DE KRINGLOOPWIJZER en Grassa!Raffinage Kansen voor Gras Bas Aarts (Melkveehouderij Aarts vof) Martijn Wagener (Grassa) 1
Indeling Aanleiding Is er een positief effect van Grassa!raffinage aan te tonen met de Kringloopwijzer? Uitgangspunten berekening Werkwijze Resultaten Vervolgstappen Conclusies Bijlage: Wat doet Grassa? www.grassa.nl 26-4-2015 2 2
Aanleiding 1 In 2014 heeft Grassa o.a. aangetoond dat: Grassa!silage een goede vervanger kan zijn van grassilage Grasraffinage en gebruik van grasvezel in de rundveevoeding is feb 2015 gepubliceerd door Wageningen UR Livestock Research Er 2 eiwitconcentraten uit vers product kunnen worden gemaakt. Om de agrariër meer te kunnen bieden moet de Grassa!raffinage case meer opbrengen dan waarde van Grassa!silage, eiwitconcentraten en waarde van het fosfaatproduct Grassa verwacht dat: Eiwit productie uit gras geeft meer bestendig eiwit in grassa!silage en minder eiwitverlies/stikstofverlies in mest -> ammoniakreductie Circa 90% van het fosfaat in grassap kan worden verwijderd www.grassa.nl 26-4-2015 3 3
Aanleiding 2 Grassa richt zich als bioraffinage technologie op de VOOR/VOERkant van het vee ZLTO/LLTB/LTO: De kringloopwijzer is een managementtool voor de ondernemer om zijn voerefficiëntie te verbeteren. Naar verwachting kunnen veel ondernemers hun forfaitaire fosfaatproductie aanzienlijk naar beneden brengen (en daarmee ruimte creëren voor bedrijfsontwikkeling) door met de kringloopwijzer en met lagere fosfaatgehaltes in het voer, de efficiëntie te verbeteren. bron: ltonoord.nl www.grassa.nl 26-4-2015 4 4
Is er een positief effect van Grassa!raffinage aan te tonen met de KRINGLOOPWIJZER? Kunnen we voorbeelden genereren van een typisch ZUIDELIJK en NOORDELIJK melkveebedrijf en de effecten van Grassa!raffinage in de KRINGLOOPWIJZER simuleren? Kunnen we positieve effecten zien van Grassa!raffinage en wat zijn deze (rekening houdend met effecten op het rantsoen van de KOE)? www.grassa.nl 26-4-2015 5 5
Uitgangspunten / aannames Versie kringloopwijzer Gebruikte programma kringloopwijzer 2015.00 (WUR) Aanname standaard bedrijf Bedrijf met 100 koeien wat gezien wordt als Nederlandse standaard. Met daarbij bijbehorend jongvee van 80 stuks rekening houdend met uitval. Standaard melkproductie van 8500 liter met Nederlandse gehaltes. In het zuiden 35 ha grond wat gezien wordt als standaard. In het Noorden 58 ha grond wat nodig is om zich zelf te voorzien in ruwvoer. Vanuit gaand dat in het zuiden meegedaan wordt met derogatie en zoals bijna alle gronden in het zuiden in fosfaattoestand hoog zitten. Vanuit gaand dat het in het noorden op de klei niet aantrekkelijk is om maïs te telen (wegens lage opbrengsten) en dat de fosfaat toestand laag is. 6
Uitgangspunten / aannames Bronnen: De gehaltes van de graskuilen, maiskuilen en bijproducten komen uit Tabellenboek veevoeding 2008 gemaakt door CVD. Gehaltes krachtvoeders zijn gebaseerd op Handboek melkveehouderij editie 2009 en voedingsspecialist Harm van Kessel van Agrifirm. Dierlijke mest afvoer, verdeling en kunstmest ruimte is gebaseerd op gebruiksnormen 2015 van RVO. Grassa!silage: Uit het rapport: Meer waarde halen uit gras en gewas, Ervaringen demonstratie week kleinschalige bioraffinage De Peel 8-12-september 2014 (www.grassa.nl) Pagina 51 voor gehaltes Grassa!silage (OBV GRASBROK!) Op basis van pagina 58 waaruit blijkt dat 1/3 van de fosfaat in grassa silage achterblijft -> geeft voor deze analyse de volgende aanname: Van 4,2 g fosfor per kg ds gras naar 1,5 g fosfor per 1 kg ds Grassa!silage. 7
