Nota van toelichting Nr.: 13Tl038 Kerkrade, 9 september 2013 Onderwerp: Verzoek provincie Limburg inzake medewerking aan No Regret maatregelen Buitenring Parkstad Behorend bij ontwerpbesluit nr: 13Rb046 Aanleiding van het besluit De provincie Limburg heeft een verzoek ingediend om op een aantal punten medewerking te verlenen bij de aanleg van No Regret maatregelen Buitenring Parkstad op eigendom van de gemeente Kerkrade. Motivering van het besluit (afwegingen) Beslispunten 1. aan de raad voor te stellen om als volgt op het verzoek van de provincie te reageren: a. medewerking onder voorwaarden voor de rotonde Avantis en de aansluiting richting de Hamstraat; b. geen medewerking voor de parkeerplaats GaiaZoo; c. geen medewerking voor de parallelweg Dentgenbachweg; d. geen medewerking voor de aanleg van kabels en leidingen; e. betreffende de natuurcompensatie in overleg met de provincie duidelijkheid te krijgen en de resultaten van dit overleg in het najaar aan de raad voor te leggen. Inleiding De provincie Limburg heeft de realisatie van de Buitenring in voorbereiding. Binnen het voorbereidingsproces is een inpassingsplan opgesteld. Dit provinciale bestemmingsplan is door de Raad van State aangehouden in afwachting van het antwoord op een aantal vragen die aan het Europese Hof zijn gesteld. De realisatie van de Buitenring loopt daardoor vertraging op. De provincie Limburg heeft voor een aantal gedeelten een verzoek ingediend (zie bijlage) om de schorsing op te heffen. Daarnaast wil de provincie Limburg voor nog een aantal locaties op het grondgebied van de gemeente Kerkrade een verzoek indienen. Het betreft de zogenaamde No Regret (geen spijt) maatregelen. Dit zijn maatregelen die hoe dan ook een positieve bijdrage aan de regio zouden leveren. Om het verzoek bij de Raad van State in te kunnen dienen vraagt de provincie aan de gemeente Kerkrade haar medewerking. Doelstelling Een standpunt in te nemen inzake het verzoek van de provincie en de raad dit standpunt te laten bekrachtigen.
Algemeen De gemeente Kerkrade heeft, door tekening van het convenant, zich bereid verklaard zich in te spannen om tot de realisatie van een Buitenring te komen. In dat kader moet over het verzoek van de provincie een afgewogen standpunt worden ingenomen door het college en de raad. De provincie vraagt aan de gemeente Kerkrade om medewerking te verlenen bij de aanleg van de volgende no regret ( geen spijt ) maatregelen: 1. Rotonde Avantis en aansluiting Hamstraat; 2. Parkeerplaats GaiaZoo; 3. Parallelweg bedrijventerrein Dentgenbach incl. delen van de aansluiting nabij GaiaZoo. De provincie benadrukt hierbij dat het gaat om de aanleg van deze stukken, het gaat expliciet niet om in gebruik name van deze stukken. Een eventuele ingebruikname volgt pas na een definitieve uitspraak van de Raad van State inzake het dossier Buitenring (na uitspraak van het Europese hof inzake de A2). Naast de vraag om medewerking aan de no regret maatregelen vraagt de Provincie om het beschikbaar stellen van gronden die als natuurcompensatie voor de Buitenring zullen worden ingericht. Voor het inrichten van natuurcompensatie op een aantal aangewezen percelen heeft de Raad van State op 16 november 2012 toestemming verleend, onder de voorwaarde dat de Provincie over deze gronden kan beschikken. In het algemeen zijn er een aantal voor- en nadelen te benoemen die samenhangen met de vraag van de provincie. De werkzaamheden voor de aanleg van de Buitenring leveren direct en indirect werkgelegenheid op. Lastenverhoging door vertraging en het mislopen van efro-subsidie kan worden voorkomen. Indien de Raad van State in haar uiteindelijk oordeel het inpassingsplan vernietigt dan is er geen juridische grondslag voor de stukken weg die wel zijn aangelegd. Een en ander zal dan achteraf planologisch ingepast moeten worden. Deze inpassing is op dat moment een verantwoordelijkheid van de gemeente geworden, incl de daarvoor benodigde kosten. De aan te leggen stukken weg zullen beheerd moeten worden. Hieruit