Meerjarig Infrastructuur Programma Almere

Meerjarig Infrastructuur Programma Almere 2017-2021 Dienst Stedelijke Ontwikkeling

1

Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 1.1 Aanleidingen... 4 1.2 Afbakening... 6 2. Beleidskader... 7 2.1 Mobiliteitsplan Almere... 7 2.2 Stedelijke Bereikbaarheid Almere (SBA)... 7 2.3 Overeenkomst AROV Busbaan Almere Poort... 7 3. Programma op hoofdlijnen... 8 3.1 Stand van zaken projecten werkplan 2016... 8 3.2 Wijzigingen in het programma... 9 3.3 MIPA 2017-2021... 11 3.3.1 Hoofdlijn Programma Fiets... 11 3.3.2 Hoofdlijn Programma Openbaar Vervoer... 13 3.3.3 Hoofdlijn Programma Auto... 13 3.3.4 Hoofdlijn Programma Verkeersveiligheid... 14 3.3.5 Hoofdlijn Programma Floriade/A6... 14 3.3.6 Activiteiten... 15 4. Projecten per thema... 16 4.1 Fiets... 16 4.1.1 Opwaarderen Hoofdnet Fiets... 17 4.1.2 Fietsparkeren... 19 4.1.3 Overige Fietsprojecten... 20 4.2 Openbaar vervoer... 21 4.2.1 Busbanen Almere Poort... 22 4.2.2 Bus infrastructuur en halteomgeving... 22 4.3 Auto... 24 4.3.1 Benutting Kruispunten... 25 4.3.2 SBA: bijdragen Waterlandseweg en Hogering... 25 4.3.3 Auto overig... 25 4.4 Verkeersveiligheid... 26 4.5 Gebiedsontwikkeling A6 en Floriade... 27 4.6 Activiteiten... 29 5. Financieel kader... 30 5.1 Beschikbare budgetten... 30 2

5.2 Besteding reserve BDU... 31 5.3 Aanvraag provinciefonds... 32 6. Investeringsprogramma... 33 6.1 Werkplan 2017... 33 6.2 Totaalprogramma 2017-2021... 34 6.3 Participatie... 34 6.4 Reservelijst... 35 Bijlage 1: Programma en Bekostiging... 36 Bijlage 2: Streefbeeld hoofdnet fiets Almere... 37 Bijlage 3: Reservelijst MIPA projecten... 38 3

1. Inleiding Voor u ligt een geactualiseerd Meerjarig Infrastructuur Programma Almere (MIPA) 2017-2021. In het MIPA zijn projecten opgenomen voor de uitbreiding of aanpassing van hoofdinfrastructuren binnen de gemeente Almere. Op 21 april 2016 heeft de gemeenteraad van Almere het MIPA 2016-2020 besproken en zijn de projecten voor 2016 vastgesteld. In dit geactualiseerde MIPA wordt de stand van zaken van deze projecten toegelicht. Daarnaast wordt een voorstel gedaan voor de in 2017 uit te voeren projecten, en is een nieuwe doorkijk gemaakt voor de komende vijf jaar. Het Mobiliteitsplan Almere (2012) vormt het beleidskader, evenals het convenant Stedelijke Bereikbaarheid Almere (SBA) fase 1a (2011) en de overeenkomst AROV (Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer, 2008).Eind 2015 heeft de provincie Flevoland de Mobiliteitsvisie Flevoland vastgesteld. De provincie ontwikkelt in 2017 het programma Ruimte en Mobiliteit. Hierin zullen nieuwe subsidieregels vastgesteld worden. Almere werkt samen met de overige Vervoerregio-partijen (Provincies Flevoland en Noord-Holland, Gemeente Lelystad, Stadsregio Amsterdam) op basis van het in 2016 ondertekende convenant Versterking Samenwerking Verkeer en Vervoer en de Strategische Visie Mobiliteit van de Stadsregio Amsterdam. De samenwerking komt onder andere tot uiting in kennisuitwisseling op het gebied van concessieverlening- en beheer van het openbaar vervoer. Daarnaast wordt in het kader van de samenwerking in het Platform Bereikbaarheid Metropoolregio Amsterdam (PBMA) een netwerk van snelle fietsroutes in de Metropoolregio Amsterdam uitgewerkt. Met de beleidsuitgangspunten en werkprogramma s van deze (concept)documenten is rekening gehouden. Het vorige MIPA omvatte een programma ter waarde van 33,6 miljoen voor de periode 2016-2020. Dit programma was inclusief de Almeerse bijdrage aan de SBA-projecten Waterlandseweg en Hogering. Het programma was nog niet volledig gedekt, voor de jaren 2018-2020 moest nog 1,6 miljoen aanvullende dekking worden gevonden. Een deel van de projecten uit het werkplan 2016 is gerealiseerd. De andere projecten zijn in uitvoering, of komen in 2017 vertraagd in uitvoering. Lopende of vertraagde projecten uit 2016 zijn daarom ook opgenomen in het MIPA 2017-2020. Een toelichting is opgenomen in paragraaf 3.1. Enkele nieuwe projecten zijn toegevoegd. Deze komen aan de orde in paragraaf 3.2. Het geactualiseerde MIPA 2017-2021 omvat een programma ter waarde van 45,75 miljoen. Hiervan is een budget van 4,5 miljoen voor projecten uit het werkplan 2016 die in 2017 gereed komen. In het programma zijn alle beschikbare financieringsbronnen opgenomen. Ten opzichte van 2016 is 1,8 miljoen meer subsidie beschikbaar gekomen. Het programma is niet volledig gedekt: voor de jaren 2020 +2021 moet nog 2,13 miljoen aanvullende dekking uit eigen middelen worden gevonden. Het investeringsprogramma op hoofdlijnen is opgenomen in hoofdstuk 3. De projecten zijn uitgewerkt in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 staat het financieel kader en in hoofdstuk 6 het totaaloverzicht van het investeringsprogramma. 1.1 Aanleidingen Een jaarlijkse actualisatie van het MIPA is om meerdere redenen noodzakelijk. De dynamiek van de projecten vraagt om jaarlijkse actualisering van kostenramingen, financiering en kredietaanvragen. Daarnaast speelt een verandering van de subsidiesystematiek. Hieronder zijn de aanleidingen toegelicht. 4

1. Verandering oude subsidiesystematiek (BDU) naar de nieuwe (Provinciefonds) De Wet Brede Doeluitkering (BDU) verkeer en vervoer is in 2015 vervallen. De rijksmiddelen voor verkeer en vervoer (voorheen BDU) worden sinds 2016 direct in het provinciefonds van de provincies gestort. Het budget dat voorheen specifiek door het Rijk was geoormerkt voor de uitvoering van het verkeer- en vervoerbeleid, wordt vanaf 2016 door Provinciale Staten verdeeld. Hiertoe heeft de provincie Flevoland eind 2015 de Mobiliteitsvisie Flevoland vastgesteld als globaal beleidskader, dit wordt in 2017 uitgewerkt in een provinciaal Programma Ruimte en Mobiliteit. Voorheen werd de (BDU) subsidie voor infrastructuur projecten via een directe uitkering vóóraf door de provincie toegekend (voor 2015 was dit een bedrag van 843.000,-), en verantwoordde de gemeente achteraf welke verkeer- en vervoerprojecten hiermee waren gerealiseerd. Vanaf 2016 hanteert de provincie nieuwe spelregels voor de subsidiëring van projecten:. Projecten worden vooraf beoordeeld en moeten passen binnen de provinciale doelstellingen; Projecten met een louter lokaal karakter komen niet meer voor subsidie in aanmerking; Uiterlijk in 2018 moet de nog beschikbare BDU besteed zijn Jaarlijks wordt de maximaal beschikbare subsidie vastgesteld (voor Almere 879.000,- in 2018); Jaarlijks wordt een uitvoeringsprogramma ingediend ter goedkeuring bij de Provincie; Deze spelregels worden nog verder uitgewerkt in het provinciale Programma Ruimte en Mobiliteit en zullen naar verwachting toegepast worden vanaf 2018. Dan zullen ook de subsidiepercentages vastgesteld zijn. Tot die tijd is voor goedgekeurde projecten geen cofinancieringseis. Vanaf 2018 is een subsidiepercentage (of wellicht meerdere percentages, afhankelijk van het soort project) van toepassing. Vooralsnog is in dit MIPA rekening gehouden met een subsidie van 50%. In het MIPA 2016-2020 was rekening gehouden dat er géén provinciale subsidie voor de jaren 2016 en 2017 beschikbaar zou komen. De provincie had hiertoe in december 2015 besloten, omdat de Flevolandse gemeenten nog over BDU-middelen beschikten. In 2016 heeft de provincie - na gemeentelijke bezwaren- besloten dat de subsidie over 2016 en 2017 toch beschikbaar komt. Deze subsidie komt pas in 2018 beschikbaar, maar is vrijgesteld van cofinanciering. Samenvattend gaat het om de volgende provinciale subsidiebronnen: A. Subsidie BDU (per 1-1-2017 is dit 7.969.000); voorwaarde is dat deze middelen uiterlijk in 2018 zijn besteed en verantwoord. Dit budget is al in bezit van de gemeente Almere. De cofinancieringseis is voor deze subsidie vervallen. B. Subsidie provinciefonds 2016-2017 ter waarde van 1.744.000, te verkrijgen vanaf 2018 bij het indienen van een uitvoeringsprogramma.. Voor deze subsidie is geen cofinanciering nodig. C. Subsidie provinciefonds 2018-2021 ter waarde van 3.468.000, te verkrijgen bij het indienen van een uitvoeringsprogramma. Bij toekenning wordt 90% van de subsidie als voorschot verstrekt, en na uitvoering van de projecten definitief afgerekend. De cofinancieringseis voor deze projecten wordt in 2017 vastgesteld (vooralsnog is gerekend met 50% eigen bijdrage). 2. Kredietaanvraag voor projecten 2017 en jaarlijkse wijzigingen in het programma MIPA Er zijn de volgende aanleidingen om het MIPA aan te passen: een nieuwe reeks projecten is voorbereid waarvan in 2017 de uitvoering start; voor de projecten in dit werkplan 2017 is kredietvaststelling nodig. Een deel van de projecten uit het werkplan van vorig jaar is of komt nog in uitvoering; Incidenteel is er een (klein) verschil in realisatiekosten of in kostenramingen een aantal nieuwe projecten is toegevoegd aan het programma; 5

de financiering van een aantal projecten gewijzigd, deels vanwege nieuwe budgetten en deels vanwege de noodzaak om de resterende BDU-middelen uiterlijk in 2018 te besteden; De wijzigingen in het programma worden in paragraaf 3.1 en 3.2 toegelicht. MIPA 2017-2021 1.2 Afbakening Doel van het MIPA is het programmeren van investeringen in gemeentelijke hoofdinfrastructuur voor fiets, auto en openbaar vervoer. Het gaat daarbij om functioneel noodzakelijke aanpassingen aan bestaande hoofdinfrastructuur, vanwege de groei van de stad/het verkeersaanbod, of veranderingen in de bestaande stad. Daarnaast worden noodzakelijke bijdragen aan regionale infrastructuurprojecten geprogrammeerd (SBA en AROV projecten). Infrastructuurprojecten die samenhangen met gebiedsontwikkeling worden in principe niet in het MIPA geprogrammeerd; deze worden gefinancierd via de betreffende grondexploitaties (GREX) of de Nota Omslag Grote Werken (NOGW, onderdeel van de GREX) van die gebieden. Deze projecten zijn ook in het Meerjarenprogramma Grondexploitaties Almere (MPGA) opgenomen. 6

2. Beleidskader 2.1 Mobiliteitsplan Almere Het Mobiliteitsplan Almere (2012) is het Almeerse beleidskader waarbinnen infrastructuurmaatregelen worden geprogrammeerd in het MIPA. Verbetering van bereikbaarheids- en veiligheidsknelpunten op lokale en regionale infrastructuur is nodig om de groei van stad en mobiliteit op te vangen. Het Mobiliteitsplan bevat beleidskeuzes die richting geven aan de opgaven voor de komende jaren, zoals verwoord in de drie belangrijkste hoofddoelstellingen: Handhaaf het duurzaam verkeerssysteem met prioriteit voor fiets en openbaar vervoer; Stimuleer stedelijke ontwikkeling door een betere bereikbaarheid voor openbaar vervoer en auto; Behoud de goede interne bereikbaarheid en verkeersveiligheid. 2.2 Stedelijke Bereikbaarheid Almere (SBA) Het is de gezamenlijke ambitie van Rijk, regio en Almere om Almere te laten groeien met circa 60.000 nieuwe woningen (vanaf 2010) en een forse groei van het aantal arbeidsplaatsen. Deze schaalsprong Almere vergt uitbreiding van met name het regionale autonetwerk. In het najaar van 2011 is daarom een convenant SBA fase 1a afgesloten tussen het Ministerie van I&M, provincie Flevoland en de gemeente Almere waarin afspraken zijn vastgelegd over investeringen in rijks-, provinciale en gemeentelijke wegen in Almere. SBA fase 1a omvat de volgende onderdelen: 1. Verbreding en ongelijkvloerse kruisingen op de Hogering vanaf A6 tot Hollandse dreef; 2. Verbreding van de Waterlandseweg; 3. Een pakket maatregelen benutting kruispunten en verkeersmanagement in Almere; 4. Twee fietsonderdoorgangen: onder Hogering en A6; 5. Ontsluiting van Almere Hout Noord (Nobelhorst) en Almere Hout Midden. De financiële afspraken van de onderdeel 1 maakt deel uit van dit MIPA. De voor de gemeente Almere vastgelegde financiële afspraken van onderdeel 2 zijn in 2016 nagekomen en zijn dus niet meer in dit MIPA opgenomen. Voor onderdeel 3 zijn zowel programmering als financiering in het MIPA vastgelegd. De onderdelen 4 en 5 maken geen deel uit van dit MIPA: de fietsonderdoorgangen worden volledig door het Rijk gefinancierd, de financiering van onderdeel 5 is opgenomen in de NOGW Almere Hout en het kostenverhaal Oosterwold. 2.3 Overeenkomst AROV Busbaan Almere Poort Bij de planvorming verbreding A1-A6 is met het Rijk overeenstemming bereikt over gelijktijdige ontwikkeling van Hoogwaardig Openbaar Vervoer (HOV) op de corridor Almere Amsterdam. In november 2011 is een overeenkomst Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer (AROV) gesloten tussen het Rijk, de provincie Noord-Holland en de provincie Flevoland. Onderdeel van de afspraken is het realiseren van een vrijliggende busbaan langs de Flevolijn tussen station Almere Poort en de Hollandse brug. In aanvulling hierop is in 2013 een samenwerkingsovereenkomst getekend tussen de provincie Flevoland en gemeente Almere, waarin Almere de aanleg van deze busbaan (busbaan 490) op zich neemt, in ruil voor beschikbaarstelling van een restbudget busbanensubsidie en een aanvullende bijdrage van de provincie. 7