Uitgangspunten / aannames Omreken factoren 1 kg fosfor = 2,29 kg fosfaat (P205) 1 kg N = 6,25 kg eiwit Diversen: Het verschil in eiwit, fosfor en VEM s tussen de standaard graskuilen en grassa silage moet verkocht/afgevoerd zijn. Van uitgaand dat er meegedaan wordt met derogatie en inzet dierlijke mest wordt als aanvulling gekozen voor kunstmest dosering (economisch oogpunt) Er wordt gerekend met 4 snedes per jaar Voer aankopen: In het zuiden is het gebruikelijk om maïs aan te kopen ter aanvulling van het ruwvoer In het noorden is het gebruikelijk om perspulp aan te kopen ter aanvulling van de energie behoefte van de koe 8
Uitgangspunten / aannames Door fosfaat uit het voer te halen voordat het in de koe komt voorkom je dat er de stempel dierlijke mest op komt staan. Hierdoor ontstaat er bij de boer minder mest op het bedrijf en kan de fosfaat efficiënter benut worden door betere toediening daarnaast kan ook de fosfaat voor andere doeleinde gebruikt worden en zo nog geld opleveren. Een koe kan niet al het fosfaat uit het voer opnemen daarom zit er een grens aan het terug dringen van fosfaat in het rantsoen. Wij hebben een maximale fosfaatbenutting aangenomen van 37%. Wanneer je boven deze grens komt zal de koe te weinig fosfaat hebben en het onttrekken uit z n lichaam en zo verzwakken. Rantsoen standaard 3,5 gram P per kg Ds Rantsoen met bioraffinage 3 gram P per kg Ds Wij hebben een maximale fosfaatbenutting aangenomen van 37%. www.grassa.nl 26-4-2015 9 9
Voorbeeld zuidelijk bedrijf: even voorstellen www.grassa.nl 26-4-2015 10 10
Voorbeeld zuidelijk bedrijf: deel grassa!raffinage Werkwijze 1. Standaard bedrijf na gebootst 2. Vervolgens de grassnede uit de herfst (september-oktober) vervangen door grassa silage. 3. Vervolgens controle of de koe voldoende eiwit en fosfaat ter beschikking heeft. 4. Aan de hand van nieuwe mest productie nieuwe mest afvoer en bedrijf zuidelijk met biorafinage laatste snede kunstmest ruimte berekend (IN EXCEL). 5. Deze is ingevoerd in de kringloopwijzer. www.grassa.nl gebruiksruimte ha's N Dierlijk N Totaal P2O5 ruimte dierlijk N ruimte fosfaat gras 230 320 6440 2240 28 80 mais 7 230 112 50 1610 350 8050 2590 Totaal productie N dierlijk 13774 Aangewende N dierlijk P2O5 dierlijk 4624 8050 Afvoer op basis van N 1431 Afvoer op basis van P2O5 1356 afvoer 1431 kunstmest ruimte N 4914 In deze berekening is er van uitgegaan dat de laatste snede geraffineerd wordt. Doordat er geraffineerd wordt ontstaat er 5656 kg te verkopen eiwit en 346 kg te verkopen fosfaat. Effect op het rantsoen is dat de gehaltes eiwit en fosfaat dalen hierdoor kan er geschoven worden met de voedermiddelen en kan iedere groep beter naar behoefte gevoerd worden. RE gaat van 150 gram per kg ds naar 144 gram per kg ds. P gehalte gaat van 3,5 gram per kg ds naar 3,4 gram per kg ds 26-4-2015 11 11
Naar: laatste snede met grasraffinage VAN NAAR 12 26-4-2015 VAN NAAR 12