zullen kosten voortvloeien voor de gemeente Kerkrade. Ongeacht of het inpassingsplan uiteindelijk vernietigd wordt. Momenteel is er nog geen beeld van welke beheerkosten mogelijk ten laste van de gemeente Kerkrade zullen komen. Indien het inpassingsplan uiteindelijk vernietigd wordt is en sprake van een desinvestering die door een provinciale overheid is gedaan. Ook de gemeente Kerkrade zal een deel van die investeringen dragen. Daarnaast zullen er constructies zijn aangebracht die niet proportioneel zijn ten opzichte van hun uiteindelijke functie en zullen verkeersstromen deels anders lopen. In dit kader verwijs ik u tevens naar het standpunt van de gemeente Heerlen (zie bijlage). Door instemming te verlenen zou de gemeente Kerkrade haar medewerking verlenen aan bouwactiviteiten zonder dat daarvoor een onherroepelijke planologische grondslag bestaat. Het wel aanleggen van wegdelen, maar deze vervolgens niet in gebruik nemen wekt op zijn best een vreemde indruk. Al met al kan gezegd worden dat een en ander niet bijdraagt aan het beeld van een betrouwbare overheid. Tot slot ziet de gemeente Kerkrade diverse (technische) knelpunten, ook op de nu voorgestelde no regret maatregelen. Onderstaand worden de verschillen onderdelen nader toegelicht, wordt de eigendomssituatie toegelicht en is een overzicht van voor- en nadelen opgenomen zoals deze ambtelijk worden gezien.
Rotonde Avantis en aansluiting Hamstraat De rotonde Avantis dient omgebouwd te worden om de uiteindelijke aansluiting van de Buitenring mogelijk te maken. Voor deze aanpassing kan de provincie een EFRO subsidie verkrijgen van 4,9 milj. Euro. In de oorspronkelijke beschikking was een looptijd tot en met 30 juni 2013 opgenomen. De provincie heeft aangegeven dat de looptijd deze beschikking is verlengd. Indien gewacht moet worden op een onherroepelijk PIP loopt deze subsidie ernstig gevaar. Van deze subsidie is 3,4 milj. Euro door de regio voorzien als cofinanciering. De rotonde ligt geheel op eigendom van de gemeente Heerlen. Slechts de verbinding tussen de rotonde en de Hamstraat ligt op het grondgebied van de gemeente Kerkrade. Binnen dat traject zijn er alleen tussen de Locht en de Hamstraat percelen in eigendom van de gemeente Kerkrade. In de afbeelding hiernaast is met grijs/rood het tracé van de Buitenring aangegeven. Met geel zijn de eigendommen van de gemeente Kerkrade aangegeven. Zonder instemming van de gemeente Kerkrade kan de provincie (bij een positief besluit van de Raad van State) dus het tracé tussen Avantis en de Locht realiseren. Echter, voor het wegvak Hamstraat vanaf de Locht is wel instemming nodig. De provincie is voornemens om het gehele profiel van de buitenring aan te leggen, dus 2x twee rijbanen, geschikt voor 100 km/uur. De breedte van dit profiel bedraagt ca. 50 m. De aan te leggen brug in het wegvak de Locht zal dus ook een overspanning van ca. 50 m hebben. Ten behoeve van de aanleg zullen alle woningen/bedrijven die door de provincie zijn aangekocht moeten worden gesloopt. De verkeersafwikkeling nabij het kruispunt Beitel Hamstraat kan worden verbeterd indien de verbinding met Avantis wordt aangelegd. Dit geldt echter alleen als de verbinding ook daadwerkelijk in gebruik wordt genomen. De nu aanwezige onbewoonde en gedeeltelijk vervallen panden nabij de Locht worden op korte termijn gesloopt. Indien het tracé wordt gerealiseerd zal bij een mogelijke aanleg van de Avantislijn een kunstwerk moeten worden gerealiseerd om de Buitenring te kruisen. Dit heeft meerkosten tot gevolg ten opzichte van de situatie zonder de Buitenring. Indien het tracé op de Hamstraat wordt aangesloten en in gebruik wordt genomen zal het verkeer richting de Beitel over een stuk parallelweg worden geleid. Het ontwerp van deze parallelweg is een van de knelpunten tussen de provincie en de gemeente Kerkrade. Het standpunt van de gemeente is in deze dat de parallelweg te krap is om de mix van verkeer (voetgangers, fietsers, vrachtverkeer, busverkeer en autoverkeer) veilig te verwerken.