3. Programma op hoofdlijnen 3.1 Stand van zaken projecten werkplan 2016 Een aantal projecten uit het werkplan 2016 is gerealiseerd, maar er zijn ook projecten in uitvoering of uitgesteld. In 2016 is 5.655.000,- krediet verleend voor de realisatie van MIPA-projecten 2016. Hieronder de stand van zaken van elk project. werkplan 2016: gerealiseerde projecten projectnr / geraamde kosten t/m thema Gerealiseerde projecten MIPA werkplan 2016 kosten 31-dec-16 3.1 auto Cinemadreef: verkeerslichten krptn Hollywoodlaan+Chaplinweg 600.000 478.168 + PM 3.2 auto Krakeling: linksafstrook + afstemming verkeerslichten 90.000 102.522 + PM 3.6 auto gemeentelijke bijdrage verbreding Waterlandseweg 339.000 334.133 4.4 veiligheid verkeerseducatie 105.000 103.801 + PM totaal 1.134.0001.018.624 + PM werkplan 2016: projecten in uitvoering projectnr / kostenraming kostenraming thema projecten in uitvoering, oplevering 1e helft 2017 oud nieuw 1.1 fiets Hoofdfietsroutes Haven 970.000 1.012.000 1.3 fiets Fietsroute Hoofdstedenbuurt 130.000 130.000 1.17 fiets Fietsparkeren centrum Stad en Buiten 720.000 720.000 4.1 veiligheid Aanpak onveilige fietskruisingen 550.000 550.000 totaal 2.370.000 2.412.000 werkplan 2016: vertraagde projecten projectnr / kostenraming kostenraming thema voorbereide projecten, uitvoering in 2017 oud nieuw 1.2 fiets sociale veiligheid Pedersenpad 170.000 130.000 1.4 fiets Spoorbaanpad: Landdrostdreef-Chaplinweg + Rabinpad 400.000 400.000 1.5 fiets Spoorbaanpad tracé Hoogezandstraat-Busplein 155.000 155.000 1.6 fiets Spoorbaanpad/Chopinpad Muziekwijk + Strawinskypad 1.250.000 1.250.000 1.7 fiets Aanheling fietstunnel A6 106.000 106.000 1.21 fiets Fietstelpunten 2016 50.000 50.000 3.8 auto bijdrage laadpalen elektrisch rijden 20.000 20.000 totaal 2.151.000 2.111.000 Tabel 3.1: projecten uit werkplan 2016, gerealiseerd, in uitvoering en vertraagd Gerealiseerde projecten: In 2016 zijn vier projecten gerealiseerd Van project 3.6 zijn de exacte kosten bekend. Van de andere drie projecten volgt de financiële afhandeling in 2017. In een volgend MIPA zal dit verwerkt worden. Projecten in uitvoering: Hoofdfietsroutes Almere Haven is vanwege de lengte van het tracé in meerdere fases opgesplitst, het project is december 2016 voor ca 75% klaar; Realisatie is voorzien voorjaar 2017. Fietsroute Hoofdstedenbuurt: door een faillissement van de aannemer zijn deze werkzaamheden nog niet afgerond. Inmiddels is een nieuwe aannemer gestart. Afronding van het werk wordt verwacht in april 2017. 8

Fietsparkeren centrum Stad en Buiten: november 2016 heeft de gemeenteraad de programmabegroting 2017 vastgesteld, waarin opgenomen de structurele kosten voor handhaving op fietsparkeren. Aansluitend zijn de voorbereidingen voor aanbesteding gestart. Het project is medio 2017 gereed. Aanpak onveilige fietskruispunten: de kleine maatregelen zijn gerealiseerd; de grotere reconstructies met asfalteringswerk zijn in uitvoering. Het project is voorjaar 2017 gereed. Vertraagde projecten (voorbereid, uitvoering in 2017): Sociale veiligheid Pedersenpad: Een leverancier van dimbare lichtmasten heeft verzocht innovatieve armaturen te mogen plaatsen die rekening houden met de aanwezige vleermuizenpopulatie. De financiering van de meerkosten door de leverancier vergde extra tijd. Inmiddels is gebleken dat de leverancier geen aanvullende financiering kon regelen. Besloten is reguliere dimbare masten te plaatsen. Realisatie is voorzien voorjaar 2017. Spoorbaanpad - 3 projecten: De kruising Chopinpad-Bartokweg is grotendeels gerealiseerd. De werkzaamheden voor plaatsing van de geluidschermen langs de Flevospoorlijn hebben heel 2016 geduurd, hierdoor kon niet aan het Spoorbaanpad gewerkt worden. Het werk is wel voorbereid en zal bij instemming met de kredietaanvraag voor werkplan 2017 - gecombineerd met project 1.8 (Spoorbaanpad van Chaplinweg tot Parkwijk/NS) in uitvoering komen. In 2017 zal dan in dit project 4,5 km aan fietspaden worden verbeterd; Aanheling fietstunnel A6: de aannemer Saa-One bleek niet bereid dit onderdeel tegen betaling van meerwerk mee te nemen in de werkzaamheden ter plaatse. Dit project zal nu in 2017 uitgevoerd worden tegelijk met project 1.10 (Blanchardpad+Transistorstraat) in het verlengde van dit tracé; Fietstelpunten: de aanbesteding is voorbereid; gebleken is dat aanbesteding tegelijk met de telpunten voor 2017 (project 1.22) tot schaalvoordelen zal leiden; Laadpalen elektrisch rijden: de aanbesteding in 2016 heeft geleid tot een nieuwe leverancier. Daarnaast zijn de processen van registratie, en checks door de Netwerkbeheerder, MRA-E, en interne processen Almere vernieuwd. Alle laadpalen 2016 worden nu 1 e kwartaal 2017 geplaatst. 3.2 Wijzigingen in het programma Ten opzichte van vorig jaar zijn de volgende wijzigingen in het MIPA verwerkt: Projecten met aangepaste doorlooptijd projectnr / planning planning thema projecten met een aangepast planning oud nieuw 1.9 fiets Bloemenbuurt: Gerrit Schultepad +Dahliaweg 2017 2018 1.18 fiets Fietsparkeren NS-station Almere Centrum 2017 2018of2019 1.19 fiets Fietsparkeren aanpassen NS-stations Muziekwijk+Parkwijk 2017 2018 1.20 fiets fietsparkeren in de wijken 2017 2017+2018 1.23 fiets Aanpassen fietsbewegwijzering 2017 2018 2.1 bus busbanen Almere Poort 2016-2018 2017-2019 2.2 bus inpassing bestaande busbanen 2017 2017+2018 2.3 bus herinrichting omgeving bushaltes 2017 2017+2018 5.1 A6/Flor. bijdrage fietsroute AlmereHaven-Weerwater/Floriade-AlmereStad 2017 2019? 5.3 A6/Flor. Overkapping busstation 't Oor - totaal 2020 2021 Tabel 3.2: projecten uit werkplan 2016, gerealiseerd, in uitvoering en vertraagd 9

Vier projecten (projectnummers 1.9,1.18, 1.23, 5.1) zijn doorgeschoven van 2017 naar 2018 of 2019 vanwege combinatie met groot onderhoud of doordat de planvoorbereiding meer tijd vergt; Project 5.3 is doorgeschoven van 2020 naar 2021 De realisatie van drie projecten (projectnummers 2.1, 2.2, 2.3) is over meerdere jaren gespreid vanwege de omvang van of benodigde participatie voor het project Nieuwe projecten: projectnr / kosten planning thema nieuwe projecten in het MIPA 2017-2021 raming 1.24 fiets ontwerp verbreding 4 fietsbruggen 40.000 2017 1.25 fiets bijdrage verlenging fietstunnel Kemphaanpad/Waterlandseweg 236.000 2018 1.26 fiets Strawinskypad 50.000 2018 1.27 fiets vrijliggende fietspaden Achillessstraat 1.000.000 2018 1.28 fiets Spoorbaanpad : Parkwijk/NS -Alm.Buiten/NS; 2.000.000 2020 3.9 auto doorstroming rotonde Randstaddreef 40.000 2017 3.10 auto wijkweg De steiger/gildemark 273.000 2017 3.11 auto bijdrage laadpalen 2017 elektrisch rijden 40.000 2017 A.3 activititeit bijdrage kosten projectbureau MRA-electrisch 25.000 2017 A.2 activiteit verkeerseducatie 2021 90.000 2021 Tabel 3.3: projecten uit werkplan 2016, gerealiseerd, in uitvoering en vertraagd Er zijn 5 nieuwe fietsprojecten opgenomen (projectnummers 1.24 t/m 1.28), waarvan één project (1.25: Strawinskypad) onderdeel was van een project uit het werkplan 2016; dit onderdeel komt pas in 2018 in uitvoering tegelijk met groot Onderhoud Muziekwijk-Zuid; Er zijn 4 nieuwe autoprojecten (projectnummers 3.9 t/m 3.12). De toelichting per project is opgenomen in hoofdstuk 4. Projecten met een aangepaste kostenraming projectnr / kostenraming kostenraming thema projecten met een aangepaste kostenraming oud nieuw 1.1 fiets Hoofdfietsroutes Haven 970.000 1.012.000 1.2 fiets Sociale veiligheid Pedersenpad 170.000 130.000 1.13 fiets Fietsbrug in ecozone Hogering 430.000 440.000 1.16 fiets Spoorbaanpad in Literatuurwijk 472.000 485.000 2.1 bus busbanen Almere Poort 10.630.000 10.082.000 3.5 auto Spectrumdreef-Antillenweg: turborotonde 330.000 290.000 5.2 A6/Flor. bijdrage infrastructuur gebiedsontwikkeling A6 2.000.000 4.000.000 Tabel 3.4: projecten uit werkplan 2016, gerealiseerd, in uitvoering en vertraagd 10

3.3 MIPA 2017-2021 Voor de komende vijf jaar is het programma geactualiseerd en onderverdeeld naar deelprogramma s. Nog niet gerealiseerde projecten uit het werkplan 2016-2020 zijn opnieuw opgenomen. In totaal omvat het MIPA 2017-2021 een maatregelenpakket van 37,9 miljoen. MIPA MIPA Programma per thema 2017-2021 *) 2016-2020 Fiets 28% 12.856.000 28% 9.555.000 OV 25% 11.482.000 36% 12.030.000 Auto 10% 4.795.000 16% 5.511.000 Verkeersveiligheid 3% 1.300.000 5% 1.765.000 Floriade/A6 32% 14.693.000 14% 4.850.000 Activiteiten 1,4% 625.000 pm pm totaal 100% 45.751.000 100% 33.711.000 *) inclusief lopende projecten uit 2016 Tabel 3.5 Relatieve verdeling van het budget over thema s in het MIPA 2017-2021 ten opzichte van het MIPA 2016-2020. Figuur 3.1 en 3.2 Relatieve verdeling van het budget over thema s in het MIPA 2017-2021 ten opzichte van het MIPA 2016-2020. 3.3.1 Hoofdlijn Programma Fiets Fietsen is in vergelijking met andere vervoermiddelen goedkoop, snel, gezond en schoon. De fiets neemt weinig ruimte in en is een duurzame vervoerwijze. Investeren in de fiets is dus op een kosteneffectieve manier investeren in bereikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid. Voor het thema Fiets zijn de volgende doelstellingen in het mobiliteitsplan genoemd: Realiseren hoger fietsgebruik door een kwalitatief hoogwaardig hoofdnet fiets; Goede fietsenstallingen van voldoende omvang, kwaliteit en betaalbaarheid. 11

