Proefveldbezoek Tomaat: Buitenteelt versus koepel 1 augustus 2017
Project: R² - Robuuste Rassen Partners Inagro PCG Doelstellingen en doelgroep Biologische teeltsystemen hebben minder stikstof beschikbaar dan de gangbare teelt. Door de mestwetgeving wordt deze beperking de komende jaren nog dwingender. Daarnaast worden door de verandering van het klimaat in onze regio meer extreme weersomstandigheden over een langere periode (vb. warmte, droogte, ) verwacht. Hierdoor wordt de impact van ziekten en plagen mogelijk ook groter. Veredeling moet hierop ten dele een antwoord kunnen bieden. Robuuste rassen hebben een goede tolerantie tegen ziekten en plagen, realiseren een goede nutriëntenefficiëntie en zijn weerbaar tegen diverse stressfactoren. In de literatuur en in het onderzoek zijn er verschillende referenties die aan deze uitdaging tegemoet komen. In dit project willen we vier concrete cases (CCP s in graan, rassenmengsels in aardappel, N- en waterefficiënte broccoli en buitenteelt tomaat) aan de Vlaamse praktijk toetsen. Doelgroep: biologische akkerbouwers en groentetelers in open lucht en onder beschutting Case Tomaat Zowel internationaal als nationaal vinden we nog projecten en organisaties die op professionele of semiprofessionele schaal bezig zijn met buitenteelt tomaat. Het zou misschien kansen kunnen betekenen voor korte keten bedrijven zoals CSA s en zelfpluktuinen. Binnen het CCBT-project R² - Robuuste Rassen zal uitgezocht worden of dit, door een combinatie van robuustere rassen en verwachte warmere zomers, een optie kan zijn. Op die manier kan de rotatie ruimer genomen worden doordat deze kan opgenomen worden binnen de open lucht teelten. Het onderzoek moet eveneens uitwijzen of de investering van een koepel al dan niet een noodzaak is. Verschillende zaadhuizen nemen deel aan het onderzoek: Bingenheimer, De Bolster, De Nieuwe Tuin, Van Den Berg Seeds, Wallogreen, Het aanbod van rassen die geschikt zouden zijn voor buitenteelt leek behoorlijk groot. De zaadhuizen hebben elk hun meest relevante rassen uitgeselecteerd. In 2016 werden deze uitgetest in verschillende kleine demoproefjes op praktijkbedrijven. Hiervan zijn de beste geselecteerd worden, die dan op hun beurt dit seizoen in een blokkenproef aangelegd zijn op PCG, in tunnel én in open lucht. Op die manier kan naast de resistentie van het gewas, ook de opbrengst, de kwaliteit en de smaak van de vruchten opgevolgd worden. - 2 -
2016 proeven op locatie Objecten Object Ras Zaadvast/hybride Zaadhuis NCB/bio Hoog/struik 1 Bartelly F1 De Bolster bio hoog 2 Bernemo F1 Van Den Berg Seeds bio hoog 3 Bolstar zaadvast De Bolster ncb hoog 4 Bolstar Gimli zaadvast De Bolster bio hoog 5 Crimson Crush F1 WalloGreen ncb hoog 6 Defiant PhR F1 WalloGreen ncb struik 7 Dorenia zaadvast Bingenheimer bio hoog 8 Glacier zaadvast De Nieuwe Tuin ncb struik 9 Global Longlfe F1 Van Den Berg Seeds ncb hoog 10 Ida Gold zaadvast De Nieuwe Tuin ncb struik 11 Iron Lady F1 WalloGreen bio struik 12 Japanese Early zaadvast De Nieuwe Tuin ncb struik 13 King Cole zaadvast De Nieuwe Tuin ncb struik 14 Mountain Magic F1 WalloGreen ncb hoog 15 Mountain Merit F1 WalloGreen ncb struik 16 Olijf-tomaatjes zaadvast De Nieuwe Tuin ncb struik 17 Vandos F1 Van Den Berg Seeds ncb hoog 18 VarenbladTomaat zaadvast De Nieuwe Tuin ncb struik 19 Zaroten F1 Van Den Berg Seeds ncb hoog Doel: Screening van de rassen tomaat die mogelijks geschikt zijn voor buitenteelt. Verloop: De rassen werden gezaaid bij De Koster en verdeeld over 8 praktijkbedrijven. 