beheerkalender Rapportage: voortgangsrapportage, jaarlijkse rapportage, risicobereidheid Monitoring

Tactisch en Operationeel Risicomanagement Tactisch niveau Jaarplan Eigenaar is een MT lid Rapportage: BSC, risicomanagementparagraaf, risicoparagraaf Monitoring Operationeel niveau Risico s uit processen Proceseigenaar Rapportage Monitoring: interne controles

ICS - Cyclus Beheer/uitstroom Hofmeier Onderkennen wens/noodzaak ICS Inbedden in P&C Cyclus Overdracht organisatie Inventarisatie risico s ICS Structuur en kalender AO/IC processen Gewenste situatie SOLL Toetsen huidige situatie IST

Wie bewaakt proces? Valkuil! Onderkenning belang ICS Verantwoordelijkheid / rol Risicomanagement (Financieel) geweten bewaking of organisatie in control is. Administratieve organisatie P&C cyclus

Van iedereen, voor iedereen! Onderscheidend t.o.v. diverse bestaande rapportages: Levend document, alle processen onderdeel van ICS Door bestaande routines heen, permanent karakter

COSO - model

ICS - huis Governance Structuur Risicomanagement Prestatiemanagement Governance Primaire processen Secundaire processen Compliance Afbakening Projectontwikkeling Financiering Woonruimte verdeling Beheer bestaande voorraad Afstoten Juridische processen HRM processen Fiscale processen Inkoop processen Informatie voorziening Compliance en rechtmatigheid Maatschappelijke doelstellingen

Ervaringen op referentieprojecten inbedding controllers functie in de organisatie Opstellen agenda Toetsen bestaande processen en risico s Informatievoorziening d.m.v. Balanced Scorecard Toetsen nulmeting aan huidige situatie, aanbevelingen Control Framework opgesteld Evalueren en updaten Balanced Scorecard t.a.v. nieuwe jaarplannen. Bewaken voortgang proces ICS / beheers kalender permanent karakter!

Rol Consultant Hofmeier Accountant onafhankelijk Begeleiden bij proces Sparringpartner Bewaken voortgang Toetsen processen en rapporteren Actualiseren procedure Advisering

Dank u wel! L.vanMeel@Hofmeier.nl 06-51277992 F.Bieleman@Hofmeier.nl 06-53102428 D A T U M : 3 0 M E I 2 0 1 3