Het hoofdnet fiets bestaat uit de drukke, utilitaire, overwegend vrijliggende fietspaden die als radialen door de stad lopen naar de belangrijkste bestemmingen: de centra en de stations (zie bijlage 2). Door opwaardering kunnen veel fietsers snel, veilig en comfortabel op hun bestemming komen. Met de verdere groei van de stad vooral aan de periferie zal het autogebruik toenemen, en een aantal hoofdwegen tijdens spitstijden in de toekomst zijn maximale capaciteit bereiken. Het is van belang dat tegen die tijd het hoofdnet fiets op orde is, zodat voor een deel van het verkeer (circa 50% van de lokale autoritten is korter dan 5 km) een hoogwaardig, snel fietsalternatief geboden kan worden. Naast groei van het fietsverkeer door de groei van de stad en kwaliteitsverbetering van het hoofdfietsnet, wordt ook een groei verwacht in het gebruik van de fiets van en naar de treinstations door de toename van het treinverkeer. Komende jaren wordt daarom ingezet op het verder stimuleren van het fietsgebruik door het opwaarderen van het hoofdnet fiets, en het faciliteren van voldoende fietsparkeerplaatsen. Opwaarderen hoofdnet fiets De opwaardering van het hoofdnet fiets vertaalt zich vooral naar het verbreden van drukke fietsroutes, toepassen van rood asfalt voor herkenbaarheid en vindbaarheid en verkeersveilige kruisingen met voorrang voor de fietser. Sinds 2016 wordt hier volop in geïnvesteerd; aanvullend is in dit MIPA ten opzichte van vorig jaar 2 miljoen extra geprogrammeerd voor verdere verbreding van het Spoorbaanpad. Naast opwaardering is ook aanleg van enkele ontbrekende schakels voorzien, met name de route tussen Almere Haven en Almere Poort. Uitbreiding van investeringen in fietsinfrastructuur past in de ambitie van het Mobiliteitsplan, de aandacht voor de nominatie Fietsstad 2014 en de prioriteit voor veilige fietsroutes en kruisingen. Bijkomend voordeel is dat veel fietsprojecten snel kunnen worden gerealiseerd, wat helpt beschikbare BDU-middelen vlot te besteden. Fietsparkeren In 2015 bleek dat een effectieve aanpak van het fietsparkeren in de centra van Almere Stad en Almere Buiten en op station Almere Centrum meer middelen vergt dan in 2013 was verondersteld. Om die reden is het aantal projecten fietsparkeren in 2016 uitgebreid en het toegekende budget vergroot. Ook voor fietsvoorzieningen op andere stations staat een aantal projecten geprogrammeerd. Hoofdlijnen in de financiering en programmering zijn: Werk met werk maken door aan te sluiten bij onderhoudswerken; Waar mogelijk gelijktijdig realiseren van fietsinfrastructuur- en fietsveiligheidsprojecten; Zoveel mogelijk benutten van subsidies (BDU, provinciefonds en ProRail). Het programma Fiets bestaat uit 28 projecten (uitwerking in hoofdstuk 4) ter waarde van 128 miljoen. Hiervan is 3,9 miljoen reeds opgenomen in het uitvoeringsprogramma 2016, deze projecten worden in 2017 opgeleverd. Het fietsprogramma voor 8,3 miljoen aan subsidies, voor 3,5 miljoen aan gemeentelijke middelen en voor 1,1 miljoen uit nog te dekken middelen. De 28 projecten kunnen onderverdeeld worden in de volgende categorieën: 1. Opwaarderen hoofdnet Fiets (21 projecten, totaal 10,6miljoen); 2. Fietsparkeren (4 projecten, totaal 2,0 miljoen); 3. Overige fietsprojecten (3 projecten, totaal 0,2 miljoen). Financieringsbronnen Programma Fiets Kosten Totaal Subsidie BDU subsidie provinciefonds ProRail GO-SB GREX-Poort MIPA Reserve Nog te dekken Opwaarderen Hoofdnet fiets 10.622.000 2.799.000 3.761.000 107.000 1.036.000 500.000 1.366.000 1.053.000 Fietsparkeren 2.000.000 570.000 1.000.000 430.000 Overige fietsprojecten 234.000 50.000 184.000 Totaal 12.856.000 3.419.000 3.761.000 1.107.000 1.036.000 500.000 1.980.000 1.053.000 12

Tabel 3.6 Financieringsbronnen Programma Fiets. 3.3.2 Hoofdlijn Programma Openbaar Vervoer Het programma openbaar vervoer (bus) in het MIPA 2017-2021 niet gewijzigd ten opzichte van het MIPA 2016-2021. De doelstellingen voor het busvervoer in het Mobiliteitsplan zijn: Verbeteren van de regionale bereikbaarheid; Completeren bus infrastructuur in de 4 bestaande kernen; Verbeteren sociale veiligheid bushaltes; Verminderen barrièrewerking busbanen. De OV-projecten spelen in op deze thema s. Met de realisatie van deze projecten is vanaf 2019 de businfrastructuur in de bestaande vier Almeerse kernen op orde. De busbaaninfrastructuur in Almere Hout wordt geprogrammeerd in de NOGW Almere Hout. De resterende subsidie busbanen wordt volledig ingezet voor OV-infrastructuur in Almere Poort. Daarnaast zijn er enkele projecten voor verbetering van inpassing busbanen en halte-infrastructuur in de rest van de stad. Hiervoor worden de OV-voorziening (subsidie BDU-OV) en gemeentelijke middelen (MIPA-reserve) aangesproken. Financieringsbronnen Programma Openbaar Vervoer Kosten Totaal Subsidie busbanen OV voorziening MIPA Reserve Bijdrage Busbanen Almere Poort 10.082.000 10.082.000 Businfra en halteomgeving 1.400.000 590.000 810.000 Totaal 11.482.000 10.082.000 590.000 810.000 Tabel 3.7 Financieringsbronnen Programma OV. 3.3.3 Hoofdlijn Programma Auto Ter verbetering van de regionale bereikbaarheid zijn in opdracht van Rijkswaterstaat de wegverbredingen op de corridor A10-A1-A6 in uitvoering. De provincie Flevoland is gestart met de verbreding van de Waterlandseweg (gereed 2017). Vanaf 2020 volgt verbreding van de Hogering-west. Almere draagt hieraan bij in de jaren 2017-2020 volgens afspraken uit het convenant SBA. Onderdeel daarvan is ook het maatregelenpakket doorstroming kruispunten op het lokale hoofdwegennet. Doel van dit pakket is: Het op peil houden van de autobereikbaarheid in de bestaande stad. In 2016 zijn de projecten op de Cinemadreef en de Krakeling gerealiseerd. Het resterende programma voor auto-infrastructuur is inhoudelijk beperkt gewijzigd. De projecten doorstroming rotonde Randstaddreef, wijkweg De Steiger/Gildemark en bijdrage 2017 elektrisch rijden zijn toegevoegd aan het programma. Het programma Auto bestaat uit drie onderdelen: Verbeteren doorstroming kruispunten lokaal hoofdwegennet (5 projecten, totaal 983.000); Bijdragen uit eigen middelen aan verbreding Hogering (1 project, totaal 3.752.000; Investeringen in laadpalen voor elektrisch rijden en proceskosten voor de samenwerking met het bureau MRA-Elektrisch. (3 projecten, totaal 85.000 13

3.3.4 Hoofdlijn Programma Verkeersveiligheid Subsidie BDU kruispunten subsidie revit. Bedrijfterreinen Tabel 3.8 Financieringsbronnen Programma Auto. Financieringsbronnen MIPA 2017-2021 subsidie provinciefonds MIPA reserve Programma Auto Kosten Totaal Doorstroming kruispunten 983.000 400.000 123.000 0 460.000 SBA Hogering 3.752.000 0 0 3.752.000 Laadpalen elektrisch rijden 60.000 0 40.000 20.000 Totaal 4.795.000 400.000 123.000 40.000 4.232.000 Het programma verkeersveiligheid is in 2016 uitgebreid met de aanpak veilig fietsen waarin maatregelen zijn opgenomen op 55 onveilige kruispunten in het fietsnetwerk. In 2017 wordt dit project afgerond. Uniformering van voorrang voor fietspaden op enkele rotondes conform de landelijke richtlijnen zijn onderdeel van het programma, evenals de aanleg van 2 rotondes. Financieringsbronnen subsidie Programma Verkeersveiligheid Kosten Totaal Subsidie BDU provinciefonds MIPA Reserve Aanpak onveilige fietskruisingen 550.000 550.000 Aanleg rotondes 600.000 300.000 300.000 Fietsvoorrang op rotondes 150.000 75.000 75.000 Totaal 1.300.000 550.000 375.000 375.000 Tabel 3.9 Financieringsbronnen Programma Verkeersveiligheid. 3.3.5 Hoofdlijn Programma Floriade/A6 Onderdeel van het MIPA is het programma infrastructuur gebiedsontwikkeling Weerwater-Floriade-A6 De aanvankelijke financiering was 2,4 miljoen uit een concernreserve en 2,0 miljoen uit de BDU. Deze financiering is vanwege provinciale randvoorwaarden gewijzigd in een bijdrage van 0,4 miljoen uit de concernreserve en 4,0 miljoen BDU-bijdrage. (Het restant concernreserve ( 2,0 miljoen) wordt toegevoegd aan de MIPA-reserve voor financiering van projecten waarvoor 2,0 miljoen aan BDU-bijdragen voor gereserveerd was). De overkapping van het nieuwe Busstation t Oor (boven de A6) is verschoven naar 2021. Dit project wordt dan voor subsidie bij de provincie ingediend; gemeentelijke cofinanciering hiervoor ontbreekt thans nog. Programma gebiedsontwikkeling A6/Floriade Kosten Totaal Subsidie BDU Financieringsbronnen subsidie provinciefonds MIPA Reserve Nog te dekken Bijdrage fietsroute AlmereHaven-Weerwater 1.025.000 1.025.000 Infrastructuur gebiedsontwikkeling A6 11.843.000 4.000.000 7.843.000 Overkapping Busstation 't Oor 1.825.000 834.000 991.000 Totaal 14.693.000 4.000.000 834.000 8.868.000 991.000 Tabel 3.10 Financieringsbronnen Programma Gebiedsontwikkeling A6/Floriade. 14

3.3.6 Activiteiten Financieringsbronnen Activiteiten Kosten Totaal subsidie provinciefonds MIPA Reserve Nog te dekken Programmakosten 150.000 150.000 Verkeerseducatie 450.000 225.000 135.000 90.000 bijdrage projectbureau MRA-elektrisch 25.000 25.000 Totaal 625.000 250.000 285.000 90.000 Tabel 3.11 Financieringsbronnen Activiteiten. Vanwege nieuwe regelgeving worden vanaf 2017 uitgaven voor niet-infrastructuur gerelateerde activiteiten apart onderscheiden. 15

4. Projecten per thema 4.1 Fiets Figuur 4.1 Fietsprojecten 2017-2021 (zie nummering hieronder). 1 Fiets - totaal 12.856.000 1.1 Hoofdfietsroutes Haven 1.012.000 1.2 Sociale veiligheid Pedersenpad 130.000 1.3 Fietsroute Hoofdstedenbuurt 130.000 1.4 Spoorbaanpad: Landdrostdreef-Chaplinweg + Rabinpad 400.000 1.5 Spoorbaanpad tracé Hoogezandstraat-Busplein 155.000 1.6 Spoorbaanpad/Chopinpad Muziekwijk (exclusief Strawinskypad) 1.200.000 1.7 verlengen fietsroute naar fietstunnel A6 106.000 1.8 Spoorbaanpad: Chaplinweg-Parkwijk/NS 546.000 1.9 Bloemenbuurt: Gerrit Schulte pad +Dahliaweg 245.000 1.10 Blanchardpad + Transistorstraat 95.000 1.11 Fietsroute Staatsliedenwijk + aansluiting Algerapad 270.000 1.12 Tsjaikowskypad Muziekwijk 600.000 16

1.13 Fietsbrug in ecozone Hogering 440.000 1.14 Tsjaikowskypad - Giethoornpad + brug Olstgracht 766.000 1.15 Fietsroute langs Elementendreef tot Coubertinlaan 420.000 1.16 Spoorbaanpad in Literatuurwijk 497.000 1.17 Fietsparkeren centrum Stad en Buiten 720.000 1.18 Fietsparkeren NS-station Almere Centrum 1.035.000 1.19 Fietsparkeren aanpassen NS-stations Muziekwijk + Parkwijk 60.000 1.20 fietsparkeren in de wijken 215.000 1.21 Fietstelpunten 2016 50.000 1.22 Fietstelpunten 2017 50.000 1.23 Aanpassen fietsbewegwijzering 388.000 1.24 ontwerp verbreding vier fietsbruggen 40.000 1.25 bijdrage verlenging fietstunnel Kemphaanpad / Waterlandseweg 236.000 1.26 Strawinskypad 50.000 1.27 vrijliggende fietspaden Achillesstraat 1.000.000 1.28 Spoorbaanpad : Parkwijk/NS Almere Buiten/NS 2.000.000 4.1.1 Opwaarderen Hoofdnet Fiets Project 1.1: verbeteren hoofdfietsroutes Almere Haven De hoofdfietsroutes in Almere Haven hebben een zeer matige kwaliteit. Dit komt door de kronkelige structuur, de wisseling in vrijliggend fietspad en straten met gemengd verkeer, en verschillende bestratingsmaterialen. Verbreding en uitvoering waar mogelijk in rood asfalt verbetert de vindbaarheid, fietscomfort, en kwaliteit van de route. Dit project is in uitvoering en wordt in 2017 opgeleverd. In de wijk De Werven wordt dit project gecombineerd met groot onderhoud. Project 1.2: Sociale veiligheid Pedersenpad Een deel van de oostelijke hoofdfietsroute van Almere Haven naar Almere Stad is nog onverlicht, en op sommige delen zijn er struiken dicht op het fietspad. De struiken tussen de bomen worden verwijderd, en er komt verlichting met sensoren: deze staan s avonds op 10%, maar gaan voluit als de sensoren een fietser detecteren. Dit zorgt voor een laag energieverbruik. Dit project wordt voorjaar 2017 uitgevoerd. Project 1.3: Fietsroute Hoofdstedenbuurt Door vrachtverkeer en fietsverkeer te ontvlechten verbetert de kwaliteit en veiligheid op deze hoofdfietsroute. Deze aanpassing vindt plaats in het werk groot onderhoud Hoofdstedenbuurt. In 2017 wordt het project opgeleverd. Fietspad Spoorbaanpad Het Spoorbaanpad is de belangrijkste fietsverbinding door Almere en is de ruggengraat van het fietsnetwerk. Het is de drukste fietsroute van Almere, en het gebruik neemt in de toekomst alleen maar toe. Er zijn klachten over het smalle pad, dat tijdens spitsuren als onveilig en oncomfortabel wordt ervaren, specifiek op de te krappe bruggen over de Hoge en Lage Vaart. Gebleken is dat spoorverdubbeling de eerstkomende 20 à 25 jaar niet aan de orde is. Daarmee wordt investeren in de belangrijkste fietsslagader van Almere wenselijk en mogelijk. Het gebruik van E-bikes neemt de komende jaren toe, vooral op de middellange afstanden tussen de Almeerse kernen. Vanwege de gestrekte en overwegend solitaire ligging leent het Spoorbaanpad pad zich bij uitstek goed voor hogere snelheden van E-bikes. Het Spoorbaanpad is ook onderdeel van het beoogd netwerk snelle fietsroutes in de Metropool Regio Amsterdam. Voor de kwaliteitsverbetering van het Spoorbaanpad is in het najaar van 2015 een verkenning gedaan (Ambitiedocument Spoorbaanpad). In dit MIPA wordt de opwaardering van het pad voorgesteld in een aantal deelprojecten (projecten 1.4, 1.5, 1.6, 1.8, 1.16, 1.24 en 1.28). 17

