Lerarenopleiding Thomas More Kempen Campus Turnhout Campus Blairon 800 2300 Turnhout Tel: 014 80 61 01 Fax: 014 80 61 02 Campus Vorselaar Lepelstraat 2 2290 Vorselaar Tel: 014 50 81 60 Fax: 014 50 81 61 Lesvoorbereidingsformulier Naam student(e): Stokbroekx Karolien en Lisa Willems Opleiding: Bachelor Lager Onderwijs Niveau: 1 2 3 Stageschool: Klavertje 3 Bouwel Datum lesuitvoering: Maandag 23 mei 2016 Mentor: Betty Lenaerts Leerjaar: 4e leerjaar Leergebied + leereenheid: Lesonderwerp: Gebruikte documentatie: Wereldoriëntatie Kinderrechten. Uur: 13:15 14:30 en 14:45 15:35 - Werkbundel mentor vierde leerjaar (Klavertje 3 in Bouwel). - Amnesty International. Wat zijn kinderrechten? Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: https://opschool.amnesty.nl/mensenrechten/wat-zijn-kinderrechten - Unicef. Kinderarbeid. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: https://www.unicef.be/wpcontent/uploads/2014/05/lr_folder_kinderarbeid_nl_0.pdf - Tabitha Ross/ILO. Syrische kinderen gedwongen aan het werk in Libanon. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://www.11.be/onze-thema-s/item/syrischekinderen-gedwongen-aan-hetwerk-in-libanon - J. Vercauteren. Arbeidersproblemen 19de eeuw. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://www.slideshare.net/jolienvercauteren/arbeidersproblemen19deeeuw-presentation - Max Havelaar. Kinderarbeid. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://maxhavelaar.nl/kinderarbeid?gclid=cpbpxp6i7swcfeop0wodlxwmvq - Schooltv. Op school in de jaren vijftig. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://www.schooltv.nl/video/op-school-in-de-jaren-vijftig-een-klas-van-vroeger/ Didactisch materiaal: - Verhaal Malala. - A3-papieren. - Kleurtjes en stiften. - 18 computers. - Informatieve boeken/folders. - Verschillende websites. - Werkbladen met foto s en kinderrechten. - Werkbladen met titels. - 12 prenten van de kinderrechten. - 11 situaties. - Werkblaadje samenwerking. Beginsituatie: Omschrijving beginsituatie: - Het thema kinderrechten is volledig behandeld. Daarom is dit een syntheseles. Pagina 1
- We laten de kinderen vragen opstellen over dingen die ze nog te weten willen komen in verband met kinderrechten vroeger en nu en kinderrechten in andere landen. - Leerlingen in het vierde leerjaar moeten nog goed gestuurd worden wanneer ze opzoeken op het internet. - Er zitten 20 leerlingen in de klas. - Er zijn 18 computers. Hoe ga je er concreet rekening mee houden: - Er zal een korte herhaling voorzien worden zodat de kinderrechten herhaald worden. - We laten de leerlingen brainstormen over kinderen vroeger en nu en kinderrechten in andere landen. Ze gaan hier verschillende vragen rond bedenken. - Er worden verschillende bronnen aangereikt waaruit de leerlingen informatie kunnen selecteren. - Er worden 10 duo s gevormd. - Elk duo zal op één computer kunnen werken. Doelen: Leerplan: Katholiek Onderwijs Vlaanderen Leerplandoelen: Wereldoriëntatie: WO DO 0.4.1 Dat houdt in dat ze hun waarnemingen, ervaringen en handelingen toetsen aan waarden als genegenheid, goedheid,rechtvaardigheid, solidariteit, dankbaarheid, tolerantie, waarheid, ecologische duurzaamheid respect, eerlijkheid, geweldloosheid... WO LH 1.16.4 Dat houdt in dat ze weten dat er ook organisaties zijn die producten van de arme landen hier tegen een rechtvaardige prijs verkopen (Wereldwinkel, Max Haverlaar-koffie...). WO LH 1.4.7 Dat houdt in dat ze beseffen dat in sommige arbeidssituaties de Rechten van het Kind worden geschonden. WO SA 5.8.1 Dat houdt in dat ze met concrete voorbeelden uit hun leefwereld