Ondersteuning burgemeestersconvenant

20/01/2014 Ondersteuning burgemeestersconvenant Deel 2: Sustainable energy action plan (SEAP) Studiedag LNE Brussel

Inhoud» Doel maatregelentool» Architectuur maatregelentool» Aan de slag 20/01/2014 2 2012, VITO NV

Doel maatregelentool Tool die steden en gemeenten in Vlaanderen ondersteunt bij de opmaak van een sustainable energy action plan (SEAP) of actieplan duurzame energie, zoals gedefinieerd onder het Covenant of Mayors (CoM). A Sustainable Energy Action Plan (SEAP) is the key document in which the Covenant signatory outlines how it intends to reach its CO 2 reduction target by 2020. It defines the activities and measures set up to achieve the targets, together with time frames and assigned responsibilities. Covenant signatories are free to choose the format of their SEAP, as long as it is in line with the general principles set out in the Covenant SEAP guidelines. Scenario-analyse: mogelijke impact van 10 voorbeeldmaatregelen op CO 2 emissies binnen gemeentelijke grondgebied tegen 2020. 20/01/2014 4 2012, VITO NV

Inzicht in autonome evoluties Hoe evolueren de CO 2 emissies binnen gemeentelijke grondgebied tegen 2020, indien geen bijkomende acties na 2011 door lokale overheden worden genomen? Hoe evolueren de emissies binnen gemeentelijk grondgebied tegen 2020, door de impact van autonome ontwikkelingen en Europees beslist beleid? 70000 CO 2 -emissies (in ton) 60000 50000 58901 43062 50919 40000 30000 20000 10000 0 8889 3149 64084 41370 295 295 3149 8889 63434 0 0 huishoudens tertiair openbare verlichting landbouw industrie transport eigen organisatie 2011 2020

CO 2 emissies [ton] Inzicht in impact bijkomende acties Hoe evolueren de emissies binnen gemeentelijke grondgebied tegen 2020, indien een bijkomende actie na 2011 door een lokale overheid worden genomen? Hoe verhouden bijkomende acties zich tot elkaar m.b.t. CO 2 impact in 2020? 70 000 CO 2 Emissies Huishoudens 60 000 50 000 40 000 30 000 20 000 10 000 - Nulmeting 2011 BAU 2020 BAU 2020 + Dakisolatie BAU 2020 + Muurisolatie BAU 2020 + Betere beglazing BAU 2020 + Warmtepomp BAU 2020 + Zonneboiler

Dataleveranciers: SVR, Vlaams Verkeerscentrum, VITO Websites, studies VITO, actieplannen Architectuur Maatregelentool 2011 10 maatregelen om CO 2 te reduceren (MTRG) kopie rekenbladen Nulmeting 2011 en data (INPUT) 2020 Autonome evolutie # huishoudens voertuigkilometers graaddagen Fiche % Δ CO 2 -emissies t.o.v. basisjaar Europees beleid Ecodesign Richtlijn, Energieprestatiebeleid, CO 2 business as usual (BAU) Bijkomende implementatie 2011-2020 Bijkomende dakisolaties tussen 2011-2020 van de HH in 2020 hebben dakisolatie geplaatst tussen 2010-2020 Kenmerken maatregel Beschrijving Levensduur Gemiddelde investeringskost per dakisolatie t.o.v. BAU aantal HH Ter vergelijking: % van de HH in 2020 in Vlaanderen volgens REG-beleid Gemiddelde besparing per dakisolatie t.o.v. BAU kwh per dakisolatie Gemiddelde emissiereductie per dakisolatie t.o.v. BAU ton CO2 reductie per dakisolatie Gemiddelde kost per emissiereductie t.o.v. BAU in 2020 /ton CO2 reductie Impact maatregel t.o.v. BAU in 2020 Totale besparing t.o.v. BAU in 2020 Totale emissiereductie t.o.v. BAU in 2020 jaar 2011 per dakisolatie, excl. taksen en premies - gemiddeld XXX m² per dak MWh ton CO2 reductie