Project 1.4: Spoorbaanpad: Landdrostdreef-Chaplinweg + Rabinpad ProRail realiseert direct ten oosten van het station Almere Centrum keersporen. Hiervoor moest tijdelijk het Spoorbaanpad worden verlegd. In 2017 zal ProRail het fietspad weer in oorspronkelijke staat herstellen. Aan ProRail is gevraagd om dit deel van de Hoofdfietsroute te verbreden naar vier meter en het fietspad in rood asfalt aan te leggen, inclusief reconstructie van de onveilige kruising Chaplinweg uit de studie Aanpak veilig fietsen (2015). Tegelijk kan onderhoud plaatsvinden met rood asfalt op het aanliggende Rabinpad. Dit project is door uitloop van werkzaamheden van ProRail vertraagd en wordt in 2017 uitgevoerd. Project 1.5: Spoorbaanpad: tracé Hoogezandstraat-Busplein Westelijk van station Almere Centrum ligt deze helling in het fietsnetwerk. Fietsers naar beneden komen door het S-vormig tracé soms op de verkeerde weghelft met het risico op een frontale botsing. Verbreding en aanpassing in de bochten verhelpt dit probleem, dat in de Aanpak veilig Fietsen is gesignaleerd. Project 1.6: Spoorbaanpad Muziekwijk: Chopinpad (exclusief Strawinskypad) Muziekwijk-zuid komt de komende jaren in groot onderhoud. Gelijktijdig kan verbreding van het fietspad in rood asfalt plaatsvinden. De reconstructie wordt uitgevoerd op het Chopinpad tussen Operetteweg en Mozartweg inclusief de onveilige kruisingen met Bartokweg en Strawinskypad (onderdeel van de Aanpak veilig fietsen ) en het aanpassen van de drempels en laad- en loshavens op de Bartokweg. ProRail zal een bijdrage doen in de herstelkosten van schade aan het Spoorbaanpad als gevolg van de plaatsing geluidschermen. Dit project is door uitloop van werkzaamheden van ProRail vertraagd en wordt in 2017 uitgevoerd. Project 1.7: verlengen fietsroute naar fietstunnel A6 Aannemerscombinatie SAA-One heeft geen gehoor gegeven aan het gemeentelijk verzoek in 2016 om het naar de tunnel toeleidend fietspad in rood asfalt aan te leggen, passend in het hoofdfietsnet. Dit project wordt nu in 2017 door de gemeente uitgevoerd, tegelijk met de aanliggende schakel in project 1.10. Project 1.8: Spoorbaanpad: Chaplinweg-Parkwijk/NS Het Spoorbaanpad wordt in 2017, in het verlengde van project 1.4 verder verbreed naar vier meter en opgewaardeerd met rood asfalt tot aan NS station Parkwijk. Project 1.9: Bloemenbuurt: Gerrit Schulte pad +Dahliaweg In de Bloemenbuurt vindt in 2016 t/m 2018 groot onderhoud plaats. Gelijktijdig kan opwaardering van de hoofdroutes plaatsvinden met rood asfalt. Realisatie is voorzien in 2018. Project 1.10: Blanchardpad + Transistorstraat In het verlengde van het project 1.7 worden in 2017 aansluitende routes op orde gebracht: delen van het Blanchardpad en de Transistorstraat krijgen een fietsstraat-inrichting. Project 1.11: Fietsroute Staatsliedenwijk + aansluiting Algerapad In 2015 is de hoofdroute Noorderplassen-Kruidenwijk verbreed, voorzien van rood asfalt en voorrangskruisingen. Het vervolg langs Staatsliedenwijk, en aansluitend op Spoorbaanpad en Algerapad Station is de laatste schakel in deze route. De woonstraten op de route worden omgevormd tot fietsstraat. Project 1.12: Tsjaikowskypad Muziekwijk Deze gestrekte, drukke fiets routerichting stadscentrum van meer dan een kilometer lang is momenteel drie meter breed en wordt in 2018 vanwege verzakkingen volledig vervangen tijdens groot onderhoud. Gelijktijdig wordt het pad verbreed in rood asfalt. Het voetpad wordt in het grachttalud ingepast. Project 1.13: Fietsbrug in ecozone Hogering De hoofdroute Almere Haven - Almere Poort loopt door de ecologische zone langs de Hogering, hiervoor is een fietsbrug nodig. De aanleg is geprogrammeerd voor 2018. Tot die tijd kan tijdelijk de route door het Kromslootpark gebruikt worden. 18

Project 1.14: Tsjaikowskypad - Giethoornpad + brug Olstgracht Dit is het vervolg van de route Tsjaikowskypad Muziekwijk (project 1.12). Het deeltraject Kampenweg wordt omgevormd tot fietsstraat. De te smalle brug over de Olstgracht is een knelpunt, deze wordt verbreed. Hiermee wordt een belangrijke schakel in de route Muziekwijk-stadscentrum verbeterd. De aanleg is geprogrammeerd voor 2018 Project 1.15: Fietsroute langs Elementendreef tot Coubertinlaan In het verlengde van de fietsbrug in de ecozone Hogering (project 1.13) wordt parallel aan de Elementendreef, een nieuw fietspad aangelegd in rood asfalt. Dit is de laatste schakel in de hoofdroute van Almere Haven tot Almere Poort. De aanleg is geprogrammeerd in 2019. Project 1.16: Spoorbaanpad in Literatuurwijk In 2019 is opwaardering (verbreding, rood asfalt) van dit traject Spoorbaanpad voorzien. Project 1.24: Ontwerp verbreding vier nieuwe fietsbruggen De opwaardering van het hoofdnet fiets vergt ook aanpassing en verbreding van 4 daarin gelegen fietsbruggen, te weten: het fietspad langs de busbaanbrug over de Olstgracht, de fietsbrug Spoorbaanpad langs het Station Almere Centrum, en de fietsbruggen Spoorbaanpad over de Hoge en Lage Vaart. Project 1.25: Bijdrage verlenging fietstunnel Kemphaanpad/Waterlandseweg In opdracht van de provincie Flevoland wordt momenteel Waterlandseweg verbreed. Onderdeel van de verbreding is de aanpassing van de fietstunnel Kemphaanpad/Waterlandseweg. Het ontwerp van de tunnel is in overleg met de gemeente aangepast. Hiermee wordt een comfortabele fietsroute en sociale veiligheid in de tunnel gewaarborgd (voldoende doorzicht), en ontstaat voor de auto een landschappelijk goed ingepast ontwerp, Dit levert kwaliteit voor auto en fiets op. Provincie en gemeente hebben besloten hiertoe een aanvullende bijdrage te verstrekken uit de subsidie Provinciefonds. De raad is hierover bij brief geïnformeerd (raadsbrief van 12 juli 2016 over Kwaliteitsverbetering fietstunnel nabij Kemphaan ) Dit project wordt in 2018 opgeleverd. Project 1.26: Strawinskypad De hoofdfietsroute Strawinskypad wordt in 2018 tegelijk met groot onderhoud Muziekwijk-zuid verbreed en uitgevoerd in rood asfalt. Project 1.27: Vrijliggend fietspad Achillesstraat Om de verkeersveiligheid en kwaliteit van de hoofdfietsroute in de Achillesstraat te verbeteren wordt het auto en fietsverkeer gescheiden. Het aanleggen van een vrijliggend fietspad op de route tussen station Almere Poort en het Homeruspark wordt voorzien in 2018. Dit project wordt gefinancierd met subsidie provinciefonds en 50% cofinanciering vanuit de grondexploitatie Almere Poort. Project 1.28: Spoorbaanpad: Parkwijk/NS Almere Buiten/NS Verbreding van het Spoorbaanpad tussen Almere Parkwijk en Almere Buiten is geprogrammeerd in 2020. Dit traject is globaal begroot op 2 miljoen; een gedetailleerde raming is nog niet bekend. Mede op basis van het ontwerp en kostenraming voor aanpassing van de fietsbruggen over de Hoge en Lage Vaart (project 1.24) wordt dit traject in een volgend MIPA nader gespecificeerd of opgesplitst. 4.1.2 Fietsparkeren Project 1.17: Fietsparkeren Centrum Almere Stad en Almere Buiten Het fietsgebruik in Almere neemt toe en daarmee ook de behoefte om de fiets te kunnen stallen. Uitbreiding en kwaliteitsverbetering van de parkeerfaciliteiten voor fietsen in Almere Centrum en het centrum van Almere Buiten zijn noodzakelijk, naast de inrichting van een fietsdepot. Najaar 2016 is hiervoor een uitgewerkt voorstel gepresenteerd. Aanvullend heeft de raad in november 2016 via vaststelling van de programmabegroting 2017 ingestemd met de structurele jaarlijkse kosten voor handhaving op foutparkeren. De aanbesteding is in voorbereiding, het project wordt in 2017 gerealiseerd. 19

Project 1.18: Fietsparkeren NS-station Almere Centrum Een grotere behoefte aan fietsparkeren op middellange termijn (2020 à 2025) wordt voorzien op NS-station Almere Centrum: door toename van het treinverkeer neemt het fietsgebruik in het voortransport naar de trein toe. In de programmastudie Knooppunt station Almere Centrum wordt de inrichting van het stationsgebied onderzocht. Voor de (middel)lange termijn zijn verschillende oplossingen mogelijk, variërend van uitbreiding van de stalling Taxiplein tot inpandige oplossingen in de NS-stalling of ingebruikname van de onderste laag van parkeergarage Schoutstraat als fietsenstalling. De verschillende mogelijkheden worden in 2017 verder uitgewerkt in samenwerking met NS en ProRail. Het project is geprogrammeerd voor 2018 of 2019. Hiervoor is een bedrag van 1 miljoen beschikbaar vanuit ProRail, beschikbaar gesteld door het ministerie van I&M. Dit is een restant van het budget dat aanvankelijk in het Herstelplan Spoor gereserveerd was voor inhaalsporen in Poort, die niet noodzakelijk bleken. Hiervan reserveren we 50.000,- voor uitbreiding van fietsparkeren bij NS-station Almere Poort na 2020. Project 1.19: Fietsparkeren aanpassen op NS-stations Muziekwijk en Parkwijk Het gebruik van enkele niet gunstig gelegen fietsenstallingen bij deze stations is laag. Tegelijk is er sprake van wild geparkeerde fietsen rondom deze stations. Dit project behelst verplaatsing van enkele stallingen bij de NS-stations Parkwijk en Muziekwijk. Voor Muziekwijk kan dit meeliften in groot onderhoud van het gebied in 2018. Project 1.20: Fietsparkeren in de wijken Uit inventarisaties is gebleken dat het fietsparkeren bij voorzieningen in de wijken aanvulling of verbetering behoeft. Het gaat om fietsparkeren bij scholen, buurthuizen, supermarkten en sportvoorzieningen. Minimaal noodzakelijk zijn fietsenrekken met aanbindvoorziening en een kwaliteitskeurmerk (Fietsparkeur). Voorstel is hiervoor een subsidieregeling te ontwikkelen en hiermee in 2017 ervaring op te doen. De subsidieregeling loopt in ieder geval door in 2018. 4.1.3 Overige Fietsprojecten Project 1.20 en 1.21: Fietstelpunten Om de verbetering van het hoofdnet fiets af te stemmen op het gebruik zijn fietstellingen noodzakelijk. Daarnaast is het wenselijk de effecten van het fietsbeleid te monitoren. Door plaatsing van permanente fietstelpunten in het wegdek kan het gebruik van het fietsnetwerk goedkoper en beter in beeld komen dan met incidentele tellingen, die bovendien afhankelijk zijn van weer- en seizoensinvloeden. Deze projecten worden gecombineerd en uitgevoerd in 2017. Project 1.22: aanpassen fietsbewegwijzering De fietsbewegwijzering in de bestaande stad vergt verbetering. Een aantal verwijzingen blijken verkeerd: via een omweg, of onvolledig. Verwijzingen naar bestemmingen die nog ontbreken (Nobelhorst/Almere Hout, Almere Poort) worden toegevoegd. Daarnaast is het aantal masten en verwezen bestemmingen onnodig fijnmazig. Dit wordt versoberd, mede uit oogpunt van vergroten van de duidelijkheid en beperken van de beheerskosten. Dit project is geprogrammeerd voor 2018. 20

4.2 Openbaar vervoer Figuur 4.2 OV-projecten 2017-2021 (zie nummering hieronder). NB: projecten 2.2 en 2.6 zijn niet weergegeven op kaart. 2 OV - totaal 11.482.000 2.1 busbanen Almere Poort 10.082.000 2.2 inpassing bestaande busbanen 450.000 2.3 herinrichting omgeving bushaltes 450.000 2.4 toegankelijkheid halte Count Basiestraat 150.000 2.5 halteverlenging 3 haltes 150.000 2.6 calamiteitendoorsteken 200.000 21

