Module 6 Stop! Geen risico!? Risico = kans op * bedrag van Verwachte uitkering bij loterij = kans op lage uitkering * lage uitkering + kans op hoge uitkering*hoge uitkering Verwachte opbrengst = kans op lage uitkering * lage uitkering + kans op hoge uitkering *hoge uitkering - prijs van lot Verwachte opbrengst bij investering kans op winst * winst + kans op verlies* verlies Risicoavers=risicomijdend; bij een gelijke opbrengst kies je de opbrengst met het minste risico Risiconeutraal = houdt geen rekening met het risico Risicozoekend = zelfde opbrengst grootste risico
De loterij Loterij Prijs per lot Uitbetaling bij kop Uitbetaling bij munt Verwachte opbrengst Mogelijke Risico 1 25 32 20 1 5 2,50 2 25 40 12 1 13 6,50 Verwachte opbrengst: kans * uitbetaling + - prijs Loterij 1 Verwachte opbrengst loterij 1 0,5 * 32 + 0,5 * 20 25 = 1 Loterij 2 Verwachte opbrengst loterij 2 0,5 * 40 + 0,5 * 12 25 = 1 Mogelijke : prijs per lot - laagste uitbetaling Loterij 1 25-20 = 5 Loterij 2 25-12 = 13 Risico = de verwachte kans * het bedrag van de Loterij 1 0,5 * 5 = 2,50 Loterij 2 0,5 * 13 = 6,50 Als je risicoavers bent, kies je Loterij 1: De verwachte opbrengst is het zelfde maar minder risico
Samsung Galaxy S4 i9505 verzekeren Premie Uitbetaling bij diefstal Mogelijke Kans op Individueel risico Verzekerd risico Premie individueel risico Kimberley??? 494,50 494,50 0,5 247,50 98,90-147,50 Mario??? 494,50 494,50 0,5 247,50 98,90-147,50 Individueel risico Kimberley 1% 0,01 * 494,50 = 4,95 Individueel risico Mario 50% 0,5 * 494,50 = 247,25 Wie vormt hier voor de verzekeraar een slecht risico??? Mario Verzekerd risico = verzekerd risico per verzekeringsnemer = gemiddeld risico Neem aan 1000 klanten. 200 hebben, 800 niet. Gemiddeld risico = (200* 494,50 + 800*0)/ 1000 = 98,90 euro TK = risico verzekeringsnemer * aantal verzekerden risico verzekeringsnemers = verzekerd risico TO = premie * aantal verzekeringsnemers Wat wordt de premie?? Tenminste 98,90 euro, meer als de andere kosten van de verzekeraar meegeteld worden. Informatieasymmetrie Moreel wangedrag (= moral hazard) Kosten voor de verzekeraar zal (kunnen) stijgen Tenzij verzekeraar dit gedrag verwachtte. Gevolgen voor premie??
Inleg Staats-, bedrijfsobligaties, aandelen Rendement op basis van resultaten behaald in het verleden Kans op Schade Risico Verwacht rendement Staatsobligaties 100 3% 0 0 0 3% Bedrijfsobligaties 100 5% 0,1 3 0,30 4,5% Aandelen 100 9% 0,333 3 1 6% Risico = kans * Schade bedrijfsobligaties Schade staatsobligaties: 0; geen kans op 3 ; dit was met de zekere staatsobligaties te verdienen Risico bedrijfsobligaties 0,1 * 3 = 0,30 Schade aandelen 3 ; dit was met de zekere staatsobligaties te verdienen Risico aandelen 0,333 * 3 = 1 Verwacht rendement = verwachte investeringsopbrengst / investering * 100% Verwachte investeringsopbrengst Kans op rendement * rendement + kans op geen rendement * geen rendement Staatsobligaties: 1 * 3 + 0* 0 = 3 Verwacht rendement 3 / 100 * 100% = 3% Bedrijfsobligaties: 0,9 * 5 + 0,1* 0 = 4,50 Verwacht rendement 4,50 / 100 * 100% = 4,5% Aandelen: 0,667 * 9 + 0,333 * 0 = 6 Verwacht rendement 6 / 100 * 100 % = 6% Als belegger meer risico loopt eist hij/zij een hoger rendement. Nominale waarde
Investeringen Bedrag Bij succes Kans op Schade Risico Verwacht rendement Investering 50.000 120.000 0 50.000 0 3% Verwacht rendement = verwachte investeringsopbrengst / investering * 100% Verwachte investeringsopbrengst Kans op rendement * rendement + kans op geen rendement * geen rendement Investeringsopbrengst: 0,5 * 120.000 + 0,5 * 0 = 60.000 Investeringsopbrengst na kosten: 0,5 * 120.000 + 0,5 * 0-50.000= 10.000 Verwacht rendement 10.000/50.000 * 100 % = 20%
Financiering risico s Investeren met eigen vermogen (winst ; uitgegeven aandelen=aandelenemissie) Investeren met vreemd vermogen (geleend geld) Ondernemingsrisico risico Kans op verlies * grootte van het verlies Geld lening meer risico Meer rente Meer rente Verwachte rendement voor bank stijgt Bank onderpand: rente lager Rente lager, obligatie onaantrekkelijk, beleggers gaan aandelen kopen. Aandeelkoersen stijgen Voordelen voor bedrijf van aandelenemissie Geld opgehaald met emissie hoeft niet terugbetaald Geen rente en aflossing zoals bij lening Nadelen aandelen Aandeelhouders beslissen mee Zijn mede-eigenaar Krijgen deel van de winst
Rechtsvormen, bedrijfsvormen, ondernemingsvormen