1. Probleemstelling We leven in een consumptiemaatschappij en produceren meer dan 450 kg huishoudelijk afval per persoon per jaar. Al ons afval mogen we zo maar niet in de natuur achterlaten, maar wat doen we er dan mee? Sommig afval wordt opnieuw gebruikt, dit heet dan recycleren. Meestal gebeurd dit recycleren in fabrieken of speciaal daartoe bestemde plaatsen. Wij maken van drankkartons in tetra uit de PMD-zak nieuwe voorwerpen en dragen zo ook ons steentje bij tot het recyclageproces. 2. Sorteren van afval 1. Wij produceren nogal wat afval. In deze moderne tijd produceert de mens veel afval. Noem eens een aantal plaatsen in je dagelijkse omgeving waar dit gebeurt : 2
2. Welke soorten afval produceren we? www.ovam.be 3. Waar gaan we met dit afval naartoe? Voor men afval kan ophalen of voordat we het naar het containerpark brengen moeten we eerst zelf sorteren. Dit moet niet alleen thuis maar ook op school. 3
Opdracht Wat mag er in de volgende vuilnisbakken? - groene bak:. =. =. = - rode bak:.. - blauwe bak:... =. =. = 3. PMD Plastic flessen en flacons, metalen verpakkingen en drankkartons worden als een gezamenlijke afvalsoort beschouwd omdat het allemaal over verpakkingen gaat van voeding en niet gevaarlijke cosmetica. Gezien het ruime gamma van verpakkingen is het noodzakelijk om de gepubliceerde sorteerregels voor deze afvalsoort nauwlettend op te volgen. 4
Hoewel dit op een milieuverantwoorde manier gerecycleerd wordt, is het toch aangewezen om deze wegwerpverpakkingen zoveel mogelijk te vermijden. Niet alles is oneindig recycleerbaar en het recyclageproces vraagt ook veel energie. a. Hoe voorkom je het? Koop groenten en fruit in bulk Breng uw eigen bewaardozen mee naar de slager Kies voor herbruikbare of navulbare verpakkingen b. Wat doe je ermee? Uw plastic flessen en flacons, metalen verpakkingen (blik, kroonkurkjes, aluminium schaaltjes, e.d.) en drankkartons verzamel je in de blauwe PMD-zak. Deze zak kun je om de 14 dagen aan huis laten ophalen (zie hiervoor ophaalkalender) ofwel breng je de zak naar het gemeentelijk containerpark. containerpark 5
4. Drankkartons We noemen ze ook wel Tetra Brik, waarbij 'Tetra' verwijst naar de Zweedse onderneming Tetra Pak die het drankkarton meer dan 30 jaar geleden heeft uitgevonden. De drankkartons dienen in de eerste plaats om de producten die gevoelig zijn voor bacteriën te bewaren. Ook wordt het vitaminegehalte gehandhaafd. Ze worden uitsluitend gebruikt voor niet-koolzuurhoudende dranken. Deze lichte en compacte kartons zijn samengesteld uit 3 hoofdlagen met daartussen heel dunne laagjes polyethyleen. Ze bevatten 75% karton voor de stevigheid van de verpakking, 20% polyethyleen voor een hermetische afsluiting en als verbinding tussen de lagen, en tot slot 5% aluminium voor de bescherming tegen lucht en licht. 1. polyethyleen 2. papierfolie met opdruk 3. karton 4. polyethyleen 5. aluminiumfolie 6. polyethyleen 6
Dit materiaal bestaat op grote rollen waarna het karton in de juiste vorm moet geplooid en gelijmd worden. Drankkartons zijn volledig recyclebaar via verschillende processen en voor uiteenlopende doeleinden. Een eerste behandeling bestaat erin het karton te scheiden van het aluminium en het polyethyleen. Nadat er water is toegevoegd en het mengsel is gezuiverd, wordt het omgevormd tot papierpulp dat wordt gebruikt voor de vervaardiging van nieuwe papierproducten. Aluminium en kunststof worden verwerkt en met name gebruikt in de productie van onderdelen van auto s. Het gerecycleerde papier van de drankkartons leent zich uitstekend voor de vervaardiging van keukenpapier en golfkarton. www.tetrapak.nl 5.Tectan De andere recyclingmogelijkheid maakt gebruik van een verwarmingsmethode (op 170 C) om de drankkartons te comprimeren tot platen (Tectan). Het gesmolten polyethyleen doet dienst als bindmiddel en voorkomt dat er lijm moet worden toegevoegd. Tectan wordt gebruikt voor de productie van meubelen en vloeren. Het materiaal biedt een goede geluidsisolatie, is moeilijk ontvlambaar en is beter bestand tegen water dan houten panelen. 7