het belang kunnen aantonen van de fundamentele Rechten van de Mens en van de Rechten van het Kind en zien daarbij in dat rechten en plichten complementair zijn WO SA 5.8.3 Dat houdt in dat ze vaststellen dat elke mens en dus ook elk kind aanspraak kan maken op een aantal fundamentele rechten. WO ZI 2.2.2 Dat houdt in dat ze verdraagzaam zijn voor de geloofsbeleving van anderen in zover die in overeenstemming is met de fundamentele Rechten van de Mens en met de Rechten van het Kind. WO ZI 2.7.5 Dat houdt in dat ze vaststellen en uiten dat 'geluk' berust op de beleving van waarden als genegenheid, goedheid, rechtvaardigheid, respect, solidariteit, tolerantie, vriendschap, waarheid. ICT: ET ICT DOM1: De leerlingen hebben een positieve houding tegenover ict en zijn bereid ict te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren. ET ICT DOM 2: De leerlingen gebruiken ict op een veilige, verantwoorde en doelmatige manier. Pagina 2
ET ICT DOM 6 De leerlingen kunnen met behulp van ict voor hen bestemde digitale informatie opzoeken, verwerken en bewaren. Sociale vaardigheden: ET SOVA SAM 1 De leerlingen kunnen samenwerken met anderen, zonder onderscheid van sociale achtergrond, geslacht of etnische origine. Leren leren: ET LERLER DOM 2 De leerlingen kunnen op systematische wijze verschillende informatiebronnen op hun niveau zelfstandig gebruiken. Lesdoelen: Basisdoelen: 1) De leerlingen kunnen aandachtig luisteren naar een verhaal. 2) De leerlingen kunnen verschillende kinderrechten opnoemen. 3) De leerlingen kunnen de twaalf kinderrechten kort bespreken. 4) De leerlingen kunnen verwoorden waarom een bepaalde prent bij een bepaald kinderrecht hoort. 5) De leerlingen kunnen bij het horen van een situatie aangeven om welk kinderrecht het gaat. 6) De leerlingen kunnen bij het lezen van de titels Kinderrechten vroeger en nu en Kinderrechten in andere landen aangeven wat ze hierover al weten. 7) De leerlingen kunnen bij het lezen van de titels Kinderrechten vroeger en nu en Kinderrechten in andere landen aangeven waar ze aan denken en wat ze hierover te weten willen komen. 8) De leerlingen kunnen vragen opstellen over de titels Kinderrechten vroeger en nu en Kinderrechten in andere landen. 9) De leerlingen kunnen aangeven op welke vragen ze gemakkelijk een antwoord kunnen vinden op het internet of in boeken en op welke vragen niet. 10) De leerlingen kunnen doelgericht een antwoord zoeken op hun geformuleerde vraag. 11) De leerlingen kunnen hun antwoord op hun geformuleerde vraag weergeven aan de hand van een poster waarop zowel woorden als tekeningen gebruikt kunnen worden. 12) De leerlingen kunnen in duo presenteren. Evaluatie doelen (in te vullen na de lesuitvoering): Feedback van mentor op lesvoorbereiding: Pagina 3
Lesvoorbereiding kinderrechten. 1) Oriëntatiefase ( 25) Verhaal over Malala Yousafzai: Strijd voor meisjes om naar school te mogen. Sinds de machtsovername door de Taliban in 2007 meisjes worden uitgesloten van school en ook veel andere mensenrechten worden geschonden. Kinderrechten met situaties: Recht op zorg voor gehandicapte kinderen. Marie is toen ze jong was van de trap gevallen. Nu is haar linkerbeen verlamd en kan ze zich enkel verplaatsen met een rolstoel. Recht op bescherming tegen kinderarbeid. Toen mijn opa 10 jaar was moest hij in een textielfabriek werken. Hij moest resten textiel onder de weefgetouwen vandaan halen. Dit was een gevaarlijke job. Hij moest steeds opletten dat hij op tijd vanonder de machine vandaan kwam. Hij moest dit werk doen omdat kinderen toen minder betaald werden dan volwassenen en dit zo