4.2.1 Busbanen Almere Poort Project 2.1 busbanen Almere Poort Het belangrijkste project voor het openbaar busvervoer is de busbaan langs de spoorlijn van station Almere Poort naar de Hollandse brug, de laatste schakel in de regionale HOV verbinding Almere-Amsterdam. De bus infrastructuur op het oude land langs A6 en A1 wordt momenteel in de wegverbreding Schiphol-Amsterdam- Almere (SAA) aangelegd (gereed 2017). Het Almeerse deel voorziet in een gefaseerde realisatie: vanaf de Hollandse brug tot de Poortdreef in Almere Poort is gereed medio 2017, de ingebruikname van het deel in Almere Poort (Stadstuinen) is voorzien eind 2019. In 2013 waren de kosten van deze busbaan begroot op 10 miljoen. Sinds 2013 is het plan uitgewerkt (ontwerp van de busbaan; grond mechanisch en civieltechnisch onderzoek in verband met stabiliteit spoordijk, verlegging kabels en leidingen, enzovoorts) op basis waarvan een geactualiseerde raming is gemaakt. De resterende kosten worden nu geschat op 11.519.000,- (inclusief correctie naar prijspeil 2015). Het restant busbanensubsidie van 10,08 miljoen wordt volledig ingezet voor busbaanprojecten in Poort. Naast de busbaan langs de Flevolijn worden ook de overige busbanen in Poort afgerond. Hiervoor wordt een klein deel van de subsidie gereserveerd. Realisatie van de busbanen in Almere Poort is geborgd in de grondexploitatie Almere Poort (NOGW-complex 918). Kredietaanvragen voor het afbouwen van de busbanen worden via het Meerjarig Perspectief Grondexploitaties Almere (MPGA) aan de raad voorgelegd. In het MIPA wordt het project toegelicht en de resterende subsidiemogelijkheid weergegeven. Naast de subsidie busbanen is een bijdrage vanuit de grondexploitatie (NOGW) noodzakelijk volgens onderstaande tabel 4.1. Subsidie Bijdrage Financiering busbanen Poort busbanen (NOGW Poort) Totaal stand subsidie busbanen 1-1-2016 10.631.206 af tbv busbanen 410-480 Almere Poort -549.276 stand subsidie busbanen 31-12-2016 10.081.930 verwachte kostenverdeling Busbaan Poort/NS Hollandsebrug (busbaan 490) 9.781.930 2.011.070 11.793.000 afbouw overige busbanen in Almere Poort (busbaan 410 t/m 480) 300.000 157.089 457.089 Totaal 10.081.930 2.168.159 12.250.089 Tabel 4.1 Financiering busbanen Almere Poort. 4.2.2 Bus infrastructuur en halteomgeving Project 2.2 Inpassing bestaande busbanen Uit oogpunt van verkeersveiligheid zijn in het verleden veel hekken geplaatst langs de busbanen. Nadelen daarvan zijn de barrièrewerking, problemen met groenonderhoud, en gebrekkige visuele kwaliteit. Er zijn nogal wat situaties waar niet rechtstreeks aan de busbaan wordt gewoond, of waar een haag de afschermende werking heeft overgenomen. In overleg met aanwonenden zal bekeken worden waar een hek wel of niet verwijderd kan worden, of vervangen door een haag. De start van dit project is voorzien 2 e helft 2017 met een doorloop (in verband met tijdsbeslag voor participatie voor aanwonenden) in 2018. Project 2.3 herinrichten omgeving bushaltes Een aantal haltes kampt met verloedering van de halte-omgeving. Dit speelt vooral in de oudere wijken (Almere Haven, Stedenwijk, Waterwijk, Kruidenwijk, Molenbuurt) waar de busbaan is ingepakt in het groen. Dit trekt hangjongeren aan en is oorzaak van vandalisme en een negatief imago voor het openbaar vervoer. Door herinrichting van de halte omgeving kan de kwaliteit en zicht op de haltes verbeteren. Sluitstuk kan zijn controle op oneigenlijk gebruik en/of inschakeling van jongerenwerk. De start van dit project is voorzien 2 e helft 2017 met een doorloop (in verband met participatie voor aanwonenden) in 2018. 22

Project 2.4 Toegankelijkheid halte Count Basiestraat In de periode 2011-2014 zijn bijna alle halteperrons opgehoogd om het openbaar vervoer toegankelijk te maken voor minder validen. Voor deze halte die precies op een brug ligt is maatwerk nodig. Project 2.5 Halteverlenging drie haltes Een aantal bushaltes geeft problemen in de afwikkeling van het busverkeer door samenkomst van meerdere lijnen op te kleine haltes of met het dicht tegen het halteperron kunnen halteren. Het betreft de haltes Gooisekant-West, Verzetswijk en Operetteweg. De haltes worden in 2017 verlengd. Project 2.6 Calamiteitendoorsteken Als er op de busbaan calamiteiten ontstaan (ongelukken of stremmingen vanwege weersinvloeden en dergelijke) komt het busverkeer op de busbaan vast te staan. Passagiers kunnen dan niet verder reizen. Met dit project worden op vijf cruciale locaties voorzieningen gemaakt waardoor lijnbussen bij stremming de busbaan kunnen verlaten en/of oprijden en via een andere route alsnog hun bestemming bereiken. Ook wordt voor dienstvoertuigen van de vervoerder op busstation Almere Centrum een eenvoudige parkeervoorziening gerealiseerd. Uitvoering is gepland in 2017. 23

4.3 Auto Figuur 4.3 Auto- en verkeersveiligheidsprojecten 2017-2021 (zie nummering hieronder voor de autoprojecten en onder paragraaf 4.4 voor de verkeersveiligheidsprojecten). NB: projecten 3.8 en 3.11 zijn niet weergegeven op kaart 3 Auto - totaal 4.795.000 3.3 Markerdreef-Randstaddreef: extra rijstrook 140.000 3.4 Veluwedreef:verlengen rechtsafstrook A6 en fietspad 240.000 3.5 Spectrumdreef-Antillenweg: turborotonde 290.000 3.7a gemeentelijke bijdrage verbreding Hogering-west 2017 917.000 3.7bcd gemeentelijke bijdrage verbreding Hogering-west 2018 tm 2020 2.835.000 3.8 bijdrage 2016 laadpalen elektrisch rijden 20.000 3.9 doorstroming rotonde Randstaddreef 40.000 3.10 wijkweg De Steiger/Gildemark 273.000 3.11 bijdrage 2017 laadpalen elektrisch rijden 40.000 24

4.3.1 Benutting Kruispunten Project 3.3 Markerdreef-Randstaddreef: extra rijstrook Het rechtdoor gaand verkeer op de kruising Randstaddreef-Markerdreef beschikt slechts over één doorgaande rijstrook, dit leidt op drukke momenten tot een onnodig lange wachtrij. Een extra rijstrook voor rechtdoor gaand verkeer lost dit probleem op. Project 3.4 Veluwedreef: verlengen rechtsaf strook A6 en fietspad Met de realisatie van de verdubbeling A6 wordt naar verwachting in 2019 ook de aansluiting met de Veluwedreef verbeterd (nieuw, breder viaduct en extra rijstroken). Op het laatste wegvak tussen A6 en Veluwse kant is er stad-uit een extra derde rijstrook nodig. Het nieuwe viaduct in de A6 biedt ook ruimte voor een fietspad richting Weteringkade. Het laatste deel van deel van dit fietspad moet door de gemeente worden gerealiseerd. Project 3.5 Spectrumdreef-Antillenweg: turborotonde Het ombouwen van de rotonde Spectrumdreef-Antillenweg tot een turborotonde verbetert de doorstroming. Het project is geprogrammeerd voor 2020. Afhankelijk van de toekomstige ontwikkeling op het wegennet kan later nog besloten worden met dit budget een ander knelpunt op te lossen. Project 3.9 Doorstroming rotonde Randstaddreef Het verkeersaanbod naar de Montessorischool Randstad zorgt voor stremming op de Randstaddreef in de ochtendspits. De doorstroming op de Randstaddreef-Randstad kan verbeteren door kleine maatregelen door te voeren op Randstad. 4.3.2 SBA: bijdragen Waterlandseweg en Hogering Project 3.7abcd Gemeentelijke bijdrage verbreding Hogering-west De gemeentelijke bijdrage voor de verbreding van Hogering-west bedraagt 3.752.000,- in vier delen te voldoen in de jaren 2017 t/m 2020. In 2017 wordt het eerste deel ( 917.000) bijgedragen. 4.3.3 Auto overig Projecten 3.8 en 3.11 Bijdrage laadpalen elektrisch rijden Almere werkt samen met het projectbureau MRA-elektrisch. In 2016 heeft dit projectbureau een nieuwe Europese aanbesteding gedaan voor laadpalen voor elektrische auto s gedaan. Deze worden verspreid over de Metropoolregio aangelegd. De kostprijs per laadpaal (voor 2 auto s) is 1.000.-. De laadpalen worden alleen gerealiseerd als een aanvraag voor een laadpunt voor een elektrische auto wordt ingediend bij de gemeente. De verwachting is dat er in 2017in totaal 60 laadpalen (20 laadpalen uit budget 2016 en 40 uit budget 2017) kunnen worden aangelegd. Project 3.10 Wijkweg De Steiger/Gildemark Bij de verbreding van de A6 realiseert RWS ook de nieuwe Steigerdreef. Voor de ontsluitingsweg Gildemark/De Steiger is verbreding nodig naar 6,5 meter inclusief plaatsen van nieuwe lichtmasten. De provincie subsidieert het project, aangevuld met een bijdrage van 150.000 (programmabegroting 2017). 25

4.4 Verkeersveiligheid 4 Verkeersveiligheid - totaal 1.300.000 4.1 Aanpak onveilige fietskruisingen 550.000 4.2 Muziekdreef-Kruidenweg: rotonde 300.000 4.3 Hollandsedreef-Operetteweg: rotonde 300.000 4.5 Fiets voorrang op rotondes 150.000 [projecten 4.2 en 4.3 zijn weergegeven op kaart van de autoprojecten, figuur 4.3. De andere projecten zijn niet weergegeven] Project 4.1 Aanpak onveilige fietskruisingen In augustus 2015 is een collegevoorstel en raadsbrief in procedure gebracht over de aanpak veilig fietsen. Onderdeel hiervan is een pakket om 54 onveilige kruisingen verkeersveiliger te maken. De maatregelen zijn in uitvoering en worden in 2017 opgeleverd. Project 4.2 en 4.3 rotonde op Muziekdreef-Kruidenweg en Hollandse dreef-operetteweg Dit zijn relatief stille dreven waar relatief hard gereden kan worden, een rotonde is een geëigende maatregel. De ontwikkeling van de verkeersonveiligheid op deze eerder geprogrammeerde rotonde-locaties lijkt mee te vallen, daarom is aanleg geprogrammeerd voor 2019. Intussen worden de ontwikkelingen gemonitord. Project 4.5. Fiets voorrang op rotondes Er zijn vier rotondes waar fietsers geen voorrang hebben terwijl dit landelijk wel de richtlijn is en ook beter past in het Almeerse beleid voorrang fiets. Dit vergt enkele infrastructuur-aanpassingen. 26

4.5 Gebiedsontwikkeling A6 en Floriade Figuur 4.6 Infrastructuurprojecten Gebiedsontwikkeling A6 en Floriade 2016-2020 (zie nummering hieronder). 5 Floriade/A6 14.693.000 5.1 bijdrage fietsroute AlmereHaven-Weerwater/Floriade-AlmereStad 1.025.000 5.2a bijdrage infrastructuur onderliggend wegennet A6 9.843.000 5.2b bijdrage infrastructuur Landschapsplan A6 2.000.000 5.3 Overkapping busstation 't Oor - totaal 1.825.000 Project 5.1 Bijdrage fietsroute Almere Haven Weerwater/Floriade Almere Stad De gebiedsontwikkeling A6 en de komst van de Floriadewijk maakt het noodzakelijk dit gebied te ontsluiten zowel richting Almere-Haven als richting Almere Stad (centrum). Hiertoe is een nieuwe fietsverbinding voorzien. Juli 2015 heeft de gemeenteraad de business case Masterplan Floriade vastgesteld als financieel kader voor de Floriade, waarin een BDU-bijdrage van 1,025 miljoen is opgenomen voor de nieuwe fietsverbinding van Almere Haven via het Weerwatereiland/Floriade naar Almere-Stad (centrum). Deze verbinding zal pas na 2018 zijn gerealiseerd. Door nieuwe provinciale regels (zie paragraaf 1.1) is bekostiging vanuit de BDU dan niet meer mogelijk. Daarom is binnen het MIPA de bekostiging uitgeruild met project 5.2: dekking vindt nu plaats met budget uit de MIPA-reserve in plaats van met BDU (zie ook de toelichting bij project 5.2 navolgend). 27