2016 was een heel nat voorjaar waardoor het een enorme uitdaging was om deze teelt in open lucht te telen. Er was dan ook in een vrij vroeg stadium Phytophthora infestans aanwezig. Sommigen behandelden met koper vooraleer ze in productie waren, anderen niet. De telers deden een beoordeling op ziekteresistentie en gewasstand en gaven dit door aan het PCG. Ook vanuit PCG werd er op enkele bedrijven een gewasbeoordeling uitgevoerd. Op basis van deze gegevens kon een selectie gebeuren van de meest geschikte rassen, die op hun beurt in 2017 meegenomen werden in proef. Draaiboek Zaaidatum 14/04/2016 Zaaispecificaties 10 cm perspotten, ongeënt, bij De Koster Plantgoed beschikbaar 20/05/2016 Beoordeling 28/07/2016-3 -
- 4 -
2017 proeven op PCG (koepel en open lucht) Objecten Rasnr Ras Zaadhuis hybride/zaadvast Hoog/struik Zaadbehandeling 1 Bartelly De Bolster F1 hoog bio 2 Bernemo Van Den Berg Seeds F1 hoog ncb 3 Bolstar Sensatica De Bolster F1 hoog bio 4 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, Wallogreen F1 hoog ncb 5* Iron Lady* High Mowing Seeds, Wallogreen F1 struik bio 6 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen F1 hoog ncb 7 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen F1 struik ncb 8 Vandos Van Den Berg Seeds F1 hoog ncb *zaad niet tijdig toegekomen, uiteindelijk niet mee opgenomen in de proef Problematiek zaaizaad Sommige rassen die veelbelovend waren, waren niet meer beschikbaar gesteld door de zaadhuizen die deze rassen in 2016 aanleverden. De rassen konden wel teruggevonden worden bij zaadhuizen buiten de EU. Wanneer deze zaden echter geen virusvrij certificaat hebben, mogen deze niet binnen de EU gebracht worden. Voor sommige van deze kleine zaadhuizen is de certificatie wellicht te duur om in orde te brengen? Bij bepaalde kleine Vlaamse zaadhuizen zijn sommige van de rassen dan weer wel te vinden, maar slechts in hele kleine hoeveelheid (per 4 zaadjes) en onbetaalbaar voor een professionele teler. Mochten de meest waardevolle rassen binnen deze categorie vallen, zou het wel interessant zijn mocht een zaadhuis de zaden kunnen regulariseren voor het gebruik in België. Draaiboek Zaaidatum 30/03/2017 Zaaispecificaties 10 cm perspot, ongeënt, bij De Koster - 5 -
BESCHUTTE TEELT: KOEPEL Plan 5-7 pltn prod obj par obj par obj par obj par obj par obj par obj par obj par 0103 13 3 0203 prod 3 0303 17 3 0403 12 3 0503 18 3 0603 11 3 0703 16 3 0803 prod 3 0102 16 2 0202 14 2 0302 18 2 0402 11 2 0502 12 2 0602 17 2 0702 14 2 0802 13 2 0101 11 1 0201 12 1 0301 13 1 0401 14 1 0501 prod 1 0601 16 1 0701 17 1 0801 18 1 5-7 pltn prod1,85 m 0,6 m 0,45m 0,6 m 0,45m 0,6 m 0,45 m 0,6 m 1,85 m 1,5 m prod productie buiten proef XXx XX objectnummer x herhaling xxxx veldnummer pad - 6 -
Draaiboek Plant 10/05/2017 Beoordeling gewas 16/05/2017 05/07/2017 vrucht 28/07/2017 Start oogst 03/07/2017 Tabel: Bemesting Datum Meststof Samenstelling meststof (%) N P2O5 K2O 27/01/2017 Groencompost 02/05/2017 OPF 11 5 02/05/2017 Haspargit* 15 31/07/2017 Tomatofeed** 7 2 3 Op de planning AMX Ca*** 5 *Ook Ca, S, Mg ** Aangegoten langs de folies (verdunning 1:20) *** Bladvoeding, bevat ool 8% CaO, 15,2% C moet herhaaldelijk toegepast worden Tabel: gewasbescherming Product Te bestrijden organisme Xentari Rupsen - 7 -