Medewerking aan het verzoek verlenen onder de volgende (beperkende) voorwaarden: a. Het weggedeelte wordt aangelegd tot aan de Hamstraat en wordt niet aangesloten. Aansluiting vindt pas plaats nadat het PIP onherroepelijk is geworden. b. Het weggedeelte mag niet disproportioneel wordt uitgevoerd. M.a.w. het weggedeelte als 2 x 1 baans aanleggen en niet 2 x 2. c. Het weggedeelte zo aanleggen dat er voor een mogelijk toekomstige aanleg van de Avantislijn geen meerkosten gaan ontstaan als gevolg van de Buitenring. Parkeerplaats GaiaZoo Bij aanleg van de Buitenring zal ter plaatse van de aansluiting op de Steenwegen een fors gedeelte van het huidig parkeerterrein van GaiaZoo komen te vervallen. GaiaZoo en de provincie hebben overeenstemming bereikt over de aanleg van een vervangende parkeerlocatie langs de Kerkradersteenweg, ter hoogte van het politiebureau. Zoals uit de afbeelding blijkt zijn de voor deze parkeerplaats benodigde gronden grotendeels in eigendom van de Gemeente Kerkrade. De aanleg van de vervangende parkeerplaats vooraf aan de aanleg van de Buitenring geeft garantie voor de continuïteit van de bedrijfsvoering van GaiaZoo tijdens de aanleg van de Buitenring. Indien de Buitenring uiteindelijk niet zou worden gerealiseerd is er voor de toekomst (ruim) voldoende parkeergelegenheid bij GaiaZoo. Deze kan bij evenementen (WMC, Castle of Love) eveneens benut worden. De provincie geeft aan dat het beheer en exploitatie in handen kan komen van de gemeente Kerkrade. Het is echter niet duidelijk wat er exact wordt gerealiseerd, en daarmee is het ook niet duidelijk of er (überhaupt) een dekkende exploitatie mogelijk is van het parkeerterrein. Het parkeerterrein sluit aan op de ventweg van de Kerkradersteenweg. Het is onduidelijk hoe de provincie denkt het verkeer ter plaatse op te lossen. De ventweg betreft immers een één richting weg. Het verkeer dat het terrein verlaat zou dan richting de kruising Hammolenweg worden gevoerd en nabij garagebedrijf Kera weer op de Kerkradersteenweg komen. Een dergelijke verkeerssituatie is ongewenst. De parkeerplaats zal worden aangelegd op percelen die nu nog groen zijn, en aan de rand van het Vauputsdal liggen. Een eventuele aanleg zal derhalve goed moeten worden ingepast in het Vauputsdal. Hiervan zijn op dit moment nog geen voorstellen bekend. Geen medewerking aan het verzoek verlenen.