Project 5.2 Bijdrage infrastructuur gebiedsontwikkeling A6/Floriade In september 2014 heeft het college kennis genomen van de financiële afspraken met Rijkswaterstaat van 4,4 miljoen inzake het landschapsplan Weerwater/A6/Floriade. Rijkswaterstaat realiseert hiervoor grondwerk en infrastructuren voor bus, fiets en auto. In de programmabegroting 2015 is de financiering vastgesteld: 2,4 miljoen uit de reserve RIB/Landschapsplan A6 en een BDU-bijdrage van 2,0 miljoen. Deze werken zijn pas na 2018 zijn gerealiseerd. Door nieuwe provinciale regels (zie paragraaf 1.1) is bekostiging vanuit de BDU dan niet meer mogelijk. Naast de infrastructuur in het Landschapsplan realiseert Rijkswaterstaat de verbreding van het 2 e deel van de A6 en aanpassingen aan het onderliggend wegennet. Dit is vastgesteld in de Stroomlijnovereenkomst, waarin de gemeente 20,6 miljoen euro bijdraagt voor de realisatie van het onderliggend wegennet van de A6. Rijkswaterstaat stuurt in 2017 een factuur voor het eerste deel van de werkzaamheden. Deze factuur bedraagt 9,8 miljoen en heeft de volgende specificatie: Verbreding A6 Onderliggend Wegen Net Grondwallen Weerwater 67.899 Kanoroute 1.272.340 Oorweg 708.565 Busverbindingen 1.631.635 Noorderdreef 2.278.647 Fietsverbinding 883.900 Steigerdreef 2.424.837 Oude Waterlandseweg 466.082 Fietspad 108.418 Totaal (afgerond) 9.843.000 Het voorstel is hiervan in ieder geval 4 miljoen ten laste van de BDU te brengen. Daarmee valt eenzelfde bedrag vrij in de reserve RIB. Voorgesteld wordt deze middelen toe te voegen aan de MIPA-reserve ter financiering van MIPA-projecten waarvoor de BDU aanvankelijk was gereserveerd, waaronder de verplichtingen voor de Floriade (zie 5.1), en het Landschapsplan. Dit waren projecten met BDU-financiering die na 2018 worden gerealiseerd. Deze worden dan bekostigd vanuit de reserve MIPA. De totale bijdragen aan de projecten verandert dus niet, maar de bekostiging uit de BDU wordt naar voren gehaald. Project 5.3 Overkapping busstation t Oor Bij de vaststelling van de plannen voor de gebiedsontwikkeling A6 is geen rekening gehouden met een overkapping van het nieuwe, hooggelegen busstation t Oor boven op het viaduct over de A6. Om deze openbaar vervoerknoop goed te laten functioneren is het van belang wachtende en overstappende reizigers beschutting te bieden, door toevoeging van een overkapping. Dit project staat geprogrammeerd voor 2021, na gereedkomen van de werkzaamheden aan de A6 en de inrichting van het busstation. 28

4.6 Activiteiten ACTIVITEITEN 625.000 A.1 Programmakosten MIPA (5 jaar a 30.000 per jaar) 150.000 A.2a verkeerseducatie 2017 90.000 A.2b verkeerseducatie 2018 90.000 A.2c verkeerseducatie 2019 90.000 A.2d verkeerseducatie 2020 90.000 A.2e verkeerseducatie 2021 90.000 A.3 bijdrage kosten projectbureau MRA-electrisch 25.000 Vanwege nieuwe regelgeving wordt vanaf 2017 een onderscheid gemaakt tussen investeringen in infrastructuurprojecten en uitgaven voor activiteiten. Het MIPA financiert de volgende activiteiten: Project A.1 Programmakosten MIPA 2017 Het MIPA programma wordt jaarlijks geactualiseerd: gerealiseerde projecten worden financieel afgewikkeld, nieuwe projecten worden geraamd, subsidiemogelijkheden worden verkend en besproken, en een jaarlijkse rapportage wordt opgesteld en in procedure gebracht. Jaarlijks zijn de kosten hiervoor 30.000, (0,3 FTE). Deze programmakosten zijn vanaf 2017 in het MIPA opgenomen. Project A.2. Verkeerseducatie Met infrastructuur maatregelen kan niet elke vorm van verkeersonveiligheid bestreden worden. Jaarlijks wordt een bedrag van 90.000,- ingezet voor projecten verkeerseducatie. Doelgroepen zijn onder andere basisschoolleerlingen (fietsexamen, VVN-verkeersexamen, verkeersveiligheidslabel basisscholen), jongeren 12-18 jaar (verkeerseducatie voor brommerrijders en bewustwording gevaarlijk gedrag in verkeer), jonge automobilisten en ouderen. Speerpunten voor de komende jaren zijn: inzet op meer deelnemende basisscholen aan het VVN-verkeersexamen, en extra aandacht voor de gevaren van rood licht negatie. Project A.3 Bijdrage kosten projectbureau MRA-Elektrisch Het projectbureau MRA-Elektrisch verzorgt het proces om te komen tot regionale verbeteringen voor Elektrisch Vervoer. Hiervoor draagt Almere bij vanuit de subsidie Provinciefonds. 29

5. Financieel kader 5.1 Beschikbare budgetten Het totaal in het MIPA opgenomen budget is 37,9 miljoen (alle projecten 2016 t/m 2021 exclusief de afgeronde projecten voor 2016). Hiervan komt 25,5 miljoen (67%) uit externe middelen en 12,4 miljoen (33%) uit eigen middelen van Almere, zie tabel 5.1 Middelen Bedrag Beschikbaar? BDU subsidie (ontvangen) 7.969.000 beschikbaar BDU subsidie kruispunten SBA (te declareren) 400.000 beschikbaar Busbaansubsidie 10.082.000 beschikbaar subsidie revitalisering bedrijventerreinen 123.000 beschikbaar OV-voorziening 590.000 beschikbaar ProRail 1.107.000 beschikbaar subsidie Provinciefonds 2016+2017 1.744.000 beschikbaar subsidie Provinciefonds 2018-2021 3.516.000 beschikbaar Totaal externe middelen 25.531.000 56% MIPA-reserve 16.550.000 beschikbaar Grondexploitatie (GREX) Almere-Poort 500.000 beschikbaar Vervangingsinvesteringen, dienst SB 1.036.000 benutten MIPA-reserve, nieuwe aanvraag 2020-2021 2.134.000 aanvragen Totaal eigen middelen Almere 20.220.000 44% Totaal externe + eigen middelen Almere 45.751.000 100% Totaal beschikbaar 43.617.000 95% Nog aan te vragen 2.134.000 5% Totaal externe + eigen middelen Almere 45.751.000 100% Tabel 5.1 Beschikbare en nog aan te vragen middelen. De externe middelen bestaan uit subsidies voor verkeer- en vervoerdoeleinden: Eerder door de provincie verstrekte BDU-subsidie voor infrastructuur; Nog door de provincie op declaratiebasis te verstrekken BDU voor benutting kruispunten; Een subsidie busbanen, op declaratiebasis te verstrekken; Door de provincie verstrekte BDU ten behoeve van exploitatie OV opgenomen in de OV-voorziening; dit kan ook aangewend worden voor realisatie van OV-infrastructuur; Een vanuit I&M aan ProRail verstrekt budget voor extra fietsparkeren op stations Centrum en Poort; Een provinciale subsidie revitalisering bedrijventerreinen; Een toekomstige subsidie vanuit het provinciefonds (vervanging voormalige BDU-infra). Aan eigen middelen zijn de volgende bronnen opgenomen: De reserve MIPA/SBA (inclusief de toevoeging vanuit de reserve RIB) ; Een cofinanciering vanuit de onderhouds- en vervangingsinvesteringen van Stadbeheer; Een cofinanciering vanuit de grondexploitatie in Almere Poort Een nog aan te vragen aanvulling op de MIPA-reserve van minimaal 2,13 miljoen voor de periode 2020-2021, als cofinanciering bij de subsidies provinciefonds Subsidies provinciefonds De provincie heeft in 2016 alsnog eerder ingehouden subsidie toegekend over de jaren 2016 en 2017. In 2017 zullen hiervoor projectvoorstellen worden ingediend; uitkering volgt dan in 2018. 30

Vanaf 2018 is jaarlijks een subsidie beschikbaar van 867.000. Uitgangspunt in dit MIPA is dat alle toekomstige provinciefonds aanvragen worden gehonoreerd en dat de beschikbare subsidie (in totaal 5.260.000 voor de jaren 2016-2021) volledig zal worden benut. In het MIPA zijn 4 projecten opgenomen die uitgevoerd worden in 2017 en gefinancierd worden met provinciale subsidie die in 2018 beschikbaar komt; de kosten voor deze projecten worden voorgefinancierd en in 2018 verrekend. De provincie wordt gevraagd hiermee akkoord te gaan. MIPA-reserve De MIPA-reserve bedroeg vorig jaar 7.203.000. Hiervan zal naar verwachting 646.000 worden benut voor in 2016 gerealiseerde projecten. Daarnaast wordt de reserve aangevuld met 2 miljoen vanuit een Concernreserve ter vervanging van 2 miljoen BDU- financiering van projecten (zie blz, toelichting bij project 5.2), en een bedrag van 150.000 voor realisatie van de wijkweg op De Steiger/Gildemark (project 3.10). Om de provinciale subsidie te kunnen benutten is vanaf 2018 cofinanciering nodig. Vanuit de MIPA-reserve en de bijdragen van Stadsbeheer kan deze cofinanciering tot 2020 worden gerealiseerd. Voor de periode 2020-2021 is een tekort aan eigen middelen van 2,13 miljoen. Hiervoor zal een nieuwe aanvraag voor aanvulling van de MIPA-reserve plaatsvinden. 5.2 Besteding reserve BDU De BDU-reserve was per 1 januari 2016 8.074.000, en is na uitgaven van 105.000 voor verkeerseducatie 2016 per 1 januari 2017 7.969.000,- Dit bedrag wordt vanwege beëindiging van de wet BDU niet meer aangevuld. Met de projecten van werkplan 2016 en werkplan 2017 wordt de BDU als volgt ingezet: thema verdeling BDU-reserve Fiets hoofdfietsroutes Haven 1.012.000 Fiets Sociale veiligheid Pedersenpad 130.000 Fiets fietsroute Hoofdstedenbuurt 65.000 Fiets Spoorbaanpad: Landdrostdreef-Chaplinweg + Rabinpad 290.000 Fiets Spoorbaanpad tracé Hoogezandstraat-Busplein 155.000 Fiets Spoorbaanpad/Chopinpad Muziekwijk + Strawinskypad 772.000 Fiets Spoorbaanpad: Chaplinweg-Parkwijk/NS 350.000 Fiets fietsparkeren centrum Stad en Buiten 570.000 Fiets Fietstelpunten 1e serie, 2016 50.000 Fiets ontwerp verbreding 4 fietsbruggen 25.000 Verk.veiligh aanpak onveilige kruispunten op fietsroutenetwerk 550.000 Floriade/A6 bijdrage infrastructuur gebiedsontwikkeling A6 4.000.000 7.969.000 Tabel 5.2 Besteding BDU-budget 2016-2017. De provincie heeft eind 2015 aangegeven dat de gespaarde BDU-middelen uiterlijk in 2018 besteed moeten zijn. Hiervoor heeft de gemeente Almere op verzoek van de provincie op 1 april 2016 een bestedingsplan ingediend conform het MIPA 2016-2020. In 2017 zal een actualisatie van het bestedingsplan BDU worden ingediend conform tabel 5.2 Het streven is de BDU reserve volledig in 2017 uit te geven. 31

5.3 Aanvraag provinciefonds In december 2015 heeft de provincie Flevoland besloten geen provinciale subsidie beschikbaar te stellen voor 2016 en 2017 Na bezwaren vanuit Almere is de provincie op dit besluit terug gekomen. De subsidie over jaren 2016 en 2017 van 1.744.000 wordt uitgekeerd in 2018. Vanaf 2018 is vervolgens jaarlijks een subsidie van 879.000 beschikbaar. Het volgende programma wordt ingediend bij de provincie Flevoland Projectnr. Projectnaam Projectkosten Prov. fonds Almere 1.9 Bloemenbuurt: Gerrit Schultepad +Dahliaweg 245.000 115.000 130.000 1.11 Fietsroute Staatsliedenwijk + aansl. Algerapad 270.000 270.000 0 1.12 Tsjaikovskypad Muziekwijk 600.000 225.000 375.000 1.13 Fietsbrug in ecozone Hogering 440.000 430.000 10.000 1.14 Tsjaikowskypad - Giethoornpad + brug Olstgracht 766.000 383.000 383.000 1.19 Fietsparkeren aanpassen NS-stations Muziekwijk+Parkwijk 60.000 30.000 30.000 1.23 Aanpassen fietsbewegwijzering 400.000 254.000 146.000 1.25 bijdrage verlenging fietstunnel Kemphaanpad/Waterlandseweg 236.000 236.000 0 1.26 Strawinskypad 50.000 25.000 25.000 1.27 vrijliggende fietspaden Achillesstraat 1.000.000 500.000 500.000 3.11 bijdrage 2017 laadpalen elektrisch rijden 40.000 40.000 0 A.2a verkeerseducatie 2017 90.000 45.000 45.000 A.2b verkeerseducatie 2018 90.000 45.000 45.000 A.3 bijdrage kosten projectbureau MRA-electrisch 25.000 25.000 0 totaal projecten 2017+2018 4.287.000 2.598.000 1.689.000 1.15 fietsroute langs Elementendreef tot Coubertinlaan 420.000 210.000 210.000 1.16 Spoorbaanpad in Literatuurwijk 485.000 249.000 236.000 4.2 Muziekdreef-Kruidenweg: rotonde 300.000 150.000 150.000 4.3 Hollandsedreef-Operetteweg: rotonde 300.000 150.000 150.000 4.4 verkeerseducatie 2019 90.000 45.000 45.000 4.5 Fiets voorrang op rotondes 150.000 75.000 75.000 totaal projecten 2019 1.745.000 879.000 866.000 1.28 Spoorbaanpad : Parkwijk/NS -AlmereBuiten/NS 2.000.000 834.000 1.166.000 4.4e verkeerseducatie 2020 90.000 45.000 45.000 totaal projecten 2020 2.090.000 879.000 1.211.000 4.4f verkeerseducatie 2021 90.000 45.000 45.000 5.3 Overkapping busstation 't Oor - totaal 1.825.000 834.000 991.000 totaal projecten 2021 1.915.000 879.000 1.036.000 totaal 10.037.000 5.235.000 4.802.000 Tabel 5.3 Bedragen aanvraag provinciefonds. De projecten 1.11, 3.11, A.2a en A.3 worden uitgevoerd in 2017 en gefinancierd met provinciale subsidie die in 2018 beschikbaar komt; deze kosten worden voorgefinancierd en in 2018 verrekend. De provincie wordt gevraagd hiermee akkoord te gaan. 32