Voorbeeld zuidelijk bedrijf: volledige grassa!raffinage Werkwijze 1. Standaard bedrijf na gebootst 2. Vervolgens al het gras vervangen door Grassa sillage 3. Vervolgens controle of koe voldoende eiwit en fosfaat ter beschikking heeft. 4. Vervolgens fosfaat terug gevoerd tot de grens wat toelaatbaar is. 5. Aan de hand van nieuwe mest productie, nieuwe mest afvoer en kunstmest ruimte berekend. 6. Deze ingevoerd in de kringloop wijzer Hierbij is er van uitgegaan dat al het gras geraffineerd wordt. De te verkopen kg eiwit is 18102 kg en de te verkopen kg fosfaat is 1645 kg. Het effect op het rantsoen is dat de gehaltes nog verder zullen dalen hierdoor zal er een nog betere verdeling gemaakt kunnen worden. Wel zal hier bij de krachtvoer aanvulling geschoven gaan worden om alles perfect uit te kunnen balanceren. RE gaat van 150 gram per kg ds naar 129 gram per kg ds. P gehalte gaat van 3,5 gram per kg ds naar 3 gram per kg ds 26-4-2015 13 www.grassa.nl 13
Resultaten: Overzicht van te verkopen eiwit Hierbij een overzicht van wat een standaard melkveebedrijf van 100 melkkoeien kan verkopen aan eiwit en fosfaat Staat gelijk aan Verkopen eiwit en fosfaat kg eiwit kg fosfaat kg sojaschroot Bedrijf zuidelijk gangbaar 0 0 bedrijf zuidelijk met laatste snede bioraffinage 5656 346 13153 Bedrijf zuidelijk met volledige bioraffinage 18102 1645 42098 Bedrijf noordelijk gangbaar 0 0 Bedrijf noordelijk met laatste snede bioraffinage 7772 717 18074 Bedrijf noordelijk met volledige bioraffinage 36801 3765 85584 14
Resultaten: Minder ammoniak uitstoot Doordat er eiwitarmer gevoerd kan worden wordt er minder ammoniak uitgestoten In de tabel hieronder zie je de ammoniak reductie ammoniak ammoniak Ammoniak uitstoot uitstoot reductie Bedrijf zuidelijk gangbaar 2464 bedrijf zuidelijk met laatste snede bioraffinage 2330 5,4% Bedrijf zuidelijk met volledige bioraffinage 2028 18,7% Bedrijf noordelijk gangbaar 4110 Bedrijf noordelijk met laatste snede bioraffinage 3927 4,5% Bedrijf noordelijk met volledige bioraffinage 2909 29,2% 15
Resultaten: Vermindering mestoverschot Hier zie je dat bedrijven fors minder mest krijgen. Bedrijven in het noorden zouden zelfs mest van een collega veehouder mogen aanvoeren Bedrijf met 100 koeien, 35 ha ZUID, 58 ha NOORD: Waarde (voederwaarde, marktwaarde, P en N waarde) voor de agrariër varieert sterk afhankelijk van locatie en mogelijkheden voor afzet in de omgeving 16
Conclusies en vervolgstappen Conclusies: Grassa!raffinage heeft impact. 1 snede per jaar via grasraffinage (van 4 per jaar) kan een reductie van mestoverschot van 33-40% geven. Effect op rantsoen kan beheerst worden Financiële effecten en impact zal per bedrijf verschillend zijn Vervolgstappen: VOORSTEL 1. Bepaal de impact (ook financieel) van Grassa!Raffinage door middel van kringloopwijzer voor een 8tal agrarische bedrijven. Rapporteer en presenteer deze bevindingen 2. Organiseer een demo om deze effecten aan te tonen www.grassa.nl 26-4-2015 17 17
Dank voor uw aandacht! Foto: Rob Fritsen September 2014 www.grassa.nl 26-4-2015 18 18
Bijlage: Wat doet Grassa? Verwaarden van biomassa door middel van raffinage Kennis en technologie op gebied van bioraffinage van groene plantaardige grondstoffen vermarkten De ontwikkeling, realisatie en verkoop van (mobiele) bioraffinage units De exploitatie van (mobiele) bioraffinage units Grassa heeft hiervoor een eigen lab- en onderzoekslocatie in Oenkerk en een mobiele proefinstallatie met een capaciteit van circa 1 ton per uur www.grassa.nl 26-4-2015 19 19