voor het fabriek goedkoper was. Recht op een naam en nationaliteit. Onze namen zijn Lisa en Karolien. Wat is die van jullie? Recht op familie. De ouders van Steven konden even niet meer voor hem zorgen omdat ze heel ziek waren. Steven kon moeilijk alleen achter blijven omdat hij nog zo jong was. Daarom mocht hij bij zijn grootouders gaan wonen. Nu zes maanden later zijn zijn ouders genezen en mag hij terug bij hen gaan wonen. Recht op voedsel. Wat eet jij s morgens? Eet je graag een boterham of cornflakes? Recht op bescherming bij een oorlog. Mieke groeide op tijdens een oorlog. Ze was amper twee jaar oud toen de oorlog begon. Om haar te beschermen, trokken haar ouders met haar naar het buitenland. Daar was ze veilig. Recht op een eigen mening. Jan zei in de klas tegen zijn beste vriend dat hij een slechte film gezien had op tv. Zijn beste vriend was hier niet mee akkoord. Hij vond het wel een goede film. Recht op veilig water. Is het niet gemakkelijk dat bij ons het water uit de kraan stroomt? Zo zijn er verschillende kinderen die kilometers ver moeten wandelen om drinkbaar water te vinden. Recht op onderwijs. Je zit nu achter je bank om dingen bij te leren. Zo kan je later zelf beroep je gaat uitoefenen. Recht op sport en ontspanning. Wat is jouw hobby? Waar kan je echt van ontspannen? Recht op een gezond leven. Pagina 4
Lies werd heel ziek. Ze moest geholpen worden. Daarom brachten haar ouders haar naar het ziekenhuis. Recht op bescherming tegen mishandeling en geweld. (Dit kinderrecht zal overblijven). De leerkracht vertelt een verhaal over Malala Yousafzai. Dit wordt in de ik-vorm verteld. Dit wordt kort besproken. - Wat vind je van het verhaal? - Hoe voel je je bij het verhaal? - Over wie gaat het verhaal? - Wat doet ze juist? - Waar komt ze voor op? - Welke kinderrechten kennen jullie? De leerkracht hangt een prent op het bord wanneer een kinderrecht wordt aangehaald door de leerlingen. Dit kinderrecht zal kort besproken worden. - Waar gaat het kinderrecht over? - Vind je dit een belangrijk kinderrecht? Waarom wel/niet? De leerlingen krijgen allemaal een werkblad. Hierop staan de kinderrechten en passende foto s (deze staan door elkaar). De leerkracht leest steeds een situatie voor. De kinderen doorstrepen het kinderrecht en de foto die hierbij passen. Uiteindelijk blijft één kinderrecht en een foto over. Er zullen twee verschillende werkbladen gemaakt worden zo kunnen de leerlingen niet kijken bij hun buur en zijn ze zelf aan het nadenken. 2) Leerfase ( 70) Verwervingsfase Mogelijke vragen Kinderrechten vroeger en nu : 1) Welke beroepen moesten kinderen vroeger vaak uitoefenen? 2) Deden alle kinderen aan kinderarbeid? 3) Waarom werden er kinderen ingeschakeld om te werken? Mogelijke vragen Kinderrechten in andere landen : 1) Worden de kinderrechten in alle landen van de wereld gerespecteerd? 2) Welke landen hebben nog veel kinderarbeid? 3) Hebben de kinderen allemaal voldoende voedsel? In welke gebieden niet? De leerkracht laat om de beurt een titel zien Kinderrechten vroeger en nu en Kinderrechten in andere landen. Deze titels worden besproken. - Wat weet je hierover? - Waar denk je aan als je de titel leest? De leerkracht verdeelt de leerlingen in duo s. Deze zijn vooraf besproken met de mentor. Elk duo krijgt twee papieren. Op elk blad staat één van de twee titels. De leerlingen gaan vragen opschrijven die met deze titels te maken hebben. Voordat de leerlingen van start gaan, vertelt de leerkracht dat de leerlingen op het einde van de les een antwoord op één van de vragen gaan moeten formuleren. - Hoe ga hieraan