www.tetrapak.com Opdracht Kleef hieronder drie afbeeldingen van voorwerpen gemaakt uit tectan. (niet dezelfde als hierboven natuurlijk) 8
6. Tekening Deze tekening is eigenlijk een ontvouwing. (denk maar eens aan de les wiskunde) De dikke zwarte lijnen zijn de omtreklijnen. De streepjeslijnen zijn de plooilijnen. De dunne zwarte lijnen zijn de maatlijnen De tekening is gemaakt op schaal 1:2, wat wil dit zeggen?.. 130 9
7. stappenplan a. Materiaal Voor het vervaardigen van onze portefeuille hebben we heel weinig materiaal nodig. Balpen Meetlat Schaar Nietjesmachine Tetra karton Velcro b. Werkwijze 1. Teken de technische tekening over op de aluminium zijde van het tetra karton. Teken met een balpen of watervaste stift. 2. Knip de omtrek van de portefeuille uit Let er op dat de mooiste zijde van het tetra karton aan de voorkant zit. 10
3. Plooi de twee zijkanten. 4. Plooi de portefeuille dicht. 5. Niet langs beide zijden de zijflappen dicht. - Twee nietjes per zijde zijn voldoende. - Niet eerst langs beide zijden het onderste nietje en dan het bovenste 6. Kleef op de afsluitflap en op de voorkant een stukje velcro. Je portefeuille is nu klaar voor gebruik 11
8. Beroepen & studierichtingen Opdracht : Kleef hieronder drie jobadvertenties die iets met afval of recyclage te maken hebben. Welke richtingen op school (of een andere school) kan je volgen om één van bovenstaande beroepen te kunnen uitoefenen?... www.jobs-career.be www.jobat.be 12
9. Woordzoeker In dit projectje hebben we een aantal nieuwe woorden leren kennen, zoek ze eens op in onderstaande woordzoeker. Opdracht Zoek de volgende woorden horizontaal, verticaal en diagonaal. Recycleren, PMD, tetra, brik, aluminium, papierpulp, tectan, comprimeren, velcro, polyethyleen I A G T J R E U N E J W M Q C P M A Z E C L A K R B E U Q B V O Z F I T T Z E X N O I I E D W L E H C R C S C J G N X X G M M Y E I Y A Q O O U I C G D F M T E C K P X M L R M P I L A V D L T M S J P P S U R T W W K E F D H O W R Q B L V U U D R G W Q M Y R I K X A I P S E E B S K G W L M V W J A B N Y D E P L U P R E I P A P R C K T M Z S F M G R E E G J I V E L C R O V B W E V N X Z K D C Y J P F I H S N I U R Q P 13
10. Evaluatie Hieronder vind je een evaluatiefiche, geef jezelf een beoordeling en zet een kruisje onder een gezichtje. Ik ken er alles van en kan zo de leerkracht zijn plaats innemen. Ik weet er veel van, mits een beetje oefenen gaat het zeker nog beter. Ik weet voldoende om me uit de slag te kunnen trekken, veel oefenen is de boodschap. Het kan veel beter, ik deed mijn best niet of moet eens met de leerkracht praten over een extra oefening. Ik kan afval sorteren in de juiste afvalbak. Ik kan enkele voedingsmiddelen in een tetra verpakking opnoemen. Ik kan een eenvoudige technische tekening lezen. Ik kan een eenvoudig stappenplan volgen. Ik kan enkele beroepen die met afval of recyclage te maken hebben opnoemen. Opmerking leerkracht: 14
11. Moeilijke woorden Moeilijke woordjes die je niet begrijpt schrijf je in de eerste kolom. Daarna zoek je met de ganse groep in een woordenboek of op het internet naar een verklaring, je bevindingen schrijf je in een groene kleur in de verklaringskolom. Woordjes die dan nog niet gevonden zijn leggen we voor aan de ganse klas en verduidelijken we in een zwarte kleur. Moeilijk woordje Woordverklaring 15