Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61 Lesvoorbereidingsformulier Naam student(e): Jinske Bogaerts Opleiding: Bachelor Lager Onderwijs Niveau: 1 2 3 Stageschool: Klavertje 3 Datum lesuitvoering: maandag 23 mei Mentor: Ellen van Bouwel Leerjaar: 2e leerjaar Uur: 9:45-12:00 Leergebied + leereenheid: Lesonderwerp: Gebruikte documentatie: Wereldoriëntatie Techniek: bootje varen https://nl.wikipedia.org/wiki/james_watt http://www.arendlandman.nl/2012/09/geschiedenis-van-de-stoomboot-van-sinterklaas-historie-vande-stoommachine-en-praktische-toepassingen-op-stoomschepen-met-shoepenraderen-enscheepsschroef-sint-nicolaas/ Didactisch materiaal (media): Beginsituatie: (inhoudelijke beginsituatie, leefwereld lln., verschillen tussen lln., organisatorische beginsituatie) Algemeen: Groep ballon: 1x Handpop 2 Curver bakken met water Timer Enveloppes met tips in Medailles (15x) PowerPoint Botervlootje Ballonnen Plakband Groep elastiekmotor: 2x Groep zeil: 2x Botervlootje Houten spatels Plastieken kaartjes Rekjes Botervlootje Plastiek Satéstokjes Touw Plakband haardroger Omschrijving beginsituatie (relevant voor deze les): Inhoudelijk: De leerlingen kennen de boot als vervoersmiddel. De leerlingen hebben zelf nog niet iets mogen ontwerpen om een probleem op te lossen. Ik zal de leerlingen voldoende sturen door enveloppes met tips de voorzien en vooraan de stappen te Pagina 1
projecteren. De leerlingen hebben de tijd nog niet geleerd tot op de seconden. Ik zal dus timen hoe lang elke boot erover doet om eenzelfde afstand af te leggen. We schrijven dit op een groot bord. De leerlingen weten hoe groter het getal hoeveel te meer iets is. Want 1 is meer dan 10. Zo kunnen we wel vergelijken. Ik vertel hen dat de boot met het kleinste getal het snelste is. Organisatorisch: Ik zorg ervoor dat ik duidelijke afspraken maak met de kinderen. Zowel de afspraken als de stapjes die ze moeten volgen zullen geprojecteerd worden op het bord. Zo kunnen ze stap voor stap volgen wat ze moeten doen. Ik denk op voorhand na over de indeling van de groepjes en de plaats waar ik de groepjes zal zetten. Ik kan de klas op voorhand niet klaarzetten. Ik zorg ervoor dat ik dozen maak per hoek, waar alle materialen al inzitten. Zo moet ik alleen de doos op de juiste plaats zetten. Ik heb in totaal 5 groepjes en de banken staan al in 5 groepjes van 4 stoelen. Hier moet ik dus niets meer aan aanpassen. Doelen: Leerplan: VVKBaO Leerplandoelen: WO TE 6.9Kinderen weten dat mensen steeds nieuwe systemen, instrumenten en producten hebben uitgevonden en zullen uitvinden om hun werk aangenamer, beter, vaardiger, sneller, mooier, preciezer... te maken WO TE6.9.2 Dat houdt in dat ze vaststellen dat vele uitvindingen het leven van mensen ingrijpend hebben gewijzigd (bv. het wiel, de stoommachine, de gloeilamp) WO TE6.12 Kinderen kunnen hun materialenkennis en hun kennis van constructie-, bereidings- en bewegingsprincipes gebruiken bij het ontwerpen van een constructie of bereiding. WO TE6.15 Kinderen kijken kritisch naar een zelfgemaakt product of bereiding. WO TE6.15.2Dat houdt in dat ze verbeteringen kunnen aanbrengen aan een product na evaluatie. WO DO 0.5 Kinderen werken samen. WO DO0.9 Kinderen kunnen nauwkeurig waarnemen met al hun zintuigen. WO DO 0.12 Kinderen kunnen uit een aantal vaststellingen zelf conclusies trekken. WO DO 0.15 Kinderen kunnen verslag uitbrengen over hun bevindingen. Lesdoelen (nummeren!): 1. De leerlingen kunnen zich houden aan de gemaakte afspraken. 2. De leerlingen kunnen samenwerken. 3. De leerlingen kunnen hun ideeën verwoorden. 4. De leerlingen hebben respect voor de mening van anderen. 5. De leerlingen kunnen experimenteren met materialen. 6. De leerlingen kunnen met gekregen materialen iets bedenken waardoor het bootje zich kan voortbewegen, zonder het te duwen met hun handen. 7. De leerlingen kunnen na het testen van hun bouwsel nadenken hoe ze dit kunnen verbeteren. 8. De leerlingen kunnen hun bouwsel koppelen aan bouwsel die op dezelfde manieren werken. (zeilboot en vlieger, ) Evaluatie doelen (in te vullen na de lesuitvoering): Pagina 2
Feedback van mentor op lesvoorbereiding: Pagina 3
