Bio-ecologisch bouwen VIBE vzw - gewestelijke thematische milieuvereniging - 8 medewerkers - eigen criteria & label bouwsector - geen federatie / belangenvertegenwoordiging Bio-ecologische bouwsector in België Vlaams Instituut voor Bio-Ecologisch Bouwen en Wonen - ca. 0,5 à 1,5 % marktaandel Bio-ecologisch bouwen Subsidies: waarom? Electorale redenen: cadeautje Definitie bio-ecologisch bouwen -energie- en waterbesparend -zo weinig mogelijk chemische en/of schadelijke stoffen -draagkracht van de aarde & toekomstige generaties Bedrijfseconomische redenen: redden bedrijf in nood werkloosheid vermijden delocalisatie vermijden Bedrijfseconomische redenen: innovatie stimuleren kennisopbouw verhogen nieuwe jobs creëren Subsidies: waarom? Maatschappelijk-economische redenen: marktintroductie versnellen bekendheid producten verbeteren financieel verschil bijpassen lagere inkomens bijstaan Maatschappelijk-economische redenen: promoten maatschappelijke belangen activering beleidskeuzes stimuleren marktrichting: stimuleren milieuverantwoorde producten stimuleren minder schadelijke producten stimuleren bio-based economie Bio-ecologische materialen: definitie Definitie bio-ecologisch bouwmateriaal (kwalitatief) - (quasi) onuitputtelijke natuurlijke basisgrondstoffen - geen/zo weinig mogelijk chemische toevoegstoffen - zonder zware milieubelasting - zonder gezondheidsbelasting 1
Bio-ecologische materialen: definitie Bio-ecologische materialen: definitie Gezond - ook geen schadelijke natuurlijke basisgrondstoffen (bv. asbest) - emissies binnenmilieu Milieuverantwoord - ook geen milieuvervuilende natuurlijke grondstoffen (bv. katoenisolatie) - natureplus / andere labels - goede score LCA / NIBE-classificatie / CAP EM + liefst: lokale grondstoffen lokaal geproduceerd zo weinig mogelijk bewerkingen Bio-ecologische materialen: subsidies? Bio-ecologische materialen: technisch Technisch? Waarom subsidies voor bio-ecologische bouwmaterialen? - technisch - milieu - gezondheid - maatschappelijke keuzes - geen probleem - het juiste materiaal op de juiste plaats - isolatiematieralen: ETA s/atg s www.vibe.be/downloads >technische documentatie >technische fiches >isolatie >technische goedkeuringen bio-ecologische isolatiematerialen N.B. isolatiematerialen: - niet enkel thermisch beoordelen - ook.warmtedoorslag (zomercomfort).akoestisch Bio-ecologische materialen: technisch Bouwmaterialen: keuze? 10 cm isolatie Technisch? 0,95 cm gipsvezelplaat - brandproeven isolatiematerialen - EPS 6 32 doorgesmolten - glaswol 8 48 doorgebrand - rotswol 14 45 doorgebrand - papiervlokken 21 41 rook 30 19 doorgebrand BASIS KEUZE (milieu & gezondheid)? 1) info producenten 2) lijsten / classificaties 3) algemene milieudata (EPD) 4) LCA-gegevens 5) labels www.vibe.be/downloads >multimedia >brandvideo 2
Bouwmaterialen: EPD Bouwmaterialen: EPD voorbeeld MRPI (NL) voorbeeld INIES (FR) Bouwmaterialen: EPD voorbeeld EP (UK) winning productie constructie gebruik & onderhoud sloop afvalverwerking ontginning productie gebruik EOL ASRO/KuLeuven ArDuCoKlei, ASRO/KuLeuven, 2009 3
WTCB, 2010: geïsoleerd hellend dak LCA - verschillende resultaten - afhankelijk van opdrachtgever - meestal: onafhankelijke instituten Afhankelijk van toewijzing milieu-impacten! LCA methode is wetenschappelijk - methodiek in overeenstemming met ISO e.a. - methodiek transparant (keuzes, aannames ) - zo kwantitatief mogelijk resultaat is niet wetenschappelijk - afhankelijk van zéér veel factoren - aannames (transparant!) - keuzes (beoordelaar!) NWE Timing 2009-2012 Website in verschillende talen Bouwmaterialen: labels LABELS Bouwmaterialen: labels officiële labels - nationaal - EU - eenduidig - gemakkelijk - criteria? - controle? onafhankelijke privé-labels - internationaal - hogere ambitie 4
Bio-ecologische materialen: labels Bouwmaterialen: gezondheid - bio-ecologische topproducten - strengste normen - uitsluitingscriteria - een paar ziektekiemen - RA straling - asbest, roet, zware metalen - natuurlijke: inhaleerbare keramische vezels sommige inhaleerbare glaswolvezels houtstof alcoholische dranken -ca. 220 andere stoffen chemicaliën aardoliederivaten ontginning: fossiel De getallen voorbij? - wetenschappelijk maatschappelijk - productie & gebruik materiaal niet los van - winning/productie grondstoffen - afvalfase - risico s productie: fossiel afval/calamiteiten: fossiel 5
CO 2 - arme economie / bio-based economy - vervanging fossiele bronnen - probleem kunststoffen? Prijsstijgingen 2004-2007 + 50 % PP + 100 % PS (bron: Federplast) Fossiele grondstoffen Teeltbare grondstoffen = CO 2 productie = CO 2 -opslag indien niet meteen verbrand (aangehaald in Oertel, 2007, p. 166) Gebruik teeltbare grondstoffen Voorbeeld Duitsland (bron: FNR): Teelt industriegrondstoffen (bron: FNR) - in chemisch-technische toepassingen: 2,7 mio T - rechtstreeks in chemische sector: 2,1 mio T BASF, Bayer, Degussa, Cargill Dow 50 % (exotische) oliën, vetten (17 mio T fossiele) -inheems 30-40% - tewerkstelling rechtstreeks: 130.000 mensen - tewerkstelling onrechtstreeks: 260.000 mensen (excl. bosbouw & papier) Biokunststoffen in de bouw Subsidies? Biofoam EPS (NL) Soythane, Cape Cod PUR (US) Demilec PUR (Can) Derbipure (B) Toegevoegde waarde bio-ecologische materialen: - milieu & gezondheid - een aantal technische aspecten - prestaties belonen: ja maar niet alleen op vlak van warmteverlies - bijdrage carbon sequestration (CO 2 -opslag) - transitie naar bio-based economy 6
Meer info www.vibe.be www.ecopolisvlaanderen.be www.eco-bouwpools.be www.natureplus.org www.capem.eu 7