Dataleveranciers: SVR, Vlaams Verkeerscentrum, VITO Websites, studies VITO, actieplannen Architectuur Maatregelentool 2011 10 maatregelen om CO 2 te reduceren (MTRG) kopie rekenbladen Nulmeting 2011 en data (INPUT) Autonome evolutie # huishoudens voertuigkilometers graaddagen Europees beleid Ecodesign Richtlijn, Energieprestatiebeleid, Bijkomende implementatie 2011-2020 Bijkomende dakisolaties tussen 2011-2020 van de HH in 2020 hebben dakisolatie geplaatst tussen 2010-2020 aantal HH Ter vergelijking: % van de HH in 2020 in Vlaanderen volgens REG-beleid Kenmerken maatregel 2020 Fiche % Δ CO 2 -emissies t.o.v. basisjaar CO 2 business as usual (BAU) Beschrijving Levensduur Gemiddelde investeringskost per dakisolatie t.o.v. BAU Gemiddelde besparing per dakisolatie t.o.v. BAU kwh per dakisolatie Gemiddelde emissiereductie per dakisolatie t.o.v. BAU ton CO2 reductie per dakisolatie Gemiddelde kost per emissiereductie t.o.v. BAU in 2020 /ton CO2 reductie Impact maatregel t.o.v. BAU in 2020 Totale besparing t.o.v. BAU in 2020 Totale emissiereductie t.o.v. BAU in 2020 jaar 2011 per dakisolatie, excl. taksen en premies - gemiddeld XXX m² per dak MWh ton CO2 reductie

Autonome evoluties en Beslist Europees beleid» Residentiële & Tertiaire gebouwen:» Autonome evolutie:» Demografische ontwikkeling (aantal huishoudens) en groei toegevoegde waarde (tertiaire sector)» Graaddagen 15/15 (gemiddelde periode 2000-2009)» Autonome vervanging van verwarmingsinstallaties einde levensduur» Beslist Europees beleid» Energieprestatieregelgeving nieuwbouw (Bijna Energie Neutraal 2020)» Ecodesign richtlijn (elektrische toestellen & verlichting)» Sector transport (particulier en commercieel, excl. openbaar vervoer):» Autonome evolutie:» Evolutie voertuigkilometers per weg- en voertuigtype» Beslist Europees beleid:» Euro-normering» CO 2 -grenzen voor personenwagens

Autonome evoluties en Beslist Europees beleid» Sectoren eigen organisatie, industrie, openbare verlichting, openbaar vervoer en landbouw: Verbruik en emissies BAU-scenario in 2020 = Nulmeting in 2011.» Lokale gegevens voor projecties vaak niet beschikbaar!» projecties bevolking en aantal huishoudens per gemeente opgemaakt door de SVR» projecties voertuigkilometers per gemeente opgemaakt door het Vlaams Verkeerscentrum» Dus: Doorrekening standaard met Vlaamse, default waarden, maar ook eigen waarden, waar mogelijk (cf. nulmeting) 20/01/2014 11 2012, VITO NV

10 voorbeeldmaatregelen» Selectie maatregelen waarop lokaal beleid een impact kan hebben» Maatregelen ter reductie van energievraag:» Huishoudens: muurisolatie, dakisolatie, betere beglazing» Tertiair: cluster van diverse maatregelen (zoals relighting, efficiëntere gasketels, natuurlijke ventilatie) ter reductie van vraag (verbruik) naar verwarming, ventilatie, koeling en verlichting (door onzekerheid op/gebrek aan gegevens enkel generieke benadering mogelijk)» Transport: shift van auto naar fiets voor korte ritten» Maatregelen voor groenere en/of efficiëntere energieproductie/gebruik:» Huishoudens: warmtepompen en zonneboilers» Tertiair: warmtepompen» Transport: shift naar elektrische voertuigen» Lokale energieproductie: PV-installaties 20/01/2014 13 2012, VITO NV

10 voorbeeldmaatregelen: Methodiek» Doorrekening impact van maatregelen op basis van indicatieve (VL) kengetallen/aannames» kengetallen uit studies voor steden (Antwerpen, Gent, Leuven), provincie Limburg, VL (VKP-studie) en BE (FOD Roadmap 2050)» geen potentieel studie specifiek per gemeente» mogelijkheid om kengetallen/aannames aan te passen door gebruiker» Bijkomende implementatie van maatregelen dient door gemeente zelf ingevuld te worden (oranje cellen) PV <= 10 kw AC vermogen Bijkomende implementatie 2011-2020 Bijkomende PV <= 10 kwpiek tussen 2011-2020 20% van de HH in 2020 hebben PV geplaatst tussen 2011-2020 Ter vergelijking: 3 182 aantal HH 11% aandeel in jaarlijkse groei van PV verondersteld in Vlaanderen 127 500 MWh jaarlijkse groei van PV verondersteld in Vlaanderen