TIMING Oriëntatiefase 25 Leerfase 25 LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) Probleemstelling Probleemstelling: Ik ben een tijdje op vakantie geweest in Bouwel. Maar nu zou ik terug willen vertrekken met mijn boot. De motor van mijn boot is stuk. Zouden jullie iets kunnen maken waardoor mijn boot opnieuw kan varen? Afspraken: Iets bouwen waardoor de boot verder vaart zonder het duwen van je handen. Enkel materiaal gebruiken dat op jouw tafel ligt. Tip enveloppe voor hulp Blijf in je groepje en ga niet naar de andere tafels. Niet alle materialen moet je gebruiken. Groep 1: Sofie, Witse en Elias Groep 2: Elena, Willem en Loes Groep 3: Rube, Kylie en Lime Groep 4: Louise, Tibe en Rowina Groep 5: Wout, Lotte, Vincent Groep 1 en 2 werkt met de elastiekmotor. Groep 3 en 4 werkt met het zeil. Groep 5 Werkt met de ballon. Experimenteren met materialen Stappen: 1. Materialen bekijken 2. Wat kan je gebruiken wat niet? 3. Wat kan je met deze materialen maken? 4. Maak het! 5. Testen Probleemstelling METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) Ik heb vandaag iemand meegebracht. Introductie handpop. Ahoi scheepsmaatjes! Ik ben Kapitein Lila en ik ben hier om jullie hulp te vragen. Probleemstelling vertellen. Goed het is de bedoeling dat wij iets gaan maken voor de boot zodat die verder kan varen. Wij gaan dit niet maken voor een grote boot maar eerst eens testen op een klein bootje. Ieder groepje krijgt zo dadelijk één bootje en het is de bedoeling dat dat bootje gaat verder varen zonder dat jullie het verder duwen met je handen. Je gaat zo dadelijk experimenteren met de materialen die op jouw tafel liggen. Andere materialen mag je niet gebruiken. Als je een beetje vast zit mag je een tip enveloppe komen halen bij mij. En je blijft in je groepje je gaat niet naar de andere tafels. Het kan ook zijn dat je niet alle materialen op je tafel zal moeten gebruiken. Verdelen in groepen en uitdelen van materiaal Experimenteren met materialen Je mag nu in je groepjes gaan zitten. Bekijk de materialen goed en denk na wat je kan gebruiken en wat niet. Hoe ga jij deze boot laten voortbewegen? Als je zegt ik denk dat dit kan werken, steek je je hand op. Dan mag je het eens testen op het water. Daarna kan je eventueel nog dingen veranderen. Pagina 4
TIMING LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) 6. Aanpassen 7. Testen METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) 20 Wedstrijdje Stappen: 1. Testen welke boot het snelste vaart met een timer. 2. Hoe kan de boot nog sneller gemaakt worden? Bv. 2 ballonnen gebruiken, meer wind tegen de zeilen, harder opdraaien van de schoepen, 3. Testen 4. Aanpassen 5. Testen 6. Opnieuw testen hoe snel de boten varen en of ze nu sneller varen. 25 Terugkoppelen naar de echte wereld. Een zeilboot bestaat al in het echt. Je kan dit bijvoorbeeld ook gebruiken met een vlieger. Die heeft ook wind nodig om in de lucht te bewegen. Het bootje met de ballon bestaat niet. Je kan dit vergelijken met een hovercraft. Hier wordt ook lucht gebruikt om de boot verder te bewegen. Wedstrijdje We gaan eens testen welke boot het snelste vaart. Hoe zouden we dit kunnen meten? Zou je je boot nog sneller kunnen laten varen? Ga nu eens nadenken in je groepje hoe je je boot nog sneller zou kunnen laten varen. Als je iets hebt mag je dat eens komen testen. We gaan onze wedstrijd nog eens uitvoeren. Zijn onze boten sneller geworden? Welke boot gaat nog altijd het snelste? Terugkoppelen naar de echte wereld. Zijn er nog dingen die zo werken als het bootje met het zeil? Bestaat dit al in het echt? Zijn er nog dingen die zo werken als het bootje met de ballon? Zijn er nog dingen die zo werken als het bootje met de elastiekmotor? De elastiekmotor bestaat niet in een boot. Er is wel de radarstoomboot maakt ook gebruik van een rad om zich voort te bewegen. Hier maakt men niet gebruik van een rekker om het rad te laten draaien maar men maakt gebruik van stoom. Dankzij deze meneer, James Watt is het gelukt om zulke boot in het echt te maken. James Watt is een uitvinder die in 1763 iets belangrijks gedaan. Hij heeft namelijk een stoommachine aangepast. Wist je dat hij deze uitvinding gedaan heeft op 27-jarige leeftijd, dat is nog redelijk jong. Er bestond al een stoommachine Verhaal James Watt vertellen. Waarvoor zou de stoommachine nog gebruikt kunnen worden? Pagina 5
TIMING Controlefase en/of slot 5 LEERINHOUDEN (gestructureerd aan de hand van tussentitels) die gebruikt werd in de mijnen, maar die werkte niet zoals het moest en James heeft deze aangepast zodat die beter zou werken en kon gebruikt worden voor andere dingen. De stoommachine kan nog gebruikt worden voor de stoomtrein en machines is fabrieken te laten bewegen. Afsluiten met kapitein Lila Kapitein Lila kan volgende dingen gebruiken om haar boot te maken: Ballon bevestigen Zeil Elastiekmotor METHODE (Onderwijs- en leeractiviteiten) Afsluiten met kapitein Lila Dank je om me te helpen. Wat kon ik nu weer doen om mijn boot te maken? Zo, nu heb ik zelf wat ideetjes op gedaan om mijn boot te maken. Omdat jullie zo goed gewerkt hebben krijgen jullie allemaal nog een medaille omdat jullie mijn beste scheepsmaatjes zijn. Pagina 6