Parallelweg bedrijventerrein Dentgenbach incl. delen van de aansluiting nabij GaiaZoo Bij aanleg van de Buitenring zal het bedrijventerrein Dentgenbach ontsloten worden vanaf een nieuw aan te leggen parallelweg. Deze parallelweg sluit alleen aan ter hoogte van de Tunnelweg. Een aansluiting aan de zijde van de Hopel is niet voorzien. Vooraf aan de realisatie van deze parallelweg zal de provincie een groot aantal kabels en leidingen alsmede een aantal rioleringen moeten omleggen. Deze ondergrondse infrastructuur valt binnen het toekomstig tracé van de Buitenring. Het verleggen van de ondergrondse infrastructuur zal vanaf de Kaalheidersteenweg tot aan de Mensheggerweg plaatsvinden (dus oa over he terrein van de Volkstuinvereniging). Naast de ondergrondse infrastructuur wil de provincie de parallelweg aanleggen vanaf de Vestastraat tot de toekomstige aansluiting ter plaatse van GaiaZoo (nb dit blijkt weliswaar niet uit de stukken, is echter mondeling door de provincie medegedeeld). Zoals uit de afbeelding blijkt is het merendeel van de benodigde gronden in eigendom van de gemeente Kerkrade. Ambtelijk worden er geen voordelen gezien in het vooruitlopend uitvoeren van deze werkzaamheden. Zoals reeds genoemd zal een deel van de werkzaamheden worden uitgevoerd op het terrein van de Volkstuinvereniging. Met deze vereniging heeft de provincie nog geen akkoord bereikt over compensatie. De aanleg biedt vanuit verkeerstechnisch oogpunt geen meerwaarde. Er worden geen verkeersproblemen opgelost, wel worden er in de tijdelijke situatie verkeersproblemen verwacht. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de eenzijdige ontsluiting van het bedrijventerrein. Dit laatste is overigens een van de knelpunten tussen de provincie en de gemeente Kerkrade. Het ontwerp van deze parallelweg is (identiek als bij de Hamstraat) een van de knelpunten tussen de provincie en de gemeente Kerkrade. Het standpunt van de gemeente is in deze dat de parallelweg te krap is om de mix van verkeer (voetgangers, fietsers, vrachtverkeer, busverkeer en autoverkeer) veilig te verwerken. Geen medewerking aan het verzoek verlenen.
Kabels en leidingen De provincie vraagt toestemming om kabels en leidingen niet zijnde Gasunie leidingen tussen de spoorlijn bij De Hopel en de Kaalheidersteenweg te verleggen. De provincie geeft hierbij aan dat dit werkzaamheden zijn waarvoor geen schorsing door de Raad van State benodigd is. In haar eerdere besluit heeft de Raad van State slechts toestemming gegeven voor het verleggen van leidingen van de Gasunie. Ambtelijk zijn wij dan ook van mening dat het hier wel degelijk werkzaamheden betreft waarvoor de raad van State nog expliciete toestemming zou moeten verlenen. Dit in tegenstelling tot hetgeen de provincie in haar verzoek stelt. Voor de te verleggen kabels en leidingen zou een nieuw leidingentracé moeten worden aangelegd. Dit tracé bevindt zich tussen de huidige Dentgenbachweg en de bedrijfspercelen. Het tracé is momenteel begroeid (zie foto). Deze begroeiing zou voor de aanleg van de kabels en leidingen moeten worden gerooid. Daarnaast verzoekt de provincie om kabels en leidingen te verleggen tot aan de kaalheidersteenweg. Dus ook tussen de Tunnelweg en de Kaalheidersteenweg. In dit gedeelte ligt onder meer het volkstuinencomplex. Op dit moment heeft de provincie met de vereniging nog steeds geen overeenstemming bereikt. Geen medewerking aan het verzoek verlenen. Beschikbaar stellen van gronden voor natuurcompensatie Voor de BPL zijn via het provinciale inpassingsplan (PIP) gebieden aangewezen die in het bezit zijn van de gemeente Kerkrade waarop natuur moet worden aangelegd. De aanleg van deze natuur is wettelijk noodzakelijk voor de BPL om het wegtracé te compenseren. Voor het inrichten van natuurcompensatie op een aantal aangewezen percelen heeft de Raad van State op 16 november 2012 toestemming verleend. (zie de omcirkelde gebieden op bijlage) Dit onder de voorwaarde dat voor gronden die niet in eigendom zijn van de Provincie, de Provincie toestemming krijgt van de betreffende grondeigenaar. Het is enigszins bevreemdend dat de Provincie nu wel toestemming vraagt voor de omcirkelde gebieden, maar niet voor de percelen waarvoor zij onlangs opheffing van de schorsing van het PIP heeft gevraagd bij de Raad van State. De Provincie heeft namelijk onder andere voor een aantal percelen gelegen binnen de grenzen van de gemeente Kerkrade en deels ook in eigendom van de gemeente, aan de Raad van State gevraagd om hier reeds te mogen starten met natuurrealisatie. Hiervoor is in dat geval ook toestemming van de eigenaar nodig. Die is voor deze percelen nu dus niet gevraagd door de Provincie. Het Bestuursconvenant Buitenring 2005 is destijds goedgekeurd door de gemeenteraad. In dit convenant is uitgegaan van de verkoop van de Natuurcompensatiegronden (en tracégronden) door de gemeente(n) aan de Provincie. In artikel 6 lid 4 van het Bestuursconvenant 2005 is vastgelegd dat gronden aan elkaar worden overgedragen tegen prijzen zoals opgenomen in de budgetraming Grontmij 2002. In de budgetraming Grontmij bedroegen de grondprijzen over het algemeen ca. 11,00-15,00/ m2.