6. Investeringsprogramma 6.1 Werkplan 2017 In 2017 zullen 30 projecten in uitvoering zijn: - 11 lopende projecten uit het werkplan 2016 met een waarde van 4.473.000; - 19 projecten opgenomen in het werkplan 2017. De kosten hiervan zijn 13.874.000,-. Deze worden financieel-technisch als volgt aangevraagd: Krediet voor projecten 1.8 t/m 3.11 MIPA werkplan : 3.886.000 Krediet voor project 5.2: Investering onderliggend wegennet A6: 9.843.000 Budget voor activiteiten, projecten A.1 t/m A.3: 145.000 MIPA werkplan 2017 subsidie BDU subsidie BDUkruispunten subsidie BDU-OV (OVvoorziening) subsidie revitalisering bedrijven terreinen Provincief onds 2016+20 17 GO-SB MIPA-reserve nr omschrijving project KOSTEN Financieringsbronnen 1 Fiets - totaal 1.216.000 375.000 270.000 120.000 451.000 1.8 Spoorbaanpad: Chaplinweg-Parkwijk/NS 546.000 350.000 95.000 101.000 1.10 Blanchardpad + Transistorstraat 95.000 25.000 70.000 1.11 Fietsroute Staatsliedenwijk + aansluiting op Algerapad 270.000 270.000 1.20 fietsparkeren in de wijken 215.000 215.000 1.22 Fietstelpunten 2017 50.000 50.000 1.24 ontwerp verbreding 4 fietsbruggen 40.000 25.000 15.000 2 OV - totaal 1.400.000 590.000 810.000 2.2 inpassing bestaande busbanen 450.000 45.000 405.000 2.3 herinrichting omgeving bushaltes 450.000 45.000 405.000 2.4 toegankelijkheid halte Count Basiestraat 150.000 150.000 2.5 halteverlenging 3 haltes 150.000 150.000 2.6 calamiteitendoorsteken busbanen 200.000 200.000 3 Auto - totaal 1.270.000 23.000 123.000 40.000 1.084.000 3.7a gemeentelijke bijdrage verbreding Hogering-west 2017 917.000 917.000 3.9 doorstroming rotonde Randstaddreef 40.000 23.000 17.000 3.10 wijkweg De Steiger/Gildemark 273.000 123.000 150.000 3.11 bijdrage 2017 laadpalen elektrisch rijden 40.000 40.000 5 Floriade/A6 9.843.000 4.000.000 5.843.000 5.2 bijdrage infrastructuur gebiedsontwikkeling A6 9.843.000 4.000.000 5.843.000 A Activiteiten 145.000 70.000 75.000 A.1a Programmakosten MIPA 2017 30.000 30.000 A.2a verkeerseducatie 2017 90.000 45.000 45.000 A3 bijdrage kosten projectbureau MRA-electrisch 25.000 25000 Totaal 13.874.000 4.375.000 23.000 590.000 123.000 380.000 120.000 8.263.000 FINANCIERING subsidie BDU 4.375.000 subsidie BDU-kruispunten 23.000 subsidie BDU-OV (OV-voorziening) 590.000 subsidie revitalisering bedrijventerreinen 123.000 subsidie provinciefonds 380.000 Totaal subsidies (40%) 5.491.000 bestedingsplan 2017 Stadsbeheer *) 120.000 MIPA-reserve 8.263.000 totaal eigen middelen (60%) 8.383.000 Totaal 13.874.000 externe middelen eigen middelen Tabel 6.1 Overzicht MIPA Werkplan 2017: projectkosten en dekkingsvoorstel. *) Naast de bijdrage van 120.000 zal Stadsbeheer nog een bedrag van 85.000 bijdragen dat reeds vorig jaar is toegezegd voor projecten 2016 NB: Een bijdrage aan de busbanen in Almere Poort is onderdeel van het programma (zie paragraaf 4.2.1) Echter hiervoor wordt apart krediet aangevraagd via het MPGA. 33

6.2 Totaalprogramma 2017-2021 Voor de periode tot en met 2021 is 45,7 miljoen aan projecten geprogrammeerd. Hiermee zijn alle beschikbare of nog aan te vragen subsidies tot en met 2021 benut. Vanaf 2020 zijn aanvullende eigen middelen nodig om ook de subsidies in 2020 en 2021 te kunnen benutten, in het programma is dit opgenomen als nog te dekken middelen. Daarnaast zijn er financiële afspraken zoals verwoord in hoofdstuk 2 (convenant SBA, overeenkomst AROV). De keuzemogelijkheden voor financiering zijn daardoor beperkt. De hoofdlijnen in de financiering zijn: Busbaansubsidie en de OV-voorziening benutten voor projecten op hoofdnet bus; De BDU-kruispunten met cofinanciering uit eigen middelen benutten in het programma auto; Versneld uitgeven van de BDU middelen in 2017; optimalisatie van eerdere besluiten door 4,0 miljoen BDU te bestemmen voor het programma Floriade/A6; Het restant BDU (met cofinanciering uit de reserve MIPA en bijdragen SB) benutten voor het programma fiets en verkeersveiligheid. Het volledige investeringsprogramma over de hele periode 2017-2021 en de financiering per project is weergegeven in bijlage 1. 6.3 Participatie Als projecten ruimtelijke veranderingen tot gevolg hebben in de directe leefomgeving, of gevolgen hebben voor de verkeersveiligheid, doorstroming, verkeerscirculatie of leefbaarheid, zullen bewoners, bedrijven, winkeliers en voor zover nodig andere belanghebbenden altijd worden geïnformeerd en geconsulteerd. Het proces hiervoor is opgenomen in de Participatienota. Bij de ingrepen of besluiten van de gemeente die invloed hebben op de leefomgeving vindt per fase van het proces telkens de afweging plaats welke participatievorm het meest geschikt is: informeren, consulteren of meebepalen. In een aantal projecten zijn er geen direct aanwonenden, dit geldt voor de meeste projecten in het hoofdnet Auto. Ook op het hoofdnet fiets en het hoofdnet bus zijn geen direct aanwonenden aanwezig op een aantal trajecten. In dergelijke gevallen worden omwonenden (op enige afstand wonend) middels een brief geïnformeerd over de voorgenomen werkzaamheden. Meer in het algemeen kan communicatie naar inwoners ook plaatsvinden via informatie in de nieuwspagina s stadhuis aan huis van Almere Dichtbij. Per jaar worden de projecten die dan op stapel staan gecommuniceerd naar bewoners. Zo nodig worden informatieavonden gehouden. Meebepalen geschiedt in een beperkt aantal gevallen; bijvoorbeeld bij herinrichting van de openbare ruimte rondom bushaltes ter bevordering van sociale veiligheid. In veel gevallen kunnen bewoners niet meebepalen. Dit geldt bijvoorbeeld bij bestuurlijk vastgelegde financiële bijdragen of vastgelegde afspraken met andere overheden. Ook ten aanzien van de kwaliteitsverbetering van het de hoofdnetten auto, bus en fiets zijn uitgangspunten vastgesteld in het Mobiliteitsplan; binnen die uitgangspunten zijn voor wat betreft fietsprojecten soms wel tracé-aanpassingen bespreekbaar. In navolgende tabel is de voorgenomen participatie per traject weergegeven. 34

participatie 1 Fiets informeren consulteren meebepalen participanten 1.1 Hoofdfietsroutes Haven JA JA bewoners 1.2 Sociale veiligheid Pedersenpad JA JA staatsbosbeheer; aanwonenden 1.3 Fietsroute Hoofdstedenbuurt JA JA bewoners 1.4 Spoorbaanpad: Landdrostdreef-Chaplinweg + Rabinpad JA inwoners; aanwonenden 1.5 Spoorbaanpad tracé Hoogezandstraat-Busplein JA inwoners; geen aanwonenden 1.6 Spoorbaanpad/Chopinpad Muziekwijk JA JA inwoners; aanwonenden 1.7 verlengen fietsroute naar fietstunnel A6 JA geen aanwonenden 1.8 Spoorbaanpad: Chaplinweg-Parkwijk/NS JA omwonenden, bewoners Chaplinweg 1.9 Bloemenbuurt: Gerrit Schultepad +Dahliaweg JA bewoners; geen ruimtelijke gevolgen 1.10 Blanchardpad + Transistorstraat JA bedrijven; geen ruimtelijke gevolgen 1.11 Fietsroute Staatsliedenwijk + aansl. Algerapad JA JA bewoners 1.12 Tsjaikovskypad Muziekwijk JA JA bewoners, via traject groot onderhoud 1.13 Fietsbrug in ecozone Hogering JA inwoners; geen aanwonenden 1.14 Tsjaikowskypad - Giethoornpad + brug Olstgracht JA JA bewoners 1.15 Fietsroute langs Elementendreef tot Coubertinlaan JA inwoners; geen aanwonenden 1.16 Spoorbaanpad in Literatuurwijk JA omwonenden 1.17 Fietsparkeren centrum Stad en Buiten JA JA winkeliers,vastgoedeigenaren,bewoners 1.18 Fietsparkeren NS-station Almere Centrum JA JA ProRail, NS 1.19 Fietsparkeren aanpassen NS-stations Muziekwijk+Parkwijk JA JA aanwonenden e/o winkeliers 1.20 fietsparkeren in de wijken JA JA JA belanghebbenden 1.21 Fietstelpunten 2016 nee geen aanwonenden 1.22 Fietstelpunten 2017 nee geen aanwonenden 1.23 Aanpassen fietsbewegwijzering JA JA fietsersbond 1.24 ontwerp verbreding 4 fietsbruggen nee geen aanwonenden 1.25 bijdrage verlenging fietstunnel Kemphaanpad/Waterlandseweg nee geen aanwonenden 1.26 Strawinskypad JA JA bewoners, via traject groot onderhoud 1.27 vrijliggende fietspaden Achillesstraat JA JA bewoners 1.28 Spoorbaanpad: Parkwijk/NS - AlmereBuiten/NS JA inwoners; aanwonenden 2 OV 2.1 busbaan Almere Poort - Hoillandsebrug nee geen aanwonenden 2.2 inpassing bestaande busbanen JA JA JA bewoners 2.3 herinrichting omgeving bushaltes JA JA JA bewoners 2.4 toegankelijkheid halte Count Basiestraat nee geen ruimtelijke gevolgen 2.5 halteverlenging 3 haltes JA aanwonenden 2.6 calamiteitendoorsteken JA aanwonenden 3 Auto 3.3 Markerdreef-Randstaddreef: extra rijstrook JA inwoners; geen aanwonenden 3.4 Veluwedreef:verlengen rechtsafstrook A6 en fietspad JA inwoners; geen aanwonenden 3.5 Spectrumdreef-Antillenweg: turborotonde JA inwoners; geen aanwonenden 3.7 gemeentelijke bijdrage verbreding Hogering-west 2017 JA inwoners; geen aanwonenden 3.8 bijdrage 2016 laadpalen elektrisch rijden JA JA JA belanghebbende, omwonenden 3.9 doorstroming rotonde Randstaddreef JA JA aanliggende bedrijven 3.10 wijkweg De steiger/gildemark JA JA aanwonenden (heeft al plaatsgevonden) 3.11 bijdrage 2017 laadpalen elektrisch rijden JA JA JA belanghebbende, omwonenden 3.12 bijdrage kosten projectbureau MRA-electrisch nee geen ruimtelijke gevolgen 4 Verkeersveiligheid 4.1 Aanpak onveilige fietskruisingen JA JA inwoners 4.2 Muziekdreef-Kruidenweg: rotonde JA inwoners; geen aanwonenden 4.3 Hollandsedreef-Operetteweg: rotonde JA inwoners; geen aanwonenden 4.4 verkeerseducatie JA JA JA VVN, Fietsersbond, scholen 4.5 Fiets voorrang op rotondes JA inwoners; geen aanwonenden 5 Floriade/A6 5.1 bijdrage fietsroute AlmereHaven-Weerwater/Floriade-AlmereStad nee geen aanwonenden 5.2 bijdrage infrastructuur gebiedsontwikkeling A6 nee geen aanwonenden 5.3 Overkapping busstation 't Oor - totaal nee geen aanwonenden Tabel 6.2 Participatie per project 6.4 Reservelijst De reservelijst van MIPA projecten is opgenomen in bijlage 3. Enkele projecten zijn vanuit de reservelijst opgenomen in het programma MIPA. De overblijvende projecten blijven op de reservelijst staan. Per project zijn overwegingen aangegeven waarom het project op dit moment niet is geprogrammeerd. Voor deze projecten is de urgentie minder hoog. Het verkeersaanbod wordt jaarlijks gemonitord. Dit kan aanleiding zijn projecten opnieuw te (her)prioriteren nadat ook aanvullende dekking gevonden is, ofwel deze uit te ruilen met projecten die nu zijn geprogrammeerd met eenzelfde financiële omvang. 35