beginnen? Verschillende vragen komen klassikaal aan bod. Wanneer de leerlingen een goede vraag horen, mogen ze die nog bij op hun blad schrijven. De leerkracht vertelt dat de leerlingen straks een vraag moeten opzoeken op het internet en in boeken. Niet alle vragen zijn even gemakkelijk om op te zoeken. - Kan je een voorbeeld geven van een vraag waarop je het antwoord niet gaat vinden? De leerkracht geeft zelf ook een voorbeeld van zo n vraag (Wat vond een kind er vroeger van dat hij moest gaan werken?). - Kan je een voorbeeld geven van een vraag waarop je het antwoord wel gaat vinden? De leerkracht geeft zelf ook een voorbeeld van zo n vraag. Pagina 5
Elk duo gaat nu één vraag kiezen waarop ze het antwoord willen gaan zoeken. Wanneer ze er één gekozen hebben, laten ze deze eerst nakijken door de leerkracht. Zo zorgt de leerkracht ervoor dat alle duo s een andere vraag hebben en dat dit vragen zijn waarop ze gemakkelijk een antwoord kunnen vinden. De leerkrachten reiken verschillende bronnen aan zodat de leerlingen niet willekeurig op het internet moeten zoeken. Voordat de leerkracht samen met de leerlingen naar het ICT-lokaal gaat, legt de leerkracht uit wat de bedoeling van het opzoekwerk is. De leerlingen gaan hier een presentatie over moeten geven aan de hand van een poster. Zo mogen ze gebruik maken van tekeningen, foto s, Het is dus belangrijk dat de leerlingen tijdens het opzoeken notities nemen. De leerkracht gaat samen met de leerlingen naar het ICT-lokaal. Daar raadplegen de leerlingen verschillende bronnen. Verwerkingsfase De leerkracht gaat samen met de leerlingen terug naar de klas. Hier krijgt elk duo aan A3-papier. De leerlingen zorgen ervoor dat zeker hun vraag hierop geschreven staat. Ze mogen zowel tekeningen als kernwoorden gebruiken op de poster. Het is de bedoeling dat elk duo aan de hand van hun poster een korte presentatie kan geven. (De posters kunnen na de les eventueel opgehangen worden in de klas). Bronnen waar de leerlingen kunnen zoeken: - Amnesty International. Wat zijn kinderrechten? Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: https://opschool.amnesty.nl/mensenrechten/wat-zijn-kinderrechten - Unicef. Kinderarbeid. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: https://www.unicef.be/wpcontent/uploads/2014/05/lr_folder_kinderarbeid_nl_0.pdf - Tabitha Ross/ILO. Syrische kinderen gedwongen aan het werk in Libanon. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://www.11.be/onze-thema-s/item/syrische-kinderen-gedwongen-aan-hetwerk-in-libanon - J. Vercauteren. Arbeidersproblemen 19de eeuw. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://www.slideshare.net/jolienvercauteren/arbeidersproblemen19de-eeuw-presentation - Max Havelaar. Kinderarbeid. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://maxhavelaar.nl/kinderarbeid?gclid=cpbpxp6i7swcfeop0wodlxwmvq - Schooltv. Op school in de jaren vijftig. Geraadpleegd op het internet op 18 mei 2016: http://www.schooltv.nl/video/op-school-in-de-jaren-vijftig-een-klas-van-vroeger/ Evaluatiefase ( 30) De duo s stellen om de beurt hun poster voor. Ze vertellen rond welke vraag ze gewerkt hebben, welk antwoord ze gevonden hebben, wat ze getekend hebben en waarom, Hier worden een aantal vragen over gesteld. - Rond welk(e) kinderrecht(en) hebben jullie gewerkt? - Waar hebben jullie de informatie gevonden? - De leerkracht stelt nog een aantal algemene vragen over het proces. - Wat heb je geleerd? - Wat vond je moeilijk? - Wat vond je gemakkelijk? - De leerkracht deelt een blaadje uit waarop de leerlingen invullen hoe de samenwerking verliep. Pagina 6