CO2 emissies [ton] 10 voorbeeldmaatregelen: Resultaat voorbeeld huishoudens bestaande bouw Variant 1: hoge inzet dakisolatie (75%) & lage inzet warmtepomp (15%) in 2011-2020 70 000 CO 2 Emissies Huishoudens 60 000 50 000 40 000 30 000 20 000 10 000 - Nulmeting 2011 BAU 2020 BAU 2020 + 2011 BAU Dakisolatie BAU 2020 + Muurisolatie BAU 2020 + Betere beglazing BAU 2020 + Warmtepomp BAU 2020 + Zonneboiler 20/01/2014 15 2012, VITO NV

CO2 emissies [ton] 10 voorbeeldmaatregelen: Resultaat voorbeeld huishoudens bestaande bouw Variant 2: lage inzet dakisolatie (15%) & hoge inzet warmtepomp (75%) in 2011-2020 70 000 CO 2 Emissies Huishoudens 60 000 50 000 40 000 30 000 20 000 10 000 - Nulmeting 2011 BAU 2020 BAU 2020 + 2011 BAU Dakisolatie BAU 2020 + Muurisolatie BAU 2020 + Betere beglazing BAU 2020 + Warmtepomp BAU 2020 + Zonneboiler 20/01/2014 16 2012, VITO NV

Informatie per voorbeeldmaatregel Info nuttig voor afweging voorbeeldmaatregelen onderling Bijkomende inzet maatregel binnen gemeente t.o.v. BAU tegen 2020 Isolatie: Plaatsen van dakisolatie Bijkomende implementatie 2011-2020 Bijkomende dakisolaties tussen 2011-2020 20% van de huishoudens (HH) in 2020 hebben dakisolatie geplaatst tussen 2011-2020 3 182 aantal HH Ter vergelijking: 18% van de HH in 2020 in Vlaanderen volgens REG-beleid Kenmerken maatregel Dakoppervlakte 106 m² gemiddeld per dak Levensduur 50 jaar Gemiddelde investeringskost per dakisolatie t.o.v. BAU 2 332 per dakisolatie, excl. taks & premies, incl. plaatsing Kosteneffectiviteit ( /ton) Gemiddelde besparing per dakisolatie t.o.v. BAU 4 919 kwh per dakisolatie Gemiddelde besparing brandstofkosten per dakisolatie t.o.v. BAU 427 per dakisolatie, excl. taks Gemiddelde emissiereductie per dakisolatie t.o.v. BAU 0.9827 ton CO2 reductie per dakisolatie Energie & Emissie Gemiddelde kost per emissiereductie t.o.v. BAU in 2020-324 /ton CO2 reductie Impact maatregel t.o.v. BAU in 2020 reductie 2020 t.o.v. BAU: Totale besparing t.o.v. BAU in 2020 15 652 MWh - per eenheid Totale emissiereductie t.o.v. BAU in 2020 3 127 ton CO2 reductie - totaal Bemerkingen Investeringskost: Zuiver de kost van isolatiemateriaal & dampscherm. Voorbereidende werken en vereiste afwerkingen bij hellend dak en plat dak niet meegerekend, zoals plaatsting van gipskartonplaten en bitumineuze afdichting. 20/01/2014 18 2012, VITO NV

Aan de slag Handleiding en exceltool online Quickstart http://aps.vlaanderen.be/lokaal/burgemeestersconvenant/burgemeestersconvenant.htm

Stappenplan Quickstart STAP 1: kopieer de inhoud van de rekenbladen Nulmeting 2011 en data uit de tool voor opmaak van CO 2 -nulmeting STAP 2: controleer of er gegevens of aannames zijn in de DATA of MTRG rekenbladen die je wenst te overschrijven. STAP 3: het rekenblad BAU 2020 geeft, per sector, een overzicht van het energieverbruik en CO 2 -emissies in 2011 en in 2020. 20/01/2014 21 2012, VITO NV

Stappenplan Quickstart STAP 4: vul de implementatiegraad in voor één of meerdere maatregelen in de MTRG rekenbladen.

Stappenplan Quickstart STAP 5: in de MTRG-rekenbladen geeft de grafiek telkens weer wat de impact is van elke maatregel afzonderlijk ten opzichte van CO 2 -emissies in 2020 volgens het BAU scenario.

Bedankt voor jullie aandacht 20/01/2014 24 2012, VITO NV