Resultaten Tabel: opbrengst 03/07/2017-26/07/2017 Marktbaar Niet marktbaar Object Zaadhuis Type tomaat Opbrengst (g/m²) Vruchtgewicht (g) Opbrengst (g/m²) Bartelly De Bolster kers 2090 17 70 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 3288 147 18 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 3368 75 105 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, Wallogreen los, fijne tot middel sortering 2284 120 44 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen coctail groot 1448 54 19 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 3431 268 43 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 3404 133 5 Gemiddeld 2759 116 43-8 -
Tabel: gewasbeoordeling 16/05/2017 Object Zaadhuis Type tomaat Grootte Uniformiteit Kleur Bartelly De Bolster kers 7,0 7,3 5,7 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 6,3 7,3 6,0 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 6,0 7,3 6,0 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, Wallogreen los, fijne tot middel sortering 5,3 7,7 6,0 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen coctail groot 5,3 7,7 6,0 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 6,0 8,0 5,7 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 6,0 7,3 6,0 Gemiddeld 6,0 7,5 5,9 1= klein heterogeen bleek 9= groot uniform donker Tabel: gewasbeoordeling 05/07/2017 Object Zaadhuis Type tomaat Hoogte Uniformiteit Kleur Dichtheid gewas Kopdiameter Troszetting Gewasgezondheid Bartelly De Bolster kers 8,2 8,3 8,0 7,3 6,8 7,7 9,0 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 6,2 7,3 8,2 7,0 6,8 7,3 9,0 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 8,7 7,5 7,8 7,0 6,0 8,0 9,0 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, los, fijne tot middel Wallogreen sortering 4,8 7,5 8,0 6,7 7,3 7,2 8,8 Mountain Johnny's Seeds, Magic Wallogreen coctail groot 5,8 7,8 8,0 7,0 7,3 7,8 8,8 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 3,7 7,5 8,0 7,2 7,0 6,5 9,0 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 7,0 7,3 8,0 6,8 7,2 6,8 8,8 Gemiddeld 6,3 7,6 8,0 7,0 6,9 7,3 8,9 1= laag heterogeen bleek dicht smal slecht ongezond 9= hoog uniform donker open breed vlot gezond - 9 -
Tabel: vruchtbeoordeling na oogst 25/07/2017 Object Zaadhuis Type tomaat Vruchtkleur Glans Groene delen Gebruikswaarde Bartelly De Bolster kers 7,7 8,0 / 8,0 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 7,3 7,0 8,5 8,0 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 5,7 6,5 / 7,0 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, Wallogreen los, fijne tot middel sortering 8,2 6,8 7,0 7,0 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen coctail groot 7,7 7,3 7,5 7,5 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 7,8 8,3 7,5 7,0 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 7,8 7,7 8,0 8,0 Gemiddeld 7,5 7,4 7,7 7,5 1= bleek geen lelijk slecht 9= donker veel mooi uitstekend - 10 -
OPEN LUCHT TEELT Plan 5 pltn prod obj par obj par obj par obj par obj par obj par obj par obj par 103 2,3 3 203 2,4 3 303 2,7 3 403 2,2 3 503 2,8 3 603 2,1 3 prod prod 102 2,6 2 202 2,8 1 302 2,8 2 402 2,1 2 502 2,2 2 602 2,7 2 702 2,6 3 802 prod 101 2,1 1 201 2,2 1 301 2,3 1 401 2,4 1 501 2,7 1 601 2,6 1 701 2,4 2 801 2,3 2 5 pltn prod 0,6 m 0,6 m 0,6 m 0,6 m prod productie buiten proef XXx XX objectnummer x herhaling xxx veldnummer pad - 11 -
Draaiboek Plant 12/05/2017 Beoordeling gewas 15/05/2017 05/07/2017 vrucht 24/07/2017 Start oogst 18/07/2017 Tabel: bemesting Datum Meststof Samenstelling meststof (%) N P2O5 K2O 31/03/2017 Groencompost 17/03/2017 Haspargit* 15 10/04/2017 Dolokorn 28/04/2017 OPF 11 5 170/5/2017 Bloedmeel 12 24/05/2017 Tomatofeed** 7 2 3 24/05/2017 Bitterzout*** Op de planning AMX Ca**** 5 *Ook Ca, S, Mg ** Aangegoten langs de folies (verdunning 1:20) *** 15% Mg (magnesiumsulfaat) **** Bladvoeding, bevat ool 8% CaO, 15,2% C moet herhaaldelijk toegepast worden Tabel: gewasbescherming Product Te bestrijden organisme Vitasilica (lavameel) plantenversterker - 12 -