In 2010 heeft de provincie geconstateerd dat de prijzen Grontmij niet marktconform zijn en deze naar marktconforme prijzen bijgesteld, hetgeen in afwijking is van het Bestuursconvenant 2005. De marktwaarde voor verkoop is door de provincie geraamd op een gemiddelde ca. 4,50/m2. Omdat de natuurcompensatiegronden niet worden verkocht maar ter beschikking worden gesteld, wordt er een afwaarderingsvergoeding betaald als gevolg van verminderde waarde van de bestemming. Deze afwaarderingsvergoeding is lager dan de koopsom. De Provincie betaalt alle gemeenten als afwaarderingsvergoeding voor deze gronden dezelfde prijs, nl. 3,83/ m2 voor percelen die vrij ter beschikking kunnen worden gesteld en 1,33/ m2 voor percelen die in verpachte staat ter beschikking worden gesteld. De hoogte van de afwaarderingsvergoeding voor de natuurcompensatiegronden bedraagt totaal 400.000. Daarbij kunnen eventuele meerkosten voor de afkoop van pachtcontracten nog in mindering worden gebracht. Deze kosten kunnen maximaal 100.000,- bedragen. Het inrichten van de gronden met landschappelijke elementen vertegenwoordigt een waarde van circa 600.000 à 700.000. In de gemeentelijke begroting is voorzien dat de inbreng van de infra- en natuurgronden in totaal 1.500.000 opleveren voor de gemeente. Dit bedrag maakt vervolgens onderdeel uit van de Kerkraadse financiering voor de Buitenring. Aangezien er nu een bod ligt van de Provincie voor de infragronden ter hoogte van 1.000.000, wordt de totale opbrengst van 1.500.000 niet behaald en ontstaat een financieringstekort van 1 a 2 ton. Overigens komt een berekening van de grondinkomsten volgens de raming Grontmij, zoals dus opgenomen in de bestuursconvenant, zelfs uit op 2.800.000. Indien er wordt ingestemd met het beschikbaar stellen van de gronden voor de natuurcompensatie, kunnen deze gronden in de toekomst geen onderhandelingspunt meer gaan vormen. Wel resteren dan nog de tracégronden om over te onderhandelen. Gezien het feit dat de overige partijen voorstaan om alle gemeenten dezelfde grondprijzen te betalen, wordt het zeer lastig om de grondprijzen voor Kerkrade omhoog te brengen. Een ander nog openstaand item is de eventuele verplaatsing van agrariër dhr. Habets. Dhr. Habets heeft nu een bedrijf aan de Vauputsweg en heeft gronden in gebruik in de Anstelvallei en het Vauputsdal. De Provincie onderhandelt momenteel met dhr. Habets over een mogelijke verplaatsing van zijn bedrijf. De gronden in de Anstelvallei en het Vauputsdal kunnen vrijkomen voor nieuwe functies in deze gebieden. Tevens bestaat de mogelijkheid dat de juridische procedure die loopt tussen de gemeente Kerkrade en dhr. Habets inzake pacht, kan worden beëindigd. De gemeente Kerkrade beschikt momenteel nog altijd niet over een totaalplan van de beoogde natuurcompensatie. Onlangs heeft de provincie wederom een aangepast voorstel voorgelegd. Aangezien het van groot belang is om zowel ruimtelijk als financieel een totaaloverzicht te hebben, kunnen de gevolgen hiervan nog niet worden overzien. Zodra de Provincie een compleet (inclusief het resultaat van de onderhandeling met dhr. Habets) en definitief plan aanreikt, waarvan de ruimtelijke en financiële consequenties helder zijn, kan dit wederom aan het college en de raad worden voorgelegd. In overleg met de provincie duidelijkheid te krijgen en de resultaten van dit overleg in het najaar aan de raad voor te leggen.