Bijlage 1: Programma en Bekostiging Dekkingsbronnen MIPA 2017-2021 subsidie BDU subsidie BDUkruispunten subsidie Busbanen externe middelen subsidie subsidie BDU-OV revitalisering (OV- bedrijven voorziening) terreinen subsidie provinciefonds 2016+2017 eigen middelen gemeente Almere subsidie provinciefonds 2018-2021 ProRail GO-SB GREX-Poort MIPA-reserve Nog te dekken Totaal 2017 2018 2019 2020 2021 7.969.000 400.000 10.082.000 590.000 123.000 1.744.000 3.516.000 1.107.000 1.036.000 500.000 16.550.000 2.134.000 45.751.000 PV=planvorming uitvoering INVESTERINGEN Financieringsbronnen UV=uitvoering in jaar 1 Fiets - totaal 12.856.000 3.419.000 1.634.000 2.127.000 1.107.000 1.036.000 500.000 1.980.000 1.053.000 12.856.000 2016+2017 1.1 Hoofdfietsroutes Haven 1.012.000 1.012.000 UV 2016+2017 1.2 Sociale veiligheid Pedersenpad 130.000 130.000 UV 2016+2017 1.3 Fietsroute Hoofdstedenbuurt 130.000 65.000 65.000 UV 2016+2017 1.4 Spoorbaanpad: Landdrostdreef-Chaplinweg + Rabinpad 400.000 290.000 85.000 25.000 UV 2016+2017 1.5 Spoorbaanpad tracé Hoogezandstraat-Busplein 155.000 155.000 UV 2016+2017 1.6 Spoorbaanpad/Chopinpad Muziekwijk (exclusief Strawinskypad) 1.200.000 772.000 107.000 191.000 130.000 UV 2016+2017 1.7 verlengen fietsroute naar fietstunnel A6 106.000 106.000 UV 2017 1.8 Spoorbaanpad: Chaplinweg-Parkwijk/NS 546.000 350.000 95.000 101.000 UV 546.000 2018 1.9 Bloemenbuurt: Gerrit Schultepad +Dahliaweg 245.000 115.000 130.000 PV UV 2017 1.10 Blanchardpad + Transistorstraat 95.000 25.000 70.000 UV 95.000 2017 1.11 Fietsroute Staatsliedenwijk + aansl. Algerapad 270.000 270.000 UV 270.000 2018 1.12 Tsjaikovskypad Muziekwijk 600.000 225.000 375.000 PV UV 2018 1.13 Fietsbrug in ecozone Hogering 440.000 430.000 10.000 PV UV 2018 1.14 Tsjaikowskypad - Giethoornpad + brug Olstgracht 766.000 383.000 45.000 338.000 PV UV 2019 1.15 Fietsroute langs Elementendreef tot Coubertinlaan 420.000 210.000 210.000 PV UV 2019 1.16 Spoorbaanpad in Literatuurwijk 485.000 249.000 90.000 146.000 PV UV 2016+2017 1.17 Fietsparkeren centrum Stad en Buiten 720.000 570.000 150.000 UV 2018of2019 1.18 Fietsparkeren NS-station Almere Centrum 1.035.000 1.000.000 35.000 PV UV UV 2018 1.19 Fietsparkeren aanpassen NS-stations Muziekwijk+Parkwijk 60.000 30.000 30.000 PV UV UV 2017+2018 1.20 fietsparkeren in de wijken 215.000 215.000 UV UV 215.000 2016+2017 1.21 Fietstelpunten 2016 50.000 50.000 UV 2017 1.22 Fietstelpunten 2017 50.000 50.000 UV 50.000 2018 1.23 Aanpassen fietsbewegwijzering 400.000 209.000 45.000 146.000 UV UV 2017 1.24 ontwerp verbreding 4 fietsbruggen 40.000 25.000 15.000 PV 40.000 2018 1.25 bijdrage verlenging fietstunnel Kemphaanpad/Waterlandseweg 236.000 236.000 UV 2018 1.26 Strawinskypad 50.000 25.000 25.000 PV UV 2018 1.27 vrijliggende fietspaden Achillesstraat 1.000.000 500.000 500.000 PV UV 2020 1.28 Spoorbaanpad : Parkwijk/NS -AlmereBuiten/NS 2.000.000 834.000 113.000 1.053.000 PV UV 2 OV - totaal 11.482.000 10.082.000 590.000 810.000 11.482.000 2017-2019 2.1 busbanen Almere Poort 10.082.000 10.082.000 UV UV UV 2017+2018 2.2 inpassing bestaande busbanen 450.000 45.000 405.000 PV UV 450.000 2017+2018 2.3 herinrichting omgeving bushaltes 450.000 45.000 405.000 PV UV 450.000 2017 2.4 toegankelijkheid halte Count Basiestraat 150.000 150.000 UV 150.000 2017+2018 2.5 halteverlenging 3 haltes 150.000 150.000 UV 150.000 2017 2.6 calamiteitendoorsteken busbanen 200.000 200.000 UV 200.000 3 Auto - totaal 4.795.000 400.000 123.000 40.000 4.232.000 4.795.000 2019 3.3 Markerdreef-Randstaddreef: extra rijstrook 140.000 79.000 61.000 PV UV 2019 3.4 Veluwedreef:verlengen rechtsafstrook A6 en fietspad 240.000 135.000 105.000 PV UV 2020 3.5 Spectrumdreef-Antillenweg: turborotonde 290.000 163.000 127.000 PV UV 2017 3.7a gemeentelijke bijdrage verbreding Hogering-west 2017 917.000 917.000 UV 917.000 2018-2020 3.7bcd gemeentelijke bijdrage verbreding Hogering-west 2018 tm 2020 2.835.000 2.835.000 UV UV UV 2016+2017 3.8 bijdrage 2016 laadpalen elektrisch rijden 20.000 20.000 UV 2017 3.9 doorstroming rotonde Randstaddreef 40.000 23.000 17.000 UV 40.000 2017 3.10 wijkweg De Steiger/Gildemark 273.000 123.000 150.000 UV 273.000 2017 3.11 bijdrage 2017 laadpalen elektrisch rijden 40.000 40.000 UV 40.000 4 Verkeersveiligheid - totaal 1.300.000 550.000 0 375.000 375.000 1.300.000 2016+2017 4.1 Aanpak onveilige fietskruisingen 550.000 550.000 UV 2019 4.2 Muziekdreef-Kruidenweg: rotonde 300.000 150.000 150.000 PV UV 2019 4.3 Hollandsedreef-Operetteweg: rotonde 300.000 150.000 150.000 PV UV 2019 4.5 Fiets voorrang op rotondes 150.000 75.000 75.000 PV UV 5 Floriade/A6 14.693.000 4.000.000 834.000 8.868.000 991.000 14.693.000 2019 of 2020 5.1 bijdrage fietsroute AlmereHaven-Weerwater/Floriade-AlmereStad 1.025.000 1.025.000 UV 2017 5.2a bijdrage infrastructuur onderliggend wegennet A6 9.843.000 4.000.000 5.843.000 UV 9.843.000 2019 5.2b bijdrage infrastructuur Landschapsplan A6 2.000.000 2.000.000 UV 2021 5.3 Overkapping busstation 't Oor - totaal 1.825.000 834.000 991.000 PV UV Totaal krediet 45.126.000 7.969.000 400.000 10.082.000 590.000 123.000 1.674.000 3.336.000 1.107.000 1.036.000 500.000 16.265.000 2.044.000 45.126.000 13.729.000 ACTIVITEITEN 625.000 Financieringsbronnen 2017-2021 A.1 Programmakosten MIPA (5 jaar a 30.000 per jaar) 150.000 150.000 UV UV UV UV UV 30.000 2017 A.2a verkeerseducatie 2017 90.000 45.000 45.000 UV 90.000 2018 A.2b verkeerseducatie 2018 90.000 45.000 45.000 PV UV 2019 A.2c verkeerseducatie 2019 90.000 45.000 45.000 PV UV 2020 A.2d verkeerseducatie 2020 90.000 45.000 45.000 PV UV 2021 A.2e verkeerseducatie 2021 90.000 45.000 45.000 PV UV 2017 A.3 bijdrage kosten projectbureau MRA-electrisch 25.000 25.000 UV 25.000 Totaal budget 625.000 0 0 0 0 0 70.000 180.000 0 0 0 285.000 90.000 625.000 145.000 kosten MIPA werkplan 2017 TOTAAL 45.751.000 7.969.000 400.000 10.082.000 590.000 123.000 1.744.000 3.516.000 1.107.000 1.036.000 500.000 16.550.000 2.134.000 45.751.000 13.874.000 36

Bijlage 2: Streefbeeld hoofdnet fiets Almere 37

Bijlage 3: Reservelijst MIPA projecten Reservelijst MIPA-projecten Kostenindicatie Opmerking Projecten hoofdnet OV OV NS-station Almere-Oostvaarders overkappen 2.000.000 geen gemeentelijke infra; nut vs kosten OV NS-station Almere-Poort overkappen 2.000.000 geen gemeentelijke infra; nut vs kosten OV busstation Almere-Centrum/NS aanpassen PM onderzoek in programmastudie knooppunt Almere CS Projecten hoofdnet AUTO auto 2strooks-rotonde Spectrumdreef-Evenaar 300.000 nog geen knelpunt in prognose 2020 auto Hospitaaldreef: ombouw rotonde Hennepveld->verkeerslichten 1.200.000 gering knelpunt in 2016; verwarrende ontsluiting auto Hospitaaldreef: omleiding Hospitaalpromenade op zaterdagen 510.000 gering knelpunt in 2016; verwarrende ontsluiting auto Aanpassen 2-strooks rotonde Randstaddreef-Rijnweg 200.000 nog geen knelpunt in prognose 2020 auto Spoordreef-van Houtenweg : VRI 400.000 nog geen knelpunt in prognose 2020 auto Landdrostdreef-Randstaddreef: turborotonde 380.000 nog geen knelpunt in prognose 2020 auto Spoordreef-Distelweg : VRI 400.000 nog geen knelpunt in prognose 2020 auto Extra uitgang H.Parkhurstcollege op Veluwedreef (eenrichtingsverkeer) 500.000 gering knelpunt in ochtendspits auto Haven-Overgooi doorkoppelen Meentweg - Manegeweg - Gooimeerdijk vervallen vervallen na besluitvorming in 2014 auto Gooimeerdijk-west downgraden vervallen vervallen na aansluiting Poortdreef op Gooimeerdijk in 2016 auto Sanering verkeersborden op dreven 25.000 geen hoge prioriteit auto Plaatsen dynamische groene-golf-aanduidingen Veluwedreef 100.000 geen hoge prioriteit; effect op doorstroming beperkt auto Buitenhoutsedreef:Tussenring- Trekweg verbreden 860.000 geen knelpunt in 2011; project bestuurlijk stopgezet auto Buitenhoutsedreef-Passiebl.weg:rotonde->verkeerslichten 2.160.000 geen knelpunt in 2011; project bestuurlijk stopgezet auto Buitenhoutsedreef-Evenaar: rotonde-> verkeerslichten 2.890.000 geen knelpunt in 2011; project bestuurlijk stopgezet auto Aanpassen 2-strooks rotonde Polderdreef-Poldervlak PM omvang aanpassing in onderzoek Projecten verkeersveiligheid VVH Polderdreef-Bostonweg: rotonde of VRI 400.000 gering knelpunt Projecten hoofdnet FIETS fiets opwaardering Spoorbaanpad van ParkwijkNS-AlmereBuitenNS excl bruggen 1.120.000 bij groot onderhoud en/of na 2020 fiets fietsbrug over Koppeldreef 1.000.000 kostenindicatie, nader onderzoeken fiets Verbreden fietsbruggen over Hoge en Lage Vaart PM verbreding + kostenindicatie in onderzoek fiets verbreden fietsbrug over Olstgracht langs busbaan PM verbreding + kostenindicatie in onderzoek fiets Aanpassen verlichting+afwatering fietsviaduct langs Almere CS PM aanpassing + kostenindicatie in onderzoek fiets opwaardering doorstroomas Verzetswijk-TdV-BuitenCentrum (Geuzenpad) 600.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering route Orson Wellesstraat-iepenstraat 300.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering doorstroomas ParkwijkNS-Filmwijk-stadshart 250.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering doorstroomas ParkwijkNS-Danswijk 850.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering hoofdfietsroute Geuzenpad (Verzetswijk-Westeinde) 650.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering hoofdfietsroute Fongerspad (langs oostzijde Weerwater) 780.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering hoofdfietsroute Literatuurwijk-zuid (Bomansstraat,Vasalisstraat) 390.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering hoofdfietsroute Muziekwijk-Noord (Muzenpark, Glenn Gouldpad) 390.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering Pedersenpad (van De Werven naar Weerwater) 400.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering noordelijke fietsroute langs Evenaar 610.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering Gerrit Schulte pad in Faunabuurt, Eilandenbuurt 350.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering fietspad Kalenderweg tot station Oostvaarders/NS 220.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering Seizoenenpad + C. Mateliefstraat 450.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaarderinghoofdfietsroute Kolthoornpad (Starleypad-Danswijk-Zuid) 300.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering hoofdfietsroute Haven-Hout (Starleypad:Pedersenpad-Vinkweg) 460.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets opwaardering hoofdfietsroute Haven-Poort, restant in De Velden 160.000 bij groot onderhoud en/of na 2021 fiets Fietstunnel Tussenring + toeleidend fietspad 2.350.000 noodzaak/gebuik beperkt tov kosten fiets Wachttijdvoorspellers 8 fietsoversteken dreef--centrum 80.000 geen hoge prioriteit fiets opwaardering Gerrit Schultepad in Regenboogbuurt 150.000 bij groot onderhoud in periode 2018-2020 fiets fietspad langs Lage Vaart in Bloemenbuurt, hoofdroute naar Lelystad 200.000 afhankelijk van (co)financiering van provincie of vervoerregio Projecten Floriade/A6 Fl/A6 bijdrage aanpassing gemeentelijke infrastructuur in project SAA PM optie uitruil financiering met BDU, mits noodzakelijk Totaal reserveprojecten 26.385.000 LEGENDA wijzigingen in de reservelijst: groen = project opgenomen in het MIPA blauw = project in onderzoek oranje = project vervallen paars = nieuw project in reservelijst 38