Resultaten Tabel: opbrengst 18/07/2017-24/07/2017 Object Zaadhuis Type tomaat Marktbaar Niet marktbaar Opbrengst (g/m²) Vruchtgewicht (g) Opbrengst (g/m²) Bartelly De Bolster kers 1660 18 251 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 920 168 520 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 2179 80 948 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, los, fijne tot middel Wallogreen sortering 1192 117 690 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen coctail groot 1296 51 230 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 517 184 738 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 558 130 409 Gemiddeld 1189 107 541-13 -
Tabel: gewasbeoordeling 15/05/2017 Object Zaadhuis Type tomaat Grootte Uniformiteit Kleur Bartelly De Bolster kers 7,7 7,0 5,0 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 5,7 5,7 5,0 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 6,3 7,0 5,0 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, Wallogreen los, fijne tot middel sortering 5,3 6,7 5,0 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen coctail groot 6,7 6,7 5,0 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 6,3 6,0 5,0 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 6,3 6,3 5,0 Gemiddeld 6,3 6,5 5,0 1= klein heterogeen bleek 9= groot uniform donker Object Zaadhuis Type tomaat Tabel: gewasbeoordeling 05/07/2017 Hoog Uniformi Kleur Dichtheid gewas te teit Kop diameter Tros zetting Gewas gezondheid Bartelly De Bolster kers 7,8 7,7 8,2 6,5 8,5 8,5 8,3 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 7,3 6,7 8,0 5,8 7,7 8,5 8,7 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 8,5 7,7 8,0 6,7 6,5 8,5 8,2 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, Wallogreen los, fijne tot middel sortering 5,3 6,8 7,3 5,3 7,7 7,5 7,2 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen coctail groot 6,8 7,3 8,0 6,5 7,3 8,5 7,2 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 5,5 7,5 8,0 6,2 6,7 6,5 7,3 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 7,5 7,8 8,0 6,7 7,5 8,3 7,8 Gemiddeld 7,0 7,4 7,9 6,2 7,4 8,0 7,8 1= laag heterogeen bleek dicht smal slecht ongezond 9= hoog uniform donke r open breed vlot gezond - 14 -
Bladvlekken: Alternaria alternata - 15 -
Tabel: vruchtbeoordeling na oogst 24/07/2017 Object Zaadhuis Type tomaat Vruchtkleur Glans Groene delen Gebruikswaarde Bartelly De Bolster kers 7,8 8,0 8,5 8,0 Bernemo Van Den Berg Seeds los, middel sortering 7,3 7,0 8,5 6,5 Bolstar Sensatica De Bolster pruim 7,0 7,0 / 8,0 Crimson Crush Sutton Seeds, Dobies, Wallogreen los, fijne tot middel sortering 8,2 7,2 8,5 7,0 Mountain Magic Johnny's Seeds, Wallogreen coctail groot 7,3 7,8 8,5 7,8 Mountain Merit Johnny's Seeds, Wallogreen los, grove sortering 8,0 7,3 8,5 7,0 Vandos Van Den Berg Seeds los, middel sortering 8,0 7,5 8,5 7,5 Gemiddeld 7,7 7,4 8,5 7,4 1= bleek geen lelijk slecht 9= donker veel mooi uitstekend - 16 -
Jen Nold De Witte Beek - 17 -
Ivan Maertens - Aalter - 18 -
Dank je wel voor het bezoek! Onderzoek in kader van Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel.: +32 (0)9 381 86 86 info@pcgroenteteelt.be www.pcgroenteteelt.be - 19 -